Giái án đại 8 tiết 61 62- Tuần 31

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân.. - Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt [r]

Ngày soạn: 29/ 3 / 2019

§4 BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT MỘT ẨN

I Mục tiêu.

1 Kiến thức:Phát biểu được định nghĩa bất phương trình (BPT) bậc nhất một ẩn, hai quy

tắc biến đổi BPT

2 Kĩ năng:

- Nhận dạng được BPT bậc nhất một ẩn

- Biết áp dụng từng quy tắc biến đổi BPT để giải các BPT đơn giản

- Biết sử dụng các quy tắc biến đổi BPT để giải thích sự tương đương của BPT

3 Tư duy:

- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác

- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo

4 Thái độ:

- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập

- Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, cẩn thận, chính xác, kỉ luật,sáng tạo

* Tích hợp giáo dục đạo đức:Giáo dục tính Trung thực.

5 Năng lực

- NL giải quyết vấn đề, NL hợp tác, NL giao tiếp, NL sử dụng ngôn ngữ, NL tính toán,

NL tư duy sáng tạo, NL sử cụng công cụ tính toán

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

- Giáo viên: Giáo án, thước thẳng, bảng phụ

- Học sinh: Dụng cụ học tập Ôn tập các kiến thức liên quan, đọc trước bài mới

III Phương pháp – Kỹ thuật dạy học

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi

IV Tổ chức các họat động dạy học

1 Ổn định lớp 1 ph

2 Kiểm tra bài cũ 4 ph

Biểu diễn tập nghiệm trên trục số của mỗi BPT sau đúng hay sai

a) x> 5

b) x > –12

3 Bài mới Hoạt động 1:Tìm hiểu định nghĩa

Mục tiêu:

- Phát biểu được định nghĩa bất phương trình (BPT) bậc nhất một ẩn

- Nhận dạng được BPT bậc nhất một ẩn

Hình thức tổ chức:Dạy học theo tình huống

Thời gian: 10 ph

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi

Cách thức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS Nội dung

GV: ? Nhắc lại định nghĩa pt bậc nhất một

ẩn?

? Tương tự, hãy thử định nghĩa BPT bậc nhất

một ẩn?

Giới thiệu định nghĩa

HS: Đọc định nghĩa sgk/43

GV: Nhấn mạnh: Ẩn x có bậc là bậc nhất và

hệ số của ẩn phải khác 0

GV:Phát phiếu học tập

Hoạt động theo nhóm bàn Trao đổi chấm

chéo kết quả

Đưa đáp án Nhận xét, đánh giá hoạt động

1 Định nghĩa.

Định nghĩa: sgk/43.

Dạng: ax + b < 0 (hoặc ax + b > 0,

ax b 0,ax b 0    ) (a 0) trong đó: a, b là hai số đã cho

x là ẩn

PHIẾU HỌC TẬP Trong các BPT sau, hãy cho biết bất phương trình nào là BPT bậc nhất một ẩn

Bất phương trình Bất phương trình bậc nhất một ẩn Biểu điểm

2x – 3 < 0 0x + 5 > 0 5x 15 0 

x2> 0

Hoạt động 2: Hai quy tắc biến đổi bất phương trình

Mục tiêu: - Phát biểu được hai quy tắc biến đổi BPT

- Biết áp dụng từng quy tắc biến đổi BPT để giải các BPT đơn giản

- Biết sử dụng các quy tắc biến đổi BPT để giải thích sự tương đương của BPT

Hình thức tổ chức: Dạy học theo tình huống, dạy học phân hóa

Thời gian: 25 ph

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi

Cách thức thực hiện:

GV: ? Để giải pt ta thực hiện hai quy

tắc biến đổi nào?

HS: Quy tắc chuyển vế và quy tắc nhân

với một số

GV: Giới thiệu: Để giải BPT ta cũng áp

dụng hai quy tắc như vậy

GV: Hướng dẫn HS làm ví dụ 1

GV: Qua ví dụ 1, chốt lại cách làm

GV: Yêu cầu HS làm ví dụ 2

HS: Hoạt động cá nhân, 1HS lên bảng

trình bày

GV:Giới thiệu trục số biểu diễn tập

nghiệm trong câu a) của phần kiểm tra

bài cũ là biểu diễn tập nghiệm của BPT

trong ví dụ 2

GV:Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm

bàn làm ?2

2 Hai quy tắc biến đổi bất phương trình.

a) Quy tắc chuyển vế.

(sgk/44)

Ví dụ 1: Giải BPT x – 3 < 9 Giải: x 3 9   x 9 3   x 12

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < 12}

Ví dụ 2: Giải BPT 3x < 2x + 5 và biểu diễn

tập nghiệm trên trục số

Giải: 3x < 2x + 5

3x 2x 5

x 5

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < 5} và được biểu diễn trên trục số như sau:

HS: Hoạt động theo nhóm bàn Đại

diện 2 nhóm lên trình bày Các nhóm

trao đổi, chấm chéo

GV: Lưu ý HS: Nếu đề bài chỉ yêu cầu

giải BPT thì chỉ cần kết luận tập

nghiệm, không cần biểu diễn tập

nghiệm trên trục số

GV: ? Nêu tính chất liên hệ giữa thứ tự

và phép nhân?

GV: Giới thiệu quy tắc nhân với 1 số

HS: Đọc quy tắc sgk/44

GV: - Lưu ý HS: Khi nhân hai vế BPT

với 1 số âm thì đổi chiều BPT

GV: Hướng dẫn HS làm ví dụ 3

Lưu ý cho HS: Nhân 2 vế của BPT với

1 số để hệ số của ẩn bằng 1

Nhấn mạnh cho HS: Quy tắc nhân còn

có thể hiểu như sau:

Khi chia cả hai vế của BPT cho cùng

một số khác 0, ta phải:

- Giữ nguyên chiều BPT nếu số đó

dương;

- Đổi chiều BPT nếu số đó âm

HS: Hoạt động cá nhân làm ví dụ 4

Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm bàn

làm ?3

Hoạt động theo nhóm bàn Đại diện 2

nhóm lên bảng trình bày Các nhóm

trao đổi, chấm chéo

Nhận xét, đánh giá

? Thế nào là 2 BPT tương đương?

Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm bàn

làm ?4

HS: Hoạt động theo nhóm Đại diện

nhóm đứng tại chỗ trả lời

Nhận xét, đánh giá hoạt động của các

nhóm

?2 a) x + 12 > 21

x 21 12

x 9

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x > 9} b) –2x < –3x – 5

   Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < –5}

b) Quy tắc nhân với một số.

(sgk/44)

Ví dụ 3: Giải BPT 0,5x < 3 Giải:

Cách 1:

0,5x 3  0,5x.2 3.2  x 6 Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < 6} Cách 2:

0,5x 3  x 3: 0,5  x 6 Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < 6}

Ví dụ 4: Giải BPT

1

x 3 4

và biểu diễn tập nghiệm trên trục số

Giải:Cách 1:

x 3 x.( 4) 3.( 4)

   Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x>–12} Cách 2:

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x>–12} Tập nghiệm này được biểu diễn trên trục

số như sau:

?3 a) 2x 24  x 24 : 2  x 12 Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < 12} b)  3x 27  x 27 : ( 3)   x  9 Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x > –9}

a)x 3 7 x 7 3 x 4

x 2 2 x 2 2 x 4

      

      

cùng tập nghiệm

3x 6 x 6 : ( 3) x 2

cùng tập nghiệm

    

4 Củng cố.3 ph

Tìm sai lầm trong các “lời giải” sau:

a) Giải BPT –2x > 23 Ta cĩ: 2x 23  x 23 2   x 25

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x > 25}

b) Giải BPT

3

x 12 7

Ta cĩ:

            

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x > –28}

5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (5ph)

- Nắm vững hai quy tắc biến đổi bất phương trình

- Làm bài tập: 19, 20, 21, 22 sgk/47

- Chuẩn bị cho tiết sau “Bất phương trình bậc nhất một ẩn” (Mục 3, 4)

V Rút kinh nghiệm.

Ngày soạn:29 / 3 /2019

§5 BẤT PHƯƠNG TRÌNH BẬC NHẤT MỘT ẨN (Tiếp)

I Mục tiêu.

1 Kiến thức:- Củng cố hai quy tắc biến đổi bất phương trình (BPT).

- Nêu được cách giải BPT bậc nhất một ẩn

2 Kĩ năng: - Rèn kĩ năng trình bày lời giải BPT bậc nhất một ẩn.

- Biết cách giải một số BPT đưa được về dạng BPT bậc nhất một ẩn

3 Tư duy:- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng

của người khác

- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo

4 Thái độ:

- Cĩ ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập

- Cĩ đức tính trung thực, cần cù, vượt khĩ, cẩn thận, chính xác, kỉ luật,sáng tạo

* giáo dục đạo đức:Giáo dục tính Trung thực.

5 Năng lực

- NL tư duy tốn học, NL giải quyết vấn đề, NL hợp tác, NL giao tiếp, NL sử dụng ngơn ngữ, NL tính tốn, NL sử cụng cơng cụ tính tốn

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh.

- Giáo viên: MT,MC

- Học sinh: Dụng cụ học tập Ơn tập các kiến thức liên quan, đọc trước bài mới

III Phương pháp – Kỹ thuật dạy học

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi

IV Tổ chức các họat động dạy học

1 Ổn định lớp 1 ph

2 Kiểm tra bài cũ 5 ph

Câu hỏi:

HS1: làm BT22b) sgk/47.

Đáp án: BT22 (sgk/47)

a) 1,2x  6 x  6 :1,2 x 5

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < –5}, Biểu diễn tập nghiệm trên trục số:

HS2: làm BT22a) sgk/47.

b) 3 x- 3 >0 3x 3  x 1

Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x > –1} Biểu diễn tập nghiệm trên trục số:

GV Cho HS nhẫn xét, đánh giác cho điểmm đặt vấn đề vào bài

3 Bài mới Hoạt động 1: Giải bất phương trình bậc nhất một ẩn

Mục tiêu Củng cố hai quy tắc biến đổi BPT Nêu được cách giải BPT bậc nhất một ẩn Hình thức tổ chức: Dạy học theo tình huống

Thời gian: 10 ph

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi

Cách thức thực hiện:

Yêu cầu HS làm ví dụ 5

Hoạt động cá nhân, 1HS lên bảng trình

bày

Nhận xét và chốt lại cách làm

Yêu cầu HS làm ?5

Hoạt động nhóm Đại diện nhóm lên

Nhận xét, đánh giá Chú ý cho HS về

việc trình bày gọn bài giải BPT

GV: Giới thiệu ví dụ 6 lên bảng phụ và

chốt lại cách trình bày

3 Giải bất phương trình bậc nhất một ẩn.

Ví dụ 5: Giải BPT 2x – 3 < 0 và biểu

diễn tập nghiệm trên trục số

Giải: 2x 3 0   2x 3  x 1,5 Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x < 1,5}

4x 8

x 8 : ( 4)

   Vậy tập nghiệm của BPT là {x|x > –2}

Chú ý: sgk/46.

Ví dụ 6: sgk/46.

Hoạt động 2: Giải BPT đưa được về dạng ax + b < 0; ax + b > 0;

ax b 0  ; ax b 0  Mục tiêu:Biết cách giải một số BPT đưa được về dạng BPT bậc nhất một ẩn

Hình thức tổ chức: Dạy học theo tình huống, dạy học phân hóa

Thời gian: 11 ph

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi

Cách thức thực hiện:

Hướng dẫn HS làm ví dụ 7

? BPT ở ví dụ 7 có phải là BPT bậc

nhất một ẩn không?

? Để đưa BPT này về BPT bậc nhất

một ẩn ta làm như thế nào?

Chốt lại cách làm ví dụ 7 và yêu cầu

HS nhắc lại

Yêu cầu HS làm ?6

HS: Hoạt động theo nhóm bàn.

Nhận xét, đánh giá hoạt động và chốt

kiến thức

GYêu cầu HS làm BT23a,c) sgk/47.

HS: Hoạt động cá nhân 2HS lên bảng

trình bày

Nhận xét và đánh giá về kết quả và ý

thức tham gia hoạt động, năng lực đạt

được thông qua hoạt động

4 Giải bất phương trình đưa được

về dạng ax + b < 0; ax + b > 0;

ax b 0  ; ax b 0 

Ví dụ 7: Giải BPT 3x + 5 < 5x – 7 Giải: 3x + 5 < 5x – 7

x 12 : ( 2)

x 6

   

Vậy nghiệm của BPT là x > 6

?6 0,2x 0,2 0,4x 2 0,2x 0,4x 2 0,2 0,6x 1,8

x 1,8: ( 0,6)

x 3

Vậy nghiệm của BPT là x < 3

BT23 (sgk/47)

a) 2x 3 0   2x 3  x 3: 2  x 1,5 Vậy nghiệm của BPT là x > 1,5

c)

4

3

Vậy nghiệm của BPT là

4 x 3



4 Củng cố: Kiểm tra 15 ph

Phần trắc nghiệm:

Câu 1: Các giá tri của x nào sau đây là nghiệm của bất phương trình: x2 + 2x > 5

A x = - 3 B x = 3 C x = 1

Câu 2: Nếu -5a > -5b thì:

A a < b B a > b C a = b

Câu 3: Hình vẽ dưới biểu diễn tập nghiệm của bất phương trình nào?

A 2x – 6 < 0 B 2x – 6 < 0 C 2x – 6 > 0

Câu 4: Tập nghiệm của bất phương trình -5x + 7 ≤ -3 là:

A {x/x ≤ 2} B {x/x ≥ 2} C {x/x ≤ -4/5}

Phần tự luận

Câu 1: Gi¶i c¸c bÊt ph¬ng tr×nh vµ biÓu diÔn tËp nghiÖm trªn trôc sè:

a/ 4x 3x 5

b ) 3x -3  x + 9

Câu 2 Cho a b chøng minh 2a 3 2  b 5

Hướng dẫn chấm:

Phần trắc nghiệm: Mỗi câu chọn đúng 1,0đ

Câu 1: B, Câu 2: A, Câu 3: C, Câu 4: B

Phần tư luận:

Câu 1

(4,0đ) a/

4x 3x 5  4x 3x   5 x  5

VËy tËp nghiÖm cña bÊt ph¬ng tr×nh:  x R x   5 1,0

1,0

b) 3x -3  x + 9

 3x – x  9 +3

 2x  12

 x  6

0 6

1,0 1,0

Câu 2

(2,0đ) Nhân vµo hai vÕ cña bÊt ph¬ng tr×nh a < b với 2 ta được

2a 2b

(1) Vì -3 < 5 (2)

Tõ (1) vµ (2) ta cã

2a 3 2  b 5

1,0

1,0

5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà 3ph

- Nắm vững hai quy tắc biến đổi bất phương trình

- Làm bài tập: 23b,d), 24, 25, 26 sgk/47

- Chuẩn bị cho tiết sau: Luyện tập

V Rút kinh nghiệm.