rong lớp học, thông ua các câu hỏi, các vấn đề mà thầy nêu ra, thông ua thảo luận, tranh luận trong tập thể, ý kiến mỗi cá nhân đư c điều chỉnh, khẳng đ nh hay b bác bỏ, vấn đề đư c làm [r]
Trang 1Bài văn mẫu lớp 11
Nghị luận về câu nói "Học thầy không tày học bạn" - Mẫu 1
Như chúng ta đã biết, trong xã hội vai trò của người thầy đối với nền giáo dục
là rất lớn Sự học tập, tìm hiểu ở thầy là cần thiết Nhưng chúng ta không chỉ dừng lại ở đó mà hãy biết học hỏi ở nhiều nơi, nhiều chỗ, học hỏi ở mọi phương diện để có thể bồi đắp , tu dưỡng thêm vốn kiến thức của mình Chính
vì vậy, tục ngữ Việt Nam ta đã có câu: “Học thầy không tày học bạn” để nêu lên, giải thích, làm rõ vấn đề đó
trường, ở lớp thì thầy cô là người dạy dỗ, chỉ bảo cho chúng ta những điều hay l phải, nhưng đó mới chỉ là cốt lõi, cái chính mà chúng ta cần tiếp nhận Ngoài giờ học, trong cuộc ống, vui chơi, giải trí, chúng ta cần mở mang kiến thức, hiểu biết, hoàn thiện bản thân, có những việc thầy cô không thể trực tiếp
mà chỉ bảo cho chúng ta rong những trường h p đó thì bạn b những người gần g i với mình có thể giúp đỡ mình Những kinh nghiệm của bạn b
đư c trao đ i cho nhau vào những lúc vui chơi hay chính những câu chuyện hàng ngày Hơn nữa, khi trao đ i, học hỏi với bạn b c ng trang lứa thì chúng
ta cảm thấy đư c thoải mái, tự tin, tránh ngại mà có thể hỏi k , đi âu vào vấn đề để hiểu biết Và chữ “không tày” có ngh a là không b ng, đó chỉ đúng ngh a trong những trường h p như trên
Trang 2Nhưng không phải vấn đề nào ta c ng nhờ hay hỏi người khác, vì không ai có thể ở bên ta mãi để giúp ta hi đó ta phải biết cách tự học vì vậy tự học có vai trò không k녈m phần uan trọng đối với mỗi cá nhân ự học giúp chúng ta b khuyết nền giáo dục ở trường, bắt k p những kiến thức phong phú, mới m , đáp ứng đư c nhu cầu của thời đại làm ngành gì, nghề gì c ng cần tự học thường xuyên Nếu không chúng ta trở nên lạc hậu, c mòn ồng thời, bên cạnh việc đ m lại những kiến thức, việc tự học c ng đ m lại ự hứng thú, yêu thích l nh vực mà mình th o đu i
Bên cạnh những người biết tự học thì vẫn còn một ố người không tự mình cố gắng, chỉ thích dựa dẫm vào người khác Họ ngh r ng chỉ cần học ua loa, học cho có để đối phó với thầy cô, với các kì kiểm tra Họ không biết r ng khi ra đời, tiếp xúc với xã hội nếu không có tinh thần tự học họ dễ b xã hội đào thải, không k p thời b ung những kiến thức mới, khó mà đứng vững giữa thế giới đang ngày càng tiến bộ này Những người này phải b xã hội phê phán
và chê trách, có vậy họ mới nhận ra điều đó ớm và cố gắng học hỏi, vì chỉ có bản thân họ mới có thể thật ự giúp họ
Gia đình và nhà trường nên giáo dục con m mình từ nhỏ nên biết cách tự học
và ống tự lập, không ỷ lại vào người khác Vì đó là nền tảng vững chắc cho tương lai au này của mỗi người Bản thân m c ng luôn tự giác học tập, không phải đ i “nước đến chân mới nhảy” vì tương lai mình là do mình uyết
đ nh không thể đ i người khác đến giúp
Nói tóm lại, chúng ta không chỉ học nhờ thầy, nhờ bạn mà còn phải có tinh thần tự học Vì vậy tinh thần tự học là một phần không thể thiếu đối với mỗi người Có “nó” ta có đư c chìa khóa của ự thành công, chỉ cần ta biết cách
ử dụng đúng đắn
Trang 3Nghị luận về câu nói "Học thầy không tày học bạn" - Mẫu 2
nhà trường ph thông và kể cả các nhà trường khác thì người có uan hệ gắn
bó với ta về phương diện học tập, au thầy cô giáo, chính là bạn học của ta Vì
l đó, bạn học có vai trò rất uan trọng trong uá trình học tập của học inh X녈t về mặt uan hệ giao tiếp trong xã hội c ng như về mặt tâm lí, mọi học inh đều có nhu cầu cao trong giao tiếp bạn b hao khát đư c hoạt động chung với nhau, mong muốn đư c bạn b tôn trọng, nhìn nhận và rất bạn b xa lánh, tẩy chay ục ngữ có câu: “chim bay có bầy”, “đi buôn có bạn”, “đi bán
có phường”…thì nhu cầu về uan hệ bạn b là nhu cầu chính đáng, đó là uyền hành động độc lập của học inh Nhà trường, các thầy cô giáo cần tạo điều kiện cho học inh phát triển uan hệ giao tiếp, h p tác trong tập thể, nhưng cần hướng dẫn, uốn nắn th o hướng phục vụ tốt cho mục tiêu giáo dục, trên tinh thần: “chọn bạn mà chơi”, tránh những trường h p có ảnh hưởng xấu kiểu “gần mực thì đ n”
X녈t về phương diện giáo dục Bạn b là người đồng hành thân cận với ta trên con đường học vấn, là chiến hữu c ng át cánh với ta trên mặt trận chiếm l nh tri thức Bạn và ta c ng phải luôn phấn đấu trong học tập, c ng phải vư t ua các thử thách trong việc r n luyện bản thân, kiểm tra, thi cử… để cố gắng vươn lên trong học tập, c ng mong ao cho đi tới đích
X녈t về phương diện học tập Bạn là người tr thủ đắc lực, là người h p tác chặt
ch với ta trong công tác lao động trí óc, vận dụng kiến thức, khám phá tri thức
Trang 4mới, chia c ng ta những vướng mắc, ưu tư trong uá trình tìm kiếm đáp án, trong học tập
X녈t về phương diện tình cảm Bạn học là người gần g i với ta, dễ đồng cảm với
ta vì có nhiều điểm tương tự: c ng trường lớp, c ng chương trình học tập, hỗ
tr nhau trong công việc h ng ngày tại lớp c ng như ở nhà Vì thế, ự h p tác không phải chỉ trong học tập, mà còn ảnh hưởng, còn tác động lên bản thân ta
về tinh thần, về tình cảm, c ng ta chia uan điểm, niềm vui, nỗi buồn Người học có thể tìm thấy ở bạn những điểm giống mình, một “cái ta” thứ hai, ua đó, uan hệ bạn b ngày càng gắn bó Bạn trở thành động lực kích thích ta, thúc đẩy ta, tạo niềm hứng khởi trong học tập, thi đua, học tập để c ng tiến bộ x녈t trên góc độ nào thì mối uan hệ bạn b trong học tập, về cơ bản vẫn là mối uan hệ h p tác
Mặc d đã xác đ nh đư c việc học tập phải lấy tự học là chính ngh a là cần tăng cường mạnh m việc các thể hóa hoạt động học tập th o nhu cầu và năng lực của mỗi học inh uy nhiên, trong học tập, không phải luôn luôn mọi tri thức,
k năng, phương pháp, thái độ đều đư c hình thành b ng việc hoạt động thuần túy cá nhân Việc h p tác học tập trong tập thể có những ưu điểm, những mặt tích cực của nó mà ta cần vận dụng trong uá trình học tập cụ thể là học với bạn
Lớp học là môi trường giao tiếp giữa “thầy với trò”, “giữa trò với trò”, tạo nên mối uan hệ h p tác giữa cá nhân trên con đường đi tới chân lý, đi tìm tri thức rong lớp học, thông ua các câu hỏi, các vấn đề mà thầy nêu ra, thông ua thảo luận, tranh luận trong tập thể, ý kiến mỗi cá nhân đư c điều chỉnh, khẳng
đ nh hay b bác bỏ, vấn đề đư c làm áng tỏ dần lên, ua đó, người học đư c nâng lên một trình độ mới, bài học vận dụng đư c vốn hiểu biết và kinh nghiệm của mỗi cá nhân và của tập thể lớp Mỗi người trong lớp học đư c từ các bạn khác trong cả lớp ó chính là điều mà cố nhân đã nêu ra: “Học thầy không tày học bạn”
Mọi thành công của con người đều là ự kết h p của kinh nghiệm, ự cố gắng của bản thân với tri thức lãnh hội đư c từ thầy, từ bạn, từ ách và từ cuộc ống Ngày nay, chúng ta đang ống trong giai đoạn đầu của cuộc cách mạng thông
Trang 5tin, tri thức lớn nhất trong l ch ử nhân loại Con người đã biết ắp xếp, lưu trữ,
t chức kiến thức và trí tuệ của loài người, và đưa lên mạng truyền thông và làm cho chúng có thể đư c khai thác ẵn àng với bất cứ ai trên rái đất này Việc học và r n luyện trí tuệ, không phải là nhồi nh녈t cho đầy óc các kiến thức Mong r n luyện trí tuệ thì phải tự uy ngh : uy ngh trên tri thức của nhân loại,trên kinh nghiệm của người khác và trên thực nghiệm của bản thân, những tri thức, nguồn thông tin vô tận, người học cần thường xuyên khai thác để tiếp thu, tiêu hóa, vận dụng rồi xử lí để t ng h p lại thành tài năng của chính mình Hãy nắm bắt lấy trí thức, đó là v khí ắc b녈n, vô c ng uý giá và hữu hiệu, giúp ta thành đạt trên con đường học vấn c ng như trên đường đời trong kỉ nguyên tri thức này
u i tr là m a xuân của cuộc đời, là tu i vàng của trí tuệ Hãy bắt đầu ngay từ bây giờ, khi trí óc đang minh mẫn, ức khỏ đang ung mãn, cánh tay vươn cao vững chắc đủ ức dời non lấp biển để phát triển tích cực tinh thần hiếu học, tự học lên cao rồi duy trì uốt cuộc đời
ừ hơn hai ngàn năm trước, h ng ử đã nói lên niềm đam mê đối với việc học của mình: “Học nhi bất uyện, phát vẫn vong thực lạc d vong ưu, bất tri lão chi tương chí” (Luận Ngữ), có ngh a là: “học không biết chán, mê học, nghiên cứu uên cả ăn, vui uên mọi ưu ầu, không biết đến tu i già đang mau tới” anh nho Cao Bá Quát của nước ta c ng đã nói về tinh thần hiếu học và nhiệt tình cống hiến của ông:
Nhập thế chích thân thiên lý mãn Cùng thư song nhãn vạn niên đăng.
(Vào đời, chiếc thân như con ngựa này đi ngàn dặm, đọc khắp ách vở, đôi mắt như ngọn đ n trong uốt muôn năm) Và ngày hôm nay, trong bu i bình minh của thế kỉ XXI, chúng ta đã tiếp nhận khẩu hiệu của UNESCO đề ra cho ngành giáo dục, đào tạo trong thế kỉ này là: “Học ở mọi nơi, học ở mọi lúc, học uốt đời, dạy cho mọi người với mọi trình độ tiếp thu khác nhau” ó chính là những lời nhắn nhủ thật uý báu đối với chúng ta về tinh thần học tập của ông ây im C vậy
Trang 6Nghị luận về câu nói "Học thầy không tày học bạn" - Mẫu 3
“ hông thầy đố mày làm nên” là coi người thầy giáo có vai trò uyết đ nh tuyệt đối trong uá trình học tập, trong ự r n luyện thành người của người học inh thi đúng là hơi uá uy người thầy giáo có vai trò rất lớn trong ự thành đạt, làm nên của học trò mình nhưng không phải là uyết đ nh tất cả Chính nhờ thầy là bậc đàn anh đi trước truyền đạt lại mà học trò là người đi au mới
có đư c các kiến thức mới m , mới hiểu ra bao điều hay l phải hầy giáo hướng dẫn cho học trò từng bước đi lên vững chắc hơn, nhưng chỉ có ự làm việc của người thầy thôi chưa đủ Bên cạnh ự tận tâm hướng dẫn của người thầy đòi hỏi có ự nỗ lực chủ uan của trò Người thầy d có hết lòng hết ức
và truyền đạt hay cách mấy mà trò thiếu ý thức, không ch u cố gắng học tập thì
c ng không ao làm nên đư c Hơn nữa, chỉ học ở trường thôi chưa đủ Học trò còn phải học hỏi thêm ở cuộc ống ngoài xã hội trong gia đình và cả bạn b nữa
rái lại, nếu ta khẳng đ nh: “Học thầy không tày học bạn” thì đúng là uá hạ thấp vai trò người thầy và đề cao uá đáng vai trò của bạn b trong uá trình tiếp thu kiến thức và r n luyện úng ra, bạn b chỉ có thể đóng vai trò giúp đỡ,
hỗ tr , trao đ i thêm để c ng tiến bộ chớ nếu không tày thì không n, là uá cường điệu Vả lại, bạn b chỉ giúp đỡ đư c nhau khi có ự bản ban và hướng dẫn của thầy giáo, khi bạn b biết thương yêu, thông cảm và đoàn kết với nhau,
có c ng chí hướng, c ng uyết tâm nỗ lực đi lên hi ấy học bạn mới mong có
Trang 7kết uả đư c rong việc học tập của mọi người đâu phải lúc nào hay bất cứ ai
c ng có thể gặp đư c bạn tốt ẵn àng giúp đỡ mình một cách chân thành, vô tư hành ra coi nhẹ vai trò, tác dụng của người thầy giáo và uá đề cao việc học tập ở bạn b và kết luận r ng học bạn có kết uả hơn học thầy là không chính xác
hấu uốt ý ngh a của hai câu tục ngữ trên ta không thể hoàn toàn tán thành câu nào, bỏ ua câu nào Phải biết kh녈o l녈o vận dụng cả hai câu vào uá trình học tập của mình Cả hai câu tục ngữ trên b ung cho nhau về mặt ý ngh a
và đ m lại cho chúng ta bài học b ích trong việc r n luyện để vươn lên của mình a phải xác đ nh vai trò của người thầy giáo dối với việc hướng dẫn dạy
dỗ chúng ta Muốn làm nên, ngh a là thành đạt, chủ yếu là ta phải học ở thầy, nhưng về phía bản thân phải có ự nỗ lực phấn đấu không ngừng và đồng thời phải biết học hỏi thêm ở thực tế cuộc ống ở gia đình và đặc biệt là ở bạn b là những người luôn gần g i át cánh bên ta trong việc học tập Phải làm ao tạo
đư c tình đoàn kết tương thân tương ái trong bạn b để hỗ tr giúp đỡ lẫn nhau trong học tập và r n luyện Có như vậy mới mong đạt đư c kết uả tốt đẹp
đư c
óm lại, cả hai câu tục ngữ trên nếu đứng riêng ra thì mỗi câu đều không đư c đúng hoàn toàn và nhìn bề ngoài có v mâu thuẫn nhau Nhưng nếu chúng ta đi
c ng với nhau chúng ta nhận đư c từ chúng một lời khuyên đầy đủ nhất, đúng đắn nhất Phải coi trọng việc học thầy, đồng thời c ng phải kính trọng thầy đúng th o tinh thần tôn ư trọng đạo của cha ông: “Nhất tự vi ư, bán tự vi ư” Bên cạnh đó, c ng phải biết thương yêu, đoàn kết, khiêm nhường học hỏi
ở bạn b và c ng giúp đỡ nhau tiến bộ
Trang 8Nghị luận về câu nói "Học thầy không tày học bạn" - Mẫu 4
Vai trò của người thầy trong việc giáo dục luôn luôn có v trí đặc biệt uan trọng Và có rất nhiều câu tục ngữ nói về công lao to lớn của những người thầy Nhưng trong kho tàng tục ngữ Việt Nam lại có câu r ng “Học thầy không tày học bạn” như lại hơi đánh giá thấp về vai trò của người thầy Vậy, chúng ta
c ng nên hiểu câu tục ngữ này đúng đắn nhất
Câu tục ngữ trên dường nhưu c ng chính là ự o ánh không cân b ng giữa người thầy và học inh Nó dường như không có ý ngh a hạ thấp giá tr của người thầy mà nó chỉ đề cao vai trò của bạn b đâu
ất nhiên chúng ta phải hiểu linh hoạt câu tục ngữ trên ó chính là câu tục ngữ trên chỉ đúng trong một phương diện, hay nói một khía cạnh nhất đ nh a như thấy đư c ở trường, ở lớp thì thầy cô chính là người dạy dỗ hầy cô c ng đồng thời là người chỉ bảo cho chúng ta những điều hay l phải Nhưng dường như đó mới chỉ là cốt lõi, còn đâu cái chính mà chúng ta cần tiếp nhận mà thôi Nhất là ở ngoài giờ học, trong cuộc ống, vui chơi, giải trí, tất cả chúng ta cần
mở mang kiến thức, hiểu biết c ng như phải biết hoàn thiện bản thân của mình hực ự ta như thấy đư c r ng lại có những việc thầy cô không thể trực tiếp mà chỉ bảo cho chúng ta ặc biệt hơn ta như thấy đư c chính trong những trường
h p đó thì bạn b những người gần g i với mình có thể giúp đỡ mình Chắc chắn r ng với những kinh nghiệm của bạn b thân thiết thì mỗi cá nhân dường như c ng dễ dàng đư c trao đ i cho nhau vào những lúc vui chơi
Trang 9hậm chí đó còn chính trong những câu chuyện hàng ngày Hơn nữa, ta c ng
dễ nhận thấy đư c r ng khi mà chúng ta trao đ i, c ng đồng thời học hỏi với bạn b c ng trang lứa thì trạng thái của chúng ta đư c thoải mái, c ng như thấy đư c cả những ự tự tin Bạn b với nhau dường như c ng tránh ngại mà có thể hỏi k , đi âu vào vấn đề để hiểu biết Và chữ “không tày” trong câu tục ngữ dường như c ng có ngh a là không b ng đó chỉ đúng ngh a trong những trường h p như trên hực ự đối với chúng ta trong lứa tu i học inh thì cần chăm chỉ, học hỏi, cố gắng tiếp thu những điều thầy cô nói, kết h p với khả năng ết h p cả những uy ngh , liên tưởng của bản thân để luôn đư c nâng cao kiến thức Mỗi chúng ta c ng cần phải ghi nhớ công ơn mà thầy cô dạy dỗ Và đó c ng chính là một truyền thống lâu đời của dân tộc Con người
c ng cần phải có thái độ tự tin, tránh tự ti để đư c tiếp thu kiến thức một cách tốt nhất Mỗi người c ng như cần phải học tập mọi lúc, mọi nơi, kể cả ở bạn b lẫn người thân Chúng ta hãy biết gắn kết mọi kiến thức để đư c những gì tốt nhất cho việc học tập Và đồng thời c ng như cần phải có lòng kiên trì, cố gắng,
ch u khó, học trong ách vở hơn nữa chính ta c ng nên phải học trong đời thường và trong chính cuộc ống Học từ những điều nhỏ nhất để có thể hoàn thiện đư c chính mình Hãy luôn luôn là một con người học tập không có giới hạn nh녈 bạn Chúng ta hãy cứ uan niệm r ng học tập ở bạn b là một cái học cực kì lớn a nên nhớ r ng khi để tiến lên phía trước thì chúng ta biết đư c giới hạn của bản thân Mỗi chúng ta hãy đừng bao giờ tự hào với những gì mà mình đã có mà hãy coi đó là nền tảng, bàn đạp để tiến cao hơn nữa
ựu chung lại mỗi chúng ta cần phải biết mở rộng uan hệ, nó dường như c ng
đã tạo ra những mối uan hệ tốt để từ đó phúc vụ cho việc học tập một cách hoàn hảo nhất Hơn hết đó c ng chính là thông điệp mà câu tục ngữ trên muốn gửi tới húng ta hãy “học thầy” và cả “học bạn” thế nào là h p lí nhất bạn nh녈!