Nêu được những biện pháp cần thiết để bảo vệ môi trường đặc biệt là tiếng ồn, giúp học sinh biết cách chống khi có ô nhiễm tiếng ồn từ các kiến thức liên môn đã được tích hợp trong dự án[r]
Trang 1XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ: Sự lan truyền, phản xạ âm
chống ơ nhiễm tiếng ồn
Mục tiêu dạy học
1 Kiến thức
Trong chủ đề này học sinh phải biết cách vận dụng linh hoạt những kiến thức
đã biết trong mơn học (tích hợp nội mơn) và ngồi mơn học (tích hợp liên mơn) để giải quyết vấn đề, biết cách tích hợp nội mơn trong dự án này chính là giải quyết vấn đề về ý thức và thĩi quen về cách sử dụng âm thanh trong cuộc sống và biện pháp bảo vệ mơi trường mà mục tiêu đã đề ra
Đối với chủ đề này khi thực hiện sẽ giúp các em học sinh nắm được ý nghĩa của việc bảo vệ mơi trường sống, tiếng ồn đối với sức khỏe con người Nêu được những biện pháp cần thiết để bảo vệ mơi trường đặc biệt là tiếng ồn, giúp học sinh biết cách chống khi cĩ ơ nhiễm tiếng ồn từ các kiến thức liên mơn đã được tích hợp trong dự án
2 Kĩ năng- năng lực cần hình thành
Rèn kỹ năng tự nghiên cứu tài liệu SGK vật lí 7, các thơng tin trên Internet, các
tài liệu về thực trạng khai thác và sử dụng than đá hiện nay, các biện pháp bảo vệ mơi trường…và lập kế hoạch hoạt động nhĩm
Củng cố kỹ năng thực hành thí nghiệm ; nhận xét, phân tích nội dung những thơng tin đĩ để tổng hợp kiến thức
Kỹ năng lắng nghe tích cực các nhĩm học tập khác báo cáo kết quả; bước đầu
so sánh và đánh giá được sản phẩm của nhĩm mình với các nhĩm khác
Kỹ năng giải thích các vấn đề thực tế:vì sao khơng nên ủ than trong phịng kín, đeo khẩu trang khi đi ngồi đường bụi …
Kỹ năng hợp tác ứng xử, giao tiếp trong khi thảo luận, tinh thần đồn kết khi hợp tác nhĩm
Kỹ năng thuyết minh, thuyết trình các bài báo cáo trước tập thể.
Kỹ năng sử dụng đồ dùng học tập.
3 Thái độ:
Cĩ ý thức bảo vệ mơi trường xung quanh bằng hành động cụ thể
Trang 2Có tinh thần ủng hộ những đóng góp kiến thức của các bạn HS khác khi thực hiện dự án
Các em thể hiện sự yêu thích bộ môn, có thái độ học tập nghiêm túc, có tình yêu thiên nhiên môi trường
III Đối tượng dạy học của bài học
1 Khối lớp học sinh thực hiện trong bài học: khối 7 - Trường THCS Nguyễn Đức Cảnh
2 Số lượng học sinh tham gia: 26 em
3 Thời gian thực hiện: 3 tiết (Tiết 1: Hoạt động 1, hoạt động 2; tiết 2: hoạt động 3, hoạt động 4; tiết 3: hoạt động luyện tập, vận dụng, tìm tòi, mở rộng kiến thức)
Tiết 1: -Nắm được âm lan truyền trong những môi trường nào, không truyền trong những môi trường nào, so sánh tốc độ truyền âm trong các môi trường
-Nắm được âm phản xạ là gì, tiếng tiếng vang là gì? Những vật nào phản
xạ âm tốt, vật nào phản xạ âm kém
Tiết 2: -Nắm được ô nhiễm tiếng ồn là gì, đề ra được các biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn
Tiết 3: -Vận dụng kiến thức liên môn để giải thích các hiện tượng, bài tập từ mức
độ dễ đến khó trong thực tế cuộc sống
4 Phương pháp- kĩ thuật dạy học
- Dạy học theo chủ đề
- Kỹ thuật khăn trải bàn, kĩ thuật động não viết
5 Kiểm tra đánh giá
+ Sản phẩm các nhóm thực hiện chủ đề
+ Khả năng giao tiếp (giới thiệu sản phẩm)
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
1 Mục tiêu:
Giúp học sinh củng cố kĩ hơn các kiến thức có trong chủ đề qua việc giải quyết các bài tập, tình huống cụ thể trong thực tiễn
2 Thời gian: Hoạt động thực hiện trong 20 phút
3 Phương pháp dạy học: Phát hiện và giải quyết vấn đề, vấn đáp, phân tích, tổng
hợp …
4 Phương tiện, tư liệu
Trang 3- Máy tính, máy chiếu, các phương tiện dạy học truyền thống: bảng đen, phấn
trắng,
- Học liệu: Hình ảnh cấu tạo tai người, hình ảnh các phòng hòa nhạc, chiếu
phim, hình ảnh về việc đo độ sau đáy biển
5 Hoạt động của giáo viên và học sinh
*GV tổ chức lớp thảo luận, thống nhất ý đúng và
ghi vào vở các bài tập cụ thể sau:
Bài tập 1 :Trong nhiều phòng hòa nhạc, phòng
chiếu phim, phòng ghi âm, người ta thường làm
tường sần sùi và treo rèm nhung (hình minh họa)
Hãy giải thích tại sao?
Lotte Cinema Ninh Kiều Bài tập 2: Cấu tạo vành tai người gồ ghề có vai trò
gì? Tại sao khi muốn nghe rõ hơn người ta thường
đặt bàn tay khum lại, sát váo vành tai và hướng về
nguồn âm? Tại sao khi gặp phải âm thanh quá to
người ta nên há miệng ra?
*GV gợi ý:Cung cấp hình ảnh cấu tạo của tai
người và giới thiệu:
*Học sinh đưa ra ý kiến:
-Hạn chế âm phản xạ dẫn đến không còn nghe thấy tiếng vang
-Cấu tạo như vậy để tập trung sóng âm vào tai, như vậy sẽ nghe rõ hơn
-Há miệng to để tạo ra sự cân
Trang 4Tai người được chia làm 3 phần: Tai ngoài, tai
giữa và tai trong Tai ngoài gồm có vành tai có
nhiệm vụ hứng sóng âm, ống tai có nhiệm vụ
hướng sóng âm.
Chú ý quan sát phần tai giữa ta thấy:Một bên
màng nhĩ là ống tai, bên còn lại là vòi nhĩ thông
với hầu ra miệng.Mặt khác xung quanh chúng ta
đang tồn tại áp suất khí quyển, áp suất này gây
ra một áp lực lớn lên mọi vật trên trái đất Như
vậy màng nhĩ cũng chịu áp lực từ áp suất khí
quyển từ miệng và tai.
Bài tập 3:Người ta thường sử dụng sự phản xạ của
siêu âm để xác định độ sâu của đáy biển (hình)
Các máy đo độ sâu đa tia, thiết lập
hải đồ đáy biển
bằng áp suất giữa hai bên màng nhĩ Như vậy màng nhĩ
sẽ ít bị tổn thương
Trang 5Giả sử tàu phát ra siêu âm và thu được âm phản xạ
của nó từ đáy biển sau 1 giây Tính gần đúng độ
sâu của đáy biển Biết tốc độ truyền siêu âm trong
nước là 1500 m/s
*GV gợi ý: Tính quãng đường mà siêu âm
"
đi" được trong 1 giây.
Độ sâu đáy biển là khoảng cách từ tàu tới đáy
biển.
Bài tập 4: Khi ở ngoài khoảng không (Hình), hai
nhà du hành vũ trụ có thể nói chuyện với nhau một
cách bình thường như khi họ ở trên mặt đất được
không? Tại sao?
Nhà du hành Vichtor Vaxilievich Gorbatco và
Phạm Tuân
- Quãng đường “đi” của
siêu âm:
s = v.t = 1500.1 = 1500
(m)
Độ sâu đáy biển:
H= s : 2 = 1500 : 2 = 750 (m)
-Không Vì môi trường chân không không truyền âm.
D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG TÌM TÒI VÀ MỞ RỘNG
1 Mục tiêu:
Vận dụng kiến thức liên môn để giải thích các tình huống liên quan đến chủ đề trong thực tiễn
2 Thời gian: Hoạt động thực hiện trong 25 phút
3 Phương pháp dạy học: Phân tích, tổng hợp, học sinh hoạt động với cộng đồng
4 Phương tiện, tư liệu
- Máy tính, máy chiếu, các phương tiện dạy học truyền thống: bảng đen, phấn
trắng…
Trang 6- Học liệu: Hình ảnh minh họa cấu tạo tai người.
5.Hoạt động của giáo viên và học sinh
GV có thể đưa ra thêm tình huống cụ thể:
- Gần nhà người hàng xóm mở Karaoke to và lâu Em có biện pháp gì để chống tiếng ồn?
- Tiếng lợn kêu vào sáng sớm hàng ngày tại lò mổ
- Loa phát thanh công cộng hướng thẳng vào nhà
- Ngôi trường em học gần một khu chợ Tiếng ồn ào của người mua, bán ảnh hưởng đến việc học tập của em
Em có biện pháp gì để tránh tiếng ồn đó
HS: Đưa ra một số biện pháp
- Trồng cây xanh, xây tường ngăn cách
GV: Cho học sinh xem một đoạn vioclip về âm thanh trong cuộc sống thông qua
đó giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ sức khỏe khi có ô nhiễm tiếng ồn và ý thức bảo vệ môi trường khi có ô nhiễm tiếng ồn
VII Kiểm tra đánh giá kết quả học tập
1 Cách thức:
- Thông qua việc kiểm tra chuẩn bị của học sinh trước giờ học
- Đánh giá kết quả của học sinh sau mỗi hoạt động
- Đánh giá kết quả học tập của học sinh sau phần luyện tập
- Thông qua phần HS báo cáo: Tranh, bài viết
2 Tiêu chí:
- Chuẩn bị: HS chuẩn bị chu đáo, nghiêm túc, đạt hiệu quả
- Thời gian: Thực hiện đúng thời gian quy định
Kết thúc bài học tôi kiểm tra nhận thức của học sinh qua hai bài kiểm tra cụ thể như sau:
- Bài thứ nhất là kiểm tra viết 15 phút dưới hình thức trắc nghiệm lựa chọn đáp án đúng để kiểm tra xem mức độ nhận biết kiến thức của học sinh về sự cần thiết phải
sử dụng an toàn và tiết kiệm điện; Bài kiểm tra thứ hai dưới hình thức tự luận hoặc
vẽ tranh cổ động, cụ thể như sau:
Trang 7* Bài kiểm tra 15 phút thứ nhất: Hãy chọn đáp án mà em cho là đúng nhất:
Câu 1.Ta có thể nghe thấy tiếng vang khi:
A Âm phản xạ đến tai ta trước âm phát ra
B Âm phát ra và âm phản xạ đến tai ta cùng một lúc
C Âm phát ra đến tai ta trước âm phản xạ
D Âm phản xạ gặp vật cản
Câu 2:Vật phản xạ âm tốt là những vật có bề mặt:
A Phẳng và sáng B Nhẵn và cứng
C.Gồ ghề và mềm D Mấp mô và cứng
Câu 3:Trường hợp nào dưới đây không gây ô nhiễm tiếng ồn ?
A Tiếng lợn kêu vào sáng sớm hàng ngày tại lò giết lợn
B Loa phóng thanh xã hướng thẳng vào đầu nhà
C Tiếng sét đánh
D Tiếng hát Karaôkê kéo dài suốt ngày
Câu 4 Trong các bề mặt dưới đây, bề mặt của vật phản xạ âm tốt nhất là:
A Bề mặt của một tấm vải B Bề mặt của một tấm kính
C Bề mặt gồ ghề của một tấm gỗ mềm D Bề mặt của một miếng xốp
Câu 5 Vật liệu nào dưới đây thường không được dùng làm vật ngăn cách âm giữa
các phòng?
A Tường bê tông B Cửa kính hai lớp
C Tấm vải nhung D Cửa gỗ
Câu 6 Âm thanh gây ô nhiễm tiếng ồn là
A tiếng tập hát trong khu nhà ở giữa buổi trưa
B tiếng loa phóng thanh ở đầu xóm
C tiếng kẻng báo thức hết giờ nghỉ trưa
D tiếng chim hót cạnh nhà ở giữa buổi trưa
Câu 7: Sắp xếp nào đúng về khả năng truyền âm của các môi trường theo thứ tự
tăng dần
A Rắn, lỏng ,khí B Rắn,khí, lỏng
C Khí ,lỏng , rắn D Lỏng ,khí ,rắn
Câu 8: Chọn câu trả lời đúng nhất Làm giảm ô nhiễm tiếng ồn
Trang 8A Ngăn chặn đường truyền âm B Dùng vật hấp thụ âm
C Dùng vật phản xạ âm để hướng âm theo đường khác D Cả ba cách trên đều được
Câu 9 Âm thanh có thể truyền được trong tất cả các môi trường?
A Chất khí, chất lỏng, chất rắn C Chất rắn, chân không, chất khí
B Chất khí, chất lỏng, chân không D Chất khí, chất lỏng, chân không
Câu 10: Vật nào dưới dây là vật phản xạ âm tốt
A Mảnh xốp B Mảnh kính C Tường phủ dạ, nhung D Vải bông
* Đáp án bài kiểm tra 15 phút thứ nhất:
* Bài kiểm tra thứ hai:
Hãy nêu những việc làm của em trong cuộc sống hàng ngày để góp phần giảm ô nhiễm tiếng ồn? Có thể vẽ tranh minh họa, quay vioclip nếu đó là sở thích của em (bài viết không quá 500 từ)
* Đáp án bài kiểm tra thứ hai:
- Nêu và giải thích được những việc làm của bản thân ngay bây giờ góp phần vào việc giảm ô nhiễm tiếng ồn (8điểm)
- Tuyên truyền, vận động gia đình, người thân và nhân dân địa phương nơi cư trú (2 điểm)
- Tranh vẽ, vioclip có nội dung tuyên truyền về các biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn