Xác định đúng yêu cầu của đề : cảm nhận 2 đoạn thơ và làm nổi bật sự vận động trong nhận thức của nhân vật trữ tình.. 0.5 c.Yêu cầu về kiến thức.[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT NGHỆ AN ĐỀ THI HỌC KÌ I LỚP 12 NĂM HỌC 2019 – 2020 Trường THPT Hà Huy Tập Môn: Ngữ văn
Thời gian: 90 phút (không kể giao đề)
Phần I Đọc hiểu (3.0 điểm)
Đọc đoạn văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Có ba người mặt mày buồn bã đến hỏi ý kiến của một nhà hiền triết, làm thế nào để bản thân sống được vui vẻ
- Trước tiên, các ông hãy nói xem các ông sống vì cái gì? - Nhà hiền triết hỏi
Người đầu tiên nói:
- Vì tôi không muốn chết, vì vậy mà tôi sống
Người thứ hai nói:
- Vì tôi muốn nhìn xem ngày mai có tốt hơn ngày hôm nay hay không, vì vậy mà tôi sống Người thứ ba nói:
- Vì tôi có một gia đình phải nuôi dưỡng Tôi không thể chết, vì vậy mà tôi sống
Nhà hiền triết lắc đầu nói:
Thế thì đương nhiên các ông không được vui vẻ rồi
(Theo http://songdep.xitrum.net/nghethuatsong/725.html) Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt của văn bản? ( 1.0 điểm)
Câu 2: Theo anh/chị vì sao nhà hiền triết lắc đầu nói: “ Thế thì đương nhiên các ông không được vui vẻ rồi”?
Câu 3: Viết đoạn văn từ 8-10 dòng trình bày quan điểm của anh/chị về cách sống để cuộc đời trở nên thú vị và ý nghĩa?( 1.0 điểm)
Phần II: Làm văn(7 điểm)
Anh(chị) cảm nhận hai đoạn thơ sau trong bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh:
Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể
Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ
Trang 2Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ
(Trích Sóng – Xuân Quỳnh, Ngữ văn 12 – Tập một, tr 155-156)
Từ đó, anh/ chị hãy nhận xét về sự vận động của hình tượng Sóng và Em trong tác
phẩm.
Trang 3SỞ GD&ĐT NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT HÀ HUY TẬP ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC KÌ I: 2019-2020
Môn: Ngữ Văn 12
2 - Đương nhiên các ông không được vui vẻ rồi:
Vì ba người sống với ba lí do khác nhau nhưng đều thụ động, vô vị, nhàm chán, mệt mỏi, nặng nề… Họ không cho bản thân cơ hội được tận hưởng cuộc sống tươi đẹp, cả ba người không ai sống vì chính ước mơ, hạnh phúc của mình …
1.0
3
+ Để cuộc đời trở nên thú vị và ý nghĩa hơn mỗi chúng ta cần xác định được được mục đích đúng đắn Bởi mục đích sống chính là lí tưởng, là kim chỉ nam cho nhận thức và hành động
+ Muốn cuộc đời có ý nghĩa và thú vị hơn, bên cạnh việc sống
để tồn tại, để gánh vác trách nhiệm, bổn phận thì cân có thêm
lí tưởng sống cao đẹp, ước mơ, hoài bão, niềm đam mê sáng tạo, say mê lao động, cống hiến…
+ Mỗi người cần biết trân trọng cuộc sông, đón nhận cuộc sống bằng tất cả niềm say mê…
+ Nếu mục đích sống của chúng ta không đúng đắn, không phù hợp thì chúng ta không thể tìm ra niềm vui trong cuộc sống
(Hs có thể có nhiều cách trình bày quan niệm của bản thân nhưng cần đạt được các ý trên)
1.0
Anh(chị) cảm nhận hai đoạn thơ trong bài thơ Sóng của Xuân 7.0
Trang 4Quỳnh: khổ 1,2 và khổ 9
Từ đó nhận xét về sự vận động trong hình tượng Sóng và Em
a.Yêu cầu về kĩ năng:
Học sinh biết làm bài văn nghị luận văn học: xác định đúng trọng tâm yêu cầu đề, tìm ý và xây dựng hệ thống luận điểm, biết cách triển khai thành một bài văn hoàn chỉnh có bố cục 3 phần
0.25
b Xác định đúng yêu cầu của đề: cảm nhận 2 đoạn thơ và
làm nổi bật sự vận động trong nhận thức của nhân vật trữ tình
0.5
c.Yêu cầu về kiến thức
Có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng phải đáp ứng được các yêu cầu cơ bản sau:
1.Mở bài: Giới thiệu tác giả Xuân Quỳnh, tác phẩm Sóng,
vấn đề cần nghị luận
2.Thân bài:
*Giới thiệu chung về bài thơ, xác định vị trí của đoạn thơ
*Phân tích:
-Khổ 1: Những trạng thái, cung bậc phong phú, phức tạp, đối
lập mà thống nhất của Sóng cũng là những trạng thái của người con gái khi yêu
+Hình ảnh ẩn dụ
+Nghệ thuật : đối lập tương phản; sử dụng những tính từ
+ Sóng không chấp nhận không gian chật hẹp tù túng
->tìm tới không gian bao la rộng lớn Cũng giống như Sóng, em
từ bỏ tình yêu ích kỉ, tầm thường để tìm đến một tình yêu đích thực hơn
-Khổ 2: Nhà thơ khẳng định tình yêu mãi mãi là khát vọng của
tuổi trẻ
+ Hai câu thơ đầu là nỗi thổn thức của trái tim yêu Nghệ thuật đối lập “ngày xưa” – “ngày sau” càng làm tôn thêm nét đáng
0.5 3.0
Trang 5yêu của sóng, khẳng định sự trường tổn vĩnh cửu của tình yêu + Hai câu thơ sau, nhà thơ khẳng định tình yêu luôn song hành với tuổi trẻ=> Xuân Quỳnh đã thấu hiểu và diễn tả điều đó một cách tự nhiên và chân thành
-Khổ 9: Từ những chiêm nghiệm ấy, em đã ao ước, khát khao
được hóa thân vào Sóng để hướng đến một tình yêu trường
tồn, vĩnh hằng, bất tử
* Những đặc sắc nghệ thuật: Thể thơ năm chữ nhịp ngắn, giàu nhạc điệu; hình ảnh ẩn dụ đồng hiện giữa “sóng” và “em”; từ ngữ, hình ảnh khơi gợi nhiều cảm xúc
* Sự vận động của hình tượng Sóng, Em:
– Ở hai khổ đầu, sóng chỉ đơn thuần là một chi tiết nghệ thuật được nhân vật trữ tình chiêm ngưỡng với những suy ngẫm sâu
xa để từ đó phát hiện giữa sóng và em có những tương đồng
đến kì lạ: đầy phức tạp, bí ân nhưng đã khái quát hóa thành
quy luật trường tồn.
– Đến khổ cuối, sóng không còn đóng vai một đối tượng khơi gợi cảm xúc nữa mà thật sự đã trở thành một hình tượng song hành, đồng hiện cùng với hình tượng “em” Khát vọng của em
đã tan ra thành “trăm con sóng”; giai điệu của sóng cũng là lời bài hát ca ngợi một tình yêu trường tồn, bất tử
–Em không còn là một cái tôi đầy xúc cảm phức tạp nữa mà
suy tư , chín chắn hơn Đó là một cái tôi đầy mãnh liệt, khao
khát nhưng không phải từ một ái tình liều lĩnh, bất chấp mà là cái tôi muốn hòa vào sự bất tử của thiên nhiên để hát mãi khúc tình ca
-Em và Sóng từ hai hình tượng tách bạch, đơn lẻ đã có sự hòa quyện, đồng điệu Sự vận động trong hai hình tượng cũng là
1.5
0.5
Trang 6sự chuyển biến trong mạch cảm xúc của Xuân Quỳnh.
3.Kết luận:
d.Chính tả, dùng từ, đặt câu
Đảm bảo quy tắc chính tả, dùng từ, đặt câ 0.25
e Sáng tạo
Có cách diễn đạt sáng tạo, thể hiện suy nghĩ sâu sắc, mới mẻ
về vấn đề cần nghị luận
0.5
