Tài liệu tập huấn Kỹ thuật xây dựng ma trận đề và biên soạn câu hỏi kiểm tra đánh giá theo hình thức trắc nghiệm khách quan Địa lí lớp 10 và lớp 11

Phương án nhiễu là câu trả lời hợp lí nhưng không chính xác đối với câu hỏi hoặc vấn đề được nêu ra trong câu dẫn.. KĨ THUẬT VIẾT CÂU HỎI MCQ 4[r]

Trang 1

SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TP HỒ CHÍ MINH

Trang 2

KĨ THUẬT VIẾT CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN (MCQ)

Trang 3

• TNKQ là phương pháp kiểm tra, đánh giá bằng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách

Trang 4

PHÂN LOẠI CÁC CÂU HỎI

Đúng – sai; Chọn trả lời; Ghép câu; Điền thêm

I GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN

Trang 5

Các loại câu hỏi TNKQ

• Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (Multiple choise questions) MCQ

• Trắc nghiệm Đúng, Sai (Yes/No Questions)

• Trắc nghiệm điền khuyết (Supply items) hoặc trả lời

ngắn (Short Answer)

• Trắc nghiệm ghép đôi (Matching items)

Các loại câu hỏi TNKQ

• Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (Multiple choise questions)

MCQ

• Trắc nghiệm Đúng, Sai (Yes/No Questions)

• Trắc nghiệm điền khuyết (Supply items) hoặc trả lời

ngắn (Short Answer)

• Trắc nghiệm ghép đôi (Matching items)

I GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TRẮC NGHIỆM KHÁCH QUAN

Trang 6

SO SÁNH CÂU HỎI/ ĐỀ THI TỰ LUẬN VÀ TRẮC NGHIỆM

KHÁCH QUAN Nội dung so sánh Tự luận Trắc nghiệm khách quan

1- Độ tin cậy Thấp hơn Cao hơn

2- Độ giá trị Thấp hơn Cao hơn

3- Đo năng lực nhận thức Như nhau

4- Đo năng lực tư duy Như nhau

5- Đo kỹ năng, kỹ xảo Như nhau

6- Đo phẩm chất Tốt hơn Yếu hơn

7- Đo năng lực sáng tạo Tốt hơn Yếu hơn

9- Chấm điểm Thiếu chính xác và thiếu

khách quan hơn Chính xác và khách quan hơn

10- Thích hợp Qui mô nhỏ Qui mô lớn

Trang 7

• Xây dựng ma trận đề thi

• Soạn câu hỏi thô (đề xuất ý tưởng)

• Rà soát, chọn lọc, biên tập và thẩm định câu hỏi thi (thẩm định nội dung, kỹ thuật và ngôn ngữ)

• Thử nghiệm, phân tích, đánh giá câu hỏi thi

• Chỉnh sửa các câu hỏi sau thử nghiệm

• Xây dựng đề thi, thử nghiệm, phân tích, đánh giá các đề thi

• Chỉnh sửa sau khi thử nghiệm đề thi

• Rà soát, lựa chọn vào ngân hàng câu hỏi thi

• Xây dựng ma trận đề thi

• Soạn câu hỏi thô (đề xuất ý tưởng)

• Rà soát, chọn lọc, biên tập và thẩm định câu hỏi thi (thẩm định nội dung, kỹ thuật và ngôn ngữ)

• Thử nghiệm, phân tích, đánh giá câu hỏi thi

• Chỉnh sửa các câu hỏi sau thử nghiệm

• Xây dựng đề thi, thử nghiệm, phân tích, đánh giá các đề thi

• Chỉnh sửa sau khi thử nghiệm đề thi

• Rà soát, lựa chọn vào ngân hàng câu hỏi thi

II QUY TRÌNH VIẾT CÂU HỎI MCQ

Trang 8

III CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN MCQ

Trang 9

CÂU DẪN

• Chức năng chính của câu dẫn:

– Đặt câu hỏi;

– Đưa ra yêu cầu cho HS thực hiện;

– Đặt ra tình huống hay vấn đề cho HS giải quyết

• Yêu cầu cơ bản khi viết câu dẫn, phải làm HS biết

rõ/ hiểu:

– Câu hỏi cần phải trả lời

– Yêu cầu thực hiện

– Vấn đề cần giải quyết

CÂU DẪN

• Chức năng chính của câu dẫn:

– Đặt câu hỏi;

– Đưa ra yêu cầu cho HS thực hiện;

– Đặt ra tình huống hay vấn đề cho HS giải quyết

• Yêu cầu cơ bản khi viết câu dẫn, phải làm HS biết

rõ/ hiểu:

– Câu hỏi cần phải trả lời

– Yêu cầu thực hiện

– Vấn đề cần giải quyết

Trang 10

CÁC PHƯƠNG ÁN:

Trang 11

Câu dẫn

Phương án đúng

Trang 12

CÁC DẠNG CÂU HỎI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KQHT

• Những kiểu câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn MCQ:

– Câu lựa chọn câu trả lời đúng

– Câu lựa chọn câu trả lời đúng nhất

– Câu lựa chọn các phương án trả lời đúng

– Câu lựa chọn phương án để hoàn thành câu

– Câu theo cấu trúc phủ định

– Câu kết hợp các phương án

CÁC DẠNG CÂU HỎI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KQHT

• Những kiểu câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn MCQ:

– Câu lựa chọn câu trả lời đúng

– Câu lựa chọn câu trả lời đúng nhất

– Câu lựa chọn các phương án trả lời đúng

– Câu lựa chọn phương án để hoàn thành câu

– Câu theo cấu trúc phủ định

– Câu kết hợp các phương án

Trang 14

VI ĐẶC TÍNH CỦA CÂU HỎI MCQ

Trang 15

Cấp độ Mô tả

Nhận

biết Học sinh nhớ các khái niệm cơ bản, có thể nêu lên hoặc nhận ra chúng khi được yêu cầu

IV ĐẶC TÍNH CỦA CÂU HỎI MCQ

Trang 16

Cấp độ Mô tả

Thông

hiểu Học sinh hiểu các khái niệm cơ bản và có thể vận dụng chúng, khi chúng được thể hiện theo

cách tương tự như các ví dụ tiêu biểu về chúng

trên lớp học

Trang 17

Học sinh có thể hiểu được khái niệm ở một cấp

độ cao hơn “thông hiểu”, tạo ra được sự liên kết logic giữa các khái niệm cơ bản và có thể vận

dụng chúng để tổ chức lại các thông tin đã được

trình bày giống với bài giảng của giáo viên hoặc trong sách giáo khoa

Trang 18

Học sinh có thể sử dụng các kiến thức về môn

học – chủ đề để giải quyết các vấn đề mới,

không giống những điều đã được học, hoặc trình bày trong sách giáo khoa, nhưng ở mức độ phù hợp nhiệm vụ, với kỹ năng và kiến thức được giảng dạy phù hợp với mức độ nhận thức này

Đây là những vấn đề, nhiệm vụ giống với các

tình huống mà học sinh sẽ gặp phải ngoài xã hội.

Trang 19

(Theo lý thuyết khảo thí hiện đại)

Trang 20

ĐẶC TÍNH CÂU HỎI DỄ

(có thể coi tương đương với cấp độ nhận biết, thông hiểu)

• Chỉ yêu cầu học sinh phải nhắc lại hoặc mô tả đúng

kiến thức, kĩ năng đã học

• Yêu cầu học sinh phải diễn đạt đúng kiến thức hoặc mô

tả đúng kĩ năng đã học bằng ngôn ngữ theo cách riêng,

có thể thêm các hoạt động phân tích, giải thích, so

sánh…

ĐẶC TÍNH CÂU HỎI DỄ

(có thể coi tương đương với cấp độ nhận biết, thông hiểu)

• Chỉ yêu cầu học sinh phải nhắc lại hoặc mô tả đúng

kiến thức, kĩ năng đã học

• Yêu cầu học sinh phải diễn đạt đúng kiến thức hoặc mô

tả đúng kĩ năng đã học bằng ngôn ngữ theo cách riêng,

có thể thêm các hoạt động phân tích, giải thích, so

sánh…

Trang 21

ĐẶC TÍNH CÂU HỎI TRUNG BÌNH

(có thể coi tương đương với cấp độ vận dụng thấp)

• Yêu cầu thí sinh sử dụng những thao tác tư duy tương

đối đơn giản như phân tích, tổng hợp, áp dụng một số công thức, khái niệm cơ bản…

• Lời giải bao gồm từ 1 đến 2 bước tính toán, lập luận

• Giả thiết và kết luận có mối quan hệ tương đối trực

tiếp

• Câu hỏi đề cập đến các nội dung kiến thức tương đối

cơ bản, không quá phức tạp, trừu tượng

ĐẶC TÍNH CÂU HỎI TRUNG BÌNH

(có thể coi tương đương với cấp độ vận dụng thấp)

• Yêu cầu thí sinh sử dụng những thao tác tư duy tương

đối đơn giản như phân tích, tổng hợp, áp dụng một số công thức, khái niệm cơ bản…

• Lời giải bao gồm từ 1 đến 2 bước tính toán, lập luận

• Giả thiết và kết luận có mối quan hệ tương đối trực

tiếp

• Câu hỏi đề cập đến các nội dung kiến thức tương đối

cơ bản, không quá phức tạp, trừu tượng

Trang 22

ĐẶC TÍNH CÂU HỎI KHÓ

(có thể coi tương đương với cấp độ vận dụng cao)

• Yêu cầu thí sinh sử dụng những thao tác tư duy cao

như phân tích, tổng hợp, đánh giá, sáng tạo

• Giả thiết và kết luận không có mối quan hệ trực tiếp

• Lời giải bao gồm hai bước trở lên

• Câu hỏi đề cập đến các nội dung kiến thức khá sâu

sắc, trừu tượng

ĐẶC TÍNH CÂU HỎI KHÓ

(có thể coi tương đương với cấp độ vận dụng cao)

• Yêu cầu thí sinh sử dụng những thao tác tư duy cao

như phân tích, tổng hợp, đánh giá, sáng tạo

• Giả thiết và kết luận không có mối quan hệ trực tiếp

• Lời giải bao gồm hai bước trở lên

• Câu hỏi đề cập đến các nội dung kiến thức khá sâu

sắc, trừu tượng

Trang 23

• Câu hỏi viết theo đúng yêu cầu của các thông số kỹ thuật trong

ma trận chi tiết đề thi đã phê duyệt, chú ý đến các quy tắc nên theo trong quá trình viết câu hỏi

• Câu hỏi không được sai sót về nội dung chuyên môn;

• Câu hỏi có nội dung phù hợp thuần phong mỹ tục Việt Nam; không vi phạm về đường lối chủ trương, quan điểm chính trị của Đảng CSVN, của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam;

• Các ký hiệu, thuật ngữ sử dụng trong câu hỏi phải thống nhất

xuyên suốt.

• Câu hỏi viết theo đúng yêu cầu của các thông số kỹ thuật trong

ma trận chi tiết đề thi đã phê duyệt, chú ý đến các quy tắc nên theo trong quá trình viết câu hỏi

• Câu hỏi không được sai sót về nội dung chuyên môn;

• Câu hỏi có nội dung phù hợp thuần phong mỹ tục Việt Nam; không vi phạm về đường lối chủ trương, quan điểm chính trị của Đảng CSVN, của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam;

• Các ký hiệu, thuật ngữ sử dụng trong câu hỏi phải thống nhất

xuyên suốt.

V MỘT SỐ NGUYÊN TẮC KHI VIẾT CÂU HỎI MCQ

Trang 24

VI KĨ THUẬT VIẾT CÂU HỎI MCQ

1 Yêu cầu chung

1.1 Mỗi câu hỏi phải đo một kết quả học tập quan trọng (mục tiêu xây dựng)

Cần xác định đúng mục tiêu của việc kiểm tra, đánh giá

để từ đó xây dựng câu hỏi cho phù hợp

VÍ DỤ:

Khí hậu và thời tiết ảnh hưởng đến

A sự hoạt động của các phương tiện vận tải.

B công tác thiết kế và thi công các công trình giao thông vận tải.

C chi phí cho hoạt động của các phương tiện vận tải.

D sự lựa chọn các loại hình giao thông vận tải phù hợp.

=> Câu TN này chỉ đo kết quả học tập là “nhớ lại được các điều kiện

tự nhiên ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố giao thông vận tải”.

VÍ DỤ:

Khí hậu và thời tiết ảnh hưởng đến

=> Câu TN này chỉ đo kết quả học tập là “nhớ lại được các điều kiện

tự nhiên ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố giao thông vận tải”.

Trang 25

1.2 Tập trung vào một vấn đề duy nhất:

1 câu hỏi tự luận có thể kiểm tra được một vùng kiến thức khá rộng của một vấn đề Tuy nhiên, đối với câu MCQ, người viết cần tập trung vào một vấn đề cụ thể hơn (hoặc là duy nhất).

VÍ DỤ: Khí hậu và thời tiết ảnh hưởng đến

=> Câu TN này chỉ đề cập đến một vấn đề duy nhất của các điều kiện

tự nhiên ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố giao thông vận tải là khí hậu và thời tiết.

VÍ DỤ: Khí hậu và thời tiết ảnh hưởng đến

=> Câu TN này chỉ đề cập đến một vấn đề duy nhất của các điều kiện

tự nhiên ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố giao thông vận tải là khí hậu và thời tiết.

Trang 26

1.3 Dùng từ vựng một cách nhất quán với nhóm đối tượng được kiểm tra.

Cần xác định đúng đối tượng để có cách diễn đạt cho phù hợp

VÍ DỤ:

Dân số thế giới tập trung đông nhất ở lục địa nào sau đây?

A Châu Á.B Bắc Mỹ.C Nam Mỹ D Châu Âu.

=> Câu TN này thiếu nhất quán giữa câu dẫn và câu trả lời khi

hỏi là “lục địa” nhưng đáp án là “châu lục”.

VÍ DỤ:

Dân số thế giới tập trung đông nhất ở lục địa nào sau đây?

A Châu Á.B Bắc Mỹ.C Nam Mỹ D Châu Âu.

=> Câu TN này thiếu nhất quán giữa câu dẫn và câu trả lời khi

hỏi là “lục địa” nhưng đáp án là “châu lục”.

Trang 27

1.4 Tránh việc một câu trắc nghiệm này gợi ý cho một câu trắc nghiệm khác, cần giữ các câu độc lập với nhau.

VÍ DỤ:

Câu 1 Dân số thế giới tập trung đông nhất ở châu lục nào?

A Châu Á.B Châu Mỹ C Châu Phi D Châu Âu.

Câu 2 Châu Á có hai quốc gia đông dân nhất thế giới là

A Trung Quốc, Bangladet.

B Ấn Độ, Trung Quốc

C Ấn Độ, Indonexia.

D Bangladet, Indonexia.

VÍ DỤ:

Câu 1 Dân số thế giới tập trung đông nhất ở châu lục nào?

A Châu Á.B Châu Mỹ C Châu Phi D Châu Âu.

Câu 2 Châu Á có hai quốc gia đông dân nhất thế giới là

A Trung Quốc, Bangladet.

B Ấn Độ, Trung Quốc

C Ấn Độ, Indonexia.

D Bangladet, Indonexia.

Trang 28

1.5 Tránh các kiến thức quá riêng biệt hoặc câu hỏi dựa trên ý kiến cá nhân

VD: Dòng sông đẹp nào dưới đây đẹp nhất nước ta?

A Sông Hồng B Sông Đà C Sông Tiền D.Sông Hậu.

VD: Dòng sông đẹp nào dưới đây đẹp nhất nước ta?

A Sông Hồng B Sông Đà C Sông Tiền D.Sông Hậu.

Trang 29

1.6 Tránh việc sử dụng các cụm từ đúng nguyên văn

trong sách giáo khoa

Việc sử dụng các tài liệu trong sách giáo khoa quen thuộc cho

ra các câu hỏi trắc nghiệm làm hạn chế việc học tập và kiểm tra trong phạm vi nhớ lại (có nghĩa là, học thuộc lòng các tài liệu của sách giáo khoa).

Trang 30

1.6 Tránh việc sử dụng các cụm từ đúng nguyên văn trong sách giáo khoa

N u l y 01 đo n trong SGK r i coi đó là đáp án đúng, sau đó ếu lấy 01 đoạn trong SGK rồi coi đó là đáp án đúng, sau đó ấy 01 đoạn trong SGK rồi coi đó là đáp án đúng, sau đó ạn trong SGK rồi coi đó là đáp án đúng, sau đó ồi coi đó là đáp án đúng, sau đó

đi tìm l i d n cho câu đó, tìm các ph ời dẫn cho câu đó, tìm các phương án nhiễu, sẽ tạo ra ẫn cho câu đó, tìm các phương án nhiễu, sẽ tạo ra ương án nhiễu, sẽ tạo ra ng án nhi u, sẽ t o ra ễu, sẽ tạo ra ạn trong SGK rồi coi đó là đáp án đúng, sau đó câu h i v n v t ỏi vụn vặt ụn vặt ặt.

Ví dụ Cơ cấu dân số theo giới biểu thị tương quan giữa

A giới nam so với giới nữ

B tổng số nam và nữ trong tuổi lao động.

C nhóm người nam và nữ từ 15 tuổi trở lên.

D tỉ lệ nam và nữ sinh ra trong một năm

N u l y 01 đo n trong SGK r i coi đó là đáp án đúng, sau đó ếu lấy 01 đoạn trong SGK rồi coi đó là đáp án đúng, sau đó ấy 01 đoạn trong SGK rồi coi đó là đáp án đúng, sau đó ạn trong SGK rồi coi đó là đáp án đúng, sau đó ồi coi đó là đáp án đúng, sau đó

đi tìm l i d n cho câu đó, tìm các ph ời dẫn cho câu đó, tìm các phương án nhiễu, sẽ tạo ra ẫn cho câu đó, tìm các phương án nhiễu, sẽ tạo ra ương án nhiễu, sẽ tạo ra ng án nhi u, sẽ t o ra ễu, sẽ tạo ra ạn trong SGK rồi coi đó là đáp án đúng, sau đó câu h i v n v t ỏi vụn vặt ụn vặt ặt.

Ví dụ Cơ cấu dân số theo giới biểu thị tương quan giữa

A giới nam so với giới nữ

B tổng số nam và nữ trong tuổi lao động.

C nhóm người nam và nữ từ 15 tuổi trở lên.

D tỉ lệ nam và nữ sinh ra trong một năm

Trang 31

1.7 Tránh viết câu KHÔNG phù hợp với thực tế.

VD: Vật ngang giá hiện đại để đo giá trị của hàng hóa và dịch vụ là

Trang 32

2.1 Một số dạng câu dẫn thường gặp:

- Câu dẫn là câu hỏi trực tiếp: Cuối câu dẫn có dấu hỏi

chấm?, mỗi phương án trả lời đều viết hoa ở đầu câu

và có dấu chấm ở cuối câu

- Câu dẫn là câu chưa hoàn chỉnh: không có dấu hai

chấm cuối câu dẫn, không viết hoa đầu phương án trả lời trừ tên riêng, tên địa danh; cuối câu có dấu chấm

2.1 Một số dạng câu dẫn thường gặp:

- Câu dẫn là câu hỏi trực tiếp: Cuối câu dẫn có dấu hỏi

chấm?, mỗi phương án trả lời đều viết hoa ở đầu câu

và có dấu chấm ở cuối câu

- Câu dẫn là câu chưa hoàn chỉnh: không có dấu hai

chấm cuối câu dẫn, không viết hoa đầu phương án trả lời trừ tên riêng, tên địa danh; cuối câu có dấu chấm

2 Kĩ thuật viết phần dẫn

Trang 33

2.2 Đảm bảo rằng các hướng dẫn trong phần dẫn là rõ ràng và

việc sử dụng từ ngữ cho phép thí sinh biết chính xác họ được yêu cầu

làm cái gì Câu nên xác định rõ ràng ý nghĩa muốn biểu đạt, từ dùng

trong câu phải rõ ràng, chính xác, không có sai sót và không được lẫn

lộn.

2.2 Đảm bảo rằng các hướng dẫn trong phần dẫn là rõ ràng và

việc sử dụng từ ngữ cho phép thí sinh biết chính xác họ được yêu cầu

làm cái gì Câu nên xác định rõ ràng ý nghĩa muốn biểu đạt, từ dùng

trong câu phải rõ ràng, chính xác, không có sai sót và không được lẫn

lộn.

VD: Đâu là những thuận lợi cho sự phát triển ngành chăn nuôi ở phần phía tây và phía bắc của vùng Trung tâm Hoa Kỳ?

A Khí hậu ôn đới, địa hình bằng phẳng

B Nước ngầm phong phú, bồn địa lớn

C Địa hình đồi thấp, nhiều đồng cỏ.

D Nhiều đồng bằng lớn, đất phì nhiêu.

Có thể sửa: Điều kiện nào sau đây thuận lợi nhất cho sự phát triển ngành

chăn nuôi ở phần phía tây và phía bắc của vùng Trung tâm Hoa Kỳ?

VD: Đâu là những thuận lợi cho sự phát triển ngành chăn nuôi ở phần phía tây và phía bắc của vùng Trung tâm Hoa Kỳ?

A Khí hậu ôn đới, địa hình bằng phẳng

B Nước ngầm phong phú, bồn địa lớn

C Địa hình đồi thấp, nhiều đồng cỏ.

D Nhiều đồng bằng lớn, đất phì nhiêu.

Có thể sửa: Điều kiện nào sau đây thuận lợi nhất cho sự phát triển ngành

chăn nuôi ở phần phía tây và phía bắc của vùng Trung tâm Hoa Kỳ?

Định dạng
Số trang	46
Dung lượng	230,38 KB