GA Lý 9 - tiết 9+10 - tuần 5 - năm học 2019-2020

- Hoạt động nhóm tiến hành các thí nghiệm đo lường , xử lí kết quả TN và rút ra sự phụ thuộc của điện trở vào từng yếu tố của dây dẫn, cụ thể:.. + Điện trở tỉ lệ thuận với chiều dài + Đi[r]

Trang 1

Ngày soạn: 13.9.2019

Ngày giảng: 16.9.2019

CHỦ ĐỀ

SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO CÁC YẾU TỐ CỦA DÂY DẪN

Tiết:2 XÁC ĐỊNH SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ

VÀO TỪNG YẾU TỐ CỦA DÂY DẪN Tiết: 9(PPCT)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức:

- Hoạt động nhóm tiến hành các thí nghiệm đo lường , xử lí kết quả TN và rút ra sự

phụ thuộc của điện trở vào từng yếu tố của dây dẫn, cụ thể:

+ Điện trở tỉ lệ thuận với chiều dài

+ Điện trở tỉ lệ nghịch với tiết diện

+ Điện trở phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn

- Từ kết quả thu được, xây dựng được công thức tính điện trở của dây dẫn

2 Kĩ năng

- Tiến hành được TN khảo sát mối quan hệ giữa điện trở vào các yếu tố

- Trình bày ý kiến, quan điểm với cách sử dụng thuật ngữ vật lí chính xác

3 Thái độ

- Hợp tác nhóm hiệu quả

- Tự tin trình bày quan điểm

- Tích cực tự giác học tập

- Cẩn thận, chính xác trung thực qua ghi kết quả và xử lí kết quả thí nghiệm

* Giáo dục đạo đức:Thông qua việc tổ chức cho học sinh thực hiện các thí

nghiệm nghiên cứu bài bài học góp phần giáo dục học sinh thái độ tôn trọng, đoàn kết, hợp tác với mọi người, có tinh thần trách nhiệm, cẩn thận, trung thực trong công việc, trong cuộc sống

4 Phát triển năng lực:Hợp tác, tự học, sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ, xử lý tình

huống

II CÂU HỎI QUAN TRỌNG

? Điện trở phụ thuộc như thế nào vào chiều dài dây dẫn

? Điện trở phụ thuộc như thế nào vào tiết diện dây dẫn

? Điện trở có phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn không

? Công thức tính điện trở như thế nào

III ĐÁNH GIÁ

- Hoạt động nhóm, tiến hành các TN đo lường và xử lí kết quả TN, rút ra nhận xét cần thiết

- Xây dựng được công thức tính điện trở

IV CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

Trang 2

- Phiếu học tập tại các trạm

PHIẾU HỌC TẬP TẠI TRẠM 1 Tìm hiểu sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài dây dẫn

Bước 1: Mắc mạch điện như sơ đồ sau:

Bước 2- Mắc cuộn dây 18 vòng vào mạch điện

tiến hành đọc số chỉ của vôn kế và

ampe kế và ghi vào bảng kết quả

Bước 3- Thay thế cuộn dây 18 vòng bằng

cuộn dây 36 vòng vào mạch điện tiến hành đọc số chỉ của vôn kế và ampe kế và ghi vào bảng kết quả

Bước 4- Mắc cuộn dây 36 vòng vào mạch điện tiến hành đọc số chỉ của vôn kế và

* Bảng kết quả

Dây dẫn có chiều

dài

Hiệu điện thế Cường độ dòng

điện

Điện trở

* Nhận xét:

………

Vậy: với hai dây dẫn có cùng tiết diện, cùng vật liệu và có chiều dài lần lượt là l1

và l2 thì ta có:

PHIẾU HỌC TẬP TẠI TRẠM 2 Tìm hiểu sự phụ thuộc của điện trở vào tiết diện dây dẫn

Bước 2- Mắc cuộn dây đường kính 0,3mm vào mạch điện

Bước 3- Thay thế cuộn dây bằng

cuộn dây cùng loại có đường kính 0,6mm

vào mạch điện tiến hành đọc số chỉ của vôn kế và

Dây dẫn có

đường kính

Công thức tiết diện tương ứng

Hiệu điện thế Cường độ dòng

điện

Điện trở

Trang 3

d1= 0,3mm S1= U1= I1= R1=

* Nhận xét:

………

Vậy: với hai dây dẫn có cùng chiều dài, cùng vật liệu và có tiết diện là S1 và S2 thì

ta có:

PHIẾU HỌC TẬP TẠI TRẠM 3 Tìm hiểu sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn

Bước 2- Mắc cuộn dây Nicrom vào mạch điện

Bước 3- Thay thế cuộn dây bằng

cuộn dây cùng loại làm bằng constantan vào mạch điện tiến hành đọc số chỉ của vôn kế và

Dây dẫn Điện trở suất

tương tứng

Hiệu điện thế Cường độ

dòng điện

Điện trở

* Nhận xét:

………

2 Học sinh

- Bảng phụ, bút dạ nam châm

V CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

Hoạt động 1: Ổn định tổ chức lớp.(1’)

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

- Kiểm tra sĩ số, ghi tên học sinh vắng Lớp trưởng báo cáo sĩ số

Hoạt động 2: Kiểm tra bài cũ

1 Mục đích: - Kiểm tra việc häc sinh ôn lại kiến thức cũ ở nhà

2 Thời gian: 2’

3 Phương pháp- KTDH:

PP: Vấn đáp

Trang 4

KTDH: Đặt câu hỏi

4 Phương tiện: Máy tính, máy chiếu

? Trình bày phương án TN chung để

khảo sát sự phụ thuộc của điện trở vào

một trong ba yếu tố

Hs: đứng tại chỗ trình bày

Hoạt động 3: Dạy bài mới

Hoạt động 3.1: Thực nghiệm khảo sát sự phụ thuộc của điện trở vào ba yếu tố

của dây dẫn

1 Mục đích: - Tiến hành TN, xử lí kết quả và rút ra được nhận xét về mối quan hệ

cụ thể của điện trở vào ba yếu tố của dây dẫn

2 Thời gian: 30’

3 Phương pháp - KTDH:

PP: Dạy học theo trạm, thực nghiệm, hoạt động nhóm

KTDH: Chia nhóm

4 Phương tiện: Máy chiếu, dụng cụ TN, phiếu học tập

GV:

- Chia lớp thành ba nhóm, yc bầu nhóm

trưởng và thư kí nhóm

- Nêu nhiệm vụ học tập: Thực hành các

thí nghiệm theo phương án đã nêu ở tiết

trước, lấy số liệu và xử lí để rút ra các

kết luận ; Từ đó xây dựng công thức

tính điện trở của dây dẫn

- Hướng dẫn cách học tập theo trạm

+ Mỗi nhóm lựa chọn một trạm học đầu

tiên bất kì (không trùng nhau) ; tiến

hành thực hiện nhiệm vụ học tập tại

trạm theo phiếu học tập

+ Sau thời gian 7 phút, các nhóm sẽ treo

bảng kết quả của nhóm tại trạm và luân

chuyển sang trạm học tập mới theo sơ

đồ trên màn chiếu; cho đến khi mỗi

nhóm đều thực hiện nhiệm vụ đầy đủ tại

ba trạm Kết thúc tại trạm cuối cùng, các

nhóm sẽ treo bảng kết quả lên bảng

chính

+ Các nhóm sẽ lần lượt tham quan kết

quả của các nhóm treo tại mỗi trạm

Hs: Ngồi học theo nhóm -Lắng nghe nhiệm vụ học tập và cách học tập -Theo dõi trên màn chiếu

-Lựa chọn trạm học tập đầu tiên -Luân chuyển trạm khi kết thúc trạm học đầu tiên

-Treo sản phẩm đã hoàn thành tại trạm -Treo sản phẩm trên bảng chính

-Tham quan kết quả học tập của nhóm khác -Cử đại diện trình bày sản phẩm tại trạm cuối cùng, nghe bổ sung và phản biện

-Lắng nghe nhận xét của giáo viên, thống nhất kết quả và ghi vở

Trang 5

trong thời gian 2’

+ Cuối cùng, các nhóm cử nhóm trưởng

lên trình bày sản phẩm trên bảng chính,

các nhóm khác theo dõi, bổ sung, chấn

vấn

GV: Yc các nhóm tiến hành học tập như

hướng dẫn

GV: theo dõi và hỗ trợ các nhóm tại các

trạm khi các nhóm có yêu cầu

GV: Theo dõi phần trình bày của các

nhóm, nhận xét và bổ sung nếu cần

GV: chốt lại các kiến thức đúng thu

được và ghi bảng (chiếu trên màn chiếu)

theo SĐTD

* Giáo dục đạo đức:Thông qua việc tổ

chức cho học sinh thực hiện các thí

nghiệm nghiên cứu bài bài học góp phần

giáo dục học sinh thái độ tôn trọng,

đoàn kết, hợp tác với mọi người, có tinh

thần trách nhiệm, cẩn thận, trung thực

trong công việc, trong cuộc sống

Hoạt động 3.2: X ây dựng công thức tính điện trở của dây dẫn

1 Mục đích: - Từ ý nghĩa của đại lượng điện trở suất và kết quả thu được từ thực

nghiệm, xây dựng được công thức tính điện trở của dây dẫn

2 Thời gian: 7’

PP: Vấn đáp, thảo luận nhóm

KTDH: Đặt câu hỏi, chia nhóm

4 Phương tiện: Máy chiếu, phiếu học tập

Gv: Yc học sinh quan sát trên màn chiếu

Giao hai nhiệm vụ học tập:

-Làm C3 và xây dựng công thức tính

GV: yc các tổ báo cáo

+ Yc tổ 1,2 báo cáo

GV: khẳng định công thức đúng

-các tổ nhận nhiệm vụ học tập riêng

-Ghi công thức đúng và giải thích các đại lượng có mặt trong công thức

Hoạt động 3.3 Hướng dẫn về nhà

1 Mục đích: Biết đuợc công việc cần làm ở nhà

2 Thời gian:5’

Tỉ lệ thuận với chiều dài (l) của dây dẫn: R 1 /R 2 = l 1 /l 2

Điện trở của dây dẫn R

Tỉ lệ ngịch với tiết diện(S) của dây dẫn: R 1 /R 2 =S 2 /S 1

Phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn

Trang 6

- PP: thông báo

- KTDH: Giao nhiệm vụ

4 Phương tiện: Máy chiếu

-Về nhà học sinh cần nắm lại :

Trả lời Câu 1,2,3 ,4

+ Mối quan hệ giữa R và l

+ Mối quan hệ giữa R và S

+ Công thức tính R

+ Bảng điện trở suất và ý nghĩa của đại

lượng này

+ Công thức tính diện tích hình tròn, chu

vi hình tròn

-Làm bài tập:C2; C3; C4 (SGK tr 21);

C3, C4 (Sgk tr 24); C4, C5,C6 (SGK tr

27) , câu 8,9,10,11,12

-Ghi lại công việc học tập ở nhà

VI TÀI LIỆU THAM KHẢO

-Trang web thí nghiệm ảo

VII RÚT KINH NGHIỆM

………

Ngày soạn: 13.9.2019

Ngày giảng: 18.9.2019

CHỦ ĐỀ

SỰ PHỤ THUỘC CỦA ĐIỆN TRỞ VÀO CÁC YẾU TỐ CỦA DÂY DẪN

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nắm được xu hướng sản xuất dây dẫn vì mục tiêu tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường

2 Kĩ năng

Trang 7

- Vận dụng mối quan hệ để giải thích một số hiện tượng liên quan

- Vận dụng công thức tính để làm một số bài tập cơ bản

3.Thái độ

- Hợp tác nhóm hiệu quả

- Tự tin trình bày quan điểm

- Tích cực tự giác học tập

4 Phát triển năng lực: Tự học, hợp tác, trình bày, sử dụng ngôn ngữ.

II CÂU HỎI QUAN TRỌNG

? Điện trở phụ thuộc như thế nào vào chiều dài dây dẫn

? Điện trở phụ thuộc như thế nào vào tiết diện của dây dẫn

? Để áp dụng công thức tính điện trở cần có những đại lượng nào? Cần lưu ý gì về đơn vị của đại lượng trong công thức tính điện trở của dây dẫn?

?Đại lượng nào cho biết sự phụ thuộc của R vào vật liệu làm dây dẫn

? Căn cứ vào đâu để nói chất này dẫn điện tốt hơn hay kém hơn chất kia

? Công thức tính diện tích, chu vi hình tròn

III ĐÁNH GIÁ

- Học sinh tự mình hoàn thành các bài tập giáo viên đưa ra trên lớp và bài tập về nhà

- Giải thích được các hiện tượng trong cuộc sống và sản xuất

IV CHUẨN BỊ

1 Giáo viên

- Nội dung các bài tập, phiếu bài tập

Phiếu học tập Câu 1: Mắc một bóng đèn vào hiệu điện thế không đổi bằng dây dẫn ngắn thì đèn

sáng bình thường, nhưng nếu thay bằng một đoạn dây dẫn khá dài có cùng tiết diện

và cùng một loại vật liệu thì đèn sáng yếu đi vì:

………

Câu 2: Khi đặt hiệu điện thế 6V vào hai đầu một đoạn dây dẫn thì cường độ dòng

điện qua dây dẫn là 0,3 A

a Điện trở của dây dẫn là:

A.R= 20Ω B R=18 Ω C R= 1,8 Ω D R=2 Ω b.Biết rằng dây dẫn loại này nếu dài 4m thì có điện trở là 2Ω Vậy dây dẫn trên dài :

A l= 20m B l=30m C l=40 m D.l= 50m

Câu4: Hai dây đồng có cùng chiều dài, dây thứ nhất có tiết diện 2mm2, dây thứ hai có tiết diện 6mm2 So sánh điện trở của hai dây ta được kết quả:

A.R1/R2= 3 B R1/R2= 1/3 C.R1/R2= 2 D R1/R2= 6

Câu 5: Hai dây nhôm có cùng chiều dài Dây thứ nhất có tiết diện 0,5mm2 và có điện trở R1= 5,5Ω Dây thứ hai có tiết diện 2,5mm2 thì có điện trở là:

A R2= 27,5 Ω B R2= 1,1Ω C R2= 11 Ω D R2= 2,75 Ω

Trang 8

Câu 6: Hai dây đồng có cùng chiều dài, có tiết diện và điện trở lần lượt là S1 và S2;

R1 và R2 Hệ thức nào sau đây đúng?

A S1.R1= S2.R2 B S1/R1= S2/R2 C R1.S2= R2 S1 D Cả ba đều sai

Câu 7: Hai dây dẫn bằng nhôm có l1=4l2 và S1=2S2 Vậy khi so sánh R1 và R2 ta được kết quả nào dưới dây:

A R1= 2R2 B R1= 4 R2 C R1=8 R2 D R1= R2/8

- Máy tính, máy chiếu

2.Học sinh

- Kiến thức cũ

- Máy tính bỏ túi, nháp

V CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

Hoạt động 1 Ổn định lớp: 1’

-Kiểm tra sĩ số, ghi tên học sinh vắng Lớp trưởng báo cáo sĩ số

Hoạt động 2.Kiểm tra bài cũ

*Mục đích: Kiểm tra việc häc sinh ôn lại kiến thức cũ ở nhà

*Thời gian: 3’

*Phương pháp - KTDH:

- PP:Vấn đáp

- KTDH: Đặt câu hỏi

*Phương tiện: Máy tính, máy chiếu

? Trình bày sự phụ thuộc của điện trở

vào ba yếu tố

? Viết hệ thức và công thức thể hiện sự

phụ thuộc

?Viết công thức tính chu vi và diện tích

hình tròn

Hs: đứng tại chỗ trình bày Hs: lên bảng viết

Hoạt động 3.Dạy bài mới

Hoạt động 3.1 Giải bài tập liên quan đến sự phụ thuộc của điện trở vào chiều dài dây dẫn, vào tiết diện của dây

*Mục đích: Vận dụng mối liên hệ giữa điện trở và chiều dài dây dẫn và tiết diện của dây để giải thích hiện tượng và bài tập liên quan

* Thời gian: 15’

*Phương pháp- KTDH:

PP :Vấn đáp, hoạt động nhóm bàn

*Phương tiện: MT, Máy chiếu, phiếu bài tập

Trang 9

GV: phát phiếu bài tập cho các nhóm

bàn và chiếu trên màn chiếu

Yc trong 10 phút hoàn thành, trao đổi

chéo, quan sát đáp án trên màn chiếu và

chấm cho nhau

-yc giải thích một vài phương án lựa

chọn

Gv: đánh giá chung

Hs: Nhận phiếu và làm vào phiếu -Trao đổi và chấm chéo nhau

-Giải thích khi có yc của giáo viên Câu 1: Dây dẫn dài, điện trở lớn=> điện trở tương đương của mạch lớn ( Rt

đ=Rd+R đ) => cường độ dòng điện qua mạch giảm => đèn sáng yếu

Câu 2: A; C Câu 4: B (giải thích được: l2=3l1=>

R2=3R1=15Ω) Câu 5: A ( R1/R2= S2/S1= 6/2=3) Câu 6: B

Câu 7: C Câu 8: C ( giải thích được:l1=4l2=>

R1=4R2; S1= 2S2 => R1=1/2 R2

kết hợp hai yếu tố : R1=4.1/2 R2=2R2) Hs: báo cáo kết quả chấm điểm cho bạn

Hoạt động 3.2: Giải bài tập vận dụng công thức tính điện trở.

*Mục đích: Vận dụng linh hoạt công thức tính điện trở và công thức tính diện tích hình tròn để giải các bài tập liên quan: Như tính điện trở của dây dẫn, chiều dài, tiết diện…

*Thời gian: 18’

*Phương pháp - KTDH:

PP: Vấn đáp, thảo luận nhóm

*Phương tiện: MT, Máy chiếu

-yc học sinh đọc nội dung câu hỏi

C4-Sgk tr 27

Gv: HD làm C4

- Bài toán yc tính gì? sử dụng công

thức nào?

-Trong công thức cần áp dụng, đã

biết đại lượng nào? Chưa biết đại

lượng nào?

-Đại lượng chưa biết tính bằng công

thức nào đã nhắc lại ở phần kiểm tra

bài cũ?

-Cần lưu ý gì về đơn vị của đại

-Nhắc lại + S= π.R2= (d/2)2.π + C= 2Rπ = d.π

- Làm C4 theo HD

- C4: Tãm t¾t

l= 4m

ρ = 1,7.10-8Ωm d= 1mm= 10-3m

R=?

Gi¶i:

Trang 10

lượng vừa tính được trước khi thay

vào công thức tính điện trở của dây

dẫn?

-yc hs khá lên bảng trình bày

GV: yc học sinh đọc yc C5-Sgk tr

27và HĐN

-Tổ 1,4 làm ý 1

-Tổ 2,3 làm ý 2

-yc 2hs lên bảng trình bày

+ HD C5: + ý 1: chú ý đổi đơn vị

tiết diện và thay vào công thức

+ ý 2: Thực hiện như C4

+ ý 3: giống ý 1

Gv: chiếu đáp án để cho học sinh

nhận xét và sửa bài

GV: yc học sinh giỏi lên làm C6

-HD C6 cho hs yếu kém: Từ công

thức tính R hãy => l=?

Tính S bằng công thức π.R2, chú ý

đổi đơn vị của S sau khi tính xong,

thay vào biểu thức ta tính l

Gv: chiếu ND bài tập 7.11

S=

π d2

(10 −3 )2 4

¿0,785.10−6m2

R=

ρ l

S=1,7.10

−8.4

0,785.10−6

¿0,087Ω

Hs: làm bài tập theo yc cuả GV -HS trung bình và hs yếu lên làm ý 1 và ý 3 -Hs khá làm ý 2

Giải:

a Điện trở của dây nhôm là l

R= ρ─ = 2,8.10-8.2/1.10-6=0,056Ω S

b Tiết diện của dây dẫn là:

S= π.r2= (d/2)2.π= 3,14.(0,4/2)2=0,1256mm2

S=0,1256.10-6 m2

Điện trở của dây Nikelin là

l R=ρ─ = 0,4.10-6.8/0,1256.10-6=25,5Ω S

Hs giỏi lên trình bày C6 Giải:

Tiết diện của dây dẫn:

S= π.r2=3,14.(0,01)2=3,14.10-4mm2 =3,14.10-10m2

Từ công thức tính điện trở l

R=ρ─=>l=R.S/ρ=25.3,14.10-10/5,5.10

-8=0,14Ω S

Hs: đứng tại chỗ giải thích: Khi nối lại dây, chiều dài dây bị ngắn đi=> điện trở dây giảm đi=> cường độ dòng điện qua bếp tăng lên

Hoạt động 3.3 Củng cố

Trang 11

*Mục đích: hệ thống lại kiến thức trọng tâm của bài học, lồng ghép nội dung ứng phó biến đổi khí hậu

* Thời gian: 3’

* Phương pháp - KTDH

PP: vấn đáp, thông báo

KTDH: Đặt câu hỏi

* Phương tiện: MT, Máy chiếu

?Đại lượng nào cho biết sự phụ thuộc của R

vào vật liệu làm dây dẫn

? Căn cứ vào đâu để nói chất này dẫn điện tốt

hơn hay kém hơn chất kia

? Công thức tính R của dây dẫn là gì

GV: Thông báo

-Tăng cường sử dụng vật liệu siêu dẫn, có

điện trở nhỏ, tiết kiệm năng lượng, hạn chế

chập cháy, hạn chế nhiệt toả ra môi trường,

góp phần bảo vệ môi trường (hạn chế sự

nóng lên của trái đất)

-Trả lời các câu hỏi củng cố

HS: lắng nghe, nhận biết

Hoạt động 3.6: Hướng dẫn về nhà

*Mục đích: Học sinh xác định được nhiệm vụ học tập ở nhà

* Thời gian: 5’

* Phương pháp - KTDH:

PP: thông báo

KTDH: Giao NV

* Phương tiện: MT, Máy chiếu

- Về nhà học bài và làm bài :7.8; 8.11;9.10;

9.12

(SBT)

- HS giỏi làm thêm:7.10; 7.11; 8.5; 911 (sbt)

- Đọc trước bài 10

-Ghi lại nhiệm vụ học tập

VITài liệu tham khảo

- SGK, SGV, SBT, chuẩn ktkn vật lý 9

VII Rút kinh nghiệm

Định dạng
Số trang	12
Dung lượng	40,8 KB