GA hình 9 tiết 52 53 tuần 29 năm học 2019- 2020

- Hs được giới thiệu và ghi nhớ các khái niệm về hình nón : đáy, mặt xung quanh, đường sinh, đường cao, mặt cắt song song với đáy của hình nón, nắm được các công thức tính diện tích xun[r]

Ngày soạn: 17/5/2020

Ngày giảng: 21/5/2020

Tiết : 52

HÌNH NÓN DIỆN TÍCH XUNG QUANH VÀ THỂ TÍCH CỦA HÌNH NÓN

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Hs được giới thiệu và ghi nhớ các khái niệm về hình nón : đáy, mặt xung quanh, đường sinh, đường cao, mặt cắt song song với đáy của hình nón, nắm được các công thức tính diện tích xung quanh, diện tích toàn phần của nó

- Cung cấp cho Hs một số kiến thức thực tế về hình nón

2 Kĩ năng:

- Nắm chắc và biết sử dụng công thức tính diện tích xung quanh, diện tích toàn phần của hình nón

-Ứng dụng bài toán thực tế, rèn kĩ năng quan sát hình

- Rèn tính cẩn thận, chính xác và linh hoạt trong khi làm bài tập

3 Tư duy :

Rèn luyện tư duy lôgic, trí tưởng tượng trong thực tế

- Biết đưa những kiễn thức kĩ năng mới về kiến thức kĩ năng quen thuộc

4 Thái độ:

- HS tích cực, tự giác học tập, có tinh thần học hỏi, hợp tác

5 Năng lực:

Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tính toán

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

- Giáo viên: MT, MC

- Học sinh: đọc và nghiên cứu trước bài mới ở nhà, thước, compa, thước đo góc

III Phương pháp- Kỹ thuật dạy học

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT động não, KT trình bày 1 phút

IV: Tổ chức các hoạt động dạy học

1 Ổn định tổ chức:(1')

2 Kiểm tra bài cũ: (Kết hợp trong bài học)

Đặt vấn đề Ta đã biết khi quay một hình chữ nhật quanh một cạnh cố định ta được một hình trụ

Nếu thay hình chữ nhật bằng một tam giác vuông, thì ta được hình gì?

3 Bài mới: Hoạt động 3.1: Hình nón

+Mục tiêu: HS biết được khái niệm hình nón

+ Thời gian: 8ph

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT động não, KT trình bày 1 phút + Cách thức thực hiện

Nếu thay hỡnh chữ nhật bằng một tam giỏc

vuụng, quay tam giỏc vuụng AOC một

vũng quanh cạnh gúc vuụng OA cố định,

ta được một hỡnh nún

- Gv: Vừa thực hiện quay tam giỏc vuụng

vừa giới thiệu

- Cạnh OB quột nờn đỏy của hỡnh nún là

một (O)

-cạnh AB quột nờn mặt xung quanh của

hỡnh nún AB được gọi là đường sinh.

AO được gọi là đường cao

- Đưa hỡnh 87 (Sgk-114) lờn bảng để Hs

quan sỏt

- Đưa chiếc nún để Hs quan sỏt và yờu cầu

Hs thực hiện ?1

- Yờu cầu Hs quan sỏt cỏc vật hỡnh nún

mang theo và chỉ rừ cỏc yếu tố của hỡnh

nún

- Hóy nờu cỏc vật cú dạng hỡnh nún

1 Hỡnh nún

- Đỏy là một hỡnh trũn tõm O

- Cạnh AC quột nờn mặt xung quanh của hỡnh nún

+ AC, AD: Đường sinh + A: Đỉnh của hỡnh nún + AO: Đường cao của hỡnh nún

Hoạt động 3.2: Diện tớch xung quanh hỡnh nún

+Mục tiờu: HS biết được cụng thức tớnh diện tớch xung quanh của hỡnh nún

+ Thời gian:10ph

- Phương phỏp dạy học: Gợi mở vấn đỏp, phỏt hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực hành, làm việc cỏ nhõn

- Kỹ thuật dạy học: KT giao nhiệm vụ; KT đặt cõu hỏi; KT động nóo, KT trỡnh bày 1 phỳt + Cỏch thức thực hiện

GV: cắt mặt xung quanh của một hỡnh

nún dọc một đường sinh và trải ra

Hỡnh khai triển mặt xung quanh của một

hỡnh nún là hỡnh gỡ?

HS: Hỡnh quạt trũn

GV:Nờu cụng thức tớnh diện tớch hỡnh

quạt trũn SABC?

-Độ dài cung BC tớnh thế nào ?

- Tớnh diện tớch quạt trũn ABC tớnh thế

nào?

HS: Sq = 2

.R

l

= 2

.

2 r R

= 2 

2 rl

 r l

 chớnh là Sxq của hỡnh nún Sxq =  r l

r: bỏn kớnh đỏy l: độ dài đường sinh

Tớnh Stp như thế nào ?

HS: Stp = Sxq + Sđ =  r l +  r2

GV: cho hs làm bài toỏn Vớ dụ: h = 16

2 Diện tớch xung quanh hỡnh nún

r : bỏn kớnh đỏy.

l : độ dài đường sinh

VD : (SGK/115)

Độ dài đường sinh của hỡnh nún là:

l= h2r2  16 2 122 =20 (cm)

Sxq của hỡnh nún:

Sxq =rl=.12.20 =240 (cm2 )

n

2r

l

 đáy

 đư ờngưsinh

 đư ờngưcao

O

A

A

S xq = r l

S tp =r l +r 2

cm, r = 12 cm Sxq = ?

Hoạt động 3.3: Thể tích hình nón

+Mục tiêu: Biết công thức tính thể tích hình nón

+ Thời gian:10ph

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT động não, KT trình bày 1 phút + Cách thức thực hiện

Nêu cách xác định công thức tính thể tích

hình nón bằng thực nghiệm như SGK?

- Qua thực nghiệm thấy:

Vnón = 3

1

Vtrụ Hay Vnón = 3

1

 r2 h

áp dụng: Tính thể tích của 1 hình nón có

bán kính đáy = 5 cm ; chiều cao 10 cm

3 Thể tích hình nón

Áp dụng:

Tóm tắt:

r = 5 cm h = 10 cm

V = ?

V = 3

1

 r2 h = 3

1

 52 10= 3 

250 (cm3 )

Hoạt động 3.4: Luyện tập

+Mục tiêu: Củng cố công thức tính diện tích, thể tích hình nón

+ Thời gian:11ph

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT động não, KT trình bày 1 phút + Cách thức thực hiện

Bài tập số 15 (SGK117).

( GV đưa đề bài và hình vẽ lên bảng phụ,

gọi hs nêu công thức tính)

Chữa bài 21 (Sgk-118) - Đưa đề bài và hình

vẽ lên bảng

HS hoạt động cá nhân

Bài tập số 15

a.Đường kính đáy của hình nón là

d = 1cm  r = 2

1

2 

d

b) Đường cao của hình nón h = 1 Độ dài đường sinh của hình nón :

l = r 2 h2 = 2

5 1 ) 2

1





c) Sxq = .r.l =  2

5 2

1

= 4

5



; Stp = .r.l +.r2=

2

) 2

1 (

4

5







= 4.( 5



+1) d) V = 3

1 .r2.h = 3

1  (2

1 )2.1= 12



Bài 21 (Sgk-118) Bán kính đáy hình nón là:

35

2 - 10 = 7,5 (cm)

Diện tích xung quanh của hình nón là:  r.l

1

 r2 h.

= .7,5.30 = 225 (cm) Diện tích hình vành khăn là:

R2 - r2 = ( 17,52 – 7,52 ) = 

.10.25 = 250 (cm2) Diện tích vải cần để làm mũ ( không kể riềm, mép,

phần thừa ) là:225 + 250 = 475 (cm2) : Chữa bài 20 (Sgk-118) – Hoàn thành dòng 2-3

3250

Giải thích l h2r2 ; V =

2

1

3r h

4 Củng cố (2’)

* Công thức tính Sxq; Stp; V của hình nón

5 Hướng dẫn về nhà (3’)

- Ôn các khái niệm về hình nón

- Thuộc các công thức tính Sxq; Stp; V của hình nón

- Làm các BT: 16, 17, 18, 19, 20, 21 (SGK/ 117; 118)

V Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: 17.5.2020

Giảng: 9c: 23/5/2020

Tiết : 53

HÌNH CẦU DIỆN TÍCH MẶT CẦU VÀ THỂ TÍCH HÌNH CẦU - LUYỆN TẬP

I Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Hs nắm vững các khái niệm của hình cầu: tâm, bán kính, đường kính,đường tròn lớn, mặt cầu

- Hs hiểu được mặt cắt của hình cầu bởi một mặt phẳng luôn là một hình tròn

2 Kĩ năng:

- Hs được luyện kỹ năng phân tích đề bài, áp dụng các công thức tính diện tích xung quanh, diện tích toàn phần, nắm vững công thức tính diện tích mặt cầu

- Thấy được ứng dụng thực tế của hình cầu Hs được giới thiệu về vị trí một điểm trên mặt cầu - Toạ độ địa lý

3 Tư duy:

- Rèn luyện tư duy lôgic, trí tưởng tượng trong thực tế.

- Biết đưa những kiễn thức kĩ năng mới về kiến thức kĩ năng quen thuộc

4 Thái độ:

- HS tích cực, tự giác học tập, có tinh thần học hỏi, hợp tác

5 Năng lực:

- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tính toán

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

- Giáo viên: Máy chiếu Mô hình hình cầu

- Học sinh: nghiên cứu trước bài mới ở nhà, thước, compa, thước đo góc

III Phương pháp- Kỹ thuật dạy học

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT trình bày 1 phút

IV.Tổ chức các hoạt động dạy học

1 Ổn định tổ chức:(1')

2 Kiểm tra bài cũ: (Kiểm tra sự chuẩn bị của HS)

Đặt vấn đề: Khi quay một hình chữ nhật một vòng quanh một cạnh cố định, ta được một

hình trụ Khi quay tam giác vuông một vòng quanh một cạnh góc vuông cố định ta được

một hình nón Vậy khi quay một nửa hình tròn tâm O, bán kính R một vòng quanh đường

kính AB cố định ta được hình gì?

3 Bài mới: Hoạt động 3.1 : Hình cầu

+) Mục tiêu: HS hiểu được khái niệm hình cầu

+) Thời gian:5ph

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT trình bày 1 phút

+) Cách thức thực hiện

- Gv: Thực hành quay nửa đường tròn

đường kính AB

+ Nửa đường tròn trong phép quay nói

trên tạo nên mặt cầu

+ Điểm O được gọi là tâm của hình cầu, R

bán kính của hình cầu

- Đưa hình vẽ 103 (Sgk) để Hs hoạt động

cá nhân

? Hãy lấy VD về hình cầu, mặt cầu

1 Hình cầu.

+ Điểm O được gọi là tâm + R bán kính của hình cầu (hay mặt cầu)

Hoạt động 3.2 : Cắt hình cầu bởi một mặt phẳng

+) Mục tiêu: HS nhận được hình dạng mặt cắt của hình cầu

+) Thời gian:5ph

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT trình bày 1 phút

+) Cách thức thực hiện

Cắt hình cầu bởi một mặt phẳng.

- Dùng mô hình hình cầu bị cắt bởi một

mặt phẳng cho học sinh quan sát

? Khi cắt hình cầu bởi một mặt phẳng thì

mặt cắt là hình gì

2 Cắt hình cầu bởi một mặt phẳng.

- Khi cắt hình cầu bởi một mặt phẳng thì mặt cắt là một hình tròn

- Gv:?1 GV đưa trên màn hình

- Yêu cầu học sinh hoạt động nhóm

(3’)thực hiện ?1

? Nhận xét bài của bạn

? Qua ?1 em có nhận xét gì

- Yêu cầu học sinh đọc nhận xét trong Sgk

- Cho học sinh quan sát hình 105 và giới

thiệu Trái đất được xem như một hình

cầu, xích đạọ là một đường tròn lớn

- Yêu cầu học sinh quan sát hình 112

(Sgk-127) và hướng dẫn học sinh nội dung

cơ bản của bài đọc thêm

- Yêu cầu học sinh về nhà đọc bài đọc

thêm để hiểu rõ hơn

?1 Mặt cắt Hình

H.trụ H.cầu

Hình chữ

Hình tròn bán

Hình tròn bán

* Nhận xét (Sgk-122)

Hoạt động 3.3 : Diện tích mặt cầu

+) Mục tiêu: HS biết được công thức tính diện tích mặt cầu

+) Thời gian:6ph

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT trình bày 1 phút

+) Cách thức thực hiện

GV: Bằng thực nghiệm, người ta thấy

diện tích mặt cầu gấp 4 lần diện tích hình

tròn lớn của hình cầu

S = 4R2 mà 2R = d  S = d2

GV: yêu cầu hs làm các ví dụ trong SGK

VD1: Tính diện tích mặt cầu có đường

kính 42 cm

- Yêu cầu học sinh tính

- VD2: (SGK/122)

S mặt cầu = 36 cm2

Tính đường kính của mặt cầu thứ 2 có

diện tích gấp 3 lần diện tích mặt cầu này

Ta cần tính gì đầu tiên ?

3 Diện tích mặt cầu.

Diện tích mặt cầu

S = 4R2 = d2

Trong đó:

R là bán kính của mặt cầu

d là đường kính của mặt cầu

* Ví dụ

Diện tích mặt cầu thứ hai là:

S2 = 36.3 = 108 (cm2)

Ta có: S mặt cầu = d2

<=> 108 = 3,14.d2

=> d2

108 34,39 3,14

=> d 5,86 (cm)

Hoạt động 3.4: Thể tích hình cầu

+) Mục tiêu: HS biết được công thức tính thể tích hình cầu

+) Thời gian:10ph

- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân

- Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT trình bày 1 phút

+) Cách thức thực hiện

GV: giới thiệu dụng cụ thực hành 4.Thể tích hình cầu:

GV: thao tác thực hành SGK.

Em có nhận xét gì về độ cao của cột

nước còn lại trong bình so với chiều cao

với của bình?

.Vậy thể tích của hình cầu so với thể tích

của hình trụ như thế nào ?

HS: Độ cao của nước bằng 1/3 chiều cao

của bình

 V hình cầu bằng 2/3 thể tích của hình

trụ

Vtrụ = R2 2R = 2R3

V cầu = 3

2

V trụ = 3

2 2R3 = 3

4

R3

GV: Đưa đề bài và hình vẽ lên màn hình,

yêu cầu hs đọc và tóm tắt đề bài?

Thể tích hình cầu được tính theo công

thức nào ? Hãy nêu cách tính?

GV: Giới thiệu công thức tính V hình cầu

theo đường kính

V = 3

4

R3 = 3

4



3

2







 d

= 3

4

 8

3

d

= 6 1

d3

- Đưa VD và hình vẽ (Sgk) lên bảng phụ

? Hãy tóm tắt đề bài

? Hãy nêu cách tính

? Một em lên bảng trình bày

? Muốn tính thể tích hình cầu theo đường

kính ta tính ntn

- Giới thiệu công thức

V =

3

4

3R =

3

4

d

  

=

4

.

- Lưu ý Hs: Nếu biết đường kính hình cầu

thì sử dụng công thức này sẽ tính nhanh

hơn

HS: dùng MTBT để tính kết quả với hai

chữ số thập phân

- R: Bán kính hình cầu

- d: Đường kính hình cầu.

*áp dụng: Tính thể tích hình cầu có bán

kính 2 cm là:

V = 3

4

R3 = 3

4

.23 33,50 (cm3)

*Ví dụ: (SGK/124)

Giải:

Ví dụ.

Hình cầu: d = 22 cm = 2,2 dm Nước chiếm

2

3Vcầu Tính số lít nước?

Giải

Thể tích hình cầu là:

d = 2,2 dm =>R = 1,1 dm Vcầu =

.1,1

3 R 3   5,57 (dm3) Lượng nước ít nhất cần phải có là:

2 5,57 3,71

3  = 3,7 (lít)

4 :Luyện tập -Củng cố :(5)

? Em hãy nhắc lại khái niệm về hình cầu, diện tích mặt cầu

- Làm bài 31 (Sgk-124)

Gv cho Hs hoạt động nhóm

+ Nhóm 1: tính 3 ô đầu

+ Nhóm 2: tính 3 ô còn lại

- Hoạt động theo nhóm

áp dụng công thức: S = 4R2

- Hai học sinh lên bảng điền kết quả

- Lớp nhận xét kết quả

.d3

 3

4 3

V  R

hình cầu

Diện tích

mặt cầu 1,13mm 2 484,37dm 2 1,006 m 2 125663,7km 2 452,39hm 2

31415,9da

m 2

- Làm bài 32 (Sgk-125)

(Đề bài và hình vẽ đưa lên bảng phụ)

? Để tính diện tích bề mặt của khối gỗ

còn lại (cả trong lẫn ngoài), ta cần

tính những diện tích nào

? Nêu cách tính

- Cần tính diện tích xung quanh của hai hình trụ, diện tích hai mặt bán cầu

- Một Hs đứng tại chỗ nêu cách tính

5 Hướng dẫn học bài và làm bài tập ở nhà: (3')

- Nắm chắc các công thức - Nắm vững các khái niệm về hình cầu

- Nắm chắc công thức tính diện tích mặt cầu

- Hoàn thành các bài tập trong vở bài tập

- BTVN: 33,34,(Sgk-125) (bài 33-làm 3 dòng trên)

27,28,29 (Sbt-128+129)

V Rút kinh nghiệm: