BàI học kinh nghiệm việc hoàn thiện công tác kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền kiểm toán báo cáo tài công ty dịch vụ t vấn tài kế toán kiểm toán thực I Nhận xét chung bàI học kinh nghiƯm rót qua thùc tiƠn kiĨm to¸n chu trình bán hàng thu tiền công ty AASC Công ty dịch vụ T vấn Tài Kế toán Kiểm toán Bộ TàI qua gần 10 năm hoạt động đà bớc khẳng định đợc vị trí, uy tín thơng trờng Với phơng châm hoạt động độc lập, khách quan, trung thực, bí mật số liệu, liên tục nâng cao chất lợng dịch vụ AASC đà thu hút ngày nhiều khách hàng, với việc phục vụ khách hàng AASC đà cố gắng xây dựng kiện toàn máy tổ chức, nâng cao lực trình độ nghiệp vụ đội ngũ kiểm toán viên Nhờ mà AASC ngày trở nên vững mạnh, góp phần tích cực đa ngành kiểm toán Việt Nam đạt trình độ quốc tế Trong thời gian thực tập tạI công ty AASC, đợc giúp đỡ ngời em đà tìm hiểu đợc công tác kiểm toán thực tế diễn nh có đợc hội để đối chiếu so sánh với sở lý luận đà đợc học Nhà trờng Nhìn chung trình kiểm toán nói chung kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền nói riêng từ khâu lập kế hoạch kiểm toán đến việc thực phát hành báo cáo kiểm toán đà đợc thực tơng đối đầy đủ tuân thủ chặt chẽ nh lý thuyết phần đà nêu AASC đà tuân thủ theo chuẩn mực kiểm toán quốc tế đợc chấp nhận Việt Nam quy định Nhà Nớc Việt Nam, phát huy sáng tạo đà vận dụng linh hoạt thủ tục kiểm toán cho khách hàng khác phù hợp với đặc đIểm khách hàng vớI mục đích đa đợc c¸c kÕt ln kiĨm to¸n chÝnh x¸c cịng nh gióp cho khách hàng nâng cao đợc hiệu kinh doanh I.1 Gai đoạn chuẩn bị Đây giai đoạn kiểm toán trớc hết, kiểm toán viên thực công việc tìm hiểu khách hàng, sau lập kế hoạch kiểm toán bớc công việc kiểm toán viên vào nội dung, yêu cầu công việc, tính chất phức tạp, đIều kiện khách hàng để xác định mục đích, nội dung, phơng pháp kiểm toán, đánh giá rủi ro vấn đề trọng tâm cần giảI Thực tế cho thấy công tác chuẩn bị đợc AASC tiến hành nhanh chóng, không gây khó khăn cho khách hàng, đa quy định đI đến chấp nhận kiểm toán ký kết hợp đồng cách xác, thích hợp với đIều kiện cụ thể Nhìn chung giai đoạn đợc AASC coi trọng thực tốt I.2 Giai đoạn lập kế hoạch Kiểm toán viên đà lợi dụng hệ thống kiểm soát nội khách hàng để đề cho chơng trình kiểm toán khoa học nhanh mà xác Kiểm toán viên đà tìm hiểu từ vấn đề chung liên quan đến toàn báo cáo tài đến vấn đề cụ thể cho phần hành kiểm toán Việc tìm hiểu khách hàng kiểm tra hệ thống kiểm soát nội hệ thống kế toán đợc thực tốt tạo sở cho việc đánh giá rủi ro xác định tầm quan trọng vấn đề cách phù hợp, phục vụ cho trình kiểm toán sau mà qua AASC đa ý kiến đóng góp có giá trị cho khách hàng nhằm giúp họ hoàn thiện công tác tàI kế toán mình, từ kiểm toán viên AASC đà lập đợc kế hoạch kiểm toán phù hợp cho kiểm toán, xác định đợc phạm vi, nội dung yêu cầu, trọng tâm công việc cần phảI làm I.2.1 Giai đoạn thực kiểm toán Trên sở lập kế hoạch đầy đủ thời gian phạm vi tiến hành kiểm toán dựa thủ tục kiểm toán đợc xây dựng sẵn mình, AASC đà tiến hành chi tiết cách toàn diện với trình tự tơng đối chặt chẽ Trong kiểm toán báo cáo tài AASC, việc kiểm tra tàI khoản hình thức riêng biệt nhng kiểm toán viên luôn xem xét tàI khoản mối quan hệ nội tạI có ảnh hởng đến kiểm toán Kiểm toán viên đà kết hợp chi tiết với tổng hợp, kết hợp tổng hợp với phân tích Vừa nghiên cứu tổng quan, vừa đI sâu đIều tra chọn mẫu, khai thác tối đa biên bản, kết luận sẵn có Quá trình kiểm tra chi tiết khoản mục nợ phảI thu, doanh thu, đợc kiểm toán viên tiến hành đầy đủ phù hợp với khách hàng AASC đà đa khảo sát chi tiết thích ứng với nguyên tắc đảm bảo độ tin cËy víi chi phÝ bá ë møc thÊp nhÊt Trong trình thực kiểm tra chi tiết giấy tờ tàI liệu thu thập đợc, ghi chép kiểm toán viên đợc đánh số tham chiếu hệ thống Ký hiệu tham chiếu AASC đợc đa thống cho toàn Công ty ĐIều giúp cho kiểm toán viên dễ dàng đối chiếu, so sánh phần việc với nhau, thuận lợi cho ngời kiểm tra soát xét nh cần tra cứu lại I.2.2 Giai đoạn hoàn thành kiểm toán AASC thực soát xét lạI công việc kiểm toán file kiểm toán khách hàng ngời độc lập, có trình độ kinh nghiệm Giấy tờ làm việc có liên quan đến mục tiêu trọng tâm thông thờng đợc kiểm tra lạI Ban Giám đốc, báo cáo kiểm toán có tính xây dựng cao Các kết luận kiểm toán đa độc lập khách quan, xác với thực tế tạo đợc tin cậy cho ngời Tuy nhiên, hoạt động kiểm toán mẻ Công ty đI đầu lĩnh vực kiểm toán Việt Nam, nên công tác kiểm toán cuả Công ty thực hoàn hảo đợc Nhng bên cạnh AASC đà có nhiều cố gắng để khắc phục sửa đổi để tự hoàn thiện ĐIều phảI kể đến chiến lợc đào tạo ngời, nguyên tắc hoạt động đợc AASC thực nghiêm túc, Ban lÃnh đạo giàu kinh nghiệm nghề nghiệp quản lý Tất đIều đà tạo đIều kiện thuận lợi cho AASC có chỗ đứng vững thị trờng II Những đánh giá đề xuất phơng hớng hoàn thiện quy trình kiểm toán báo cáo tài kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền Là tổ chức đI đầu lĩnh vực kiểm toán mẻ Việt Nam, AASC phảI đối đầu với nhiều khó khăn trình kiểm toán báo cáo tàI nói chung kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền nói riêng Khó khăn lớn môI trờng khung pháp lý cho hoạt động kiểm toán Mặc dù Việt Nam đà có quy chế kiểm toán độc lập, đà ban hành đợc 04 chuẩn mực kiểm toán nhng hệ thống chuẩn mực kiểm toán cha đầy đủ giai đoạn dự thảo chuẩn mực tiếp theo, quy trình kiểm toán cha thức thật thống nên công việc kiểm toán chủ yếu dựa kinh nghiệm hiểu biết kiểm toán viên Cũng cha có hệ thống chuẩn mực đầy đủ nên quan đIểm kiểm toán viên có khoảng cách so với quan đIểm quan thuế vụ, từ dẫn đến chồng chéo, gây phiền hà cho đơn vị đợc kiểm toán báo cáo kiểm toán không đợc quan thuế vụ thừa nhận, chất lợng công tác kiểm toán bị nghi ngờ Một vấn đề tồn tạI phần lớn khách hàng ký hợp đồng kiểm toán doanh nghiệp có vốn đầu t nớc ngoàI doanh nghịêp Nhà nớc, doanh nghiệp ngoàI quốc doanh cha thật quan tâm tới hoạt động kiểm toán Nhà nớc cha bắt buộc doanh nghiệp phảI đợc kiểm toán, trình độ hiểu biết thấp nên họ không thấy đợc tác dụng quyền lợi việc kiểm toán, họ lạI không thích có bên thứ ba can thiệp vào hoạt động kinh doanh họ Do đó, trình làm việc kiểm toán viên việc thu thập thông tin cách đầy đủ xác gặp nhiều khó khăn Mặt khác, hớng dẫn nghề nghiệp hoàn toàn không có, AASC phảI tự tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm làm kiểm toán tổ chức kiểm toán giới, nhiên dập khuôn máy móc vào đIều kiện thực tế Việt Nam mà đòi hỏi phảI có vận dụng linh hoạt Hơn nữa, hoạt động kiểm toán hoạt động đòi hỏi phảI có kiến thức chuyên ngành sâu rộng, kiểm toán viên phảI ngời có sáng tạo, có khả phân tích đánh giá cao, am hiĨu têng tËn ®IỊu kiƯn thùc tiƠn cđa ViƯt Nam Do đòi hỏi khắt khe trình độ hạn chế khách quan ngành nghề nên hoạt động kiểm toán báo cáo tàI nói chung kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền nói riêng không tránh khỏi đIều bất cập Trong giai đoạn khảo sát thực tế tạI AASC, em đà học hỏi đợc kinh nghiệm thực tế Với kiến thức đợc trang bị nhà trờng với tìm hiểu thêm qua sách báo em xin đợc mạn phép nêu nên số nhận xét đề xuất vàI ý kiến hy vọng góp phần hoàn thiện quy trình kiểm toán báo cáo tài nói chung kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền nói riêng Giai đoạn lập kế hoạch a Bớc tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội Trong bớc tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ, kiểm toán viên lu giấy tờ liên quan đến hệ thống kiểm soát nội nh đIều lệ hoạt động khách hàng, quy chế quản lý tàI chính, cấu tổ chức, file kiểm toán mà cha tổng hợp thông tin thu đợc hệ thống kiểm soát nộ dới dạng tóm tắt, lựa chọn thông tin quan trọng, mô tả kháI quát hệ thống kiểm soát nội để làm chứng chứng minh kiểm toán viên đà tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội Theo em, kiểm toán viên nên tóm tắt vào tổng hợp (có thể có mẫu sẵn) dới dạng câu hỏi hoạt động hệ thống kiểm soát nội Bảng câu hỏi bao gồm câu hỏi đợc trả lời câu có, không Các câu trả lời cho thấy nhợc đIểm hệ thống kiểm soát nội sở sử dụng kết bảng tổng hợp để đa kièn nghị th quản lý hoạt động kiểm soát nội đơn vị Tuy nhiên, bảng câu hỏi đề cập đến vấn đề chung phần hành kiểm toán chu trình bán hàng- thu tiền, đạI đIện kháI quát cho chu trình bao quát toàn khía cạnh chu trình kiểm toán bán hàng thu tiền kiểm toán cụ thể với doanh nghiệp khác có đặc đIểm kinh doanh khác nhau, ta áp dụng cách hoàn toàn máy móc đợc Sau bảng mẫu câu hỏi kiểm soát nội áp dụng cho chu trình bán hàng thu tiền Biểu Bảng câu hỏi hệ thống kiểm soát nội nghiệp vụ bán hàng thu tiền C©u hái tổng hợp Có I Đối với nghiệp vụ bán hàng Các nghiệp vụ ghi sổ dựa vào chứng từ vận chuyển đơn đặt hàng đà phê chuẩn Hoá đơn, chứng từ vận chuyển đợc đánh số thứ tự trớc xác định rõ mục đích sử dụng Lập bảng cân đối bán hàng, thu tiền hàng tháng gửi cho ngời mua Xét duyệt bán chịu trớc vận chuyển hàng bán Chuẩn y việc vận chuyển hàng bán Phê duyệt giá bán bao gồm cớc phí vận chuyển chiết khấu Phân công ngời độc lập với nghiệp vụ bán hàng để kiểm tra nội việc lập hoá đơn theo giá loạI hàng tạI thời đIểm bán ghi chép vào sổ kế toán Các nghiệp vụ bán hàng đợc phân loạI đắn Các nghiệp vụ bán hàng đợc ghi thời gian phát sinh Đối với nghiệp vụ thu tiền phân cách nhiệm vụ ngời giữ tiền ngời giữ sổ Hàng tháng đối chiếu độc lập với ngân hàng.hoặc có cuốc kiểm kê quỹ bất thờng(biên kiểm kê quỹ) Đối chiếu chứng từ gốc ký duyệt phiếu thu tiền Các khoản chiết khấu đà đợc xét suyệt đắn (Duyệt khoản chiết khấu, Có sách cụ thể cho việc toán trớc hạn) Theo dõi chi tiết khoản thu theo thơng vụ, đối chiếu với chứng từ bán hàng, thu tiền Có nhân viên độc lập kiểm soát ghi thu nhạp quỹ Phân nhiệm vụ ghi sổ quỹ với theo dõi toán tiền hàng Lập cân đối thu tiền gửi cho ngời mua đặn Không Tổ chức đối chiếu nội công việc chuyển sổ cộng sổ b Bớc đánh giá trọng yếu rủi ro Trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán viên vào đánh giá ban đầu hệ thống kiểm soát nội bộ, tình hình hoạt động kinh doanh khách hàng để đánh giá khoản mục trọng yếu sở cần phảI trú trọng kiểm tra chi tiết Tuy nhiên, việc đánh giá trọng yếu định tính không định lợng đợc giá trị sai sót phân bổ cho khoản mục đợc coi trọng yếu Trong đánh giá trọng yếu mặt định tính phụ có ý nghĩa cung cấp bổ sung thông tin nhờ giúp kiểm toán viên đánh giá cách toàn diện báo cáo tài Để đánh giá tính trọng yếu, kiểm toán viên cần xem xét hai mặt định lợng định tính nh xem xét tính trọng yếu mức độ toàn báo cáo tài mức độ khoản mục doanh thu, khoản phảI thu Do đó, Công ty nên xây dựng trơng trình thống quy định sách trọng yếu mình, để tính toán mức trọng yếu ấn định với tỷ lệ định (có thể quy định riêng cho loạI hình doanh nghiệp), cần định lợng rõ ràng giá trị đợc coi trọng yếu phảI lập bút toán đIều chỉnh Việc xem xét tính trọng yếu nên phân chia mức độ toàn báo cáo riêng cho khoản mục, đIều có tác dụng: - Hạn chế đợc xét đoán cá nhân kiểm toán viên - Giúp kiểm tra công việc mà kiểm toán viên đà thực hiên Tuy nhiên, công việc phức tạp, đòi hỏi đánh giá chuyên nghiệp với trình độ chuyên môn cao, dựa vào kinh nghiệm Công ty Thông thờng để phân tích ớc lợng tính trọng yếu nghiệp vụ kinh doanh kiểm toán viên vào tiêu sau ã Các tiêu môI trờng kinh doanh ã Các tiêu nghành nghề kinh doanh ã Các ảnh hởng tầm vĩ mô Từ đánh giá rủi ro kinh doanh kiểm toán viên ớc lợng sơ tính trọng yếu theo tiêu sau Biểu Cách xác định mức trọng yếu K Các Cách xác định C C hông trọng trọng chắn yếu tiêu ó thể hắc yếu trọng yếu Thu Tổng số tiền sai số nhập hoạt > động trớc 100% thuế 5% Tỉng thu nhËp tríc th Tỉng sè tiỊn cđa c¸c sai sót Do anh số bán hàng < 5% X < 10% 10% > < 5% X 100% > > 5% 10% Tổng doanh số bán hàng < 10% ã Căn vào lợi nhuận trớc thuế Đây sở quan trọng, thông tin then chốt cho ngời sử dụng Mức thờng áp dụng cho khoản mục có quy mô lớn, có tính đạI diện cao, thay đổi nhỏ ảnh hởng đến hầu hết tiêu báo cáo tài ã Căn vào doanh số bán hàng Nếu doanh thu chiếm tỷ trọng lớn báo cáo tài Tuy nhiên, khoản mục doanh thu kiểm toán viên xem xét chi tiết loạI doanh thu (doanh thu bán hàng nớc, doanh thu xuất ) lạI mang khả trọng yếu Sau xác định đợc ớc lợng ban đầu tính trọng yếu, kiểm toán viên phân phối mức ớc lợng ban đầu cho khoản mục báo cáo tài Căn để phân phối mức trọng yếu chất khoản mục, rủi ro tiềm tàng, rủi ro kiểm soát thời gian tiến hành kiểm toán khoản mục Thờng khoản mục doanh thu, công nợ, hàng tồn kho đợc đánh giá khoản mục trọng yếu chịu mức phân bổ rủi ro lớn Giai đoạn thực kiểm toán a Công tác chọn mẫu Số lợng mẫu mà kiểm toán viên chọn trình thực kiểm toán phụ thuộc vào việc đánh giá tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội nh việc xác định mức độ trọng yếu Số lợng mẫu cỡ mẫu giảm đI hệ thống kiểm soát nội đợc đánh giá tốt không xảy khả tồn tạI sai sót trọng yếu báo cáo tài Qua thực tế trình thực kiểm toán Công ty A, kiểm toán viên thờng chọn mẫu theo quy luật sè lín, cã nghÜa lµ nghiƯp vơ nµo cã sè d (hoặc số phát sinh) lớn có hội đợc chọn trớc mà không theo qui định nào, việc chọn mẫu phụ thuộc vào cảm tính kinh nghiệm kiểm toán viên Cách chọn mẫu không đảm bảo chắn sai sót, gian lận tập chung vào nghiệp vụ có số phát sinh lớn mà thực tế nhiều c¸c nghiƯp vơ cã sè d, sè ph¸t sinh nhá lạI hay xảy sai sót nhất, từ ảnh hởng đến kết luận kiểm toán Kiểm toán viên nên thực chọn mẫu theo qui trình đà đợc giới thiệu chơng I nên có kết hợp nhiều số bốn phơng pháp chọn mẫu kiểm toán là: - Chọn theo xét đoán kiểm toán viên - Chọn mẫu hệ thống - Chọn mẫu sở phân loại - Chọn mẫu ngẫu nhiên b Sử dụng phân tích tỷ suất phân tích chu trình bán hàng thu tiền Thủ tục phân tích phơng pháp kiểm toán có hiệu cao nhất, thời gian ít, chi phí thấp cho biết mối quan hệ chất số d khoản mục báo cáo tài Trong thực kiểm toán, kiểm toán viên có sử dụng thủ tục kiểm toán khoản mục doanh thu so sánh doanh thu năm để tìm kiện bất thờng Tuy nhiên, thủ tục để phân tích khoản mục doanh thu dựa tỷ suất sau Biểu Các tỷ suất sử dụng kiểm tra phân tích chu trình bán hàng thu tiền Tỷ suất sử dụng kiểm tra phân tích So sánh tỷ lệ % thu nhập ròng với năm trớc (chi tiết theo loạI sản phẩm ) So sánh doanh thu bán chịu tháng năm, năm So sánh tỷ lệ số d khoản phảI thu với doanh thu bán chịu năm so với năm trớc So sánh tỷ lệ chi phí nợ không thu hồi đợc với số d tàI khoản phảI thu Ghi năm So sánh tỷ lệ khoản chiết khấu, giảm giá, hàng bán trả lạI doanh thu năm So sánh khoản lập dự phòng phảI thu khó đòi năm Việc sử dụng hàI hoà tỷ suất thủ tục phân tích giúp cho kiểm toán viên có nhìn nhận vấn đề cách rõ ràng, tiết kiệm đợc thời gian chi phí Giấy tờ làm việc kiểm toán viên Giấy làm việc quan trọng hầu hết thời gian làm việc kiểm toán viên thể giấy làm việc Các ghi chép giấy làm việc là: Lu trữ chứng thu đợc trình kiểm toán làm sở - cho việc hình thành ý kiến kiểm toán viên chúng minh kiểm toán viên đà thực công việc kiểm toán theo chuẩn mực Là sở cho nhận xét đánh giá kiểm toán viên trợ - lý kiểm toán nh Ban Giám đốc việc kiểm tra, soát xét chất lợng kiểm toán nhân viên Là tàI liêu quan trọng trợ gióp cho viƯc xư lý c¸c ph¸t sinh sau kiĨm toán Trên thực tế thực kiểm tra chi tiết tàI khoản kiểm toán viên ghi lạI sai sót phát đợc giấy tờ làm việc, thông tin nh trình kiểm tra, mẫu kiểm tra nhiều không đợc phản ánh ĐIều dễ dàng trờng hợp kiểm toán viên phát đợc sai sót nhng không khoa học trờng hợp kiểm toán viên phát nhiều sai sót gây khó khăn cho ngời soát xét công việc kiểm toán hồ sơ làm việc kết thúc công việc kiểm toán để đa ý kiến th quản lý để gửi cho khách hàng Theo em, trình kiểm toán phát sai sót kiểm toán viên nên tổng hợp sai sót vào bảng kê chênh lệch sai sót đà xác minh rõ ràng (cho khoản mục cho toàn báo cáo tài chính) Biểu Bảng kê chªnh lƯch Chø DiƠn ng tõ S è Chªnh lƯch Mức độ giảI sai phạm N S gày T ổ sách hực tế C hênh lệch Còn với sai sót cha xác minh sai phạm cụ thể kiểm toán viên tổng hợp vào bảng kê xác minh Biểu Bảng kê xác minh Chứng từ Diễn giảI Số tiền Đối tợng xác minh Mức độ sai phạm S ố N gày Trự c tiếp Giá n tiếp Với cách làm khoa học nh giúp cho trởng nhóm kiểm toán dễ dàng tổng hợp kết kiểm toán đặc biệt với kiểm toán có quy mô lớn nhiều ngời tiến hành mà không nhiều đọc tìm giấy tờ làm việc 4 Một số kiến nghị với Nhà nớc góp phần hoàn thiện hoạt động kiểm toán độc lập tạI Việt Nam Hiện Công ty Dịch vụ T vấn Tài Kế toán Kiểm toán nh công ty kiểm toán độc lập khác nớc ta gặp phảI nhiều vấn đề khó khăn (nh em đà trình bày trên) khiến cho hoạt động kiểm toán cha thực xứng đáng với tầm quan trọng Do vậy, đà đến lúc Nhà nớc cần phát huy cao độ vai trò đIều tiết vĩ mô kinh tế để đề giảI pháp nhằm nâng cao chất lợng dịch vụ kiểm toán thông qua sách hớng vào vấn đề sau - Cần xây dựng sớm ban hành hệ thống nguyên tắc, chuẩn mực kiểm toán Mặc dù đà có 04 chuẩn mực đợc ban hành nhng phần nhá c¸c chuÈn mùc chung, chuÈn mùc kü thuËt nghiệp vụ chuẩn mực báo cáo Chuẩn mực kiểm toán chức hớng dẫn cho tất hoạt động kiểm toán nớc mà sở để kiểm tra, kiểm soát đánh giá chất lợng kiểm toán Hệ thống chuẩn mực kiểm toán phảI phù hợp với đIều kiện nề kinh tế phát triển Việt Nam - Xây dựng hành lang pháp lý trách nhiệm nghề nghiệp kiểm toán viên Bên cạnh việc sớm ban hành thống chuẩn mực kiểm toán Việt Nam, Nhà nớc cần xây dựng hành lang pháp lý tạo nên khung luật lệ cần thiết cho hoạt động kiểm toán nh luật, pháp lệnh kiểm toán quy định nguyên tắc tổ chức, đối tợng, nội dung kiểm toán Riêng vấn đề đối tợng kiểm toán cần có quy định chặt chẽ báo cáo tài doanh nghiệp phảI đợc kiểm toán viên độc lập xác nhận trớc công khai Nâng cao tính pháp lý báo cáo kiểm toán - Cần có thống văn pháp quy Nhà nớc Sự thống phảI đợc xuyên suốt từ trung ơng đến địa phơng, tổ chức kinh doanh nh quan quản lý đIều hành Nh vậy, môI trờng pháp lý tốt tạo đIều kiện thuận lợi cho tất thành viên xà hội đơng nhiên hệ thống kiểm toán xẽ vào văn bản, chế độ ban hành để thực chức mình, nâng cao tính chuẩn xác số liệu kiểm toán Khi kết kiểm tra thuế, kiểm toán, tra trở nên thống giảm thiểu thủ tục phiền hà cho doanh nghiệp, nâng cao hiệu công tác kiểm tra Nhà nớc Kết luận Việc tìm hiểu công tác kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền trớc hết nâng cao trình ®é hiĨu biÕt vµ lµm râ mèi quan hƯ biƯn chứng lý luận thực tiễn, đặc biệt Việt Nam mà lĩnh vực kiểm toán mẻ với chủ thể, khách thể kiểm toán đối tợng kiểm toán Chu trình bán hàng thu tiền giai đoạn quan trọng, phần hành kiểm toán báo cáo tài Đây phần hành kiểm toán phức tạp nhiều thời gian nhng thực tốt giai đoạn đà hoàn thành đợc khối lợng lớn công tác kiểm toán báo cáo tài Vì vậy, giai đoạn thực tập tạI Công ty T vấn TàI Kế toán Kiểm toán em đà mạnh dạn chọn đề Kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền quy trình kiểm toán báo cáo tài Đây đề tàI tơng đối khó tính phức tạp nghiệp vụ, song đợc hớng dẫn nhiệt tình Cô giáo Nguyễn Thị PHơng Hoa, GS - PTS Ngun Quang Quynh chđ nhiƯm khoa KÕ To¸n, Bác Đặng Văn Thanh vụ trởng vụ sách Bộ TàI anh, chị phòng T vấn đào tạo Công ty với lỗ lực thân em đà hoàn thành tốt chuyên đề thực tập tốt nghiệp Với nội dung chuyên đề lớn, thời gian nghiên cứu có hạn khả nhận thức hạn chế nên chắn em không tránh khỏi thiếu sót định Em mong đợc đánh giá, góp ý thầy cô để em phát triển chuyên đề thành luận văn đợc tốt Một lần nữa, em xin chân thành cảm ơn Cô giáo Nguyễn Thị Phơng Hoa thầy cô giáo khoa Kế toán đà giúp đỡ em thời gian qua TàI liệu tham khảo Giáo trình AUDITING tác giả ALVIL ARENS GAMES K.LOEBBECKER Sổ tay kiểm toán viên nhà nớc Chuẩn mùc kiĨm to¸n qc tÕ Lý thut kiĨm to¸n tác giả Nguyễn Quang Quynh Kiểm toán Vơng Đình Huệ Tìm hiểu kiểm toán độc lập Bùi Văn Mai Các văn pháp quy hành kiểm toán Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam Các tàI liệu khác công ty AASC 10 Sổ tay kiểm toán viên công ty AASC  ... lớn công tác kiểm toán báo cáo tài Vì vậy, giai đoạn thực tập tạI Công ty T vấn TàI Kế toán Kiểm toán em đà mạnh dạn chọn đề Kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền quy trình kiểm toán báo cáo tài. .. tiêu báo cáo tài ã Căn vào doanh số bán hàng Nếu doanh thu chiếm tỷ trọng lớn báo cáo tài Tuy nhiên, khoản mục doanh thu kiểm toán viên xem xét chi tiết loạI doanh thu (doanh thu bán hàng níc, doanh... toán chu trình bán hàng thu tiền Là tổ chức đI đầu lĩnh vực kiểm toán mẻ Việt Nam, AASC phảI đối đầu với nhiều khó khăn trình kiểm toán báo cáo tàI nói chung kiểm toán chu trình bán hàng thu tiền