- Hình thành phát triển năng lực cho học sinh: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tính toán.... Chuẩn bị của giáo viên và học sinh[r]
Trang 1x
5 B
O
A
-2,5
3 2
M N E
2
C
7,5
5 x 3
2
x 3
2
y
y=2x y=2x+5
Ngày soạn:2/11/2019
Ngày giảng: 4/11/2019 Tiết 23
LUYỆN TẬP
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Củng cố : Đồ thị của hàm số y = ax + b (a 0) là một đường thẳng luôn cắt
trục tung tại điểm có tung độ bằng b, song song với đường thẳng y = ax nếu b 0 và trùng với đường thẳng y = ax nếu b = 0
2 Kĩ năng : Biết vẽ thành thạo đồ thị của hàm số y = ax + b bằng cách xác định hai điểm
phân biệt thuộc đồ thị Vận dụng vào bài tập, rèn kĩ năng vẽ đồ thị
3 Tư duy: Suy luận logic, linh hoạt trong tính toán
4 Thái độ : Nghiêm túc, cẩn thận, chính xác.
* Giáo dục học sinh: Cẩn thận khi tính toán và vẽ đồ, tinh thần trách nhiệm
5 Năng lực:
- Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực tính toán, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sử dụng ngôn ngữ
II Chuẩn bị:
- GV: Thước thẳng, bảng phụ
- HS: Thước thẳng, ôn lại cách vẽ đồ thị của hàm số y = ax, y = ax + b Giấy kẻ ô vuông
III Phương pháp- Kỹ thuật dạy học
- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân
- Kỹ thuật dạy học: KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi
IV: Tổ chức các hoạt động dạy học
1.Ổn địnhtổ chức(1')
2 Kiểm tra:
3 Bài mới: Hoạt động 1 : Chữa bài tập
+ Mục tiêu: Củng cố kiến thức về đồ thị hàm số
+ Thời gian: 15ph
+ Phương pháp dạy học: Gợi mở, vấn đáp, thực hành luyện tập, quan sát, phát hiện và giải quyết vấn đề,
- Kỹ thuật dạy học: KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi
+ Cách thức thực hiện
HS1: Hãy nêu dạng đồ thị hàm số
y = ax + b( a 0)
? Nêu cách vẽ đồ thị
y = ax + b với a 0, b 0
Làm bài 15 SGK
a) HS2 Vẽ đồ thị các hàm số y= 2x; y =
2x + 5
HS3Vẽ đồ thị hs y =
2
3 x và y =
-2
3 x + 5 trên cùng một mặt phẳng toạ độ
HS hoạt động cá nhân
b)Bốn đường thẳng trên cắt nhau tạo
thành tứ giác OABC Tứ giác OABC có
là hình bình hành không? Vì sao?
Bài 15 SGK a) Cách vẽ
Trang 2b)Ta có:- Đường thẳng y = -2x + 5 song song với đường thẳng y = 2x
Đường thẳng y =
-2
3 + 5 song song với đường thẳng y =
-2
3 x
Tứ giác có hai cặp cạnh đối song song là hình bình hành
Hoạt động 2 : Luyện tập
+ Mục tiêu: Củng cố cách vẽ đồ thị, tìm các hệ số của hàm số bậc nhất
+ Thời gian: 22ph
+ Phương pháp dạy học: Gợi mở, vấn đáp, thực hành luyện tập, quan sát, phát hiện và giải
quyết vấn đề
- Kỹ thuật dạy học:KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi
+ Cách thức thực hiện
- H: Nhắc lại cách vẽ đồ thị hàm số y =
ax + b?
- Đưa ra bảng phụ có hệ trục toạ độ
GV gọi một học sinh lên bảng vẽ đồ thị
GV tổ chức HS nhận xét bài làm của học
sinh trên bảng
-H: Hãy đánh dấu vị trí điểm A, B, C
theo đúng đầu bài ra?
- H: Muốn tìm tọa độ của những điểm
này em làm như thế nào?
- H: Nêu cách tính chu vi và diện tích tam
giác ABC?
Gợi ý: Hạ CH vuông góc với AB Tính
CH?
- Tổ chức nhận xét
Chữa bài tập 18/SGK
GV đưa đề bài lên bảng phụ
Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm(3’)
Nhóm 1, 2, 3 làm 18(a)
Bài 17/51/SGK
a) Vẽ đồ thị hàm số:
y = x + 1 (d1)
y = -x + 3 (d2)
*) y = x + 1 Cho x = 0=> y = 1
y = 0=> x = -1
Đồ thị hàm số y = x + 1 là đường thẳng
đi qua (0;1) và ( -1; 0)
*) y = -x + 3 Cho x = 0 => y = 3
y = 0=> x = 3
Đồ thị hàm số y = -x + 3 là đường thẳng
đi qua ( 0;3) và (3;0)
b A (-1; 0); B (3; 0) ;
C (1; 2)
*Tìm toạ độ của điểm C:
Xét phương trình:
x + 1 = -x + 3=> x = 1
và y= 2; => C ( 1;2)
c P = AB+BC+CA
AB = 4 (cm); BC = 2 √2 (cm)
P = 4+4 √2 (cm)
SABC =1/2 2 4 = 4 (cm2)
Bài 18 tr 52
a) Thay x = 4 ; y = 11 vào
Trang 3Nhóm 4, 5, 6làm 18(b)
GV kiểm tra hoạt động của các nhóm
-GV yêu cầu HS hoạt động theo nhóm 5
phút rồi các nhóm cử đại diện lên trình
bày
- Tổ chức HS nhận xét bài làm các nhóm
* Giáo dục tính cẩn thận khi tính toán
Bài tập(BS)
Cho hàm số y=(a -1)x + a Tìm a, biết:
a Đồ thị hàm số cắt trục tung tại điểm có
tung độ bằng 2
b Đồ thị hàm số đi qua điểm M(-3; 0)
y = 3x + b ta có:
11 = 3.4 + b
b = 11 – 12 = -1 Hàm số cần tìm là y = 3x b)Ta có x =-1; y = 3 thay vào y = ax + 5
3 = -a + 5 a = 5 – 3 = 2 Hàm số cần tìm: y = 2x + 5
4 Củng cố(2’)
- Cách vẽ đồ thị hàm sô y = ax + b
- Một số bài toán vận dụng
5 Hướng dẫn học bài và làm bài tập ở nhà 5ph
Bài tập số 17 ,19 (SGK- 51, 52), bài tập 1/ Vở bài tập
Số 14,15,16(c) (SBT- 58, 59)
* Hướng dẫn tự học tiết 25:
- Đọc kĩ bài 4: Đường thẳng song song và đường thẳng cắt nhau
+ Vẽ đồ thị hai hàm số y = 2x + 3 và y = 2x - 2 trên cùng mặt phẳng toạ độ
+ H: Hai đường thẳng y = ax + b và y = a’x + b’ song song khi nào ? cắt nhau khi nào? cắt nhau tại một điểm trên trục tung khi nào ?
V Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn:2/11/2019
Ngày giảng: 5/11/2019 Tiết 24
§4 ĐƯỜNG THẲNG SONG SONG VÀ ĐƯỜNG THẲNG CẮT NHAU.
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Học sinh điều kiện hai đường thẳng y = ax + b ( a 0) và y = a’x + b’(a’ 0) cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau
- Học sinh hiểu và nhận biết được hai đường thẳng song song, trùng nhau và cắt nhau
2 Kỹ năng:
- Học sinh biết chỉ ra các cặp đường thẳng song song, cắt nhau
- Học sinh biết xác định các hệ số a, b trong các bài toán cụ thể Rèn kĩ năng vẽ đồ thị hàm số bậc nhất Xác định được giá trị của các tham số đã cho trong các hàm số bậc nhất sao cho đồ thị của chúng là hai đường thẳng cắt nhau, song song với nhau, trùng nhau
3 Tư duy
- Rèn luyện tư duy sáng tạo, linh hoạt, độc lập trong tính toán
- Biết tư duy suy luận, sáng tạo, có tinh thần hợp tác nhóm học tập
4.Thái độ:
- Có ý thức tự học, hứng thú và tự tin trong học tập;
* Giúp các em có tinh thần trách hhiệm
5 Năng lực:
- Hình thành phát triển năng lực cho học sinh: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn
đề, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tính toán
Trang 42
-2 -3
-1,5
-1
1
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Chuẩn bị của giáo viên: MTBT, Bảng phụ
2 Chuẩn bị của học sinh: Nháp, bảng con, bảng nhóm, MTBT
Kiến thức: - Ôn kĩ năng về vẽ đồ thị hàm số y = ax+b
III Phương pháp- Kỹ thuật dạy học
- Phương pháp dạy học: Gợi mở vấn đáp, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, luyện tập thực hành, làm việc cá nhân
- Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi; KT động não, KT trình bày 1 phút
IV: Tổ chức các hoạt động dạy học
1.Ổn địnhtổ chức(1')
2 Kiểm tra bài cũ:(5')
GV đưa yêu cầu kiểm tra
Vẽ trên cùng một mặt phẳng toạ độ, đồ thị hàm số y = 2x và y = 2x + 3
? Nhận xét về hai đồ thị này
GV nhận xét, cho điểm
GV đặt vấn đề: Trên cùng một mặt phẳng hai đường thẳng có những vị trí tương đối nào?
GV: Với hai đường thẳng y = ax + b (a 0) và y = a’x + b’( a 0) khi nào song song,
khi nào trùng nhau, khi nào cắt nhau, ta lần lượt xét
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu đường thẳng song song
+ Mục tiêu: Học sinh biết được khi nào thì hai đường thẳng song song
+ Thời gian: 10ph
+ Phương pháp dạy học: Gợi mở, vấn đáp, thực hành luyện tập, quan sát, phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kỹ thuật dạy học: KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi
+ Cách thức thực hiện
GV yêu cầu một học sinh khác lên vẽ tiếp đồ
thị hàm số y = 2x – 2 trên cùng mặt phẳng
toạ độ với hai đồ thị y = 2x + 3 và y = 2x đã
vẽ
Toàn lớp làm ?1 phần a
Vẽ sơ đồ các hàm số sau trên cùng một mặt
phẳng toạ độ :
y = 2x + 3; y = 2x – 2 vào vở
H: Giải thích vì sao hai đường thẳng y = 2x
+ 3 và y = 2x – 2 song song với nhau?
GV bổ sung : hai đường thẳng y = 2x + 3 và
y = 2x – 2 cùng song song với đường thẳng
y = 2x, chúng cắt trục tung tại hai điểm khác
nhau (0; 3) khác (0;-2) nên chúng song song
với nhau
GV: Một cách tổng quát, hai đường thẳng
y = ax + b (a 0)
Và y = a’x + b (a’ 0)
? Khi nào song song với nhau ? khi nào
trùng nhau ?
GV ghi kết luận lên bảng
1 Đường thẳng song song
?1
* Tổng quát: SGK/53
Đường thẳng: y = ax + b (a0) (d)
y = ax + b (a0) (d) (d)//(d)
a a '
b b '
Trang 5HS ghi lại kết luận vào vở Một học sinh đọc
a a '
b b '
Hoạt động 2 : Tìm hiểu đường thẳng cắt nhau
+ Mục tiêu: Học sinh biết khi nào thì hai đường thẳng cắt nhau
+ Thời gian: 10ph
+ Phương pháp dạy học: Gợi mở, vấn đáp, thực hành luyện tập, quan sát, phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kỹ thuật dạy học: KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi
+ Cách thức thực hiện
GV nêu ?2 (có bổ sung câu hỏi)
? Tìm các cặp đường thẳng song song,
các cặp đường thẳng cắt nhau trong các
đường thẳng sau:
y = 0,5x + 2 ; y = 0,5x – 1 ; y =1,5x + 2
Giải thích
GV đưa hình vẽ sẵn đồ thị ba hàm số trên
để minh hoạ cho nhận xét trên
? :Một cách tổng quát đường thẳng y = ax
+ b (a 0) và y = a’x + b’ (a’ 0) cắt
nhau khi nào?
GV đưa ra kết luận (tiếp theo kết luận
phần 1 đã nêu)
(d) cắt (d’) a a’
-H: Khi nào hai đường thẳng y = ax + b
(a 0) và y = a’x + b’(a’ 0) cắt nhau
tại một điểm trên trục tung?
(GV chỉ vào đồ thị hai hàm số
y = 1,5x + 2 và y = 0,5x + 2 để gợi ý cho
học sinh)
2 Đường thẳng cắt nhau
?2
Tổng quát: SGK/53
(d): y = ax + b (a 0 )
(d'): y = a’x + b’ ( a’0)
(d) cắt (d’) a a’
Hoạt động 3 : Bài toán áp dụng
+ Mục tiêu: Học sinh biết vận dụng kiến thức vào giải bài tập
+ Thời gian: 14ph
+ Phương pháp dạy học: Gợi mở, vấn đáp, thực hành luyện tập, quan sát, phát hiện và giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm
- Kỹ thuật dạy học: KT chia nhóm, KT giao nhiệm vụ; KT đặt câu hỏi
+ Cách thức thực hiện
GV yêu cầu học sinh tìm hiểu và
làm bài 4 SGK-54
-H: Hàm số y = 2mx + 3 và
y = (m + 1)x + 2 có các hệ số a,
b, a’, b’ bằng bao nhiêu ?
? Tìm điều kiện của m để hai hàm
số là hàm số bậc nhất
GV ghi điều kiện m 0 và m
-1
Sau đó giáo viên yêu cầu học sinh
3 Bài toán áp dụng
Bài toán: SGK/54
y = 2mx + 3 (d )
y = (m + 1)x + 2(d' )
Bài giải:
- Hàm số y = 2mx + 3 có hệ số a = 2m; b = 3
- Hàm số y = (m + 1)x + 2 có hệ số a’= m + 1: b’ = 2
- Hai hàm số trên là hàm số bậc nhất khi
6
4
2
-2
y
t x = 1.5x+2
s x = 0.5x-1
r x = 0.5x+2
O 1 -4
Trang 6hoạt động theo nhóm(3’) để hoàn
thành bài toán
Nhóm 1, 2, 3 làm câu a
Nhóm 4, 5, 6 làm câu b
GV kiểm tra hoạt động của các
nhóm
GV nhận xét và kiểm tra thêm bài
làm của vài nhóm
*Giúp các em làm hết khả năng
cho công việc của mình
Bài 21 (SGK- 54)
- GV yêu cầu học sinh làm bài tập
vào vở bài tập
- Yêu cầu hai học sinh lên bảng
cùng lúc
- Tổ chức học sinh nhận xét bài
làm trên bảng
G Chốt lại kết quả và cách trình
bày bài
2m 0 => m 0
m + 1 0 => m -1 a) Đồ thị hàm số y = 2mx + 3 và y = (m + 1)x +
2 cắt nhau a a’ hay 2m m + 1 m 1 Kết hợp điều kiện trên, hai đường thẳng cắt nhau khi và chỉ khi m 0; m -1; m 1
b) Hàm số y = 2mx + 3 và y = (m+1)x+2 đã có b
b’ (3 2), vậy hai đường thẳng song song với nhau , a = a’ hay 2m = m + 1 m = 1 (TMĐK)
Bài 21: (Sgk/54)
Để 2 hàm số trên là hàm số bậc nhất
m 0
m 0
1 2m 1 0 m
2
a y = xm + 3 (d)
y = (2m + 1)x - 5 (d)
Đã có b b (vì 3 -5)
Do đó (d)//(d) m = 2m + 1 m = -1 (tmđk) b) (d) cắt (d’)
m 2m + 1 m -1 Kết hợp điều kiện trên (d) cắt (d’) c) m 0 ; m
-1
2 và m -1
4 Củng cố.(2')
? Trên cùng một mặt phẳng hai đường thẳng có những vị trí tương đối nào
? Muốn xét xem hai đường thẳng y = ax + b ( a ≠ 0) và đường thẳng y = a’x + b’ ( a’ ≠ 0) song song, cắt nhau, trùng nhau ta làm như thế nào?
5 Hướng dẫn học bài và làm bài tập ở nhà(3')
- Nắm vững các kết luận trong bài
- Làm bài tập 22, 23, 24 (Sgk), bài số 18,19 (SBT- 59)
* Hướng dẫn: 22 a Vận dụng điều kiện để 2 đường thẳng thẳng song song là: Hệ số a bằng nhau Hệ số b khác nhau
b Thay x = 2, y = 7 vào công thức hàm số (y = ax + 3) để tính a
*Chuẩn bị: Xem trước các bài tập luyện tập mang đủ dụng cụ để vẽ đồ thị
V Rút kinh nghiệm: