Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của các DNNVSN hoạt động kinh doanh trên địa bàn tỉnh Trà Vinh. Giới hạn nội dung nghiên cứu[r]
Trang 1iii
MỤC LỤC
Lời cam đoan i
Lờı cám ơn ii
Danh mục các từ viết tắt vii
Danh mục các bảng viii
Danh mục các hình ix
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1
1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2
1.2.1 Mục tiêu chung 2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2
1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2
1.3.1 Địa bàn nghiên cứu 2
1.3.2 Thời gian nghiên cứu 2
1.3.3 Đối tượng nghiên cứu 2
1.3.4 Giới hạn nội dung nghiên cứu 2
1.4 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU 2
1.5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 4
2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN 4
2.1.1 Khái niệm và đặc điểm của DNNVSN 4
2.1.1.1 Khái niệm về DNNVSN 4
2.1.1.2 Đặc điểm của DNNVSN 4
2.1.1.3 Vai trò của DNNVSN 5
2.1.2 Khái niệm về vốn và phân loại vốn 6
2.1.2.1 Khái niệm và đặc điểm vốn 6
2.1.2.2 Phân loại vốn 7
2.1.3 Tín dụng ngân hàng đối với DNNVSN 9
2.1.3.1 Khái niệm tín dụng ngân hàng 9
2.1.3.2 Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với DNNVSN 9
2.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng khả năng tiếp cận vốn ngân hàng của DNNVSN 10
Trang 22.1.4.1 Loại hình doanh nghiệp 11
2.1.4.2 Lĩnh vực kinh doanh 11
2.1.4.3 Thời gian hoạt động của doanh nghiệp 11
2.1.4.4 Kinh nghiệm quản lý của chủ doanh nghiệp 12
2.1.4.5 Tổng tài sản doanh nghiệp 12
2.1.4.6 Tài sản thế chấp 12
2.1.4.7 Các khoản nợ của doanh nghiệp 13
2.1.4.8 Doanh thu tăng trưởng 13
2.1.4.9 Lợi nhuận 13
2.1.5 Kinh nghiệm tiếp cận vốn của các DNNVSN ở một số nước trên thế giới 13 2.1.5.1 Kinh nghiệp của Đài Loan 13
2.1.5.2 Kinh nghiệm của Thái Lan 14
2.1.5.3 Kinh nghiệm của Nhật Bản 14
2.1.6 Khái niệm tiếp cận vốn vay 15
2.1.7 Khái niệm không tiếp cận được vốn vay 15
2.2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 15
2.3 MÔ HÌNH ĐỀ XUẤT 18
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 19
3.1 QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU 19
3.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 19
3.2.1 Phương pháp cho vùng và điểm nghiên cứu 19
3.2.2 Phương pháp chọn mẫu nghiên cứu 19
3.3 PHƯƠNG PHÁP TIẾP CẬN VÀ THU THẬP SỐ LIỆU 20
3.3.1 Số liệu sơ cấp 20
3.3.2 Số liệu thứ cấp 20
3.4 THIẾT KẾ BẢNG CÂU HỎI 21
3.5 PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH SỐ LIỆU 21
3.5.1 Phương pháp thống kê 21
3.5.2 Phương pháp phân tích số liệu 21
CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 25
4.1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI TRÀ VINH 25
4.2 TỔNG QUAN VỀ DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ SIÊU NHỎ 26
Trang 3v
4.2.1 Tình hình hoạt động của DNNVSN ở Việt Nam 26
4.2.2 Tình hình hoạt động của DNNVSN tỉnh Trà Vinh 27
4.2.2.1 Số lượng doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Trà Vinh 27
4.2.2.2 Loại hình DNNVSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh 28
4.2.2.3 Qui mô lao động của DNNVSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh 29
4.2.2.4 Qui mô vốn bình quân của DNVV trên địa bàn tỉnh Trà Vinh 29
4.2.2.5 Tình hình đăng ký kinh doanh 30
4.2.2.6 Lĩnh vực hoạt động kinh doanh 30
4.2.2.7 Xu hướng kinh doanh của doanh nghiệp 31
4.3 TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG NGÂN HÀNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH 31
4.3.1 Mạng lưới hoạt động của Ngân hàng trên địa bàn tỉnh 31
4.3.2 Tình hình huy động cho vay của ngân hàng 32
4.4 TÌNH HÌNH TIẾP CẬN VỐN VAY NGÂN HÀNG CỦA DNNVSN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH 33
4.4.1 Thuận lợi và khó khăn trong tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh 33
4.4.1.1 Thuận lợi 33
4.4.1.2 Những khó khăn 34
4.4.2 Dư nợ cho vay DNNVSN trên địa bàn tỉnh 36
4.4.3 Chất lượng cho vay DNNVSN 37
4.5 ĐẶC ĐIỂM DNNVSN ĐƯỢC KHẢO SÁT 37
4.5.1 Thông tin chung về doanh nghiệp 37
4.5.2 Loại hình và lĩnh vực kinh doanh 38
4.5.3 Thông tin về người quản lý doanh nghiệp 40
4.5.4 Trình độ học vấn của người quản lý doanh nghiệp 42
4.5.5 Thông tin tài chính DNNVSN 43
4.6 TÌNH HÌNH TIẾP CẬN VỐN VAY NGÂN HÀNG 44
4.6.1 Tỷ lệ doanh nghiệp có vay vốn và không vay vốn ngân hàng 44
4.6.2 Tình hình vay vốn Ngân Hàng của DNNVSN 45
4.6.3 Những yếu tố gây khó khăn cho DNNVSN khi vay vốn ngân hàng 46
Trang 44.7 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN VAY
NGÂN HÀNG CỦA CÁC DNNVSN TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH TRÀ VINH 50
4.7.1 Xác định các nhân tố có ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay Ngân hàng của các DNNVSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh 50
4.7.2 Phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của các DNNVSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh 52
CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT HÀM Ý CHÍNH SÁCH 57
5.1 KẾT LUẬN 57
5.2 GỢI Ý HÀM Ý CHÍNH SÁCH 58
5.2.1 Chính sách về tăng trưởng doanh thu 58
5.2.2 Chính sách về loại hình doanh nghiệp 58
5.2.3 Chính sách về lĩnh vực sản xuất kinh doanh 59
5.2.4 Chính sách về thời gian hoạt động 59
5.2.5 Chính sách về Tài sản đảm bảo 59
5.2.6 Chính sách về lợi nhuận 60
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 62 PHỤ LỤC
Trang 5vii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
AGRI: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
BIDV: Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư & Phát triển
DNNVSN: Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ
KIENLONG: Ngân hàng Thương mại cổ phần Kiên Long
VIETIN: Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam
Trang 6DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 4.5 Thời gian hoạt động, số lượng lao động, vốn đăng ký kinh doanh
Bảng 4.8 Qui mô vốn và lao động phân theo lĩnh vực kinh doanh 40
Bảng 4.13 Tỷ lệ doanh nghiệp không vay và có vay vốn Ngân hàng 44 Bảng 4.14 Nguyên nhân mà doanh nghiệp không nộp đơn vay vốn ngân hàng 45
Bảng 4.16 Mức độ đáp ứng nhu cầy vay vốn Ngân hàng của doanh nghiệp 46 Bảng 4.17 Những yếu tố gây khó khăn cho DNNVSN khi vay vốn Ngân hàng 47
Bảng 4.20 Kết quả phân tích SPSS từ số liệu điều tra năm 2017 51
Bảng 4.22 Vị trí tác động của các biến đến khả năng tiếp cận vốn 55
Trang 7ix
DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 2.1 Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng
Trang 8CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Một trong những ưu tiên của APEC Việt Nam 2017 là thúc đẩy sự tham gia của nhóm doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, vào sự tăng trưởng kinh tế của APEC nói chung và các nền kinh tế thành viên nói riêng Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ là xương sống trụ cột của các nền kinh tế Có thể nói, đối với Việt Nam, 97-98% là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ Chúng ta phải tạo cơ hội thuận lợi nhất cho doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ phát triển,
để tận dụng cơ hội trong thời gian tới Bên cạnh đó, trong chuỗi giá trị toàn cầu, sự tham gia của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ cộng với doanh nghiệp lớn cần có sự hài hòa phát triển Muốn kinh tế phát triển, đất nước phồn vinh, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ phải là
ưu tiên Chính vì vậy, Chính phủ đã có quyết tâm tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ phát triển
Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ (DNNVSN) có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tế nói chung và kinh tế địa phương nói riêng, đóng góp đáng kể vào tổng sản lượng quốc gia, tạo ra công ăn việc làm cho người lao động DNNVSN còn có vai trò giữ cho nền kinh tế phát triển năng động và ổn định Tuy nhiên, DNNVSN
là đối tượng dễ chịu tổn thương đối với sự biến động của nền kinh tế, còn nhiều hạn chế
về mặt nhân sự, tổ chức, quản lý điều hành, trình độ ứng dụng khoa học công nghệ Đại
bộ phận doanh nghiệp mới thành lập hiện nay có hơn 90% là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ nên sự cạnh tranh trên thương trường gặp không ít khó khăn, nguy cơ phá sản, giải thể của doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ là rât cao Đặc biệt, sự khó khăn về tiếp cận vốn của DNNVSN là khó khăn mấu chốt, làm cản trở sự phát triển tương xứng với số lượng cũng như tầm quan trọng của DNNVSN đối với nền kinh tế Bởi
vì vốn được xem là yếu tố đầu vào đặc biệt quan trọng, vốn không chỉ là cơ sở giúp doanh nghiệp mở rộng nhà xưởng, đào tạo, huấn luyện nhân viên, dự trữ nguyên liệu, tìm kiếm thị trường mới, mà vốn còn góp phần đáng kể vào việc đầu tư theo chiều sâu, hiện đại hóa quá trình sản xuất, việc đảm bảo có đủ vốn với chi phí sử dụng vốn thấp nhất là vấn đề sống còn của doanh nghiệp
DNNVSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh cũng có những khó khăn, vướng mắc về nguồn vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh, tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường Trong đó, thiếu vốn là một trong những vấn đề làm giảm sức cạnh canh của doanh nghiệp, việc tiếp cận vốn vay ngân hàng của doanh nghiệp để đầu tư và phát triển
Trang 92
sản xuất kinh doanh phần lớn đều gặp vướng mắc Để tháo gở vướng mắc cho DNNVSN trong tiếp cận vốn vay ngân hàng, cần tìm ra nhân tố tác động, từ đó khuyến nghị những
giải pháp thực hiện, xuất phát từ những vấn đề đó, tôi chọn đề tài: “Đánh giá các nhân
tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay Ngân hàng của DNNVSN tại tỉnh Trà Vinh” Để làm luận văn cho chương trình cao học
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1 Mục tiêu chung
Mục tiêu tổng quát của đề tài là nghiên cứu thực trạng tiếp cận vốn vay ngân hàng của các DNNVSN, xác định và phân tích các nhân tố có ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của các DNNVSN Từ đó đưa ra giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng cho các DNNVSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
- Phân tích thực trạng tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
- Xác định và phân tích các nhân tố có ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
- Đề xuất hàm ý chính sách để nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng cho các DNNVSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.3.1 Địa bàn nghiên cứu
Nghiên cứu được tiến hành tại các DNNVSN tại tỉnh Trà Vinh
1.3.2 Thời gian nghiên cứu
Nghiên cứu được tiến hành và hoàn thành trong thời gian từ tháng 12 năm 2016 đến tháng 10 năm 2017
1.3.3 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của các DNNVSN hoạt động kinh doanh trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
1.3.4 Giới hạn nội dung nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu các nhân tố có ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh
1.4 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
- Tiếp cận vốn vay Ngân hàng của DNNVSN trên địa bàn tỉnh Trà Vinh hiện nay như thế nào?
Trang 10- Nhân tố nào ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn vay Ngân hàng của các DNNVSN ở tỉnh Trà Vinh?
- Giải pháp nào để nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay Ngân hàng cho các DNNVSN ở tỉnh Trà Vinh?
1.5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Số liệu được điều tra, tổng hợp, nhập liệu trên phần mềm Excel và được xử lý bằng phần mềm SPSS 20.0
- Phương pháp chọn mẫu: Đề tài sử dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện dựa trên danh sách doanh sách DNNVSN được cung cấp để tiến hành phỏng vấn
- Đề tài còn sử dụng số liệu thứ cấp được sử dụng từ các bài báo cáo, tống hợp, các thông tin từ các cơ quan Nhà nước như Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Trà Vinh, cục Thống kê tỉnh Trà Vinh, sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Trà Vinh
- Tổng hợp đề tại tác giả dùng phương pháp phân tích số liệu, như thống kê, mô hình phân tích hồi qui đa biến Binary Logistic và đồng thời chương này cũng cung cấp thông tin về phương pháp thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp cũng như phương pháp chọn
mẫu sử dụng trong nghiên cứu
Trang 1162
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1 Nguyễn Thế Bính (2013), “Kinh nghiệm quốc tế về chính sách hỗ trợ phát triển
doanh nghiệp nhỏ và vừa và bài học cho Việt Nam”, Tạp chí Phát triển & Hội nhập, (13), tr 21-29
2 Bộ Kế hoạch và đầu tư (2012), Tỷ trọng của DNNVV đóng góp vào GDP, giải
quyết việc làm tại Việt Nam và một số nước trên Thế giới
3 Võ Thành Danh (2008), “Khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng của các doanh
nghiệp tư nhân ở đồng bằng Sông Cửu Long”, Tạp chí nghiên cứu kinh tế,
(367), tr 27-37
4 Nguyễn Thị Giang, Phạm Ngọc Phong (2009), “Giải pháp phát triển quan hệ tín
dụng giữa ngân hàng và các doanh nghiệp vừa và nhỏ”, Tạp chí Phát triển
& Hội nhập, (04), tr 34-39
5 Đinh Phi Hổ, Lê Ngọc Uyển, Lê Thị Thanh Tùng (2015), Phân tích dữ liệu nghiên
cứu với SPSS, Nhà xuất bản Hồng Đức
6 Lê Khương Ninh (2010), “Ảnh hưởng của thông tin bất đối xứng và hạn chế tín dụng
đến đầu tư của doanh nghiệp”, Tạp chí Công nghệ Ngân hàng, (53), tr 9-15
7 Nguyễn Quốc Nghi (2010), “Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn ngân
hàng của doanh nghiệp nhỏ và vừa ở thành phố Cần Thơ”, Tạp chí Ngân hàng, số 23, trang 42-47
8 Nguyễn Quốc Nghi, Lê Bảo Yến (2010), “Kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp
nhỏ và vừa ở các nước Châu Á và bài học đối với Việt Nam”, Tạp chí Kinh
tế và Dự báo, số 19, trang 45-48
9 Hoàng Trọng, Chu Nguyễn Mộng Ngọc (2008), Phân tích dữ liệu nghiên cứu với
SPSS, Nhà xuất bản Hồng Đức
Tiếng nước ngoài
10 Agyapong và cộng sự (2011), “Criteria for assessing small and medium enterprises’s
borrowers in Ghana”, International Business Research, 4(4), pp 132 – 138
11 Lê Thị Bích Ngọc (2013), “Banking Relationships and Bank Financing: The Case
of Vietnamese Small and Medium-sized Enterprise”, Journal of Economics and Development, 15(1), pp 74 – 90
Trang 1212 Pandula (2011), “An empirical investigation of small and medium enterprises’s
access to bank finance: The case of an emerging economy”, Proceedings of ASBBS, 18(1), pp 255 – 273
13 Zhao và cộng sự (2006), What Factors Affect Small and Medium-sized Enterprise’s
Ability to Borrow from Bank: Evidence from Chengdu City, Capital of South-Western China’s Sichuan Province, Business Institute Berlin at the FHW Berlin
- Berlin Scholl of Economics, working paper No.23, February
Tài liệu điện tử
14 Cổng thông tin điện tử tỉnh Trà Vinh (2016), Báo cáo tình hình kinh tế xã hội tỉnh
Trà Vinh năm 2016, https://www.google.com.vn/search?q=B%C3%A1o+c% C3%A1o+t%C3%ACnh+h%C3%ACnh+kinh+t%E1%BA%BF+x%C3%A3 +h%E1%BB%99i+t%E1%BB%89nh+Tr., truy cập ngày: 20/7/2016