Thông qua tình yêu thương của Thị Nở, nhà văn muốn mở ra cho Chí Phèo một lối về với bản chất lương thiện ngày xưa. - Nhà văn đã phát hiện và trân trọng, cảm thông những biểu hiện khát k[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT NGHỆ AN ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I– NĂM HỌC 2019 – 2020
TRƯỜNG THPT HÀ HUY TẬP Môn: Ngữ văn 11
Thời gian: 90 phút (không kể giao đề)
I.Đọc hiểu (3.0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:
Quê hương tôi có cây bầu cây nhị
Tiếng đàn kêu tích tịch tình tang
Có cô Tấm náu mình trong quả thị
Có người em may túi ba gang.
Quê hương tôi có ca dao tục ngữ,
Ông trăng tròn thường xuống mọi nhà chơi Một đĩa muối cũng mặn tình chồng vợ Một dây trầu cũng nhắc chuyện lứa đôi.
Con chim nhỏ cũng đau hồn nước mất
“Cuốc cuốc” kêu nhỏ máu những đêm vàng Chân ngựa đá cũng dính bùn trận mạc.
Theo người đi cứu nước chống xâm lăng
Quê hương tôi có bà Trưng, bà Triệu
Cưỡi đầu voi, dấy nghĩa trả thù chung Ông Lê Lợi đã trường kỳ kháng chiến Hưng Đạo vương đã mở hội Diên Hồng.
Quê hương tôi có múa xoè, hát đúm
Có hội xuân liên tiếp những đêm chèo
Có Nguyền Trãi, có “Bình Ngô đại cáo”.
Có Nguyễn Du và có một “Truyện Kiều”.
(Trích Bài thơ quê hương, Nguyễn Bính,
Nguyễn Bính thơ và đời, NXB Văn học, 1996, tr.134-135)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản.
Câu 2: Biện pháp tu từ nào đã được sử dụng trong những câu thơ in đậm? Nêu hiệu quả
của nó?
Câu 3: Viết đoạn văn (khoảng 8 – 10 dòng) cảm nhận về hình ảnh quê hương đất nước
được thể hiện trong đoạn trích trên
II.Làm văn (7.0 điểm)
Thế là vừa sáng thị đã chạy đi tìm gạo Hành thì nhà thị may lại còn Thị nấu bỏ vào cái rổ, mang ra cho Chí Phèo.
Trang 2Thằng này rất ngạc nhiên Hết ngạc nhiên thì hắn thấy mắt hình như ươn ướt Bởi vì lần này là lần thứ nhất hắn được một người đàn bà cho Xưa nay, nào hắn có thấy ai tự nhiên cho cái gì Hắn vẫn phải dọa nạt hay là giật cướp Hắn phải làm cho người ta sợ Hắn nhìn bát cháo bốc khói mà bâng khuâng Thị Nở thì chỉ nhìn trộm hắn rồi lại toe toét cười Trông thị thế mà có duyên Tình yêu làm cho có duyên Hắn thấy vừa vui vừa buồn Và một cái gì nữa giống như là ăn năn Cũng có thể như thế lắm Người ta hay hối hận về tội ác khi không đủ sức mà ác nữa Thị Nở giục hắn ăn nóng Hắn cầm lấy bát cháo đưa lên mồm Trời ơi cháo mới thơm làm sao! Chỉ khói xông vào mũi cũng đủ làm người nhẹ nhõm Hắn húp một húp và nhận ra rằng: những người suốt đời không ăn cháo hành không biết rằng cháo hành ăn rất ngon Nhưng tại sao mãi đến tận bây giờ hắn mới nếm mùi vị cháo?
(Trích Chí Phèo – Nam Cao, SGK Ngữ văn 11, tr.150)
Cảm nhận đoạn văn trên để thấy được chiều sâu tư tưởng nhân đạo mà nhà văn Nam Cao gửi gắm qua đoạn trích
.HẾT
(Giám thị xem thi không giải thích gì thêm).
Trang 3SỞ GD&ĐT NGHỆ AN HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I TRƯỜNG THPT HÀ HUY TẬP NĂM HỌC 2019-2020
Môn: Ngữ văn 11
I.Đọc hiểu (3.0 điểm)
Câu 1: PTBĐ chính: biểu cảm (1.0 đ)
Câu 2: -Biện pháp tu từ: Phép điệp/ điệp /Điệp cấu trúc; Liệt kê
-Hiệu quả của BPTT:
+ Cho ta thấy được về hình ảnh quê hương giàu truyền thống văn hóa, giàu tinh thần chống giặc ngoại xâm
+ Làm ta thêm yêu, thêm tự hào về quê hương đất nước Trả lời đúng các phương án: 1.0đ
Trả lời được 1 BPTT và 1 phần hiệu quả của nó: 0.5đ
Trả lời sai hoặc không trả lời: 0 đ
Câu 3: Viết đoạn văn:
- Yêu cầu về hình thức: đảm bảo cấu trúc của 1 đoạn văn, diễn đạt trôi chảy, mạch lạc
- Yêu cầu về nội dung:
+ Thấy được vẻ đẹp của 1 miền quê giàu truyền thống văn hóa (văn học, các loại hình nghệ thuật dân gian, lễ hội); có bề dày lịch sử (truyền thống yêu nước, anh hùng chống giặc ngoại xâm)
+ Hình ảnh quê hương đã được thể hiện lại 1 cách sinh động, cụ thể nhưng cũng vô cùng chân thực qua các BPTT điệp cấu trúc, liệt kê, sử dụng các chất liệu văn hóa dân gian,…
+ Qua đó, làm dấy lên trong ta tình yêu quê hương đất nước
Đoạn văn đảm bảo các yêu cầu về nội dung và hình thức: 1.0 điểm
Nếu không đảm bảo đầy đủ các yêu cầu trên, giáo viên có thể linh động chiết điểm từ 0.25 điểm đến 0.75 điểm
II.Làm văn (7.0 điểm)
1.Yêu cầu chung:
Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về dạng bài văn nghị luận văn học để tạo lập văn bản Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt; diễn đạt trôi chảy, đảm bảo tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, cú pháp
2.Yêu cầu cụ thể:
-Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận
-Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
-Chia theo vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp; các luận điểm được triển khai theo trình tự hợp lí, có sự liên kết chặt chẽ; sử dụng tốt các thao tác lập luận để triển khai các luận điểm
Có thể trình bày theo các định hướng sau:
Trang 4*Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích và chiều sâu tư tưởng nhân đạo mà tác giả gửi
gắm qua đoạn trích (0.5 đ)
*Cảm nhận đoạn văn (4.5 đ)
- Về nội dung
+ Đoạn văn diễn tả sự thay đổi, dự báo Chí Phèo đã thức tỉnh, bắt đầu biết khát khao sống bình yên, sống là người
+ Tác nhân khơi dậy tính người ở Chí Phèo là tình yêu thương của Thị Nở
+ Hình ảnh tập trung tất cả tình cảm của Thị Nở đối với Chí Phèo là bát cháo hành giản dị, bình thường nhưng nó mang hương vị của tình yêu thương, tình người chân thật Nó đánh thức bản chất người bấy lâu bị vùi lấp trong tăm tối của Chí Phèo, làm thức dậy những khao khát, làm Chí biết ăn năn, hối hận, biết thèm “lương thiện”
- Về nghệ thuật: Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật; Ngôn ngữ nhân vật và ngôn ngữ nhà văn đan xen…
*Chiều sâu tư tưởng nhân đạo mà tác giả gửi gắm qua đoạn trích (1.5 đ)
- Nhà văn tạo ra một sự gặp gỡ tự nhiên nhưng có ý nghĩa khơi dậy bản chất người ở Chí Phèo Thông qua tình yêu thương của Thị Nở, nhà văn muốn mở ra cho Chí Phèo một lối
về với bản chất lương thiện ngày xưa
- Nhà văn đã phát hiện và trân trọng, cảm thông những biểu hiện khát khao chính đáng của người nông dân khốn cùng
- Bằng bát cháo hành và tình thương của Thị Nở, nhà văn muốn “đền bù” cho Chí Phèo
Và ngược lại, cũng “đền bù” cho người đàn bà đáng thương, tội nghiệp, thiếu thốn tình thương và sự cảm thông của người đời như Thị Nở
- Chiều sâu tư tưởng nhân đạo của Nam Cao là ở chỗ: Trân trọng những rung động tinh tế trong những tâm hồn từng bị dày đạp, nhiều vết thương; Nâng đỡ những ước mơ nhỏ nhoi của họ; Mong muốn con người sống với nhau bằng lòng tốt, đối xử với nhau bằng tình thương
*Đánh giá:Khẳng định lại giá trị của đoạn văn và chiều sâu tư tưởng nhân đạo mà tác giả
gửi gắm qua đoạn trích
Trang 5Trên đây là tổng 7.0 điểm của phần Làm văn, giáo viên có thể linh hoạt để chiết điểm cho HS trong quá trình chấm