Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non

Ngoài ra, tôi còn sưu tầm tranh truyện, sách báo nhi đồng có hình ảnh và nội dung về lễ giáo làm một album có nội dung và hình ảnh phù hợp với trẻ, để đến giờ hoạt động góc trẻ vào góc h[r]

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN LONG BIÊN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“ Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 3-4 tuổi

trong trường mầm non”

Lĩnh vực: Phát triển tình cảm xã hội Cấp học : Mầm non

NĂM HỌC: 2015-2016

MÃ SKKN

3.2: Giáo viên luôn tự rèn luyện mình, có hành vi ứng xử, thái độ

đúng trước trẻ

14

3.6: Giáo dục kỹ năng sống trong các hoạt động chung 19

3.9: Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ thông qua tổ chức các trò chơi 29

3.11: Giáo dục kỹ năng sống thông qua ngày hội ngày lễ 30

3.12:Sưu tầm, sáng tác các bài thơ, bài hát, câu chuyện có nội dung

giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

31

2 Việc áp dụng và khả năng phát triển sang kiến kinh nghiệm 39

Câu ca dao cổ khẳng định cái nét đẹp của người Hà Nội xưa và ngày nayvẫn con được giữ gìn trân trọng Tính cách thanh lịch của người Hà Nội thể hiện ởcách ứng xử văn hoá mà cụ thể ở trong cách nói năng, ăn mặc, giao tiếp….

Tiếng nói của người Hà Nội trước hết là ở chỗ phát âm đúng, từ ngữ chuẩnxác, có thể làm mẫu mực cho cả nước Người Hà Nội cũng biết sử dụng tiếng nóilưu loát, nhã nhẵn, lịch sự, ấy là vì ngoài tiếng nói của địa phương mình, người HàNội cũng biết tiếp thu có sàng lọc tiếng nói của mọi miền đất nước, giữ lại những gìtinh tuý nhất Lời nói của người Hà Nội thường ý nhị, tôn trọng người đối thoại Họkhông ưa cách nói cộc lốc

Lời nói thanh lịch được người dân Hà Nội tự rèn luyện mình, ông bà dạy dỗ cha

mẹ, cha mẹ nhắc nhở con cái mà có Nhưng hiện nay do sự hội nhập của kinh tế thếgiới, sự du nhập của văn hoá phương tây, nền kinh tế theo cơ chế thị trường mở của

đó làm ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống kinh tế, chính trị của người dân ViệtNam, đặc biệt là cách sống của người Hà Nội Hiện nay những tác động của xã hộihiện đại ảnh hưởng không nhỏ đến trẻ em Từ đời sống, nếp nghĩ, hành vi…làm sao

để học sinh tiếp cận với cuộc sống hiện đại mà vẫn giữ được nột văn húa truyềnthống của cha ông để lại chúng ta phải dạy cho các thế hệ học trò biết yêu quý, trântrọng, giữ gìn từ những điều nhỏ nhất, như các cụ ngày xưa có nói “ Học ăn, họcnói, học gói, học mở” Đã có nhiều gia đình mải mê làm kinh tế mà bỏ quên nhữngđứa con, những tế bào xã hội non nớt Chúng luôn được nuông chiều, được tự ýlàm việc, thiếu sự quan tâm giáo dục nên dần bị tha hoá, làm mất đi nét đẹp truyềnthống văn hoá của người Tràng An

Đất nước ta đang trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nền kinh tếphát triển mạnh Tất cả vì dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ, vănminh Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của mỗi dân tộc, củacộng đồng Trẻ em hôm nay – thế giới ngày mai Vậy việc bảo vệ chăm sóc trẻ em

là trách nhiệm của nhà nước, của toàn xã hội và của mỗi gia đình

Thế giới trẻ thơ – một thế giới đã từng là đề tài của biết bao cuốn sách, nguồncảm xúc của bao nhiêu tác giả Lứa tuổi mầm non là thời kỳ vàng ngọc để pháttriển những năng khiếu về văn hóa nghệ thuật của mỗi con người Từ thực tế cũngnhư nhiều công trình nghiên cứu của các nhà tâm lý học, giáo dục học đã chochúng ta thấy rằng trong những năm đầu của cuộc đời đứa trẻ, hệ thần kinh mềmmại hơn, non yếu hơn Trong quãng thời gian đó rất dễ hình thành những nét cơbản của cá tính và những thói quen nhất định Sau đó những phẩm chất tâm lý,nhân cách của con người dần dần được định hình

Như chúng ta đã biết giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là một phạm trù quan trọng

trong nội dung giaó dục trẻ, đó là khâu đầu tiên hình thành cho trẻ những cơ sở banđầu của nhân cách con người mới của chủ nghĩa xã hội Trẻ khoẻ mạnh nhanhnhẹn phát triển hài hoà cân đối, giàu lòng yêu thương, quan tâm nhường nhịn giúp

đỡ mọi người, biết yêu thích và giữ gìn cái đẹp, ham hiểu biết thích tìm tòi khámphá thế giới xung quanh hình thành một số kỹ năng cơ bản như nhẹ nhàng, khéoléo Vấn đề giáo dục kỹ năng sống không phải là vấn đề mới như trước đây và

hiện nay chúng ta vẫn làm nhưng làm thế nào để giáo dục mầm non có hiệu quả,

đây chính là vấn đề mà cô giáo và phụ huynh luôn quan tâm Đặc biệt hơn đối vớitrẻ mầm non đặc điểm của trẻ là dễ nhớ mau quên, hay bắt chước cho nên việc giáodục trẻ đòi hỏi chúng ta phải uốn nắn từ đầu, thực hiện thường xuyên như các cụ ta

Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ là một phần quan trọng trong nội dung giáo dục trẻ,

đó là khâu đầu tiên hình thành nhân cách cho trẻ đặc biệt là lứa tuổi mầm non

Vì vậy, trong mục tiêu giáo dục đào tạo ghi rõ hình thành cho trẻ những cơ sở

ban đầu của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa: khỏe mạnh, nhanh nhẹn,phát triển hài hòa, cân đối, giàu lòng yêu thương biết quan tâm, nhường nhịn giúpmọi người, biết yêu thích và giữ gìn cái đẹp, thông minh, ham hiểu biết, thích khámphá và tìm tòi một số kỹ năng cơ bản như: nhẹ nhàng, khéo léo, biết xin lỗi và nhậnlỗi khi mình có lỗi

Trong khi đó nội dung giáo dục chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầmnon còn hạn chế, nặng về lý thuyết, thiếu bài tập thực hành kỹ năng ứng sử giaotiếp…Trước vấn đề này sở GD - ĐT Hà Nội đã triển khai kế hoạch đưa nội dunggiáo dục kỹ năng sống vào trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ ngay ở lứatuổi mầm non để giúp trẻ có hành vi ứng xử, thái độ đúng mực đối với các mối liênquan trực tiếp đến cuộc sống hàng ngày ở mức độ đơn giản, hình thành kỹ năng tựphục vụ bản thân, biết ứng xử trong gia đình, ở trường, ở lớp và môi trường tựnhiên, xã hội xung quanh Với chương trình đổi mới phương pháp chăm sóc giáodục trẻ hiện nay tôi nghĩ đây là một việc làm hết sức cần thiết, bới song song vớiviệc cung cấp kiến thức cho trẻ là việc hình thành ở trẻ tình cảm xã hội biết chia sẻyêu thương, có thái độ đúng mực, phù hợp, có hành vi thân thiện với môi trườngxung quanh trong hoàn cảnh khác nhau, giúp trẻ hiểu và thấm nhuần hơn lễ giáođạo đức than ban đầu Đặc biệt trong năm học này toàn ngành đang hưởng ứngcuộc vận động “ Trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong đó giáo dục kỹnăng sống cho trẻ cũng là một nội dung quan trọng

Nhưng nhận thức của một số phụ huynh còn hạn chế, có phụ huynh thì chiềucon quá mức, cũng có phụ huynh do công việc bộn bề kiếm sống, có điều kiện vềkinh tế nên giao hẳn việc chăm sóc giáo dục con cái cho người giúp việc Một sốphụ huynh chưa hiểu về tầm quan trọng trong giáo dục kỹ năng sống cho con emmình ở tuổi mầm non nên thường phó mặc cho giáo viên ở trường Là giáo viên

mầm non tôi thấy việc giáo dục kỹ năng sống được đặt lên hàng đầu Tuy nhiên

kết quả vẫn chưa cao đâu đó vẫn còn những câu nói cụt , những hành vi thiếu vănminh Vậy làm thế nào và bằng cách nào để giáo dục kỹ năng sống mang lại hiệuquả Đây là vấn đề cấp bách của toàn xã hội không phải của riêng ai Trăn trở vớimục tiêu chung của ngành giáo dục mầm non , vấn đề cấp bách của toàn xã hội,

là giáo viên mầm non tôi suy nghĩ và nhận thấy rằng giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

hiện nay đang là việc làm cần thiết có vai trò to lớn trong giáo dục trẻ không riêngbậc học mầm non mà còn cả nhiều cấp học khác

Chính vì vậy, năm học 2015-2016 tôi đã chọn cho mình đề tài nghiên cứu Đó là “ Một số biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non”

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Cở sở lý luận

Từ ngàn xưa kinh nghiệm của cha ông ta đã đúc kết nhiệm vụ học đầu tiên của mỗi

con người phải là “Tiên học lễ ,hậu học văn “Lễ phép là nét đẹp văn hoá được đặt

nên hàng đầu khi nhìn nhận và đánh giá về một ai đó mà chúng ta thường bàn luận.Trong thời đại hiện nay tiếp thu nhiều nền văn hoá khác nhau, nhưng đâu đó vẫncòn nhiều câu chuyện thương tâm về đạo đức lễ giáo của con người Việc giáo dụcđạo đức, lễ giáo, kỹ năng sống cho thế hệ trẻ còn rất hạn chế

Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mầm non là một phần rất quan trọng trong nội

dung giáo dục trẻ, là khâu đầu tiên hình thành nhân cách cho trẻ khác biệt là tuổimầm non Vì vậy, trong mục tiêu giáo dục trẻ mầm non ghi rõ Hình thành cho trẻnhững cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa: khoẻ mạnhnhanh nhẹn, phát triển hài hoà, giàu lòng yêu thương biết quan tâm, nhường nhịngiúp mọi người, biết yêu thương và giữ gìn cái đẹp, thông minh ham hiểu biết,thích khám phá và tìm tòi một số khả năng: Nhẹ nhàng, khéo léo, biết xin lỗi vànhận lỗi

Bên cạnh đó, nhận thức của một số phụ huynh còn hạn chế, có phụ huynhthương chiều con quá mức thích gì chiều đấy, cũng có phụ huynh do công việc bộn

bề kiếm sống, có điều kiện về kinh tế nên giao hết việc chăm sóc cho người giúpviệc Việc dạy trẻ trong trường mầm non không còn được chú trọng con em trẻnhà chỉ tự do, tiếp xúc với môi trường chưa lành mạnh, trẻ còn đang nói ngọng,chưa biết kính trọng, lễ phép vì người lớn tuổi và bạn bè.Trẻ 3-4 tuổi ở thời kỳ nàyphát triển về ngôn ngữ rất mạnh, nhanh nhớ và nhanh quên Nếu trẻ được giáo dụctrong một môi trường lành mạnh tức là gia đình, xã hội, nhà trường giáo dục trẻ về

kỹ năng sống thì trẻ phát triển sẽ tốt hơn và ngược lại nếu gia đình mà không chútrọng vào việc giáo dục kỹ năng sống để trẻ tiếp thu hoặc nghe thấy mọi người nói

những ngôn từ không đẹp thì trẻ sẽ bắt trước ngay Là một cô giáo mầm non, người

trực tiếp chăm sóc, giáo dục trẻ, tôi suy nghĩ và nhận thấy rằng việc giáo dục kỹ năng sống cho trẻ 3-4 tuổi hiện nay đang là vấn đề cấp thiết, là việc làm cần thiết

có vai trò to lớn trong việc giáo dục trẻ, không chỉ riêng bậc học mầm non mà cònnhiều bậc học khác đó là vấn đề lôi cuốn toàn xã hội , việc giáo dục kỹ năng sốngnhằm tăng cường hiểu biết mối quan hệ giao tiếp vì cộng đồng nhằm vào trẻ vàomôi trường sư phạm thật lành mạnh và trong sáng

Giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo là sự hình thành, phát triển nhân cách chotrẻ, sự nhận thức qua cách giao tiếp và thông qua các bài thơ, câu chuyện, nhằmgiáo dục đạo đức lối sống cho trẻ Vì vậy, giao tiếp chiếm một vị trí quan trongtrong đời sống sinh hoạt hàng ngày của trẻ là nền văn hóa lâu đời và đặc biệt đốivới trẻ Giáo dục kỹ năng sống ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển ngôn ngữ củatrẻ Nếu được giáo dục tốt, khi giao tiếp trẻ sẽ nói năng nhẹ nhàng, mạch lạc, cóvăn hóa trong các câu nói, cử chỉ, hành động của trẻ đối với mọi người

Các tác phẩm văn học, các hình ảnh có nội dung giáo dục kỹ năng sống và quátrình giao tiếp của trẻ với bạn bè với cô giáo là những phương tiện giáo dục lễ giáotốt nhất cho trẻ Điều đó nhằm hình thành ở trẻ những tình cảm yêu thương, gần gũivới mọi người xung quanh, kính trọng lễ phép người lớn tuổi

2 Cơ sở thực tiễn

- Trường mầm non nơi tôi công tác được sự quan tâm của các cấp lãnh đạoxây mới và được bàn giao vào tháng 7 năm 2013 Với diện tích 3.514m2 với 14phòng học , các phòng chức năng Phòng bếp rộng rãi, sạch sẽ

Tổng số cán bộ giáo viên và nhân viên : 44 đồng chí

- Biên chế : 32 đồng chí

- Hợp đồng quận : 12 đồng chí

- Trình độ : + Chuẩn : 100%

+ Trên chuẩn: 50%

2.1 Thuận lợi:

- Được sự quan tâm đặc biệt của ủy ban nhân dân quận Long Biên, Phòng

giáo dục đào tạo quận Long Biên, nhà trường đầu tư đầy đủ đồ dung để phục vụtrong các tiết học như: Máy chiếu Projerter , đàn, đầu đĩa, máy vi tính….Các bộtranh chuyện….Các tạp chí mầm non…

- Được sự quan tâm của phòng giáo dục đào tạo quận Long Biên luôn tổ

chức các lớp tập huấn để giáo viên năng cao trình đé sư phạm Đặc biệt là lớp tậphuấn, kiến tập các hoạt động có lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho trẻ

- Được ban giám hiệu tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất cũng nhưchuyên môn

phòng giáo dục và nhà trường tổ chức, sáng tạo khi tổ chức các hoạt động cho trẻ

- Giáo viên thường xuyên tìm hiểu qua sách báo, học hỏi đồng nghiệp vềviệc chăm sóc giáo dục trẻ theo hướng đổi mới

- Giáo viên đã lồng ghép quá trình rèn vào các hoạt động phù hợp với chủ

đề và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, đảm bảo nguyên tắc về mặt nghệ thuật và giáodục

- Giáo viên đã chú ý đến tâm thế của trẻ, chú ý đến giao lưu với trẻ bằng cửchỉ lời nói đúng mực của mình

- Các giáo viên trong trường đều có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, có hành

câu què, ra vào lớp tự do…

– Trẻ vẫn còn nhút nhát, chưa mạnh dạn trong các hoạt động

không phải như các môn học khác mà chỉ là nội dung tích hợp vào các hoạt độngkhác

- Điều kiện cơ sở vật chất để dạy trẻ thực hành hành vi lễ giáo, liên hệ thực

tế cũng còn nhiều khiếm khuyết nên việc giáo dục chỉ dừng ở cung cấp kiến thức

mầm non cũng nặng về lý thuyết, thiếu thực hành kỹ năng ứng xử, giải quyết tìnhhuống Việc đánh giá trẻ về hành vi lễ giáo cũng thường dựa vào kiến thức của trẻ,chưa chú ý đến hành vi của trẻ trong các tình huống

- Các gia đình có ít con nên nuông chiều, chưa quan tâm đến giáo dục kỹ

năng sống cho trẻ Dân trí của phụ huynh không đồng đều Còn một số phụ huynhchưa gương mẫu trong thực hiện hành vi lễ giáo trước trẻ

3 Biện pháp thực hiện:

Dựa trên các kiểm chứng thực tế, sở GD - ĐT Hà Nội kỳ vọng kế hoạch đẩy

mạnh giáo dục lễ giáo cho trẻ mầm non lần này sẽ tạo ra được bước đột phá Hànhtrình giáo dục lễ giáo sẽ bắt đầu từ “động tác” cung cấp kiến thức và hình thànhnhững xúc cảm, những rung động tình cảm để trên cơ sở đó hình thành những hành

vi lễ giáo của trẻ Ví như bản thân, trẻ biết tên mình, vị trí của mình ở trường, ởnhà, biết cách đi, đứng, ngồi lịch sự, yêu thương, quý mến người thân Rồi biếtthưa gửi, vâng dạ, không nói trống không, không nói leo, xưng hô thân mật… Giáo

viên sẽ dùng lời giải thích, trò chuyện với trẻ, dùng câu chuyện kể, cho trẻ xemtranh và nhận xét nội dung tranh, giáo dục lễ giáo cho trẻ thông qua trò chơi …ở đótrẻ là chủ thể tích cực hoạt động, trò chuyện, giao tiếp, thể hiện tự lực, tự tin, tựnguyện, thể hiện cảm xúc, tình cảm, nhận thức và các mối quan hệ và như vậythông qua hoạt động chơi, trẻ được rèn tính cách, hành vi ứng xử…Trong trườngmầm non không có giờ dạy đạo đức riêng, mà thông qua sử dụng hình thức tíchhợp với nội dung bài dạy của các lĩnh vực để hướng trẻ tới cảm xúc, tình cảm, hành

vi lễ giáo

Các nhà tâm lý học và giáo dục học cho rằng giáo dục nhân cách cho trẻ trước hết

là giáo dục hành vi văn hoá, hành vi lễ giáo Hành vi văn hoá hay gọi hành vi lễgiáo ở trẻ tuổi mầm non là những phản ứng, cách cư xử của trẻ (biểu hiện qua lờinói, cử chỉ, hành động…) Trong những tình huống cụ thể, phù hợp với chuẩn mựcvăn hoá xã hội và với lứa tuổi, thể hiện trong giao tiếp, ứng xử với mọi người,trong sinh hoạt cá nhân, trong hoạt động vui chơi, học tập, lao động, với môitrường tự nhiên…Đó là những hành vi đúng, có giá trị đối với trẻ và xã hội Đểgiáo dục đức tính này cho trẻ tôi có một và kinh nghiệm nhỏ sau:

3.1: Xây dựng kế hoạch giáo dục lễ giáo cho trẻ

1 Tháng 9 - Trẻ tập làm quen với việc thực hiện theo đúng giờ

giấc quy định

- Biết chào cô, chào ba mẹ, chào khách

- Biết đi đại, tiểu tiện đúng nơi quy định

- Biết sử dụng đồ dùng đúng ký hiệu và để đúng nơi

quy định

2 Tháng 10 - Trẻ biết rửa tay trước khi ăn, lau mặt mũi sạch sẽ,

không để quần áo dây bẩn

- Biết thực hiện các nhiệm vụ được giao theo chỉ dẫncủa cô

- Bước dầu tự phục vụ giờ ngủ

- Ăn uống gọn gàng, sạch sẽ, không đùa nghịch, nóichuyện

3 Tháng 11 - Biết giữ vệ sinh trước, sau khi ăn và sau khi đi vệ

sinh

- Biết phụ giúp cô chuẩn bị giờ ăn: chia thìa, bê cơm

- Biết chơi cùng nhau trong nhóm nhỏ, không tranhgiành đồ chơi

- Biết cầm hai tay, biết cám ơn, xin lỗi

4 Tháng 12 - Biết giữ chân tay, quần áo, đầu tóc…gọn gàng, sạch

sẽ với sự giúp đỡ của cô

- Biết cách xưng hô với mọi người xung quanh, biếtnghe lời người lớn

- Biết sắp xếp đồ dùng cá nhân đúng nơi quy định,không quăng ném đồ chơi

5 Tháng 1 - Mạnh dạn tham gia các hoạt động

- Biết giữ vệ sinh trong và ngoài lớp sạch sẽ, ngănnắp

- Đi đứng nhẹ nhàng, không lê giầy dép, nói vừa đủnghe

- Không xả rác, biết nhặt rác bỏ vào thùng

6 Tháng 2 - Biết lắng nghe và trả lời lịch sự, lễ phép với mọi

người

- Mạnh dạn phát biểu

- Có thói quen nề nếp ăn uống sạch sẽ, văn minh, lịchsự

- Tham gia tích cực, sáng tạo trong các hoạt động

- Biết nhường bạn, chơi cùng bạn

7 Tháng 3 - Biết giúp đỡ mọi người xung quanh

- Thể hiện các hành vi văn minh, đạo đức qua ứng xử

lễ phép, chào hỏi người lớn.

- Có hành vi, thái độ, tình cảm thể hiện sự quan tâmđến những người gần gũi

- Biết giữ gìn đồ dùng, đồ chơi, sắp xếp gọn gàng,ngăn nắp

8 Tháng 4 - Có thói quen, kỹ năng tốt về giữ gìn sức khoẻ, vệ

sinh cá nhân, vệ sinh môi trường

- Không lại gần những nơi nguy hiểm

- Biết hợp tác với bạn bè trong mọi hoạt động

- Biết cách ứng xử với bạn bè và người lớn phù hợpvới giới tính

9 Tháng 5 - Thực hiện thời gian biểu của lớp một cách tự giác

- Bước đầu biết trực nhật theo sự phân công

- Biết giữ yên lặng những nơi công cộng: bệnh viện…-Biết chào hỏi khách khi khách đến

10 Tháng 6+7+8 - Làm quen với nề nếp lớp nhỡ và GV

- Thực hiện các thao tác đi đứng, tự phục vụ bản thân

- Biết tránh xa những nơi nguy hiểm

3.2: Giáo viên luôn tự rèn luyện mình, có hành vi ứng xử, thái độ đúng mực trước trẻ.

Theo các tiêu chí về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, giáo viên mầm non

ngoài việc tham gia hoạt động xây dung bảo vệ quê hương, đất nước, góp phần pháttriển đời sống kinh tế, văn hóa, cộng đồng thì yêu cầu cơ bản là phải giáo dục trẻyêu thương, lễ phép với ông bà, cha mẹ, người lớn tuổi, thân thiện với bạn bè vàbiết yêu thương Ngoài ra, giáo viên mầm non cũng phải đáp ứng tiêu chí sốngtrung thực, lành mạnh, giảm dị, gương mẫu, được đồng nghiệp, người dân tínnhiệm và trẻ yêu quí; tự học, phấn đấu nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chínhtrị, chuyên môn, nghiệp vụ và thường xuyên rèn luyện sử khỏe Điều quan trọng,giáo viên mầm non phải chăm sóc giáo dục trẻ bằng tình thương yêu, sự công bằng

và trách nhiệm của một nhà giáo Bên cạnh đó, về kiến thức, giáo viên mầm noncũng cần có hiểu biết cơ bản về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, về an toàn, phòng

tránh và sử lý ban đầu các tai nạn thường gặp ở trẻ Kỹ năng giao tiếp, ứng xử vớitrẻ, kỹ năng quản lý lớp học cũng là yêu cầu đối với nghề nghiệp này

Để giáo dục hành vi lễ giáo cho trẻ việc đầu tiên phải làm đó là người giáo viênphải có hành vi lễ giáo đúng mực đặc biệt là trước mặt trẻ Bởi với trẻ cô luônđúng, cô giáo là một chuẩn mực cho trẻ noi theo và không có phương pháp giáodục nào hiệu quả hơn là hành động đúng trước trẻ để trẻ cảm nhận được và họctheo Cô giáo là tấm gương sáng trước trẻ Bởi giỏo viờn không thể dạy trẻ nói nhỏnhẹ, đủ nghe trong khi cô cười nói ồn ào trước trẻ, không thể dạy trẻ sự ngăn nắp,gọn gàng, giữ vệ sinh trong lớp trong khi cô là người lôi thôi, luộm thuộm, làm đâu

bỏ đấy, không thể dạy trẻ lễ phép với người trên khi cô gặp ông bà, bố mẹ của cáccon mà không chào hỏi hay có cử chỉ niềm nở đáp lại hay nói trống không, lại càngkhông thể dạy trẻ thói quen ăn uống lịch sự khi cô vừa ăn vừa nói, vô tư cầm tayđưa thức ăn vào miệng ngồi ăn trước mặt trẻ…Giáo viên không thể giáo dục hành

vi lễ giáo cho trẻ khi bản thân người giáo viên không có những hành vi vô ý thức.Nhận thức được điều đó nên tôi luôn chú ý đến cách đi đứng, ăn mặc, nói năng saocho phù hợp với từng hoàn cảnh, phù hợp với đạo đức nhà giáo Tự tạo cho mìnhphong thái nhẹ nhàng, từ tốn, tự tin, ăn mặc kín đáo, lịch sự trước trẻ Trong giaotiếp với mọi người xung quanh lễ phép với người trên, tôn trọng đồng nghiệp, nói

đủ nghe, hoà nhã với phụ huynh, không ngồi ăn trước mặt trẻ Đặc biệt khi giaotiếp với trẻ luôn bình tĩnh, lắng nghe, giải thích các thắc mắc của trẻ rõ ràng, nhẹnhàng Không được quát mắng, doạ nạt trẻ, phê bình trẻ trước mặt trẻ khác Nhữngviệc này tưởng như đơn giản nhưng nếu không tự ý thức rèn luyện mình thì khó cóthể thực hiện được Bởi giáo viên cũng là con người, cũng có những cảm xúc vuibuồn của cá nhân nhưng trước trẻ ta phải biết kiềm chế để khi bên trẻ đúng vớinghĩa là người mẹ thứ hai của trẻ đó là sự yêu thương, trìu mến, gần gũi, ân cần, sựdịu dàng dành cho trẻ, để trẻ mãi ngân lên câu hát: “Lúc ở nhà mẹ cũng là cô giáo,khi đến trường cô giao như mẹ hiền”

3.3: Xây dựng góc tuyên truyền đẹp mắt

Ở góc này tôi trang trí hấp dẫn sưu tầm những tranh ảnh có nội dung giáo dục

lễ giáo dán vào cho trẻ xem, kèm theo một bài thơ hay nội dung phù hợp với hìnhảnh, thời gian rảnh tôi cho trẻ đến xem và trũ chuyện giỏo dục hành vi của trẻ đốivới mọi người, mọi vật xung quanh đàm thoại với trẻ những hành vi văn minhtrong giao tiếp

Ví dụ: Tôi đưa bài thơ kèm hình ảnh của một em bé đang mời ông uống nước

hoặc một em bé tặng quà cho bà bằng hai tay trẻ nhìn tranh và biết được hànhđộng của em bé này ngoan , lễ phép với người lớn Hằng tuần tôi thay tranh ảnh bàithơ có nội dung phù hợp với chủ điểm

Ngoài ra, tôi còn sưu tầm tranh truyện, sách báo nhi đồng có hình ảnh và nội dung

về lễ giáo làm một album có nội dung và hình ảnh phù hợp với trẻ, để đến giờ hoạtđộng góc trẻ vào góc học tập có thể mở ra xem.Đối với góc tuyên truyền khôngnhững dành cho trẻ mà tôi cũng dành một góc để tuyên truyền giáo dục kỹ năngsống cho phụ huynh nắm bắt, từ đó phụ huynh sẽ chú trọng đến việc giáo dục lễgiáo cho trẻ lúc ở nhà

Ảnh góc tuyên truyền

3.4: Xây dựng môi trường lớp học phong phú

Cùng với toàn ngành thực hiện chủ đề năm học xây dựng trường học thân thiện họcsinh tích cực Thì việc tạo cảnh quan sư phạm trong phòng học, môi trường xungquanh cũng là một chuyên đề mà tôi chú trọng trong năm học này Tôi luôn chú ýtạo cảnh quan sự phạm trong phòng học, đồ dùng đồ chơi được sắp xếp, gọn gàng,ngăn nắp, từng góc riêng biệt mỗi kệ góc tôi đều làm mới, để hấp dẫn trẻ, tạo cảmgiác thích thú luôn mong muốn được sắp xếp ngăn nắp Đặc biệt là góc thiên nhiên

được trang trí và trồng nhiều cây cảnh để tạo cho trẻ một không gian xanh, để mỗingày trẻ có thể tự mỡnh chăm sóc cây xanh, giáo dục trẻ biết yêu cái đẹp Qua hoạtđộng này kích thích trẻ yêu lao động, tạo tình cảm của trẻ với thế giới tự nhiên, gầngũi và thân mật, đó trở thành thói quen ở trẻ.

Môi trường học tập là yếu tố không thể thiếu trong quá trình hình thành và giáodục kỹ năng sống cho trẻ Vì vậy giải pháp không thể thiếu là tạo môi trường phùhợp để giáo dục Môi trường trong nhà trường phải theo phương châm lấy trẻ làmtrung tâm, tạo cho trẻ biết cách giải quyết vấn đề Môi trường hoạt động để giáodục trẻ ở đó người lớn phải luôn mẫu mực và làm gương cho trẻ noi theo Tạo môitrường thân thiện với trẻ ,gần gũi thương yêu và luôn giúp đỡ trẻ thấy tự tin , thoảimái.Trường, lớp học an toàn, sạch sẽ, thoáng mát, đủ ánh sáng, đủ đồ dùng, đồ chơiphù hợp với lứa tuổi …là những điều kiện thuận lợi giúp trẻ hoạt động Chính vìvậy tôi đã đẩy mạnh việc xây dựng môi trường lớp học như sau: Thiết kế, bố trí tạokhông gian hợp lý ở các góc chơi, xây dựng nội dung chơi cụ thể ở các góc theotừng chủ điểm, đặt tên góc sao cho dễ hiểu nhưng lại hấp dẫn như “Họa sĩ tí hon”,

“Bé làm thợ xây”, “ Đầu bếp tí hon”…Sau mỗi chủ điểm tôi thay đổi cách trang trí

và hoạt động ở các góc để tạo cảm giác mới lạ hấp dẫn trẻ

Ảnh môi trường lớp học

3.5: Phối hợp với phụ huynh

Cùng với mục tiêu xã hội hóa giáo dục thì vai trò của phụ huynh có vai trò khôngnhỏ trong việc giáo dục trẻ Trong buổi họp đầu năm tôi mạnh dạn trao đổ với phụhuynh về tầm quan trọng của giáo dục lễ giáo đối với trẻ mẫu giáo, nhất là trongthời kỳ hội nhập của nước ta tiếp nhận nhiều nền văn hóa và trò chơi giải trí đã ảnhhưởng một phần không nhỏ về hành vi văn minh của trẻ Trẻ có thể đối xử thô bạovới sau một đoạn phim hành động, hay trẻ có những lời không nên đối với bố mẹ,khi không đồng ý cho trẻ chơi điện tử Để phụ huynh nhận thức ý nghĩa của vấn đề

Tôi luôn trao đổi với phụ huynh hàng tháng thông qua sổ liên lạc về sự tiến bộcủa mỗi trẻ để phụ huynh kịp thời nắm bắt Qua thời gian trẻ lớp tôi tiến bộ rõ rệtnhư xưng hô lễ phép, lịch sự trong giao tiếp nhờ sự giáo dục bằng phương châm “

Trường học là nhà, nhà là trường học”

Ảnh giáo viên trao đổi với phụ huynh

3.6: Giáo dục lễ giáo trong các hoạt động chung

Khuyến kích trẻ bộc lộ cảm xúc, ý nghĩ và tự tin diễn đạt chúng bằng lời Dạy trẻthoải mái, tự tin trước đám đông ( trình diễn sân khấu, trước người lạ, trước mặtbạn…)Tôn trọng sự phát triển tự nhiên, tâm sinh lý lứa tuổi, đặc điểm cá nhân( năng lực, khó khăn, trong giao tiếp, ngôn ngữ…) chấp nhận trẻ học bằng cách thử– sai Cho phép trẻ làm sai trước khi trẻ làm đúng Động viên sự lạc quan, tự tinvào bản thân “ Không sai đâu”, “ Làm lại đi nào”, “ Từ từ thôi”, “ Con sắp làmđược rồi”…khi trẻ gặp thất bại Kiên nhẫn với trẻ, tránh thúc ép, căng thẳng khiluyện tập kỹ năng cho trẻ Biết chờ đợi Tôn trọng ý kiến cá nhân ( Dạy trẻ phátbiểu ý kiến ) Tránh áp đặt, từ đó hình thành thói quen suy nghĩ một cách độc lập Giờ học hay còn gọi giờ hoạt động chung của trẻ là hoạt động đòi hỏi trẻ phảInghiêm túc tuân thủ các quy định của giờ học, không được tự do hoạt động theo ýriêng của mình mà phải dưới sự hướng dẫn của cô giáo, phải hoạt động cùng tậpthể với các bạn xung quanh Như trong giờ học tôi giáo dục trẻ biết giữ gìn đồdựng, đồ chơi, muốn phát biểu phải giơ tay, không nói tự do, không nói leo, khi cúixuống, không nhìn sang nơi khác Làm theo sự hướng dẫn của cô, hoạt động tích

cực cùng bạn Không tranh giành đồ dùng, đồ chơi với bạn, biết lấy và cất đồ dùngđúng nơi quy định… Chính vì vây tôi luôn suy nghĩ để đưa nội dung giáo dục lễgiáo sao cho nhẹ nhàng, phù hợp mà không bị gượng ép làm ảnh hưởng đến nộidung tiết học.

3.6.1 Trong hoạt động chung phát triển ngôn ngữ

* Ví dụ:

- Trong chủ đề “ Bản thân bé và gia đình” tôi chọn bài thơ “ Sáo học nói” của MaiNgọc Uyển với nội dung giáo dục bạn nhỏ mời cô uống nước rất lễ phép khi cókhách đến nhà chơi

+ Tôi đàm thoại và đưa ra các câu hỏi để khuyến khích trẻ trả lời

Một hôm ai đã đến nhà Bé chơi?

Khi nhìn thấy cô giáo bé đã làm gì?

Bé đã mời cô làm gì?

Bạn Sáo nhỏ thấy bé mời đã bắt chước điều gì?

Hay truyện “ Đôi tai tôi dài quá” sưu tầm trên báo Họa Mi với nội dung giáodục các bạn không nên chế giễu thâm hình khác người của bạn Thỏ Chính vì cóđôi tai dài nên bạn Thỏ đã giúp đỡ các bạn tìm về nhà khi bị lạc đường

- Trong chủ đề “ Phương tiện và luật an toàn giao thông” Trong câu truyện “ Thế

là ngoan” theo cuốn sách “ Bác Hồ yêu chúng em” giáo dục trẻ biết nhận lỗi và sửalỗi thế là ngoan

- Trong chủ đề “ Tết và mùa xuân” Truyện “ Nụ Hồng và hạt sương” giáo dục trẻbiết yêu thương bảo vệ bạn khỏi sự nguy hiểm