Lớp 4: Luyện từ và câu - Tuàn 4: Từ ghép từ láy

Phoái hôïp nhöõng tieáng coù aâm ñaàu hay vaàn (hoaëc caû aâm ñaàu vaø vaàn) gioáng nhau. Ñoù laø caùc töø laùy. M: saên soùc, kheùo leùo, luoân luoân, ….. Haõy xeáp nhöõng töø phöùc ñ[r]

1) Em hãy đọc thuộc lòng các thành ngữ,

tục ngữ ở bài MRVT: Nhân hậu – Đoàn kết.

Kiểm tra bài cũ

2) Từ đơn và từ phức khác nhau ở điểm nào? Nêu ví dụ.

I Nhận xét:

Cấu tạo của những từ phức được in đậm trong các câu thơ sau có gì khác nhau ?

Tôi nghe truyện cổ thầm thì.

Lời ông cha dạïy cũng vì đời sau.

Lâm Thị Mỹ Dạ

truyện cổ thầm thì ông cha

Gợi ý: - Từ phức nào do những tiếng có

nghĩa tạo thành ?

- Từ phức nào do những tiếng có

âm đầu hoặc vần lặp lại tạo thành?

- Các từ phức truyện cổ, ông cha do các tiếng có

nghĩa tạo thành (truyện + cổ, ông + cha)

- Từ phức thầm thì do các tiếng có âm đầu (th)

lặp lại nhau tạo thành.

Thuyền ta chầm chậm vào Ba Bể.

Núi dựng cheo leo, hồ lặng im.

Lá rừng với gió ngân se sẽ.

Họa tiếng lòng ta với tiếng chim.

Hoàng Trung Thông

chầm chậm cheo leo lặng im

se sẽ

Gợi ý: - Từ phức nào do những tiếng có

nghĩa tạo thành ?

- Từ phức nào do những tiếng có

âm đầu hoặc vần lặp lại nhau tạo

thành ?

-Từ phức lặng im do hai tiếng có nghĩa

(lặng + im) tạo thành.

- Ba từ phức chầm chậm, cheo leo, se sẽ

do những tiếng có vần hoặc cả âm đầu

lẫn vần lặp lại nhau tạo thành.

có các tiếng truyện, cổ, ông, cha, lặng, im đứng

độc lập đều có nghĩa Ghép chúng lại với nhau,

chúng bổ sung nghĩa cho nhau

 Các từ phức được ghép những tiếng có nghĩa

lại với nhau gọi là các từ ghép.

- Các từ: Thầm thì, chầm chậm, cheo leo, se sẽ:

là các từ phức được phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần (hoặc cả âm đầu và vần) giống nhau

- Các từ: Truyện cổ, ông cha, lặng im

 Đó là các từ láy.

Ghi nhớ:

Có 2 cách chính để tạo từ phức là:

1 Ghép những tiếng có nghĩa lại với nhau Đó là các từ ghép -

M : tình thương, thương mến, …

2 Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần (hoặc cả âm đầu và vần) giống nhau Đó là các từ láy

M : săn sóc, khéo léo, luôn luôn, …

1 Hãy xếp những từ phức được in nghiêng trong

các câu dưới đây thành hai loại: từ ghép và từ láy

Biết rằng những tiếng in đậm là tiếng có nghĩa:

a ghi nhớ, đền thờ, bờ bãi, nô nức, tưởng nhớ.

II Luyện tập:

b mộc mạc, nhũn nhặn, cứng cáp, dẻo dai, vững

chắc, thanh cao.

CÂU TỪ GHÉP TỪ LÁY

a

b

ghi nhớ, đền thờ

, tưởng nhớ bờ bãi

dẻo dai, vững chắc, thanh cao

mộc mạc, nhũn nhặn, cứng cáp

a ghi nhớ, đền thờ, bờ bãi, nô nức, tưởng nhớ.

b mộc mạc, nhũn nhặn, cứng cáp, dẻo dai,

vững chắc, thanh cao.

2 Tìm từ ghép, từ láy chứa từng tiếng sau đây:

a Ngay

b Thẳng

c Thật

ngay thẳng, ngay ngắn, ngay ngáy

Ngay th ng, ngay ẳ

th t, ngay l ng ậ ư

Ngay ng n ắ

Ví dụ:

2) Tìm từ ghép, từ láy chứa tiếng sau:

a Ngay

TỪ GHÉP TỪ LÁY

b) thẳng:

, thẳng băng thẳng đứng , thẳng góc,

thẳng tay, thẳng đuột,

thẳng cánh, …

thẳng thớm

,

TỪ GHÉP TỪ LÁY

c) thật:

, chân thật thật tình, thật tâm …

Củng cố:

từ ghép và một từ láy chỉ màu sắc mà

em yêu thích.

Ghi nhớ:

Có 2 cách chính để tạo từ phức là:

1 Ghép những tiếng có nghĩa lại với nhau

Đó là các từ ghép

2 Phối hợp những tiếng có âm đầu hay vần

(hoặc cả âm đầu và vần) giống nhau Đó là từ láy.

- Về xem lại bài, tìm thêm 5 từ

láy và 5 từ ghép chỉ màu sắc.

Học thuộc ghi nhớ ở SGK trang 39.

- Chuẩn bị bài sau: Luyện tập về từ ghép và từ láy.