Sử 9: Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa

[r]

Trang 1

L ch S 9 ị ử

Trang 2

Bài t p/SGK: Quá trình kh ng ho ng và ậ ủ ả

s p đ c a ch đ xã h i ch nghĩa các ụ ổ ủ ế ộ ộ ủ ở

nước Đông Âu đã di n ra nh th nào? ễ ư ế(Ki m tra v )ể ở

Trang 3

・) K t qu : ế ả

- Công vi c c i t không th c hi n đ ệ ả ổ ự ệ ượ c do thi u ế

s chu n b các đi u ki n c n thi t lâm vào tình ự ẩ ị ề ệ ầ ế

C ng đ ng qu c gia đ c l p (SNG) ộ ồ ố ộ ậ

- Ngày 25 – 12 – 1991: T ng th ng Goóc-ba-ch p ổ ố ố

t ch c ừ ứ  Ch đ xã h i ch nghĩa Liên bang Xô ế ộ ộ ủ ở

Vi t ch m d t sau 74 năm t n t i ế ấ ứ ồ ạ

Trang 5

Cu i nh ng năm 70 đ u nh ng năm 80, Đông ố ữ ầ ữ

Âu làm vào kh ng ho ng kinh t xã h i (b t ủ ả ế ộ ắ

Trang 6

- Cu i năm 1988, kh ng ho ng lên t i đ nh cao, kh i ố ủ ả ớ ỉ ở

đ u t Ba L n r i lan nhanh sang các n ầ ừ ả ồ ướ c

Hung-ga-ri, Ti p Kh c, C ng hòa Dân ch Đ c, Ru-ma-ni, Bun- ệ ắ ộ ủ ứ ga-ri, Nam T và An-ba-ni ư

- Qu n chúng các n ầ ở ướ c này mít tinh, bi u tình di n ể ễ

ra d n d p đ i c i cách kinh t , chính tr ồ ậ ỏ ả ế ị

- Các th l c ch ng ch ng ch nghĩa xã h i l i d ng ế ự ố ố ủ ộ ợ ụ

th i c đó ra s c kích đ ng qu n chúng, đ y m nh ờ ơ ứ ộ ầ ẩ ạ các ho t đ ng ch ng phá ạ ộ ố

- Tình hình trên bu c ban lãnh đ o và các n ộ ạ ướ c Đông

Âu ph i ch p nh n th c hi n ch đ đa nguyên v ả ấ ậ ự ệ ế ộ ề chính tr và ti n hành t ng tuy n c t do ị ế ổ ể ử ự

Trang 8

L ượ c đ các n ồ ướ c đ qu c và thu c đ a đ u th k XX ế ố ộ ị ầ ế ỉ

Trang 9

QUÁ TRÌNH PHÁT TRI N C A PHONG TRÀO GI I PHÓNG DÂN T C Ể Ủ Ả Ộ

Trang 10

- T sau Chi n tranh th gi i th hai, h u h t các nừ ế ế ớ ứ ầ ế ướ ởc khu v c này đ u giành đự ề ược

đ c l p dân t c, h b t tay vào công cu c xây d ng đ t nộ ậ ộ ọ ắ ộ ự ấ ước đ t ng bể ừ ước c ng c ủ ố

n n đ c l p v kinh t và chính tr , nh m thoát kh i s kh ng ch , l thu c vào các ề ộ ậ ề ế ị ằ ỏ ự ố ế ệ ộ

th l c đ qu c bên ngoài, đ c bi t là Mĩ.ế ự ế ố ặ ệ

Trang 11

Câu h i: ỏ Phong trào đ u tranh gi i phóng dân t c c a các n ấ ả ộ ủ ướ c Á, Phi, Mĩ La-tinh t sau Chi n tranh ừ ế

th gi i th hai đ n gi a nh ng năm 60 c a th k XX di n ra và giành đ ế ớ ứ ế ữ ữ ủ ế ỉ ễ ượ c th ng l i nh th nào? ắ ợ ư ế

Tr l i câu h i ả ờ ỏ

・ ) Các nước châu Á:

- Đông Nam Á: Ngay khi được tin phát xít Nh t đ u hàng, nhân dân nhi u nậ ầ ề ước Đông Nam Á đã n i d y, ti n hành kh i nghĩa vũ trang, l t đ ách th ng tr c a phát xít, ổ ậ ế ở ậ ổ ố ị ủthành l p chính quy n cách m ng, tiêu bi u In-đô-nê-xi-a, Vi t Nam và Lào.ậ ề ạ ể ệ

- Nam Á: Trong nh ng năm 1946-1950 cu c đ u tranh ch ng ách nô d ch c a th c dân ữ ộ ấ ố ị ủ ựAnh, giành đ c l p c a nhân dân n Đ di n ra sôi n i và giành th ng l i.ộ ậ ủ Ấ ộ ễ ổ ắ ợ

・ ) Các nước châu Phi:

Nhi u nề ước liên ti p giành đ c l p, đ c bi t trong năm 1960, có 17 nế ộ ậ ặ ệ ước châu Phi tuyên

b đ c l p và đố ộ ậ ược xem là “Năm châu Phi”

・ ) Các n c Mĩ La-tinh:ướ

Tiêu bi u là cu c cách m ng nhân dân Cu Ba dể ộ ạ ở ướ ựi s lãnh đ o c a Phi-đen Ca-xt -rô l t ạ ủ ơ ậ

đ ch đ đ c tài thân Mĩ giành th ng l i (1/1/1959).ổ ế ộ ộ ắ ợ

Đ n gi a nh ng năm 60 c a th k XX, v c b n h th ng thu c đ a c a ch nghĩa th c ế ữ ữ ủ ế ỉ ề ơ ả ệ ố ộ ị ủ ủ ựdân b s p đ ị ụCâu h i: ổỏ T i gi a nh ng năm 60 c a th k XX, h th ng thu c đ a c a ớ ữ ữ ủ ế ỉ ệ ố ộ ị ủ

ch nghĩa đ qu c nh th nào? ủ ế ố ư ế

Trang 12

Chi n ế tranh Pháp

t i ạ An- giê-ri

Chi n ế tranh Pháp

t i ạ An- giê-ri

Gamal Abdel Nasser

Sukarno, v t ng ị ổ

th ng sáng l p ố ậ In-đô-nê-xi-a

12

VI T NAM Ệ 2/9/1945

LÀO 12/10/1945

N Đ

Ấ Ộ

1946 -1950

AI C P Ậ 1952

AN-GIÊ-RI

1954 - 1962

IN-ĐÔ-NÊ-XI-A 17/8/1945

CU BA 1/1/1959

Trang 13

C ng hòa ộ Trung Phi

Công-gô Ga-bông

Sê-nê-gan Mô-ri-ta-ni

13

Năm 1960 (“Năm châu Phi”) có t i 17 thu c đ a, trong đó có ớ ộ ị

14 là c a Pháp, 2 c a Anh và 1 c a B đã giành đ ủ ủ ủ ỉ ượ c đ c l p ộ ậ

14 thu c đ a c a Pháp ộ ị ủ

g m: ồ

- Tây Phi thu c Pháp là Ở ộ

Sê-nê-gan, Mô-ri-ta-ni, Ma-li,

C t-đi-voa (ti ng Vi t g i là: ố ế ệ ọ

B Bi n Ngà), Th ờ ể ượ ng Vônta

(gi là: Bu c-ki-na Pha-xô), ờ ố

Bê-nanh (tên cũ: Đahômây),

- Tây Phi thu c Pháp là Ở ộ

Sê-nê-gan, Mô-ri-ta-ni, Ma-li,

C t-đi-voa (ti ng Vi t g i là: ố ế ệ ọ

B Bi n Ngà), Th ờ ể ượ ng Vônta

(gi là: Bu c-ki-na Pha-xô), ờ ố

Bê-nanh (tên cũ: Đahômây),

Cam-m - ơ run Sát

Trang 14

2 thu c đ a c a Anh là ộ ị ủ

Xô-ma-li thu c Anh cùng ộ

v i Xô-ma-li thu c Ý tr ớ ộ ướ c

Xô-ma-li thu c Anh cùng ộ

v i Xô-ma-li thu c Ý tr ớ ộ ướ c

đây l p thành n ậ ướ c C ng ộ

hòa Xô-ma-li

1 thu c đ a c a B là C ng ộ ị ủ ỉ ộ

hòa Dân ch Côn-gô ủ C ng hòa Xô-ma-li C ng hòa Xô-ma-li ộ ộ

C ng hòa Dân ch Côn-gô ộ ủ

Trang 15

- Đông Nam Á: Các nước In-đô-nê-xi-a, Vi t nam và ệLào tuyên b đ c l p (1945)ố ộ ậ

- Cu c đ u tranh lan sang Nam Á, B c Phiộ ấ ắ

- Nhi u nề ước giành đ c l p: n Đ , Ai C p, An-giê-ộ ậ Ấ ộ ậri…

- Năm 1960, 17 nướ ởc châu Phi tuyên b đ c l pố ộ ậ

- 1/1/1959, Cu Ba giành th ng l iắ ợ

 T i gi a nh ng năm 60 c a th k XX, h th ng ớ ữ ữ ủ ế ỉ ệ ốthu c đ a c a ch nghĩa th c dân c b n s p đ ộ ị ủ ủ ự ơ ả ụ ổ

Tìm hi u lí thuy t và trình bày theo b ng: ể ế ả

Trang 16

Nh v y, t i gi a nh ng năm 60 c a th k ư ậ ớ ữ ữ ủ ế ỉ

XX, h th ng thu c đ a c a ch nghĩa đ ệ ố ộ ị ủ ủ ế

qu c – th c dân v c b n đã b s p đ Đ n ố ự ề ơ ả ị ụ ổ ế năm 1967, h th ng thu c đ a ch còn 5,2 ệ ố ộ ị ỉ tri u km ệ 2 v i 35 tri u dân, t p trung ch ớ ệ ậ ủ

y u mi n Nam và châu Phi ế ở ề

Nh v y, t i gi a nh ng năm 60 c a th k ư ậ ớ ữ ữ ủ ế ỉ

XX, h th ng thu c đ a c a ch nghĩa đ ệ ố ộ ị ủ ủ ế

qu c – th c dân v c b n đã b s p đ Đ n ố ự ề ơ ả ị ụ ổ ế năm 1967, h th ng thu c đ a ch còn 5,2 ệ ố ộ ị ỉ tri u km ệ 2 v i 35 tri u dân, t p trung ch ớ ệ ậ ủ

y u mi n Nam và châu Phi ế ở ề

Câu h i: ỏ Em có nh n xét gì v phong trào gi i ậ ề ả

phóng dân t c t sau Chi n tranh th gi i th ộ ừ ế ế ớ ứ

Trang 17

Câu h i: ỏ Giai đo n t gi a nh ng năm 60 đ n gi a nh ng ạ ừ ữ ữ ế ữ ữ

năm 70 c a th k XX có nh ng n ủ ế ỉ ữ ướ c nào giành đ c l p? ộ ậ

Ghi-nê Bít-xao 9/1974

H th ng thu c đ a c a B Đào Nha tan rã là th ng l i ệ ố ộ ị ủ ồ ắ ợ

quan tr ng c a cách m ng châu Phi ọ ủ ạ

Ăng-gô-la 11/1975

Mô-dăm-bích 6/1975

Câu h i: ỏ H th ng thu c đ a c a n ệ ố ộ ị ủ ướ c nào tan rã?

Trang 18

l t đ ách th ng tr c a B ậ ổ ố ị ủ ồĐào Nha

Trang 19

Câu h i: ỏ Th ng l i c a nhân dân ba n ắ ợ ủ ướ c Ghi-nê Bít-xao, Mô-dăm-bích và Ăng-gô-la trong cu c đ u ộ ấ

tranh ch ng ách th ng tr c a B Đào Nha, giành đ c l p dân t c có ý nghĩa nh th nào? ố ố ị ủ ồ ộ ậ ộ ư ế

Th ng l i c a nhân dân ba nắ ợ ủ ước Ghi-nê Bít-xao, Mô-dăm-bích và Ăng-gô-la đã góp ph n ầquan tr ng trong vi c c vũ tinh th n nhân dân các nọ ệ ổ ầ ước thu c đ a, đ c bi t là nhân dân ộ ị ặ ệchâu Phi trong cu c đ u tranh giành đ c l p dân t c, b o v ch quy n c a mình.ộ ấ ộ ậ ộ ả ệ ủ ề ủ

Trang 20

Th i gian ờ Tên n ướ c

1980 Rô-đê-di-a(C ng hòa Dim-ba-bu- ộ

ê)

1990 Tây Nam Phi(C ng hòa Na-mi-bi-a)ộ

1993 C ng hòa Nam Phi ộ

“A-pác-thai” có nghĩa là “s tách bi t ch ng t c” T ự ệ ủ ộ ừ

“Apartheid” đ ượ c ghép t hai ch Anh, Hà Lan, ừ ữ Apart là

“tách bi t” còn ệ heid là “b y”, “ch ng” Đây là m t chính ầ ủ ộ

sách c a Đ ng qu c dân chính đ ng c a thi u s ng ủ ả ố ả ủ ể ố ườ i da

tr ng c m quy n Nam Phi, ch tr ắ ầ ề ở ủ ươ ng t ướ c đo t m i ạ ọ

quy n c b n v chính tr , kinh t - xã h i đ i v i ng ề ơ ả ề ị ế ộ ố ớ ườ i

da đen Nam Phi và các dân t c châu Á đ nh c , đ c bi t là ở ộ ị ư ặ ệ

ng ườ Ấ i n Đ ộ

Chính sách A-pác-thai nh m c ng c s th ng tr lâu dài ằ ủ ố ự ố ị

c a th c dân da tr ng Nam Phi, đây nhân dân châu Phi ủ ự ắ ở

vào c nh t i tăm, l c h u ph c v quy n l i và làm giàu ả ố ạ ậ ụ ụ ề ợ

cho ng ườ i da tr ng ắ

B n c m quy n da tr ng thi hành ch nghĩa A-pác-tha ọ ầ ề ắ ủ

nh m c ng c s th ng tr lâu dài c a th c dân da tr ng ằ ủ ố ự ố ị ủ ự ắ ở

Nam Phi, đ y nhân dân châu Phi vào hoàn c nh t i tăm, l c ẩ ả ố ạ

h u, ph c v quy n l i và làm giàu cho ng ậ ụ ụ ề ợ ườ i da tr ng ắ

20

Câu h i: ỏ Nét n i b t c a phong trào gi i phóng dân ổ ậ ủ ả

t c t giũa nh ng năm 70 đ n gi a năm 90 c a th k ộ ừ ữ ễ ữ ủ ế ỉ

Tây Nam Phi 1990

Nam Phi 1993

Trang 21

- Người da đen đ u tranh ngoan cấ ường và b n bề ỉ

 Ng i da tr ng phá b ch đ phân bi t ch ng t c ườ ắ ỏ ế ộ ệ ủ ộ+ Rô-đê-di-a (1980)

+ Tây Nam Phi (1990)+ C ng hòa Nam Phi (1993)ộ

 H th ng thu c đ a c a ch nghĩa đ qu c s p đ hoàn ệ ố ộ ị ủ ủ ế ố ụ ổtoàn

Trang 22

ch ng t c còn t n t i không? ủ ộ ồ ạ

T ng th ng Nam Phiổ ốNhi m kỳ 1994 - 1999 ệ

Trang 23

Bài t p v nhà ậ ề

Định dạng
Số trang	24
Dung lượng	3,55 MB