c) Máy thiết bị để dạy học thực hành. Trong môn công nghệ, nhiều nội dung cần được thực hành. Các phương tiện, thiết bị dạy học không chỉ cung cấp cho giáo viên để giảng dạy mà học sinh [r]
Trang 12 Điểm mới của SKKN so với các SKKN khác trước đây 3
3 Đóng góp của SKKN cho việc nâng cao chất lượng dạy và
học
4
2
Chương IV: Kiểm chứng các giải pháp của SKKN 26
Trang 2PHẦN I: MỞ ĐẦU 1/ Mục đích của SKKN
Thực tế hiện nay, đổi mới phương pháp dạy - học (PPDH) đang là vấn đề cầnđược nghiên cứu, trao đổi bởi nhiều lý do khách quan như môn học, đối tượng học,
cơ sở vật chất, điều kiện hoàn cảnh của giáo viên và học sinh vv Lứa tuổi họcsinh trường trung học là những học sinh đang ở độ tuổi phát triển, hiếu động, thíchtìm tòi, học hỏi, thích tìm hiểu những cái mới lạ, đang có những ước mơ hoài bão
về hiện tại và tương lai, ước mơ về nghề nghiệp
Vậy ở trường THCS giáo viên đã thực hiện sử dụng phương tiện dạy học nhưthế nào trong những tiết dạy, bài dạy, ta phải sử dụng phương tiện dạy học như thếnào, giáo cụ ra làm sao, phương pháp gì trong tiết dạy để học sinh hiểu bài tốt
Để góp phần đưa chiến lược phát triển giáo dục đào tạo đạt kết quả cao trướcyêu cầu ngày càng cao của nền kinh tế xã hội Để làm được điều đó vấn đề giáo dụcphải được đặt lên hàng đầu, trên cơ sở phát huy sức mạnh của nền giáo dục hiện tại
Đòi hỏi năng lực cần có của một giáo viên dạy nói chung và giáo viên mônCông nghệ nói riêng và dạy thực hành nghề là phải có tri thức, kỹ năng thực hànhnghề, nghiệp vụ sư phạm và khả năng tiếp cận với những vấn đề mới của xã hội
Muốn xây dựng trường học thực sự vững mạnh và phát triển, thì chất lượngđào tạo phải đặt lên hàng đầu Vì trình độ và đạo đức của học sinh ra trường là sảnphẩm của những kỹ sư tâm hồn, điều quan trọng bên cạnh những vấn đề dạy học,chúng ta phải trau dồi, tìm tòi thực tế Trong điều kiện nền kinh tế thị trường hiệnnay, để xác định cho học sinh THCS tìm hiểu làm quen, các em được học ở trườngTHCS rất nhiều những kiến thức Mỗi môn học góp phần xây dựng nền tảng kiếnthức văn hoá và hiểu biết xã hội cho các em Quan hệ giữa các môn học gọi tắt làliên môn, trong một chừng mực nào đó, PPDH theo quan điểm liên môn là phươngpháp hiện đại, được xem như là một trong những điều kiện quan trọng của việchoàn thiện kiến thức, nâng cao hiệu quả của quá trình nhận thức cho học sinh, giúphọc sinh có một nội dung tư duy phong phú, một cách suy nghĩ vận động bằng conđường tích hợp từ nội dung của một số môn học Hiện nay với mục tiêu cuối cùng
là để người học tự phát triển toàn diện Trong học tập vận dụng phương tiện dạyhọc, các giáo cụ kết hợp kiến thức liên môn chủ thể biến đổi bằng cách tích hợp cáckiến thức từ các nguồn khác nhau để lồng ghép vào tiết dạy
Trang 3Trong khuôn khổ đề tài này tôi muốn đưa ra vấn đề:
" Sử dụng phương tiện và giáo cụ liên môn để dạy-học tốt môn Công nghệ"
Truyền thông là sự thiết lập “Cái chung” hay tạo nên sự đồng cảm giữa
người phát và người thu thông qua một hay nhiều thông điệp truyền đi Môn Côngnghệ là môn khoa học thực nghiệm, chương trình được gắn liền giữa lý thuyết vàthực hành người thầy phải lựa chọn phương pháp truyền thông cho phù hợp với bàidạy
Trong sự nghiệp giáo dục xây dựng đất nước Công nghiệp hoá - Hiện đại hoáchúng ta phải giáo dục cho học sinh hiểu rõ và nắm chắc kiến thức các môn học
Bộ môn kỹ thuật trước kia, nay cải cách gọi là môn Công nghệ, đối với học sinh vàmột số đồng nghiệp cho rằng nó là môn học phụ Nhưng nếu chúng ta là nhữngngười trực tiếp giảng dạy tích hợp tốt các môn học, sử dụng tốt các trang thiết bị sẽthấy được sự sinh động, hấp dẫn và cần thiết đối với học sinh ở độ tuổi trung học
Do tác động tích cực của ngoại lực, chính là yêu cầu điều kiện của xã hội với nềngiáo dục và để bổ trợ tốt khi học các môn học khác trong đó có đào tạo nghề ápdụng trong cuộc sống hàng ngày, làm cho học sinh hiểu bài và nắm kiến thức sâuhơn
Là một giáo viên Công nghệ, sau nhiều năm công tác tại trường THCSPhương Liệt, trực tiếp giảng dạy môn Công nghệ, trăn trở với việc làm sao để nângcao chất lượng môn học phục vụ cho cuộc sống tương lai của học sinh tôi đã mạnhdạn áp dụng một số phương pháp mới trong việc dạy học môn Công nghệ để đạthiệu quả cao nhất
2/ Điểm mới của SKKN so với các SKKN khác trước đây
Trong quá trình dạy học, các phương tiện dạy học giảm nhẹ công việc củagiáo viên và giúp cho học sinh tiếp thu kiến thức một cách thuận lợi Có được cácphương tiện thích hợp, người giáo viên sẽ phát huy hết năng lực sáng tạo của mìnhtrong công tác giảng dạy, làm cho hoạt động nhận thức của học sinh trở nên nhẹnhàng và hấp dẫn hơn khiến học sinh yêu thích, hứng thú với môn học Do đặcđiểm của quá trình nhận thức, mức độ tiếp thu kiến thức mới của học sinh tăng dầntheo các cấp độ của tri giác: nghe - thấy - làm được (những gì nghe được khôngbằng những gì nhìn thấy và những gì nhìn thấy thì không bằng những gì tự taylàm), nên khi sử dụng phương tiện trong quá trình dạy học, giáo viên có điều kiện
Trang 4để nâng cao tính tích cực, độc lập của học sinh và từ đó nâng cao hiệu quả của quátrình chiếm lĩnh kiến thức và hình thành kỹ năng, kỹ xảo của các em.
Từ đó tìm tòi xây dựng và áp dụng phương pháp dạy học tích cực theohướng đổi mới khâu sử dụng đồ dùng dạy học và phương tiện kĩ thuật để từ đó pháthuy thế mạnh tích cực tự học, tính sáng tạo của học sinh trong môn học Công nghệ.Tìm ra những kinh nghiệm giảng dạy tốt cho bản thân tôi đã đưa nhiệm vụ chosáng kiến:
- Tìm hiểu cơ sở lý luận cho sáng kiến
- Tìm hiểu thực trạng các bài dạy môn Công nghệ có sử dụng phương tiện
và giáo cụ liên môn để dạy - học tốt môn Công nghệ
- Tìm hiểu những nguyên nhân ảnh hưởng đến bài dạy môn Công nghệ
Nghiên cứu cách thức sử dụng phương tiện và giáo cụ liên môn để dạy
-học tốt môn Công nghệ cho -học sinh trường THCS Phương Liệt
- Đề xuất một số kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả bài dạy môn Công
nghệ có sử dụng phương tiện và giáo cụ liên môn để dạy - học tốt môn Công nghệ.
3/ Đóng góp của SKKN cho việc nâng cao chất lượng dạy và học
Sáng kiến kinh nghiệm “Sử dụng phương tiện và giáo cụ liên môn để dạy học tốt môn Công nghệ” đã được nghiên cứu và ứng dụng tại trường THCS
-Phương Liệt đã góp phần nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn Công nghệTHCS Tôi hy vọng sáng kiến này nếu được áp dụng ở các trường khác cũng sẽđem lại những hiệu quả rõ rệt trong việc dạy và học môn Công nghệ THCS
Trang 5PHẦN II: NỘI DUNG
CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC
I CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA SKKN:
Với những phương pháp đổi mới trong dạy học mà nghành giáo dục đã đưa vàotrong các nhà trường nói chung và trường THCS nói riêng nhằm nâng cao chấtlượng dạy học Muốn đạt hiệu quả giảng dạy trong môn Công nghệ công nghiệp,khâu chuẩn bị và sử dụng đồ dùng dạy học là vô cùng quan trọng vì môn học nàyđòi hỏi trí tưởng tượng về không gian rất khó mà một nhà giáo dục đã nói về mốiquan hệ giữa giáo viên- học sinh khi dạy học là:
Nói cho tôi nghe - Tôi quên
Cho tôi nhìn - Tôi nhớ
Cho tôi làm -Tôi hiểu
Như vậy, muốn gây hứng thú cho học sinh học môn này có chất lượng thìngười giáo viên phải phát huy thế mạnh của thiết bị, đồ dùng dạy học tranh ảnh,mẫu vật…Vậy làm thế nào để sử dụng đồ dùng dạy học trong môn Công nghệTHCS một cách hiệu quả và qua đó nâng cao chất lượng giờ dạy tương ứng là lý do
mà tôi chọn nghiên cứu đề tài này
Môn Công nghệ THCS có thời lượng thực hành khá cao Các bài thực hành
Một thực tế là sau khi hoàn thành chương trình thì đa phần học sinh thao tácthực hành còn yếu, để tự mình tạo ra một sản phẩm theo yêu cầu của môn học là rất
Trang 6khó khăn vì đặc trưng của môn học đòi hỏi người học phải được trang bị nhiều kỹnăng khác nhau như cách sử dụng các loại kìm điện, sử dụng khoan, sử dụng cưa mặt khác còn phải tính toán được các thông số kĩ thuật của mạch điện, có óc quansát thẩm mĩ.
II CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA SKKN
Việc thực hiện chương trình đối với các trường THCS còn khó khăn vì các
đồ dùng, thiết bị dạy học có chất lượng không cao, nhiều đồ dùng bị hư hỏng hoặc
sử dụng được còn thiếu độ chính xác, các vật liệu tiêu hao không bổ xung kịp thời.Môn học Công nghệ lại là môn học khô cứng mang tính hướng nghiệp, việc lôicuốn học sinh yêu thích môn học là khó khăn Tâm lí các em học sinh chưa thực
sự yêu thích môn học khi thực hiện bài học ngay tại lớp học
1 Về đối tượng
Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ, hiện nay học sinh ở thànhphố có rât nhiều các phương tiện giải trí, các hoạt động văn hóa nghệ thuật sôiđộng Vì vậy, việc học môn Công nghệ công nghiệp chưa có nhiều ứng dụng ở lứatuổi THCS khiến Học sinh ít hứng thú
Vì vậy việc hướng các em yêu thích nghề nghiệp mang tính Công nghiệpnhư môn Công Nghệ lớp 8, lớp 9 là điều trước tiên các giáo viên giảng dạy bộ mônCông nghệ phải thực hiện
2 Về khách quan
Nhà trường có phòng học bôn môn Công nghệ đạt chuẩn Tuy nhiên cácdụng cụ và vật liệu điện còn thiếu chủng loại, các thiết bị được cấp có chất lượngkhông cao và có hình dạng khác với các thiết bị điện được sử dụng trong mạng điệngia đình
Bên cạnh đó, dù SGK Công nghệ đã được đổi mới nhiều lần nhưng chưa cậpnhật được với sự phát triển của mạng điện dân dụng hiện tại khiến học sinh khókhăn trong việc gắn việc thực hành minh họa với mạng điện thật trong gia đình
CHƯƠNG II : THỰC TRẠNG TÌNH HÌNH
Trang 71 Khảo sát
Sau khi tham khảo, lấy ý kiến học sinh về môn học Công nghệ tôi thấy đaphần các em học sinh ngại môn học này là bởi vì một phần các em nhận thấy sảnphẩm của mình chỉ mang tính thí nghiệm mà chưa thực tế, không được sử dụngvào thực tiễn
Về địa điểm các em không thích học thực hành ngay tại phòng học lý thuyết
Tỷ lệ học sinh muốn được học thực hành tại phòng học thực hành chuyên biệt hoặclàm việc ứng dụng thực tế là khá cao
2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu
- Thuận lợi : Là môn học gần gũi với thực tế, đa số các em học sinh cũng đã nhìnthấy nhiều loại vật thể khối hình hộp, các loại dụng cụ cơ khí cầm tay đơn giản, các
cơ cấu truyền và biến đổi chuyển động, các thiết bị và đồ dùng điện trong gia đình
Do đó, khi dạy học Công nghệ 8 có nhắc đến các nội dung trên các em phần nàocũng đã hình dung được
- Khó khăn: Trong suy nghĩ của phụ huynh và học sinh đều coi Công nghệ là mônphụ nên thường coi nhẹ và không chú ý học
Trong quá trình giảng dạy môn Công nghệ kể cả trước kia là môn Kỹ thuậtdạy học theo phương pháp cũ và bây giờ là môn Công nghệ áp dụng phương phápdạy mới Dù ở phương pháp nào khi dạy môn Công nghệ mà không ứng dụng thựctiễn thì kết quả chắc rằng không thu lại được là bao nhiêu
Các nhà triết học nổi tiếng có câu: Tôi nghe - Tôi quên
Tôi nhìn - tôi nhớ Tôi làm - tôi hiểu
Để hiểu và nắm vững kiến thức môn Công nghệ một cách thấu đáo, lôgic khi
đã có kiến thức cơ bản ở các môn Vật lý, toán về phần điện, phần cơ, phần hìnhhọc Thí dụ chương trình Vật lý lớp 7 đã cho các em biết về dòng điên, điện áp, sơ
đồ mạch điện, ở môn toán cho các em biết về các khối hình học đa diện phẳng, khốitròn xoay Người dạy phải biết liên hệ giữa các môn học để áp dụng khi soạn giảng
Nếu giáo viên chịu khó tìm tòi, chịu khó nghiên cứu, tìm ra phương pháp đểdạy một tiết lý thuyết hay thực hành môn Công nghệ thì kết quả sẽ đem lại sự hưngphấn cho cả người dạy và người học, đạt kết quả cao Chúng ta tổ chức một tiết dạy
Trang 8một cách đầy đủ về mọi mặt giáo án cũng như phương tiện, giáo cụ, đúng kiếnthức, đúng trọng tâm, chính xác khoa học, đúng "công nghệ" thì sẽ khiến học sinhhứng thú với bài học, từ đó chủ động chiếm lĩnh kiến thức, hình thành kỹ năng mônhọc để có thể ứng dụng vào đời sống, có thể và chắc chắn các em ra trường sẽ cóđược tay nghề vững chắc, đây là một biện pháp "Thêm thợ bớt thầy" như điều kiện
ở nước ta hiện nay, hơn nữa đây cũng là bước đột phá quan trọng trong sự nghiệpgiáo dục
Dĩ nhiên còn có nhiều phần học khác nữa trong bộ môn Công nghệ, nhưng ởđây tôi chú trọng phần kỹ thuật điện trong môn Công nghệ Vì chúng ta đã biếtnguồn năng lượng điện (Điện năng) dễ dàng biến đổi thành các dạng năng lượngkhác và là nguồn năng lượng chủ yếu, là nguồn động lực cho đời sống và sản xuấtcủa nước ta cũng như trên thế giới Có nghĩa là mọi người dân đã được dùng điện
và đã dùng thì phải am hiểu, phải biết cách sử dụng một cách an toàn, có hư hỏngthì phải biết tự khắc phục, sửa chữa điện Điều này có nghĩa các em học sinh ở lứatuổi THCS phải hiểu để sử dụng điện an toàn cho người, thiết bị trong gia đình hiệntại và cả trong cuộc sống xã hội Học sinh vừa rèn luyện về trình độ văn hoá, vừarèn luyện về tay nghề Để đạt được điều này đòi hỏi người thầy không chỉ biết vềkiến thức chuyên môn mà còn phải biết cách thực hiện tiết dạy, bài dạy (nhất lànhững tiết thực hành) để học sinh làm thực hành: có thể là bắt chước quan sát saochép, có thể là tự làm được, có thể là biến hoá thuần thục Có rất nhiều nhữngtrường giáo viên lên lớp một bài thực hành mà không hề có một dụng cụ hay mộtthiết bị, những thiết bị được cấp mặc dù chúng không được tốt, thậm chí còn không
sử dụng được nhưng cũng nên cho học sinh biết đấy là cái công tắc 3 cực, hay đấy
là tắc te, là cái chấn lưu…Như vậy điều quan trọng của bộ môn thực nghiệm là họcsinh phải nắm chắc lý thuyết, hiểu biết kỹ năng thực hành một cách chính xác,thuần thục, chứ không phải thực hiện qua loa đại khái, cái gì cũng tưởng tượng
Thực trạng đào tạo và giáo dục dạy lý thuyết, hướng dẫn thực hành mônCông nghệ hiện nay còn khá nhiều những khuynh hướng rút kinh nghiệm qua saochép, phân tích lý luận kiểu khoa học hàn lâm chứ chưa thực sự mổ xẻ, tìm hiểumột cách nghiêm túc những cái được và cái chưa được, trong việc tổ chức dạy-học Với quỹ thời gian bị rút ngắn cho các chương trình học bắt buộc như hiện nay,người giáo viên không có bản lĩnh vững vàng, không có kiến thức sâu rộng, không
có tay nghề thực hành trong thực tế, không có kỹ năng thực hành thuần thục thì họcsinh, học xong bài sẽ không thu nhận được vấn đề gì Học sinh thực hiện một bài
Trang 9thực hành đúng quy trình Công nghệ, thành thạo kỹ năng đó là điều mà xã hội đòihỏi đối với người dạy học Với đặc thù của nghề điện dân dụng (kỹ thuật lắp đặtmạch điện trong nhà) việc giáo viên dạy lý thuyết cần phải tỷ mỉ truyền đạt rõ ràngsâu rộng tới học sinh và từ lý thuyết giáo viên hướng dẫn học sinh thực hành mộtcách thành thục theo quy trình, thì trong thực tế học sinh mới có thể tự tay mìnhlàm ra sản phẩm
3 Kết quả - hiệu quả của thực trạng
Bên cạnh những khó khăn bất cập như trình độ tiếp thu của học sinh, điềukiện cơ sở vật chất, thiết bị, nếu chúng ta phó mặc cho thời gian trôi theo kiểu
"sống chết mặc bay", không thường xuyên cập nhật kiến thức khoa học kỹ thuật,không thường xuyên tìm tòi, học hỏi đưa nhiều những phương pháp dạy học mới đểthay đổi sự tiếp thu, tư duy sáng tạo của học sinh thì kết quả của thực trạng thậtđáng buồn Học sinh học xong phần kỹ thuật điện mà không dám cắm phích điện;không lắp được cho bóng đèn sợi đốt vào đui đèn, đèn huỳnh quang vào máng,không dám tháo chiếc quạt bàn ra lau chùi; không biết điện áp 1 pha có bao nhiêudây; bao nhiêu vol, không vẽ được các quy ước ký hiệu thiết bị, đồ dùng điện trênbản vẽ; không thiết kế được mạch điện…v.v…thì quả là uổng phí
Từ những điều đáng buồn trên có thể xảy ra, ta hãy suy nghĩ cùng đưa ra cácbiện pháp khả thi để môn Công nghệ có những học trò thật sự yêu thích môn học,không những giỏi về lý thuyết mà còn thành thạo kỹ năng trong thực hành
Đòi hỏi chất lượng dạy và học thực hành nghề điện cũng như các nghề khác
là một đòi hỏi chính đáng kể từ học sinh cũng như giáo viên, nhà trường cũng như
xã hội Nhưng cũng thật khó khi bản thân tôi là giáo viên cũng đã rất nhiều nămdạy nghề, dạy thực hành thời gian thì eo hẹp, thiết bị vật tư còn thiếu, chưa cậpnhật Nên chăng song song với việc cải cách chương trình học, thay đổi phươngpháp dạy, cần chú ý đến chất lượng trang thiết bị và đồ dùng dạy học
Từ những thực trạng dẫn đến việc dạy, học đang còn mang tính đối phó,không có chất lượng giáo dục, không có hiệu quả cải cách
CHƯƠNG III:NHỮNG GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
I Giải pháp thứ nhất
Quay lại với câu nói trên của nhà triết học Tôi nghe - Tôi quên
Tôi nhìn - tôi nhớ
Trang 10Tôi làm - tôi hiểu
Theo mô hình truyền thông hai chiều dạy học, các giác quan thuộc kênh cảm giác ảnh hưởng lớn tới kết quả quá trình truyền thông.
Sự tiếp thu tri thức khi học chỉ đạt được:
Tỷ lệ kiến thức nhớ được sau khi học đạt được:
+ 20% qua nghe được
Đối với học sinh, phương tiện còn là nguồn tri thức phong phú để lĩnh hội tri thức,rèn luyện kỹ năng
2/.Vai trò của phương tiện dạy học có thể cung cấp cho học sinh các kiếnthức một cách chắc chắn và chính xác, như vậy nguồn tin họ thu nhận được trở nênđáng tin cậy và được nhớ lâu bền hơn
Làm cho việc dạy học trở nên cụ thể hơn, vì vậy tăng thêm khả năng của học sinhtiếp thu những sự vật, hiện tượng và các quá trình phức tạp mà bình thường họcsinh khó nắm vững được
Rút ngắn thời gian giảng dạy mà việc lĩnh hội kiến thức của học sinh lại nhanh hơn
Giải phóng người thầy khỏi một khối lượng lớn các công việc tay chân, do
đó làm tăng khả năng nâng cao chất lượng dạy học
Dễ dàng gây được cảm tình và sự chú ý của học sinh
Trang 11Bằng việc sử dụng phương tiện dạy học, giáo viên có thể kiểm tra một cáchkhách quan khả năng tiếp thu kiến thức cũng như hình thành kỹ năng, kỹ xảo củahọc sinh.
3/.Bộ môn công nghệ cũng là bộ môn mới chúng ta phải thực hiện như thếnào? Để bộ môn công nghệ thực sự bổ ích, lý thú, học sinh học tập có chất lượng.Giáo viên phải lên kế hoạch sử dụng phương tiện gì, giáo cụ nào, tổ chức làm sao,
có mục đích, có kiến thức chuyên môn, không ngừng tìm hiểu, học hỏi trau dồitrình độ chuyên môn… nhằm góp phần nâng cao chất lượng về trí dục cũng nhưđức dục và nhân cách phẩm chất, tay nghề cho học sinh
Giáo viên cần cải tiến cách dạy, cách thực hiện bài dạy, phương pháp truyềnđạt theo hướng tích cực, chủ động, độc lập sáng tạo của học sinh trong quá trìnhnhận thức Giáo viên cần giúp học sinh thấy được vị trí, ý nghĩa của môn học, bàihọc trong thực tiễn, ứng dụng trong cuộc sống Cần tổ chức chỉ đạo, kiểm trathường xuyên tính tự học của học sinh Giáo viên cần bồi dưỡng cho học sinh cách
tự học, tự thực hành đảm bảo an toàn lao động theo các bài qua phần củng cố bài
Những bài thực hành rất cần để giúp các em hiểu biết sâu hơn về bài học,nắm chắc hơn về kiến thức lý thuyết cũng như tay nghề Phương pháp của tôi làhướng dẫn mẫu qua các thông tin để học sinh bắt chước, truyền đạt chắc kiến thứccho học sinh và cho học sinh phát huy tính sáng tạo thực hành thành thạo
Có thể chia nhỏ lớp học thành nhiều nhóm nhưng phải đảm bảo được họcsinh nào cũng nắm được kiến thức, cũng được thực hành
Giáo viên chỉ hướng dẫn những phần nguy hiểm và công tác chuẩn bị nhữngyêu cầu của tiết thực hành để tránh gây ra tai nạn, khi học sinh sáng tạo thực hànhgiáo viên đi từng nhóm kiểm tra uốn nắn sửa chữa
Giáo viên nên phát huy khả năng tự học, sáng tạo của học sinh, theo kiểu họcsinh chuẩn bị bài đầy đủ ở nhà
Bài học thực hành của các em đạt kết quả cao giáo viên phải giao nhiệm
vụ và công việc của tiết thực hành cho từng học sinh thật cụ thể Giáo viên hướngdẫn ban đầu, hướng dẫn thường xuyên và kết thúc
Giáo viên yêu cầu học sinh học lý thuyết và chuẩn bị tốt cho tiết thựchành Ứng dụng lý thuyết với thực hành sẽ giúp cho học sinh nắm rất chắc kiếnthức của bài học và giúp các em thành thạo hơn, lành nghề hơn Có những bài liên
Trang 12quan thì lại tiếp tục vận dụng và liên hệ để các em tư duy sáng tạo Trong thiết kếlắp ráp mạch điện ở một số bài ta có thể thực hiện như sau:
Ví dụ: Thực hiện soạn giảng bài 53 môn Công nghệ 8, học sinh được học và phải
tự liên hệ thực tế nắm chắc lý thuyết rồi triển khai bài 54 thực hành cầu chì thôngqua việc sử dụng các phương tiện dạy học trực quan giúp học sinh nắm chắc kiếnthức lý thuyết và biết vận dụng kiến thực đó vào thực tế của đời sống
Ví dụ: Nội dung bài soạn môn Công nghệ 8: Bài 54 thực hành – Cầu chì:
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Mô tả được nguyên lý làm việc và vị trí lắp đặt của cầu chì trong
mạch điện
2 Kỹ năng: thao tác đúng kỹ thuật, lắp mạch nhanh, chính xác.
3 Thái độ: làm việc nghiêm túc, tác phong cẩn thận, đúng quy trình, ý thức góp
nhặt kiến thức phục vụ cuộc sống thực tế
4 Phát triển năng lực học sinh: Năng lực tư duy logic, năng lực thực nghiệm,
năng lực sử dụng thiết bị thực hành, năng lực hợp tác trong hoạt động nhóm
II Thiết bị dạy học:
1 Chuẩn bị của thầy: Tài liệu tham khảo: Sách khí cụ điện, sách thiết kế mạch
điện trong nhà, sách nghề điện dân dụng
Chuẩn bị các thiết bị vật liệu:
+ Máy biến áp 220/6V( số lượng 4 cái)
+ 4 đoạn dây chì dài 5cm loại dòng điện định mức 1A
+ 4 đoạn dây đồng dài 5cm loại dòng điện định mức 1A
+ 4 bộ đui đèn và bóng đèn 6V-3W
+ 4 công tắc điện, 4 cầu chì hộp
+ Nguồn xoay chiều 220V và 1 bộ dây ổ cắm
2 Chuẩn bị của học sinh: HS chuẩn bị trước báo cáo thực hành theo mẫu ở mục
III, mỗi nhóm chuẩn bị 1 cây nến
III.Các hoạt động dạy học
1 Kiểm tra bài cũ (5’)
- Em hãy kể tên các thiết bị điện trong nhà và nêu nguyên lý làm việc của cầu chì
2 Khởi động: Giáo viên đặt vấn đề vào bài: Các em đã được tìm hiểu trên lý
thuyết về cầu chì Vậy để hiểu rõ hơn về nguyên lý làm việc của cầu chì chúng tatìm hiểu bài 54 thực hành cầu chì
3 Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV&HS NỘI DUNG
Trang 13của hai sợi.
GV: Gọi học sinh giải thích tại sao người ta
trên dùng máy biến áp để biến dòng điện
220V thành 6V, cầu chì được mắc nối tiếp
với bóng đèn & có công tắc để đóng cắt
mạch điện
- GV nối sẵn mạch điện trên bảng điện &
tiến hành thực hành như các bước trong
SGK
- Y/c HS quan sát
+ Đóng công tắc, bóng đèn sáng không?
+ Tắt công tắc, làm đứt dây chì sau đó
đóng công tắc lại bóng đèn sáng không? Vì
sao?
- GV nhận xét & nêu kết luận về chức năng
của dây chì trong điều kiện bình thường
HS thực hành nối mạch điện
GV quan sát HS lắp và cho thử mạch
HĐ4 Thực hành bảo vệ ngắn mạch của
cầu chì.
- Treo hình 24.1 & 24.2a y/c HS quan sát
xem trong 2 sơ đồ trên có gì khác nhau
2.Thực hành trường hợp mạch điện làm việc bình thường.
- Kết luận: Trong trường hợp mạchđiện làm việc bình thường, dây chìđóng vai trò là một đoạn dây dẫnđiện
3.Thực hành bảo vệ ngắn mạch của cầu chì.
Hỡnh vẽ
Trang 14- Hãy nhận xét về sự khác nhau về vị trí &
vai trò của công tắc trong 2 sơ đồ trên?
- GV nối sẵn mạch điện trên bảng điện &
tiến hành thực hành như các bước trong
SGK& y/c HS quan sát
+ Trong trường hợp a xảy ra hiện tượng gì?
+ Trong trường hợp b xảy ra hiện tượng gì?
- GV nhận xét & đưa ra kết luận
- GV tiếp tục làm thí nghiệm trong trường
hợp c
- Vậy, qua 2 trường hợp trên ta rút ra được
kết luận gì về chức năng của cầu chì trong
mạch điện?
- GV nhận xét
- Yêu cầu các nhóm nộp lại báo cáo
Các nhóm tiến hành thực hành ngắn mạch
theo các bước trong SGK
-Kết luận: Dây chì được dùng làmdây chảy cầu chì để bảo vệ mạchđiện khỏi hiện tượng ngắn mạch vìdây chì dễ nóng chảy hơn dây đồng
4 Củng cố (3’):
5 Dặn dò (2’):
- Học bài & xem lại bài
- Xem trước bài 55 trang 189
- Nhận xét & đánh giá tiết dạy
II Giải pháp thứ hai:
Áp dụng phương tiện dạy học, giáo cụ trực quan truyền đạt theo hướng tích cực,chủ động, độc lập sáng tạo của học sinh trong quá trình nhận thức Giáo viên cầngiúp học sinh thấy được vị trí, ý nghĩa của môn học Cần tổ chức chỉ đạo, kiểm trathường xuyên tính tự học của học sinh Giáo viên cần bồi dưỡng cho học sinh cách
tự học, tự thực hành đảm bảo an toàn lao động theo các bài qua phần cụ thể
1/ Về kỹ năng
- Sử dụng phương tiện dạy học có nghĩa là trình bày phương tiện vào lúc cầnthiết, lúc học sinh mong muốn nhất được quan sát, gợi nhớ trong trạng thái tâmsinh lý thuận lợi nhất