GA Đại 7 - tiết 29+30+31 - tuần 15 - năm học 2019-2020

- Có kĩ năng nhận biết hàm số bằng bảng và tính thành thạo các giá trị tương ứng của y khi biết giá trị của x.. Tư duy:1[r]

Trang 1

Ngày soạn: 24/11/2019

Ngày giảng: 27/11/2019

Tiết 29

§5: HÀM SỐ

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- HS biết khái niệm hàm số qua ví dụ cụ thể

- Hiểu được đại lượng y là một hàm số của đại lượng x nếu mỗi giá trị của x xác định một giá trị duy nhất của y

- Hiểu kí hiệu f(x) và hiểu được sự khác nhau giữa các kí hiệu f(x), f(a) (với a là một

số cụ thể)

2 Kỹ năng:

- Biết cách cho hàm số bằng bảng và công thức Biết tính các giá trị tương ứng của y khi biết giá trị của x

3 Tư duy:

- Rèn khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý và suy luận logic

- Trình bày bài hợp lí, rõ ràng ý tưởng của mình, sạch sẽ

4 Thái độ:

- Thấy được toán học gắn với thực tiễn, thêm yêu thích môn học

5 Năng lực cần đạt:

- Năng lực nhận thức, năng lực nắm vững khái niệm, vận dụng các quy tắc, năng lực

dự đoán, suy đoán, năng lực giải toán, tự kiểm tra đánh giá, năng lực tính toán và năng lực ngôn ngữ

II CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

1.GV: Máy tính

2.HS: Ôn tập bài cũ, SGK, SBT, máy tính bỏ túi

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:

- Phương pháp: Gợi mở vấn đáp, luyện tập, h/động nhóm nhỏ

- Kỹ thuật dạy học: Dạy học giải quyết vấn đề, chia nhóm, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi

IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp: 1p

2 Kiểm tra bài cũ: 4p

Gọi HS trả lời tại chỗ:

- Thế nào là hai đại lượng tỉ lệ thuận? Tỉ lệ nghịch?

HS trả lời GV ghi công thức lên góc bảng: y tỉ lệ thuận với x nếu y = k.x

y tỉ lệ nghịch với x nếu y=

a

x hay x.y = a GV: Trong thực tế ta thường gặp các đại lượng thay đổi phụ thuộc vào sự thay đổi của đại lượng khác Mối liên quan giữa hai đại lượng như vậy được gọi là gì?

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Một số ví dụ về hàm số.

Trang 2

a Mục tiêu: HS được tìm hiểu một số ví dụ về hàm số.

b Thời gian: 10 phút

c Phương pháp dạy học:

- Phương pháp: Gợi mở vấn đáp, luyện tập, h/động nhóm nhỏ.

- Kỹ thuật dạy học: Dạy học giải quyết vấn đề, chia nhóm, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi

d Cách thức thực hiện:

Hoạt động của GV và HS Nội dung

-GV đưa bảng phụ giới thiệu ví dụ 1

? Nhiệt độ T(0C) phụ thuộc vào đại

lượng nào?

-HS(khá): phụ thuộc vào sự thay đổi của

thời gian t(giờ)

? Với mỗi giá trị của t ta xác định được

bao nhiêu giá trị của T?

-HS (Tb): Với mỗi giá trị của t ta chỉ

xác định được một giá trị của T

-GV khẳng định: Ta nói :T là hàm số

của t.

-GV cho HS nghiên cứu tiếp ví dụ 2

Yêu cầu HS thực hiện ?1

-HS: nêu cách tính các giá trị tương ứng

của m khi biết V và thực hiện

? Đại lượng m có phụ thuộc vào đại

lượng V không?

-HS(khá): có

? Với mỗi giá trị của V có mấy giá trị

của m?

-HS(tb): Với mỗi giá trị của V chỉ có

một giá trị duy nhất của m

-Vậy ta có điều gì?

-HS( khá): m là hàm số của V.

-GV cho HS nghiên cứu ví dụ 3 và thực

hiện ?2

Hs hoạt động nhóm trong thời gian 3

phút

- GV nhận xét bài làm của các nhóm

-GV: Từ bảng giá trị cho biết đại lượng

nào là hàm số của đại lượng nào?

1 Một số ví dụ về hàm số.

*Ví dụ 1: (SGK- 62) -Nhận xét:

+)Nhiệt độ T(0C) phụ thuộc vào sự thay đổi của thời gian t(giờ)

+) Với mỗi giá trị của t ta chỉ xác định được một giá trị tương ứng của T

Ta nói: T là hàm số của t.

*Ví dụ 2: (SGK- 62)

?1: m = 7,8.V Khi V = 1 có m = 7,8.1 = 7.8 Khi V= 2 có m = 7,8.2 = 15,6 Khi V = 3 có m = 7,8.3 = 23,4 Khi V = 4 có m = 7,8.4 = 31,2

Ta có: m là hàm số của V

*Ví dụ 3: (SGK- 62) công thức t = v

50

?2 :

t là hàm số của v Hoạt động 2: Khái niệm hàm số

a Mục tiêu: - HS biết khái niệm hàm số qua ví dụ cụ thể.

Trang 3

- Hiểu được đại lượng y là một hàm số của đại lượng x nếu mỗi giá trị của x xác định một giá trị duy nhất của y

- Hiểu kí hiệu f(x) và hiểu được sự khác nhau giữa các kí hiệu f(x), f(a) (với a là một

số cụ thể)

- Phương pháp: Gợi mở vấn đáp

- Kỹ thuật dạy học: Dạy học giải quyết vấn đề,đặt câu hỏi

-GV: Qua các ví dụ trên hãy cho biết đại

lượng y là hàm số của đại lượng x khi

nào?

-HS( khá): đại lượng y là hàm số của đại

lượng x khi mỗi giá trị x chỉ xác định

được 1giá trị tương ứng của y

- GV chốt lại khái niệm hàm số

Giới thiệu phần chú ý trong SGK

- HS đọc chú ý và nghe để hiểu

2 Khái niệm hàm số

(SGk- 63)

*Chú ý: (SGK- 63):

-Hàm số có thể cho bằng bảng hoặc cho bằng công thức

-Khi y là hàm số của x, ta viết: y = f(x) -Khi x = a thì giá trị của hàm số là y = f(a)

Hoạt động 3: Luyện tập

a Mục tiêu: Biết cách cho hàm số bằng bảng và công thức Biết tính các giá trị tương

ứng của y khi biết giá trị của x

- Kỹ thuật dạy học: Dạy học giải quyết vấn đề,đặt câu hỏi

*Bài tập 24 ( Dùng bảng phụ)

-GV cho HS trả lời và yêu caauf giải

thích rõ vì sao?

-HS trả lời

*Bài tập 25:

-GV? Hàm số cho bởi công thức nào?

-HS (Tb): Hàm số cho bởi công thức y =

f(x) = 3x2 +1

-GV?: Em hiểu cách viết f(1) là gì?

-HS: Là giá trị của hàm số tại x = 1

GV? Vậy để tính f(1) ta làm thế nào?

-HS (khá): Thay x = 1 vào công thức của

Bài tập 24 (SGK- 63)

Đại lượng y là hàm số của đại lượng x vì với mỗi giá trị của x cho duy nhất 1 giá trị tương ứng của y

Bài tập 25 (SGK- 63)

Cho hàm số: y = f(x) = 3x2 +1

f (12)=3(12)2+1=13

4 f(1) = 3.12+1 = 4 f(3) = 3.32 + 1 = 28

Trang 4

hàm số và thực hiện phép tính.

-GV gọi lần lượt HS lên bảng làm

-HS thực hiện cá nhân vào vở

4 Củng cố: 3p

- Khi nào đại lượng y được gọi là hàm số của đại lượng x?

- Thế nào là hàm hằng?(Là hàm số khi x thay đổi thì y luôn nhận một giá trị khg đổi

- Phân biệt kí hiệu f(x) khác f(a) (với a là một số cụ thể) như thế nào?

(Kí hiệu f(x) để chỉ hàm số của x, còn f(a) là giá trị của hàm số tại x = a)

5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau : 5p

- Hiểu được khái niệm hàm số, biết biểu diễn hàm số bằng bảng và bằng công thức, biết tính giá trị của hàm số khi biết giá trị của biến số

- Làm bài tập 26, 27, 28 (tr64 - SGK)

V RÚT KINH NGHIỆM:

Ngày soạn: 24/11/2019

Tiết 30: LUYỆN TẬP

I MỤC TIÊU:

- Củng cố khái niệm hàm số, nhận biết được hàm số qua bảng giá trị tương ứng của hai đại lượng

- Biết tính các giá trị tương ứng của hàm số khi biết giá trị của biến số x

2 Kỹ năng:

- Có kĩ năng nhận biết hàm số bằng bảng và tính thành thạo các giá trị tương ứng của

y khi biết giá trị của x

3 Tư duy:

4 Thái độ:

- Cẩn thận, chính xác trong tính toán

1.GV: Máy tính

Trang 5

2.HS: Ôn tập bài cũ, SGK, SBT, máy tính bỏ túi.

1 Ổn định lớp: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ: (5’)

Gọi HS trả lời câu hỏi:

HS 1: -Hàm số là gì? Hàm số có thể cho dưới dạng nào? Cho một ví dụ về hàm số

HS 2: Chữa bài tập 26 SGK – 64

*Đáp án bài tập 26 SGK – 64:

Cho hàm số y = 5x – 1 ta có bảng giá trị tương ứng của y như sau:

5

Cho lớp nhận xét bài bạn, đánh giá cho điểm

3 Bài mới:

Hoạt động 1: Nhận biết hàm số

a Mục tiêu: Củng cố khái niệm hàm số, nhận biết được hàm số qua bảng giá trị tương

ứng của hai đại lượng

- Phương pháp: Gợi mở vấn đáp, luyện tập, h/động nhóm nhỏ.

- Kỹ thuật dạy học: Dạy học giải quyết vấn đề, chia nhóm, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi

-Gv đưa bt trên bảng phụ,hs quan sát và

trả lời, yêu cầu giải thích rõ vì sao?

Hs thảo luận theo nhóm bàn trong thời

gian 5 phút

a)

2

b)

? Hàm số y được gọi là gì?

GV: nhận xét câu trả lời của các nhóm

Bài tập 27 SGK – 64

a) Có, vì với mỗi giá trị của x chỉ có một giá trị tương ứng của y

b) Có ( giải thích như trên)

Hàm số y = 2 được gọi là hàm hằng

Hoạt động 2: Tính giá trị của hàm số, giá trị của biến số.

Trang 6

a Mục tiêu: HS biết tính các giá trị tương ứng của hàm số khi biết giá trị của biến số

x

- Phương pháp: Gợi mở vấn đáp, luyện tập

- Kỹ thuật dạy học: Dạy học giải quyết vấn đề, giao nhiệm vụ, đặt câu hỏi

*Bài 28 SGK – 64

-GV? f(a) là gì?

-HS (khá): f(a) là giá trị của hàm số tại x

= a

-GV? Vậy để tính f(a) ta làm thế nào?

-HS: Thay giá trị x = a vào công thức của

hàm số rồi thực hiện phép tính

Bài 31 SGK – 65

-GV? Để tính đại lượng y ta làm thế nào?

-HS(Tb): Thay giá trị của x tương ứng

vào công thức y =

2

3x rồi thực hiện phép tính

GV yêu cầu 2 HS lên bảng Một HS thay

trực tiếp giá trị của x vào để tính

* Bài tập làm thêm:

-GV cho HS làm, thảo luận theo bàn

Gọi hai đại diện lên bảng trình bày

-HS thực hiện theo sự hướng dẫn của

GV

-HS nhận xét bài của bạn

? Muốn tìm giá trị của biến x ta làm thế

nào?

-HS nêu cách làm:

+) Thay giá trị của hàm số f(x) vào công

thức rồi tìm x

Bài 28 SGK – 64

Cho hàm số: y = f(x) =

12

x

a) f(5) =

12

5 =2

2

5 ; f(-3) =

12

−3=−4 b)

f(x )

-2 -3 -4 6 2,

4

2 1

Bài 31 SGK – 65

Cho hàm số y =

2

3x Kết quả điền vào ô trống trong bảng:

1

Bài tập làm thêm:

Cho hàm số y = f(x) = 2x -1 a) tính f(

1

2 ) ; f( −

1

2 ) ; f(-3) b) Tìm các giá trị của x để f(x) = 0; f(x) = -1; f(x) = 5

Giải:

a) f(

1

2 ) = 2

1

2 - 1= 0 f( −

1

2 ) = 2 ( −

1

2 ) - 1= -2

Trang 7

f(-3) = 2.(-3) – 1= -7

⇒ 2x = 6 ⇒ x =3

4 Củng cố: (4’)

- Nêu các kiến thức vận dụng trong bài học

- Nêu cách tính giá trị của hàm số? Của biến số?

( Thay x = a vào công thức hàm số rồi thực hiện phép tính ⇒ Giá trị của hàm số là f(a); Thay f(a) vào công thức hàm số rồi tìm x)

5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau : (5’)

- Biết được khái niệm hàm số, biết biểu diễn hàm số bằng bảng và bằng công thức, biết tính giá trị của hàm số khi biết giá trị của biến số và ngược lại

- Làm bài tập (tr64 - SGK)

V RÚT KINH NGHIỆM:

Ngày soạn: 24/11/2019

Tiết 31:

§5: MẶT PHẲNG TỌA ĐỘ

I MỤC TIÊU:

- HS hiểu được một hệ trục tọa độ gồm hai trục số vuông góc với nhau và chung gốc,

Ox là trục hoành, Oy là trục tung Mặt phẳng tọa độ là mặt phẳng có hệ trục tọa độ Hiểu được khái niệm tọa độ của một điểm

2 Kỹ năng:

- Biết cách xác định một điểm trên mặt phẳng tọa độ khi biết tọa độ của nó và biết cách xác định tọa độ của một điểm trên mặt phẳng tọa độ

3 Tư duy:

4 Thái độ:

- Rèn tính cẩn thận, chính xác và khả năng nhận biết nhanh cho HS

1.GV: Máy tính

Trang 8

2.HS: Ôn tập bài cũ, SGK, SBT, máy tính bỏ túi.

1 Ổn định lớp: (1’)

2 Kiểm tra bài cũ: (2’)

Kiểm tra đồ dùng học tập của HS

3 Bài mới:

Hoạt động 1:Đặt vấn đề

a Mục tiêu: Kích thích hứng thú gợi động cơ học tập cho học sinh

- Kỹ thuật dạy học: Dạy học giải quyết vấn đề

-GV: Làm thế nào để xác định được vị

trí của một điểm trên mặt phẳng?

-GV giới thiệu ví dụ 1 SGK- 65

Cho HS tự nghiên cứu ví dụ 2 và hỏi:

+) Chữ cái H chỉ các gì? Số 1 bên phải H

chỉ gì?

-HS: Chữ cái H chỉ thứ tự hàng ghế, Số 1

chỉ số thứ tự của ghế trong từng dãy

-GV: như vậy cặp gồm một chữ và một

số xác định vị trí chỗ ngồi của người có

tấm vé này trong rạp

-GV chuyển ý: Để xác định một điểm

trên mặt phẳng người ta thường dùng

một cặp gồm hai số, vậy làm thế nào để

có cặp số đó?

1 Đặt vấn đề (SGK-66)

Hoạt động 2: Mặt phẳng độ

a Mục tiêu: HS hiểu được mặt phẳng tọa độ là mặt phẳng có hệ trục tọa độ Hiểu

được khái niệm tọa độ của một điểm

-GV vừa giới thiệu vừa vẽ lên bảng: Trên

mặt phẳng ta vẽ hai trục số Ox và Oy

2 Mặt phẳng tọa độ

Trang 9

vuông góc với nhau tại gốc của chúng khi

đó ta có hệ trục tọa độ Oxy

-HS vẽ hình vào vở, theo dõi bài

-GV giới thiệu tên gọi trục hoành và trục

tung

? Trục hoành nằm thế nào? Trục tung nằm

thế nào?

-HS(Tb): Trục hoành nằm ngang, trục

tung nằm thẳng đứng

? Giao điểm O biểu diễn số nào của hai

trục?

- HS(Tb): Giao điểm O biểu diễn số 0 của

hai trục

-GV giới thiệu : Điểm O gọi là gốc tọa độ,

mặt phẳng tọa độ

? Hai trục Ox và Oy chia mặt phẳng thành

mấy góc?

-HS: bốn góc theo thứ tự ngược chiều kim

đồng hồ

-GV cho HS đọc chú ý SGK

Các trục Ox, Oy tạo thành hệ trục tọa độ Oxy

Ox gọi là trục hoành Oy gọi là trục tung Giao điểm O gọi là gốc tọa độ

Mặt phẳng có hệ trục tọa độ Oxy gọi là mặt phẳng tọa độ

Hoạt động 3 : Tọa độ của một điểm trong mặt phẳng tọa độ.

a Mục tiêu : HS hiểu được một hệ trục tọa độ gồm hai trục số vuông góc với nhau và

chung gốc, Ox là trục hoành, Oy là trục tung

-GV vẽ mặt phẳng tọa độ Oxy, hướng dẫn

HS cách xác định tọa độ của điểm P bất kì

bằng cách:

+) Kẻ đường thẳng vuông góc với Ox, Oy

+) Xác định điểm cắt với Ox ⇒

hoành độ của P

+) Xác định điểm cắt với Oy ⇒ tung

độ của P

-HS theo dõi và thực hiện vào vở

-GV giới thiệu cặp số (1,5; 3) gọi là tọa

độ của điểm P và ghi kí hiệu lên bảng:

3 Tọa độ của một điểm trong mặt phẳng tọa độ.

x

y

Trang 10

P(1,5; 3)

-HS nghe –hiểu

-GV cho HS thức hiện ?1

-HS thức hiện cá nhân trên giấy kẻ ô

vuông đã chuẩn bị sẵn

-GV gọi HS lên bảng xác định các điểm P

và Q trên bảng phụ Yêu cầu chỉ rõ hoành

độ và tung độ của mỗi điểm

-HS thực hiện và nhận xét

-GV nêu câu hỏi:

+) Trên mặt phẳng tọa độ, mỗi điểm M

xác định được bao nhiêu cặp số?

Ngược lại mỗi cặp số xác định mấy điểm

M?

+) Cặp số (x0; y0) gọi là gì của M?

Hoành độ là gì? Tung độ là gì?

+) Điểm M có tọa độ x0, yo kí hiệu như

thế nào?

-HS lần lượt trả lời các câu hỏi của GV để

nắm chắc bài

-GV lưu ý: Khi viết tọa độ một điểm

Hoành độ phải đứng trước tung độ

?Viết tọa độ của điểm O?

*Kí hiệu:

P(1,5;3) trong đó: 1,5 là hoành độ, 3 là tung độ

* Kết luận: SGK- 67 Điểm M có tọa độ (x0; y0), kí hiệu là M(x0; y0) với x0 là hoành độ, y0 là tung độ

Tọa độ của điểm O là O(0; 0)

4 Củng cố: (8’)

-Cho HS khái quát lại các khái niệm mặt phẳng tọa độ, tên gọi các trục tọa độ, cách kí hiệu tọa độ của một điểm

- GV cho HS làm bài tập 19:

a) M(-3; 2) N(2; -3) P( 0; -2) Q(-2; 0)

b) Nhận xét: Điểm M và N có hoành độ của điểm này và tung độ của điểm kia bằng nhau Điểm P có hoành độ bằng 0, tung độ khác 0 nên nằm trên trục tung Điểm Q có tung độ bằng 0 nằm trên trục hoành

GV nhận xét các nhóm

? Nếu biết tọa độ của điểm M ta xác định điểm M bằng cách nào? ( Từ điểm x 0 trên trục Ox và từ điểm y o trên trục Oy kẻ các đường thẳng vuông góc với Ox và Oy chúng giao nhau tại đâu thì đó là điểm M.)

5 Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau : (5’)

x

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	102,31 KB