Được nhắc lại một cách nguyên văn. Nằm trong dấu ngoặc kép và đứng sau dấu hai chấm. Tìm hiểu chung.. Đọc các đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:.. a) Lão tìm lời lẽ giảng giải cho con tr[r]
Trang 1CÁCH DẪN TRỰC TIẾP CÁCH DẪN GIÁN TIẾP
Trang 2Đọc và tìm hiểu các đoạn văn sau (trích từ truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa
của Nguyễn Thành Long):
a) Cháu ở liền trong trạm hàng tháng Bác lái xe bao lần dừng, bóp còi toe toe, mặc, cháu gan lì nhất định không xuống Ấy thế là một
hôm, bác lái phải thân hành lên trạm cháu Cháu nói: “Đấy, bác cũng chẳng “thèm” người là gì?”.
Phần in đậm là lời nói (có từ “nói”) được tách ra khỏi phần câu
đứng trước bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép
b) Hoạ sĩ nghĩ thầm: “Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn.”
Phần in đậm là ý nghĩ (có từ “nghĩ”) được tách ra khỏi phần câu
đứng trước bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép
* Khi chuyển đổi vị trí hai bộ phận ở (b), ta có:
“Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn” – Hoạ sĩ nghĩ thầm.
Trang 3Nhận xét:
* Nội dung in đậm trong các ví dụ:
* Dấu hiệu hình thức:
Được nhắc lại một cách nguyên văn Nằm trong dấu ngoặc kép và đứng sau dấu hai chấm
=> Cách dẫn trực tiếp
Ví dụ: Nam nói: “Ngày mai tôi đi Hà Nội”
Lưu ý: Ngoài ra lời đối thoại của các nhân vật cũng được xem là lời
dẫn trực tiếp
Ví dụ:
“Ông lão ôm thằng con út lên lòng, vỗ nhè nhẹ vào lưng nó khẽ hỏi:
- Húc kia! Thầy hỏi con nhé, con là con ai?
- Là con thầy mấy lị con u
- Thế nhà ta ở đâu?
-Nhà ta ở làng chợ Dầu”
(Làng – Kim Lân)
Trang 4Đọc các đoạn trích sau và trả lời câu hỏi:
a) Lão tìm lời lẽ giảng giải cho con trai hiểu Lão khuyên nó hãy dằn lòng
bỏ đám này, để dùi giắng lại ít lâu, xem có đám nào khá mà nhẹ tiền hơn sẽ liệu; chẳng lấy đứa này thì lấy đứa khác; làng này đã chết hết
(Nam Cao, Lão Hạc)
Phần in đậm là lời nói (có từ “khuyên”), không ngăn cách với
bộ phận đứng trước bằng dấu gì.
b) Nhưng chớ hiểu lầm rằng Bác sống khắc khổ theo lối nhà tu
hành, thanh tao theo kiểu nhà hiền triết ẩn dật
(Phạm Văn Đồng, Chủ tịch Hồ Chí Minh,
tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại)
Phần in đậm là ý nghĩ (có từ “hiểu”), ngăn cách bằng từ “rằng” – thay bằng từ “là”
Trang 5Nhận xét:
* Nội dung in đậm trong các ví dụ:
* Dấu hiệu hình thức:
Được thuật lại Không được đặt trong dấu ngoặc kép
=> Cách dẫn gián tiếp
Có mấy cách dẫn lời nói hay ý nghĩ (lời nói bên trong) của một người, một
nhân vật?
Trang 6- Có hai cách dẫn lời nói hay ý nghĩ (lời nói bên trong) của một người, một nhân vật:
+ Dẫn trực tiếp là nhắc lại nguyên văn lời nói hay ý nghĩ của người hoặc nhân vật; lời dẫn được đặt trong ngoặc kép.
+ Dẫn gián tiếp là thuật lại ý nghĩ hay lời nói của người khác
có điều chỉnh cho thích hợp; lời dẫn gián tiếp không đặt trong ngoặc kép.
? So sánh cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp?
Trang 7Dẫn trực tiếp Dẫn gián tiếp
Trang 8Dẫn trực tiếp Dẫn gián tiếp
Giống: Đều là dẫn lời nói hay ý nghĩ của một người, một nhân vật
- Dẫn nguyên văn.
- Đặt trong đấu ngoặc kép,
phía trước có dấu hai chấm.
- Thuật lại có điều chỉnh.
- Không đặt trong dấu ngoặc kép.
Trang 9Ví dụ: Nam nói: “Ngày mai tôi đi Hà Nội”.
Trang 10- Cần lưu ý khi chuyển lời dẫn trực tiếp thành lời dẫn gián tiếp:
+ Bỏ dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.
+ Thay đổi đại từ xưng hô cho phù hợp.
+ Lược bỏ các từ chỉ tình thái.
+ Thêm từ rằng hoặc từ là trước lời dẫn.
+ Không nhất thiết phải chính xác từng từ nhưng phải dẫn đúng về ý.
- Cần lưu ý khi chuyển lời dẫn gián tiếp thành lời dẫn gián tiếp:
+ Khôi phục lại nguyên văn lời dẫn (thay đổi đại từ nhân xưng, thêm bớt các từ ngữ cần thiết, ).
+ Sử dụng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép.
Trang 11a) Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn
bảo tôi rằng: “A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế mà lão xử
với tôi như thế này à? ”
→ Đây là ý nghĩ mà nhân vật (lão Hạc) gán cho con chó, dẫn trực tiếp.
1 Bài tập 1: Tìm lời dẫn trong những đoạn trích sau (trích từ
truyện ngắn “Lão Hạc” của Nam Cao) Cho biết đó là lời nói hay ý nghĩ được dẫn, là lời dẫn trực tiếp hay lời dẫn gián tiếp?
b) Sau khi thằng con đi, lão tự bảo rằng: “Cái vườn là của con ta
Hồi còn mồ ma mẹ nó, mẹ nó cố thắt lưng buộc bụng, dè sẻn mãi, mới
để ra được năm mươi đồng bạc tậu Hồi ấy, mọi thức đều rẻ cả …”
→ Đây là ý nghĩ của nhân vật (lão Hạc), dẫn trực tiếp.
Trang 12a) Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc vì các
vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng
(Hồ Chí Minh, Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại
biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng)
b) Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được
(Phạm Văn Đồng, Chủ tịch Hồ Chí Minh, tinh
hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại)
c) Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và vững chắc để tự hào
với tiếng nói của mình.
(Đặng Thai Mai, Tiếng Việt, một biểu hiện hồn của sức sống dân tộc)
đến một trong ba ý kiến dưới đây Trích dẫn ý kiến đó theo hai
cách: dẫn trực tiếp và dẫn gián tiếp.
Trang 13* Bài tập a:
- DTT: Trong “Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng” Hồ Chí Minh nói: “Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng”.
- DGT: Trong “Báo cáo Chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng” Hồ Chí Minh khẳng định rằng chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng
Trang 14* Bài tập b:
- DTT: Trong tác phẩm “Chủ Tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại”, đồng chí Phạm Văn Đồng đã nói: “Giản dị trong đời sống trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ Tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được”.
- DGT: Trong tác phẩm Chủ Tịch Hồ Chí Minh, tinh hoa và khí phách của dân tộc, lương tâm của thời đại”, đồng chí Phạm Văn Đồng khẳng định rằng giản dị trong đời sống trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ Tịch cũng rất giản dị trong lời nói
và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được, làm được.
Trang 15* Bài tập c:
- DTT: Trong tác phẩm “Tiếng Việt một biểu hiện hùng hồn của
sức sống dân tộc”, giáo sư Đặng Thai Mai đã nói: “Người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình”.
- DGT: Trong tỏc phẩm “Tiếng Việt một biểu hiện hựng hồn của
sức sống dõn tộc”, giáo sư Đặng Thai Mai đã nói rằng người Việt Nam ngày nay có lí do đầy đủ và vững chắc để tự hào với tiếng nói của mình.
Trang 16đoạn trích sau đây theo cách dẫn gián tiếp.
Hôm sau Linh Phi lấy một cái túi bằng lụa tía, đựng mười hạt minh châu, sai sứ giả Xích Hỗn đưa Phan ra khỏi nước Vũ Nương nhân đó cũng đưa gửi một chiếc hoa vàng
mà dặn:
- Nhờ nói hộ với chàng Trương, nếu còn nhớ chút tình xưa nghĩa cũ, thì xin lập một đàn giải oan ở bến sông, đốt cây đèn thần chiếu xuống nước, tôi sẽ trở về
(Nguyễn Dữ, Chuyện người con gái Nam Xương)
Trang 17* Cách dẫn trực tiếp:
Hôm sau Linh Phi lấy một cái túi bằng lụa tía, đựng mười
hạt minh châu, sai sứ giả Xích
Hỗn đưa Phan ra khỏi nước Vũ
Nương nhân đó cũng đưa gửi
một chiếc hoa vàng mà dặn:
- Nhờ nói hộ với chàng
Trương, nếu còn nhớ chút tình
xưa nghĩa cũ, thì xin lập một đàn
giải oan ở bến sông, đốt cây đèn
thần chiếu xuống nước, tôi sẽ trở
về
(Nguyễn Dữ, Chuyện người con
gái Nam Xương)
* Cách dẫn gián tiếp:
Hôm sau Linh Phi lấy một cái túi bằng lụa tía, đựng mười hạt minh châu, sai sứ giả Xích Hỗn đưa Phan ra khỏi nước Vũ Nương nhân
đó cũng đưa gửi một chiếc hoa vàng và dặn Phan nói hộ với chàng Trương rằng nếu (chàng Trương) còn nhớ chút tình xưa nghĩa cũ, thì xin lập một đàn giải oan ở bến sông, đốt cây đèn thần chiếu xuống nước, Vũ Nương sẽ trở về
Trang 18cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp trong một bài viết của bản thân.
- Soạn bài: “Sự phát triển của từ
vựng”
+ Đọc kĩ phần ví dụ và trả lời các câu hỏi
+ Chuẩn bị hệ thống bài tập