- Hình thành phát triển năng lực cho học sinh: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tính toán. II[r]
Trang 1Ngày soạn:10/11/2018
Ngày giảng: 12/11/2018 Tiết 25
LUYỆN TẬP
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Học biết điều kiện hai đường thẳng y = ax + b ( a 0) và y = a’x + b’(a’ 0) cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau
- Học hiểu và nhận biết được hai đường thẳng song song, trùng nhau và cắt nhau
2 Kỹ năng:
- Học sinh biết chỉ ra các cặp đường thẳng song song, cắt nhau
- Học sinh biết xác định các hệ số a, b trong các bài toán cụ thể Rèn kĩ năng vẽ đồ thị hàm số bậc nhất Xác định được giá trị của các tham số đã cho trong các hàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chúng là hai đường thẳng cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau
3 Tư duy
- Rèn luyện tư duy sáng tạo, linh hoạt, độc lập trong tính toán
- Biết tư duy suy luận, sáng tạo, có tinh thần hợp tác nhóm học tập
4.Thái độ:
- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập;
- Có ý thức trân trọng thành quả lao động của mình và thành quả lao động của người khác;
* Giúp HS ý thức về sự đoàn kết,rèn luyện thói quen hợp tác
5 Năng lực:
- Hình thành phát triển năng lực cho học sinh: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn
đề, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tính toán
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Chuẩn bị của giáo viên: MTBT, bảng phụ
2 Chuẩn bị của học sinh: Nháp, MTBT
Kiến thức: - Ôn kĩ năng về vẽ đồ thị hàm số y=ax+b, quan hệ về 2 đường thẳng
III Phương pháp- Kỹ thuật dạy học
- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân
- Kỹ thuật dạy học: KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT động não, KT trình bày 1 phút
IV: Tổ chức các hoạt động dạy học
1 Ổn định tổ chức 1ph
2 Kiểm tra bài cũ: 3ph
Cho đường thẳng y = ax + b (d) với a 0 và y = a'x + b' (d') với a' 0.
Nên điều kiện về hệ số để :
(d) // (d'), (d) (d'), (d) cắt (d')
3 Bài luyện tập
Hoạt động 1: Rèn kĩ năng xác định hàm số.
+ Mục tiêu: Củng cố và rèn kỹ năng vận dụng các kiến thức về đồ thị hàm số vào bài tập + Hình thức tổ chức: dạy học theo tình huống
+ Thời gian: 10ph
+ Phương pháp dạy học: Gợi mở, vấn đáp, thực hành luyện tập, phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kỹ thuật dạy học: KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT trình bày 1 phút
+ Cách thức thực hiện
Chép nội dung bài 23/SGK lên
bảng
Bài 23 (SGk- 55)
a) Đồ thị hàm số y = 2x + b cắt trục tung tại
Trang 2Cho hàm số y = 2x + b Xác định hệ
số b trong mỗi trường hợp sau:
a) Đồ thị hàm số cắt trục tung tại
điểm có tung độ bằng –3
b) Đồ thị hàm số đã cho đi qua điểm
A (1; 5)
- Yêu cầu 1 học sinh trình bày phần
a)
H: Đồ thị hàm số y = 2x + b đi qua
điểm A(1;5), em hiểu điều đó như thế
nào?
Bài 24/SGK:
- Chép đầu bài lên bảng theo 3 cột
- Yêu cầu 3 học sinh lên bảng làm
Mỗi học sinh làm một câu
3 học sinh lên bảng cùng lúc Dưới
lớp độc lập làm vào vở bài tập
- Tổ chức học sinh nhận xét bài làm
trên bảng
điểm có tung độ bằng -3 vậy tung độ gốc b = - 3
b) Đồ thị hàm số y = 2x + b đi qua điểm A(1;5) nghĩa là khi x = 1 thì y = 5
Ta thay x = 1; y = 5 vào phưng trình
y = 2x + b
Ta có: 5 = 2.1 + b
b = 3
Bài 24 (SGK- 55)
a) y = 2x + 3k (d)
y = (2m + 1)x + 2k – 3 (d’) ĐK: 2m + 1 0 m -
1 2 (d) cắt (d’) 2m+1 2 m
1 2 Kết hợp điều kiện (d) cắt d’)
m
1 2 b) (d) // (d’)
1 2 1 2
m
1
2 và k
-3
c) (d) (d’) –
1
2, k=
-3
Hoạt động 2:
Rèn kĩ năng vẽ đồ thị, xác định toạ độ điểm trên mặt phẳng toạ độ.
+ Mục tiêu: Củng số kiến thức của HS về hàm số và đồ thị hàm số y = ax +b
+ Hình thức tổ chức: dạy học phân hóa
+ Thời gian: 13ph
+ Phương pháp dạy học: Gợi mở, vấn đáp, thực hành luyện tập
- Kỹ thuật dạy học: KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT trình bày 1 phút
+ Cách thức thực hiện
* Bài tập25/SGK:
a) Vẽ đồ thị hàm số sau trên cùng một
mặt phẳng toạ độ:
y =
2
3 x + 2 ; y =
-3
2 x + 2 H: Chưa vẽ đồ thị , em có nhận xét gì về
hai đường thẳng này?
GV đưa ra bảng phụ có kẻ sẵn ô vuông,
yêu cầu 2 học sinh lần lượt lên vẽ hai đồ
Bài 25 (SGK- 55)
a) Vẽ đồ thị hàm số sau trên cùng một mặt phẳng toạ độ:
* y =
2
3 x + 2 Cho x = 0 => y = 2
y = 0 => x = - 3
Đồ thị là đường thằng đi qua 2 điểm (0;2)
và (-3: 0)
Trang 3x
N M
O
2 x 3
2
2
3
-3
1 2
2 x 3
2
3
2 3 4
thị trên cùng một mặt phẳng toạ độ
GV yêu cầu học sinh nêu cách xác định
giao điểm của mỗi đồ thị với hai trục toạ
độ
y =
2
3 x + 2 ; y =
-3
2 x + 2 Hai đường thẳng này cắt nhau tại 1 điểm
trên trục tung vì có a a' và b = b'
* HS ý thức về sự đoàn kết,rèn luyện
thói quen hợp tác.
b) Một đường thẳng song song với trục
ox, cắt trục 0y tại điểm có tung độ bằng
1, cắt các đường thẳng y =
2
3 x + 2 và
y =
-3
2 x + 2 theo thứ tự hai điểm M và
N
Tìm toạ độ hai điểm M và N
H: Nêu cách tìm toạ độ điểm M và N ?
HS làm bài vào vở, hai học sinh lên tính
toạ độ M và N
H: Qua bài này em hãy cho biết muốn tìm
tọa độ giao điểm của hai đường thẳng
y=ax + b và y' = a'x + b' em làm như thế
nào?
GV hướng dẫn HS cách tìm tọa độ giao
điểm bằng pt
* y =
-3
2 x + 2 Cho x = 0 => y = 2
y = 0 => x =
4 3
Đồ thị là đường thằng đi qua 2 điểm (0;2)
và (
4
3 ;0)
b) Điểm M và N đều có tung độ y = 1 Điểm M: Thay y = 1 vào phương trình
y =
2
3 x + 2 ta có
2
3 x + 2 = 1
2
3 x = 1 x =
-3 2 Toạ độ điểm
M(-3
2 ; 1) Điểm N: Thay y = 1 vào phương trình
y = -
3
2 x + 2 ta có
-3
2 x + 2 = 1
-3
2 x = -1 x =
2 3 Toạ độ điểm N (
2
3 ;1)
4 Củng cố (15’)
Bài 1 Cho hàm số
y = (m- 2)x + 3(m 2)
Tìm giá trị của m biết:
a)đồ thị của hàm số song
song với đuờng thẳng
a) y = 2x
b) Đồ thị hàm số đi qua
điểm A(2, 5
Bài 2
y = 5x+ m – 4 ( m 4)
Tìm giá trị của m để đồ thị
hàm số cắt đồ thị hàm số y =
3x +5 tại 1 điểm trên trục
tung
Câu 1: a) Ta có 3 0 nên
Đồ thị của hàm số y = (m -2)x + 3 song song với đường thẳng y = 2x khi và chỉ khi m - 2 =2 =>
m = 4
b) Ta thay x = 2 và y = 5 vào phương trình hàm
số
5 = (m- 2).2 + 3 2m = 6 => m = 3 ( tmđk) Câu 2: Ta có: 53
nên đồ thị hàm số cắt đồ thị hàm số
y = 3x +5 tại 1 điểm trên trục tung
do đó b= b’=> m - 4= 5 => m = 9 (tmđk)
Trang 45 Hướng dẫn học bài và làm bài tập ở nhà(3')
- Làm bài tập 26 (Sgk), 20, 21 (SBT)
*Chuẩn bị: Đọc trước §5 và ôn khái niệm tan, cách tính tan, tính (MTBT)
V Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn:10/11/2018
Ngày giảng: 9c:13/11; 9b: 15/2018
Tiết 26
§5 HỆ SỐ GÓC CỦA ĐƯỜNG THẲNG y= ax + b ( a 0))
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Học sinh hiểu khái niệm góc tạo bởi đường thẳng y = ax + b và trục Ox, khái niệm hệ
số góc của đường thẳng y = ax + b và hiểu được rằng hệ số góc của đường thẳng liên quan mật thiết với góc tạo bởi đường thẳng đó và trục Ox
2 Kỹ năng:
- Học sinh biết tính góc hợp bởi đường thẳng y = ax + b và trục Ox trong trường hợp
hệ số a > 0 theo công thức a = tan
3 Tư duy :
- Rèn luyện tư duy sáng tạo, linh hoạt, độc lập trong tính toán
- Biết tư duy suy luận, sáng tạo, có tinh thần hợp tác nhóm học tập
4.Thái độ:
- Có ý thức tự giác học tập, có tinh thần hợp tác nhóm
- Học sinh tích cực, chủ động học tập chiếm lĩnh tri thức, có tinh thần học hỏi, hợp tác, rèn luyện tính nhanh nhẹn và cẩn thận
* Giúp các em làm hết khả năng cho công việc của mình
5 Năng lực:
- Hình thành phát triển năng lực cho học sinh: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn
đề, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tính toán
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Chuẩn bị của giáo viên: MTBT, bảng phụ
2 Chuẩn bị của học sinh: Nháp, MTBT
Kiến thức: - Ôn kĩ năng về vẽ đồ thị hàm số y=ax+b, quan hệ về 2 đường thẳng
III Phương pháp- Kỹ thuật dạy học
- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân
- Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT động não, KT trình bày 1 phút
IV: Tổ chức các hoạt động dạy học
1 Ổn định tổ chức.(1')
2 Kiểm tra bài cũ (6')
Vẽ trên cùng một mặt phẳng toạ độ đồ thị hai hàm số y = 0,5x + 2 và y = 0,5x – 1
Nêu nhận xét về hai đường thẳng này
GV đặt vấn đề: Khi vẽ đường thẳng y = ax + b (a 0) trên mặt phẳng toạ độ oxy, gọi
giao điểm của đường thẳng này với trục Ox là A, thì đường thẳng tạo với trục Ox bốn góc phân biệt có đỉnh chung là A
Vậy góc tạo bởi đường thẳng y = ax + b (a 0) và trục Ox là góc nào ? Và góc đó có phụ thuộc vào hệ số của hàm số không ?
3 Bài mới:
Hoạt động 1
Trang 5Tìm hiểu khái niệm hệ số góc của đường thẳng y= ax+b (a0))
+ Mục tiêu: Học sinh nhận biết được góc hợp bởi đường thẳng y = ax+b và trục Ox theo quy ước Nắm được mối liên hệ giữa hệ số a của đường thẳng y = ax+b ( a0)
+ Hình thức tổ chức: dạy học theo tình huống
+ Thời gian: 17ph
+ Phương pháp dạy học: Gợi mở, vấn đáp, thực hành luyện tập, quan sát, phát hiện và giải quyết vấn đề,
+ Cách thức thực hiện
GV đưa ra hình 10(a) SGK rồi nêu khái
niệm về góc tạo bởi đường thẳng y = ax +
b và trục Ox như SGK
H: a > 0 thì góc có độ lớn như thế nào
?
- Đưa tiếp hình 10(b) SGK và yêu cầu
học sinh lên xác định góc trên hình và
nêu nhận xét về độ lớn của góc khi a <
0
GV đưa bảng phụ có đồ thị hàm số y
= 0,5x + 2 và y = 0,5x – 1
(HS đã vẽ khi kiểm tra), cho học sinh lên
xác định các góc
- Yêu cầu học sinh: nhận xét các góc
này ?
H: Những đường thẳng như thế nào thì
góc tạo với trục Ox bằng nhau?
- Vậy các đường thẳng có cùng hệ số a
thì tạo với trục Ox các góc bằng nhau : a
= a' = '
- Đưa hình 11 (a) đã vẽ sẵn đồ thị ba hàm
số: y = 0,5x + 2 ; y = x + 2 ; y = 2x + 2
Yêu cầu học sinh xác định các hệ số a
của các hàm số, xác định các góc rồi so
sánh mối quan hệ giữa các hệ số a với các
góc
GV chốt lại
Khi hệ số a > 0 thì nhọn
a tăng thì tăng ( < 900)
GV đưa tiếp hình 11(b) đã vẽ sẵn đồ thị
ba hàm số: y = -2x + 2 ; y = -x + 2 ; y =
0,5x + 2 cũng yêu cầu tương tự như trên
Gọi góc tạo bởi các đường thẳng y = ax
+ b (a 0) với trục Ox lần lượt là 1 ; 2 ;
3
Hãy xác định các hệ số a của các hàm số
rồi so sánh mối quan hệ giữa các hệ số a
với các góc
GV cho học sinh đọc nhận xét SGK- 75
rồi rút gọn ra kết luận: Vì có sự liên quan
giữa hệ số a với góc tạo bởi đường thẳng
1 Khái niệm hệ số góc của đường thẳng y = ax + b (a 0))
a) Góc tạo bởi đường thẳng:
y = ax + b (a 0) và trục Ox
b) Hệ số góc
Khi hệ số a > 0 thì nhọn
a tăng thì tăng ( < 900)
Khi hệ số a < 0 thì là góc tù
a tăng thì tăng
* Nhận xét:SGK/57
Trang 6y = ax + b và trực Ox nên người ta gọi a
là hệ số góc của đường thẳng y = ax + b
GV ghi y = ax + b (a 0)
hệ số góc tung độ gốc
GV nêu chú ý (SGK- 75)
y = ax + b (a 0)
hệ số góc tung độ gốc
Hoạt động 2 : Ví dụ
+ Mục tiêu: Xác đinh góc hợp bởi đường thẳng y = ax+b và trục Ox
+ Hình thức tổ chức: dạy học theo tình huống
+ Thời gian: 15ph
+ Phương pháp dạy học: Gợi mở, vấn đáp, thực hành luyện tập, quan sát, phát hiện và giải quyết vấn đề,
+ Cách thức thực hiện
Cho hàm số y = 3x + 2
a)Vẽ đồ thị hàm số
b)Tính góc tạo bởi đường thẳng y=3x+2
và trục 0x (làm tròn đến phút)
-Yêu cầu học sinh xác định toạ độ giao
điểm của đồ thị với hai trục toạ độ
b)Xác định góc tạo bởi đường thẳng y =
3x + 2 với trục Ox
? Xét tam giác vuông OAB ta có thể tính
được tỉ số lượng giác nào của góc
GV: tan =3,3 chính là hệ số góc của
đường thẳng y = 3x + 2
- Hãy dùng máy tính bỏ túi xác định góc
biết tan =3
* Giúp các em làm hết khả năng cho
công việc của mình
2 Ví dụ
Ví dụ 1
Giải
a Đồ thị hàm số y= 3x + 2 là đường
thẳng đi qua điểm A(0;2) và B(-2/3 ;0)
+ Trong tam giác vuông OAB có:
tan=
OA
OB=
2 2 3
=3
α≈71033' 5418≈¿ ¿ 7
1034'
H đọc đề bài và xác định yêu cầu của đề
bài
? Đồ thị hàm số đi qua điểm A(2;6) có
nghĩa gì
H x=2 ; y=6
? Hãy tìm hệ số a
H lên bảng trình bày, dưới lớp làm vào
vở.G Chốt lại cách trình bày bài và cách
làm
3 Bài tập:
Bài 27( Sgk-58)
a) Đồ thị hàm số đi qua điểm A(2;6)
=> x = 2; y = 6
Ta thay x = 2; y = 6 vào phương trình:
y = ax + 3
6 = a.2 + 3 2a = 3 => a = 1,5 Vậy hệ số góc của hàm số là a = 1,5
4 Củng cố toàn bài(3')
GV: Cho hàm số y = ax + b (a 0) Vì sao nói a là hệ số góc của đường thẳng y = ax + b HS: a được gọi là hệ số góc của đường thẳng y = ax + b vì giữa a và góc có mối liên quan rất mật thiết a > 0 thì nhọn; a < 0 thì tù
Khi a > 0, nếu a tăng thì cũng tăng những vẫn nhỏ hơn 900
Khi a < 0 , nếu a tăng thì góc cũng tăng nhưng vẫn nhỏ hơn 1800
Với a > 0, tan = a
5 Hướng dẫn học bài và làm bài tập ở nhà(3')
- Cần ghi nhớ mối liên quan giữa hệ số a và
- Biết tính góc bằng máy tính hoặc bảng số
Trang 7- Bài tập về nhà số 27, 28a, 29 (SGK- 58, 59)
- Tiết sau luyện tập, mang thước kẻ, com pa, máy tính bỏ túi
V Rút kinh nghiệm:
