Đề ra và luận chứng khoa học cho quan điểm cơ bản về thực hiện pháp luật thuế, cho những nội dung cơ bản của các quy định của pháp luật thuế cần sửa đổi, bổ sung và những giải phá[r]
Trang 1Thực hiện pháp luật về thuế trên địa bàn tỉnh
Thanh Hóa Hoàng Thị Thu Trang
Khoa Luật Người hướng dẫn: PGS.TS Vũ Trọng Hách Luận văn ThS Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật; Mã số: 60 38 01
Năm bảo vệ: 2013
Abstract Phân tích vai trò và những ảnh hưởng của điều kiện lịch sử, tự nhiên, kinh tế -
xã hội của tỉnh Thanh Hóa nhằm tạo lập cơ sở lý luận cho việc đánh giá thực trạng và xây dựng đề án thực hiện pháp luật thuế ở Thanh Hóa Làm rõ căn cứ thực tiễn, đánh giá thực trạng việc thực hiện pháp luật thuế hiện hành ở Thanh Hóa Đề ra và luận chứng khoa học cho quan điểm cơ bản về thực hiện pháp luật thuế, cho những nội dung cơ bản của các quy định của pháp luật thuế cần sửa đổi, bổ sung và những giải pháp chung tiếp tục hoàn thiện nhằm nâng cao cơ chế thực hiện pháp luật thuế ở Thanh Hóa theo các tiêu chí khoa học
Keywords Luật thuế; Pháp luật Việt Nam; Luật kinh tế
Content
MỤC LỤC
Trang Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Tình hình nghiên cứu của đề tài 4
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của Luận văn 5
4 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 6
5 Phương pháp nghiên cứu của Luận văn 7
6 Điểm mới và giá trị lý luận, giá trị thực tiễn của luận văn 7
Trang 27 Kết cấu của Luận văn 9
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT THUẾ 1.1 Khái quát chung về thuế và pháp luật thuế 10
1.1.1 Khái niệm và chức năng của thuế 10
1.1.1.1 Khái niệm 10
1.1.1.2 Chức năng 12
1.1.2 Đặc điểm, phân loại thuế 13
1.1.2.1 Đặc điểm 13
1.1.2.2 Phân loại 15
1.1.3 Khái niệm pháp luật thuế 18
1.1.4 Đối tượng điều chỉnh của pháp luật thuế 19
1.1.5 Các yếu tố cấu thành một đạo luật thuế 22
1.1.5.1 Tên gọi của một đạo luật thuế 22
1.1.5.2 Đối tượng nộp thuế 22
1.1.5.3 Đối tượng chịu thuế 23
1.1.5.4 Căn cứ tính thuế 24
1.1.5.5 Quy định quyền và nghĩa vụ của các chủ thể 25
1.1.5.6 Chế độ truy thu và hoàn thuế 26
1.1.5.7 Chế độ ưu đãi về thuế 27
1.1.5.8 Đơn vị tính thuế 28
1.1.5.9 Giá tính thuế 28
1.1.6 Vai trò của pháp luâ ̣t thuế ở Viê ̣t Nam 28
1.2 Khái niệm, đặc điểm, các hình thức và quy trình thực hiện pháp luật thuế 33
1.2.1 Khái niệm, đặc điểm thực hiện pháp luật thuế 33
1.2.1.1 Khái niệm thực hiện pháp luật thuế 33
1.2.1.2 Đặc điểm thực hiện pháp luật thuế 35
1.2.2 Các hình thức và quy trình thực hiện pháp luật thuế 36
1.2.2.1 Các hình thức thực hiện pháp luật thuế 36
1.2.2.2 Quy trình thực hiện pháp luật thuế 39
1.2.2.3 Các điều kiện thực hiện pháp luật thuế 42
1.3 Kinh nghiệm thực hiện pháp luật thuế ở một số địa phương 45
Trang 31.3.1 Kinh nghiê ̣m thực hiện pháp luật thuế ở Cục Thuế thành phố Hồ Chí Minh
45
1.3.2 Kinh nghiệm thực hiện pháp luật thuế ở Chi cục Thuế huyện Tây Hòa (Phú Yên) 48
1.3.3 Kinh nghiê ̣m thực hiện pháp luật thuế ở Chi cục Thuế huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) 49
1.3.4 Bài học tham chiếu cho việc thực hiện pháp luật thuế ở Thanh Hóa…….52
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT THUẾ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH THANH HÓA 2.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến tình hình thực hiện pháp luật thuế trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa 54
2.1.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, tình hình kinh tế - xã hội 54
2.1.2 Giai đoạn 2005-2015 56
2.1.3 Mục tiêu đến năm 2020 60
2.1.3.1 Quan điểm phát triển 60
2.1.3.2 Mục tiêu phát triển 60
2.2 Tình hình thực hiện pháp luật thuế trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa 64
2.2.1 Tổ chức bô ̣ máy thực hiê ̣n pháp luâ ̣t về thuế trên đi ̣a bàn tỉnh Thanh Hóa 64
2.2.2 Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật về thuế 67
2.2.3 Bố trí, đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực và điều k iê ̣n bảo đảm khác để thực hiê ̣n pháp luâ ̣t thuế trên đi ̣a bàn tỉnh Thanh Hóa 68
2.2.4 Công tác cải cách hành chính trong quản lý thu, nộp thuế 70
2.2.5 Kết quả thu ngân sách trên đi ̣a bàn tỉnh Thanh Hóa 73
2.3 Những tồn tại, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm rút ra trong thực hiện pháp luật Thuế trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa 76
2.3.1 Những tồn ta ̣i, khó khăn trong thực hiện pháp luật Thuế trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa 76
2.3.2 Nguyên nhân 79
2.3.2.1 Nguyên nhân chủ quan 79
2.3.2.2 Nguyên nhân khách quan 82
Trang 42.3.2.3 Bài học kinh nghiệm rút ra 85
CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO
CHẤT LƯỢNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT THUẾ TRÊN
ĐI ̣A BÀN TỈNH THANH HÓA
3.1 Kinh tế thị trường và những yêu cầu đặt ra đối với công tác chấp
hành pháp luật Thuế ở Thanh Hóa 90
3.2 Phương hướng nâng cao chất lượng thực hiện pháp luật Thuế 95
3.2.1 Thực hiê ̣n pháp luâ ̣t thuế phải góp phần tăng ngân sách phu ̣c vu ̣ phát
triển kinh tế – xã hội 95 3.2.2 Thực hiê ̣n pháp luâ ̣t thuế góp phầ n ổn đi ̣nh xã hô ̣i , nâng cao đời sống của nhân
dân 99 3.2.3 Thực hiê ̣n pháp luâ ̣t thuế phải công khai, minh ba ̣ch, thúc đẩy cải
cách hệ thống pháp luật thuế 103 3.2.4 Giải pháp nâng cao chất lượng thực hiện pháp luật Thuế trên địa bàn
tỉnh Thanh Hóa 108 3.2.4.1 Hoàn thiện pháp luật về thuế, cải cách hệ thống thuế 108 3.2.4.2 Tổ chứ c bô ̣ máy hơ ̣p lý thực hiê ̣n có hiê ̣u quả pháp luâ ̣t thuế trên đi ̣a
bàn tỉnh Thanh Hóa 111 3.2.4.3 Tuyên truyền, giáo dục pháp luật thuế trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa 114 3.2.4.4 Bảo đảm các điều kiện cho thực hiện pháp luật thuế 117 3.2.4.5 Tăng cườ ng kiểm tra, thanh tra, xử lý các vi pha ̣m phát sinh trong lĩnh
vực thuế và các giải pháp phòng, chống tham nhũng, thực hành
tiết kiệm 122
KẾT LUẬN 125 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 127
References
I Tiếng Việt
1 Lê Văn Ái (2001), "Công cuộc cải cách thuế ở Việt Nam: 10 năm nhìn lại và những
bài học", Tài chính, (12), tr 12
Trang 52 Ph Ăngghen (1961), Nguồn gốc gia đình, chế độ sở hữu và Nhà nước, NXB Sự Thật,
Hà Nội
3 Ban Tư tưởng văn hóa Trung ương (2005), Tài liệu tập huấn Tuyên truyền chiến lược
cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2005-2010, Hà Nội
4 Bộ Chính trị (2005), Nghị định số 48-NQ/TW ngày 24/5 của Bộ Chính trị về Chiến
lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020, Hà Nội
5 Bộ Tài chính (2003), Thông tư số 59/2003/TT-BTC ngày 23/6/2003, hướng dẫn thực
hiện Nghị định số 60/2003/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách nhà nước, Hà Nội
6 Bộ Tài chính (2003), Thông tư số 127/2003/TT-BTC ngày 22/12/2003 Hướng dẫn thi
hành Quyết định 197/2003/QĐ-TTg ngày 23/9/2003 của Thủ tướng Chính phủ về việc thí điểm thực hiện cơ chế cơ sở sản xuất, kinh doanh tự kê khai, tự nộp thuế, Hà
Nội
7 Bộ Tài chính (2004), Quyết định số 1081/QĐ-BTC ngày 6/4/2004 của Bộ trưởng Bộ
Tài chính ban hành Quy chế Phối hợp công tác giữa hệ thống Thuế, Hải quan và Kho bạc nhà nước trong quản lý thuế và các khoản thu Ngân sách nhà nước, Hà Nội
8 Bộ Tài chính (2004), Quyết định số 3597/QĐ-BTC ngày 04/11/2004 của Bộ trưởng
Bộ Tài chính về việc ban hành quy chế đối thoại với NNT và người khai hải quan, Hà
Nội
9 Bộ Tài chính (2006), Quyết định số 64/2006/QĐ-BTC ngày 8/11/2006 của Bộ trưởng
Bộ Tài chính ban hành Quy trình thanh tra Tài chính, Hà Nội
10 Bộ Tài chính (2007), Thông tư số 61/2007/TT-BTC ngày 14/6/2007, Hướng dẫn thực
hiện xử lý vi phạm pháp luật về thuế, Hà Nội
11 Bộ Tài chính (2010), Quyết định số 108/QĐ-BTC ngày 14/1/2010 của Bộ trưởng Bộ
Tài chính quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Thuế trực thuộc Tổng cục Thuế, Hà Nội
Trang 612 Bộ Tài chính (2011), Thông tư số 28/2011/TT-BTC ngày 28/02/2011, hướng dẫn thi
hành một số điều của luật quản lý thuế và hướng dẫn thi hành Nghị định số 85/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 và Nghị định số 106/2010/NĐ-CP ngày 28/10/2010 của Chính phủ chi tiết thi hành một số điều của luật quản lý thuế, Hà Nội
13 Bộ Tài chính (2012), Thông tư số 80/2012/TT-BTC ngày 22/5/2012, Hướng dẫn
Luật Quản lý thuế về đăng ký thuế, Hà Nội
14 Mai Văn Bưu - Phan Kim Chiến (2001), Quản lý nhà nước về kinh tế, NXB
Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội
15 Lê Đình Chân (1967), Tài chính công, Sài Gòn
16 Chính phủ (2003), Nghị định số 60/2003/NĐ-CP ngày 6/6 quy định chi tiết và hướng
dẫn thi hành Luật Ngân sách nhà nước, Hà Nội
17 Chính phủ (2007), Nghị định số 85/2007/NĐ-CP ngày 25/5 quy định chi tiết thi hành
một số điều của luật quản lý thuế, Hà Nội
18 Chi cục Thuế huyện Tây Hòa tỉnh Phú Yên (2011), Báo cáo Tổng kết công tác thuế
năm 2011, Phú Yên
19 Cục Thuế thành phố Hồ Chí Minh (2012), Báo cáo Tổng kết công tác thuế năm 2012,
TP Hồ Chí Minh
20 Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa (2005), Kỷ yếu 15 năm ngành Thuế 1990-2005, Thanh
Hóa
21 Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa (2010), Báo cáo công tác thanh tra, kiểm tra 2007, 2008,
2009, Thanh Hóa
22 Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa (2011), Báo cáo công tác thuế 2006 - 2011,Thanh Hóa
23 Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa (2011), Báo cáo Tổng kết công tác thuế năm 2011, Thanh
Hóa, tr.1
24 Cục Thuế tỉnh Thanh Hóa (2012), Báo cáo Tổng kết công tác thuế năm 2012, Thanh
Hóa, tr.2
Trang 725 Lưu Tiến Dũng (2005), "Tính công khai, minh bạch trong ban hành văn bản quy
phạm pháp luật", Nghiên cứu lập pháp (3)
26 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
27 Đảng Cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc Lần thứ XI,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
28 Nguyễn Minh Đoan (2001), "Vấn đề hiệu quả pháp luật", Nhà nước và pháp luật, (3)
29 Bùi Xuân Đức (4/2008), "Quy trình thực hiện pháp luật: lý luận, thực trạng và giải
pháp", Thông tin Nhà nước và pháp luật, Viện Nhà nước và pháp luật, Học viện
Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh, tr 6, Hà Nội
30 Trần Đình Hảo (1998), "Góp phần hoàn thiện pháp luật về thuế ở nước ta trong giai
đoạn hiện nay", Nhà nước và pháp luật, (2)
31 Trần Đình Hảo (2000), Tài liệu giảng dạy môn Luật Tài chính chương trình Cao học,
Hà Nội
32 Tôn Thu Hiền (2003), "Làm gì để nâng cao tính tuân thủ của người nộp thuế", Thuế
Nhà nước, (4)
33 Nguyễn Văn Hiệu (2002), Các giải pháp hoàn thiện cải cách hệ thống thuế ở Việt
Nam, Học viện Tài chính, Hà Nội
34 Lê Phú Hoành (Tổng Cục thuế -2005), Hệ thống văn bản pháp luật hiện hành về
thuế, Tài chính, Hà Nội
35 Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh (2002), Giáo trình Lý luận về
Nhà nước và pháp luật, NXB Lý luận chính trị, Hà Nội
36 Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh (2004), Tài liệu học tập và
nghiên cứu môn học Nhà nước pháp luật, NXB Lý luận chính trị, Hà Nội
37 Lưu Thị Hương (2006), Giáo trình tài chính doanh nghiệp, NXB Thống kê, Hà Nội
38 Nguyễn Thị Liên(2008), Giáo trình nghiệp vụ thuế, NXB Tài chính, Hà Nội
Trang 839 Lênin (1978), Lê nin toàn tập, tập 11, NXB Tiến bộ, Mat-x-cơ-va, tr 6
40 C.Mác (1971), Sự khốn cùng của triết học, NXB Sự thật, Hà Nội, tr 13
41 C.Mác - Ăngghen (1980), Tuyển tập, tập 1, NXB Sự thật, Hà Nội, tr 19
42 C.Mác - Ăngghen (1980), Tuyển tập, tập 2, sNXB Sự thật, Hà Nội
43 Đỗ Mười (1995), "Thư gửi cán bộ, nhân viên ngành tư pháp nhân dịp 50 năm thành
lập ngành", Tạp chí dân chủ và pháp luật (12), Hà Nội
44 Lệ Dĩ Ninh (1998), Đại từ điển kinh tế thị trường, Viện Nghiên cứu và phổ biến tri
thức bách khoa, Hà Nội
45 Quốc hội (2001), Hiến pháp năm 1992 (Sửa đổi, bổ sung một số điều năm 2001), Hà
Nội
46 Quốc hội (2008), Luật Cán bộ công chức, Luật số 22/2008/QH12 (thông qua ngày 13
tháng 11 năm 2008), Quốc hội khóa XII, Kỳ họp thứ 4, Hà Nội
47 Quốc hội (2002), Luật Ngân sách Nhà nước, Luật số 01/2002/QH11 ngày
16/12/2002, Khóa XI, NXB Tài chính, Hà Nội
48 Quốc hội (1999), Luật Doanh nghiệp, Luật số 60/2005/QH11 (Thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2005), Khóa XI, Kỳ họp thứ 8, Hà Nội
49 Quốc hội (2006), Luật Quản lý thuế, Luật số 78/2006/QH11 ngày 29/11/2006, Khóa
XI, chương II-VIII, Hà Nội
50 Tô Vân Sơn, Nguyễn Văn Liêm (1999), Từ điển Anh - Việt, NXB Trẻ, TP Hồ Chí
Minh
51 Trịnh Hồ Thị (1958), Bản chất thuế của ta, NXB Sự thật, Hà Nội
52 Thủ tướng Chính phủ (2004), Quyết định 201/2004/QĐ-TTg ngày 6/12/2004, phê
duyệt chương trình cải cách hệ thống thuế đến năm 2010, Hà Nội
53 Thủ tướng Chính phủ (2007), Quyết định 93/2007/QĐ-TTg ngày 22/6/2007, Ban
hành Quy chế thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, Hà Nội
Trang 954 Thủ tướng Chính phủ (2009), Quyết định 115/2009/QĐ-TTg ngày 28/9/2009, Quy
định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng Cục thuế trực thuộc Bộ Tài chính, Hà Nội
55 Thủ tướng Chính phủ (2011), Quyết định số 732/QĐ-TTg ngày 17/5/2011 của Thủ
tướng Chính phủ phê duyệt chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2011-2020,
Hà Nội
56 Thủ tướng Chính phủ (2011), Chiến lược cải cách hệ thống thuế từ năm 2011 đến
năm 2020 (ban hành kèm theo Quyết định số 732/QĐ-TTg ngày 17/5/2011), Hà Nội
57 Hàn Tín, Xây dựng văn hóa nộp thuế, Tạp chí Đầu tư chứng khoán ngày 23/01/2006,
tr 45
58 Võ Đình Toàn (1997), Giáo trình Luật Tài chính Việt Nam, NXB Công an nhân dân,
Hà Nội, tr 94, 160
59 Tổng Cục thuế (2008), Quy trình Khai, miễn giảm, hoàn, kiểm tra & quản lý nợ thuế,
tập 1, NXB Tài chính, Hà Nội
60 Tổng Cục thuế (2010), Quy trình quản lý Thuế, tập 2, NXB Hà Nội, Hà Nội
61 Tổng Cục thuế (2012), Quy trình Tuyên truyền hỗ trợ NNT (ban hành kèm theo
Quyết định số 601 của Tổng Cục trưởng Tổng cục Thuế), Hà Nội
62 Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (2006), Quản lý thuế các nước OECD: Nâng
cao năng lực thanh tra thuế, những phương pháp và nguyên tắc chung, Hà Nội
63 Dương Văn Trác (2003), "Nhận thức về khai man, trốn thuế", Thuế Nhà nước (10),
Hà Nội
64 Trường Đại học Luật Hà Nội (2002), Giáo trình Luật Kinh tế, NXB Công an nhân
dân, Hà Nội
65 Trường Đại học Luật Hà Nội (2004), Giáo trình Lý luận Nhà nước và pháp luật, tr
461-463, NXB Công an nhân dân, Hà Nội
Trang 1066 Trường Đại học Quốc gia Hà Nội - Khoa Luật (2006), Giáo trình Lý luận chung về
Nhà nước và pháp luật, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội, tr 463, 494
67 Nguyễn Thanh Tuyền, Nguyễn Ngọc Thanh (2001), Giáo trình thuế, NXB Thống
kê, Hà Nội
68 Ủy ban kế hoạch Nhà nước (1989), Thuế và cải cách thuế, Tập 2: Vấn đề ở Việt
Nam, Hà Nội, tr 463, 494
69 UBND tỉnh Thanh Hóa (1996), Chỉ thị số 31-CT/UB ngày 06/12/1996 của UBND
tỉnh Thanh Hóa thực hiện Nghị định số 72/CP ngày 18/11/1996 của Chính phủ,
Thanh Hóa
70 Đào Trí Úc (1995), Những vấn đề lý luận cơ bản nhà nước và pháp luật, NXB Khoa
học xã hội, Hà Nội
71 Viện Khoa học Tài chính - Bộ Tài chính (1995), Lịch sử Tài chính Việt Nam, tập 2,
tr 36, 63, Hà Nội
72 Viện Khoa học Tài chính - Bộ Tài chính (2002), Chính sách thuế của chúng ta trong
tiến trình hội nhập, NXB Tài chính, Hà Nội
73 Viện Khoa học xã hội Việt Nam (1999), Từ điển Luật học, NXB Từ điển Bách khoa,
Hà Nội
74 Viện Ngôn ngữ học, Từ điển Tiếng việt, Hà Nội, tr 973
75 Võ Khánh Vinh (2004), "Xây dựng hệ thống pháp luật có hệ thống, đồng bộ", Nghiên
cứu lập pháp (10), Hà Nội
76 Nguyễn Như Ý (1998), Đại Từ điển Tiếng Việt, Trung tâm Ngôn ngữ và Văn hóa
Việt Nam, NXB Văn hóa - Thông tin, Hà Nội
II Tiếng Anh
77 Taxation Law in Australia
78 Chia, Ngee Choon (2000), "Trend in Tax Structures and Fiscal Policy Issues in the
New Millennium", Asia-Pacific Tax Bullentin, March/April series
79 Kelvin Fletcher (2002), Tax Incentives in Cambodia, Lao PDR, and Vietnam