Pháp luật về định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp

Tuy nhiên, với sự hạn chế về kiến thức và thời gian thực hiện cũng như kinh nghiệm thực tế, Luận văn vẫn còn nhiều thiếu sót và vấn đề định giá nói riêng, xác định giá trị tài sản góp [r]

-iii-

TÓM TẮT

Tên đề tài: Pháp luật về định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp

Thời gian thực hiện: 06 tháng (từ ngày 05/3/2016 – 05/9/2016)

Qua thời gian tìm hiểu, nghiên cứu và phân tích các quy định pháp luật Việt Nam về định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp, Luận văn đã đạt được hai kết quả chính sau:

Thứ nhất, Luận văn đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận về định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp Ở nội dung này, Luận văn tập trung đi sâu nghiên cứu các vấn đề như: khái quát về doanh nghiệp, khái quát về tài sản góp vốn vào doanh nghiệp, khái quát về định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp, lược sử quy định pháp luật Việt Nam về định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp và vai trò, ý nghĩa của định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp Những vấn đề lý luận này chính là cơ sở để Luận văn tiếp tục thực hiện nội dung chính thứ hai Thông qua việc phân tích các cơ sở lý luận

về định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp đã thấy được hoạt động này có vai trò

vô cùng quan trọng không những đối với doanh nghiệp mà còn đối với các chủ thể khác có liên quan đến doanh nghiệp như đối tác, chủ nợ… và đặc biệt là ảnh hưởng không nhỏ đến công tác quản lý của Nhà nước đối với doanh nghiệp nói chung, vốn của doanh nghiệp nói riêng, rộng hơn nữa là công tác điều tiết vĩ mô nền kinh tế của Nhà nước trong bối cảnh hiện nay

Thứ hai, Luận văn đã đi sâu phân tích quy định pháp luật về định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp Trong đó, Luận văn đã lần lượt phân tích các quy định pháp luật hiện hành về chủ thể định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp, tài sản được định giá khi góp vốn vào doanh nghiệp, thủ tục định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp và quyền, nghĩa vụ của chủ thể định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp Trên cơ sở phân chia hoạt động định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp thành hai nhóm chính là định giá trên cơ sở tự thỏa thuận giữa các thành viên, cổ đông sáng lập, giữa cá nhân, tổ chức đại diện doanh nghiệp và người góp vốn và định

-iv-

giá thông qua tổ chức thẩm định giá chuyên nghiệp, Luận văn đã chỉ ra những hạn chế của pháp luật hiện hành về các vấn đề trên đồng thời đề xuất một số ý kiến nhằm hoàn thiện pháp luật hiện hành Thông qua nội dung này của Luận văn, chúng ta có thể thấy được, như đã nói, mặc dù hoạt động định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp có vai trò, ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp và nhiều chủ thể khác, nhưng hoạt động này vẫn chưa được điều chỉnh bởi những quy định pháp luật hoàn thiện Do đó, việc cần phải sửa đổi ngay các quy định pháp luật hiện hành về định giá tài sản nói chung là vấn đề cần thiết hiện nay Bên cạnh đó, Luật Doanh nghiệp năm

2014 cũng cần phải có sự điều chỉnh khi quy định về định giá tài sản góp vốn nói riêng, xác định giá trị tài sản góp vốn nói chung cho phù hợp với các văn bản pháp luật liên quan Vấn đề ở đây không những các văn bản pháp luật trên cần phải được sửa đổi ngay mà nó còn phải được hướng dẫn cụ thể hơn bởi các văn bản quy định chi tiết nhằm đảo tính thống nhất và khả thi của hệ thống các văn bản pháp luật khi điều chỉnh về hoạt động định giá, xác định giá trị tài sản nói chung và định giá, xác định giá trị tài sản góp vốn nói riêng

Tuy nhiên, với sự hạn chế về kiến thức và thời gian thực hiện cũng như kinh nghiệm thực tế, Luận văn vẫn còn nhiều thiếu sót và vấn đề định giá nói riêng, xác định giá trị tài sản góp vốn vào doanh nghiệp nói chung cần phải được tiếp tục nghiên cứu bởi những công trình khoa học của các tác giả khác

-v-

ABSTRACT

Theme title: The law on the valuation of assets contributed as capital to

business

Implementation period: 06 months (from March 5, 2016 to September 5, 2016) Through the time of learning, study and analysis the provisions of law of Vietnam on the valuation of assets contributed as capital to business, Thesis has achieved two major following results:

Firstly, the thesis clarified the theoretical basis for the valuation of assets contributed as capital to business In this content, the thesis studied deeply the issues such as the overview of business, the overview of the assets contributed to business, the overview of the valuation of assets contributed as capital to business, the history

of the provisions of law of Vietnam on the valuation of assets contributed as capital

to business and the role and significance of the valuation of assets contributed as capital to business These theoretical issues are the basis for the thesis to be continued implementation of the second major content Through the analysis of the theoretical basis for the valuation of assets contributed as capital to business, it could see this activity has extremely important role not only for businesses but also for the other relevant actors to business such as partners, creditors, etc and especially there is a large effect on the management of State for business in general, capital of business in particular, more broadly, it’s macro work of State's economy in the current context

Secondly, the thesis has a detailed analysis of the legal provisions on the valuation of assets contributed as capital to business The thesis analyzed in turn the current legal provisions on the subject of valuation of assets contributed as capital to business, the property is valued as contributing capital to business, the procedures of valuation of assets contributed as capital to business and the rights and obligations of the subject of valuation of assets contributed as capital to business therein On the basis of division operation of the valuation of assets contributed as capital to business into two main groups such as the valuation was

-vi-

on the basis of mutual agreement between the members and founding shareholders, between individuals, organizations represent for business and contributors and valuation through the organization of professional valuation, Thesis pointed out the limitations of the current legislation on the above issues and proposed some ideas for improvement to existing laws Through this content

of the thesis, we can see that, as mentioned, although the operation of the valuation

of assets contributed as capital to business has important role and significance for business and many other subjects, this operation has not been adjusted by the perfect provisions of law Therefore, the immediate need to modify the current legal provisions on the valuation of assets is generally the necessary current problem Besides, Business Law in 2014 also needs to be adjusted when the provisions on the valuation of assets contributed as capital in particular, determination of the value of the assets contributed in general to suit with the relevant legal documents The issue here is not only the above legal documents need to be modified immediately, but also it must be more specific guidance by providing details documents to ensure the consistency and feasibility of the system

of legal documents when it’s adjusted for valuation activities, determination of the value of assets in general and the valuation, determination of the value of the assets contributed in particular

However, with the limited knowledge and the implementation period as well

as practical experience, thesis still has many shortcomings of valuation problems in particular, determination of the value of the assets contributed to business in general that needs to be further studied by the scientific works of other authors

-vii-

MỤC LỤC

Trang Trang tựa

Quyết định giao đề tài

LỜI CAM ĐOAN i

TÓM TẮT iii

ABSTRACT v

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT x

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2

3 Giới hạn đề tài 3

4 Mục đích nghiên cứu 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Bố cục của Luận văn 5

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN GÓP VỐN VÀO DOANH NGHIỆP 6

1.1 Khái quát về doanh nghiệp 6

1.1.1 Khái niệm doanh nghiệp 6

1.1.2 Các loại hình doanh nghiệp 7

1.2 Khái quát về tài sản góp vốn vào doanh nghiệp 9

1.2.1 Khái niệm tài sản 9

1.2.2 Khái niệm tài sản góp vốn vào doanh nghiệp 11

1.2.3 Phân loại tài sản góp vốn 13

1.3 Khái quát về định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp 17

1.3.1 Định giá 17

1.3.1.1 Khái niệm định giá 17

-viii-

1.3.1.2 Đặc điểm của định giá 19

1.3.1.3 Phân loại định giá 20

1.3.2 Khái niệm định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp 21

1.3.3 Chủ thể định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp 23

1.3.4 Nguyên tắc định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp 24

1.3.4.1 Nguyên tắc nhất trí 24

1.3.4.2 Nguyên tắc thỏa thuận 25

1.3.5 Phương pháp định giá 25

1.4 Vai trò và ý nghĩa của định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp 26

1.5 Lược sử quy định pháp luật Việt Nam về định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp 27

CHƯƠNG 2: QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN GÓP VỐN VÀO DOANH NGHIỆP – HẠN CHẾ VÀ HƯỚNG HOÀN THIỆN 32

2.1 Chủ thể định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp 32

2.1.1 Chủ thể định giá trên cơ sở tự thỏa thuận 32

2.1.1.1 Những quy định và hạn chế của pháp luật 32

2.1.1.2 Hướng hoàn thiện 38

2.1.2 Chủ thể định giá là tổ chức thẩm định giá chuyên nghiệp 40

2.1.2.1 Những quy định và hạn chế của pháp luật 40

2.1.2.2 Hướng hoàn thiện 44

2.2 Quyền và nghĩa vụ của chủ thể định giá 46

2.2.1 Quyền và nghĩa vụ của chủ thể định giá trên cơ sở tự thỏa thuận 46

2.2.1.1 Những quy định và hạn chế của pháp luật 46

2.2.1.2 Hướng hoàn thiện 54

2.2.2 Quyền và nghĩa vụ của chủ thể định giá là tổ chức thẩm định giá chuyên nghiệp 57

2.2.2.1 Những quy định và hạn chế của pháp luật 57

2.2.2.2 Hướng hoàn thiện 58

2.3 Tài sản được định giá khi góp vốn vào doanh nghiệp 59

-ix-

2.3.1 Tài sản được định giá là giá trị quyền sử dụng đất 60

2.3.1.1 Những quy định và hạn chế của pháp luật 60

2.3.1.2 Hướng hoàn thiện 60

2.3.2 Tài sản được định giá là giá trị quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật 61

2.3.2.1 Những quy định và hạn chế của pháp luật 61

2.3.2.2 Hướng hoàn thiện 62

2.3.3 Tài sản được định giá là các tài sản khác 63

2.3.3.1 Những quy định và hạn chế của pháp luật 63

2.3.3.2 Hướng hoàn thiện 64

2.4 Thủ tục định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp 64

2.4.1 Thủ tục định giá trên cơ sở tự thỏa thuận 64

2.4.1.1 Những quy định và hạn chế của pháp luật 64

2.4.1.2 Hướng hoàn thiện 66

2.4.2 Thủ tục định giá thông qua tổ chức thẩm định giá chuyên nghiệp 67

2.4.2.1 Những quy định và hạn chế của pháp luật 67

2.4.2.2 Hướng hoàn thiện 70

KẾT LUẬN 74

TÀI LIỆU THAM KHẢO 75

-x-

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT

BLDS: Bộ luật Dân sự

CTCP: Công ty cổ phần

CTHD: Công ty hợp danh

DNTN: Doanh nghiệp tư nhân

ĐHĐCĐ: Đại hội đồng cổ đông

HĐQT: Hội đồng quản trị

HĐTV: Hội đồng thành viên

LCT: Luật Công ty

LDN: Luật Doanh nghiệp

QSDĐ: Quyền sử dụng đất

QSHTT: Quyền sở hữu trí tuệ

TNHH: Trách nhiệm hữu hạn

-1-

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Khi nói đến sự tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế không thể không kể đến vai trò và sự đóng góp to lớn của các DN Khi DN được thành lập và hoạt động thì yếu tố đầu tiên, quan trọng, quyết định sự tồn tại của DN chính là vốn Nó không những quyết định sự sống còn của DN mà còn thể hiện khả năng gánh chịu nghĩa vụ pháp lí của DN, quyết định quyền và nghĩa vụ của các CSH, chủ đầu tư của DN Một trong các nguồn quan trọng và chủ yếu nhất để hình thành vốn của DN chính là vốn góp của các TV, CĐ khi thành lập DN và trong quá trình hoạt động của DN

Pháp luật DN ở Việt Nam quy định: “Tài sản góp vốn có thể là Đồng Việt Nam, ngoại tệ tự do chuyển đổi, vàng, giá trị quyền sử dụng đất, giá trị quyền sở hữu trí tuệ, công nghệ, bí quyết kỹ thuật, các tài sản khác có thể định giá được bằng Đồng Việt Nam” [29, Khoản 1 Điều 35] Như vậy, khi góp vốn vào DN, TV, CĐ có thể góp vốn bằng tiền, vàng, ngoại tệ tự do chuyển đổi hoặc các tài sản khác theo quy định của pháp luật Nếu tài sản góp vốn không phải là tiền, vàng, ngoại tệ tự do chuyển đổi mà là các tài sản khác thì vấn đề đặt ra là việc định giá tài sản được dùng để góp vốn vào DN Hoạt động định giá tài sản góp vốn vào DN có thể được thực hiện bởi

sự thỏa thuận của các TV, CĐ sáng lập hoặc giữa CSH, HĐTV đối với công ty TNHH

và CTHD, HĐQT đối với CTCP và người góp vốn hoặc có thể được thực hiện thông qua tổ chức thẩm định giá chuyên nghiệp

Có thể nói, hoạt động định giá tài sản góp vốn vào DN giữ vai trò vô cùng quan trọng không những đối với chính bản thân DN mà còn với các chủ thể khác có liên quan đến DN và hơn hết là Nhà nước Tuy nhiên, qua nghiên cứu, hiện nay, hoạt động định giá tài sản góp vốn vào DN chỉ được quy định chính thức tại Điều 37 LDN năm 2014 Hơn nữa, qua nghiên cứu quy định tại Điều 37 LDN năm 2014, tác giả nhận thấy những quy định của LDN năm 2014 vẫn chưa hoàn thiện, còn bộc lộ những hạn chế nhất định Những hạn chế này sẽ gây ra khó khăn cho DN khi tiến hành hoạt động định giá tài sản góp vốn cũng như dẫn đến hệ quả gây ảnh hưởng tiêu cực đến

-2-

các chủ thể có liên quan đến DN và thậm chí gây ảnh hưởng đến nền kinh tế của đất nước Chính những hạn chế của pháp luật hiện hành về định giá tài sản góp vốn vào

DN sẽ không đáp ứng được nhu cầu của một nền kinh tế phát trển nhanh và hội nhập quốc tế Vì vậy, vấn đề quan trọng hiện nay là cần xây dựng một khung pháp lí phù hợp hướng dẫn việc định giá tài sản góp vốn vào DN trên cơ sở rút kinh nghiệm từ những sự kiện đã xảy ra trên thực tế và hiện đang là vấn đề giành được nhiều sự quan tâm của các DN trong và ngoài nước Xuất phát từ lý do trên, tác giả chọn đề tài

“Pháp luật về định giá tài sản góp vốn vào doanh nghiệp” làm Luận văn tốt nghiệp

chương trình đào tạo Thạc sĩ Luật Kinh tế

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Qua tìm hiểu của tác giả, ở Việt Nam, cho đến nay chỉ mới có một số công trình nghiên cứu liên quan đến hoạt động định giá tài sản nói chung được công bố dưới hình thức các bài báo khoa học được đăng trên các tạp chí khoa học chuyên ngành, sách chuyên khảo Trong số đó có các bài viết tiêu biểu như:

- Nguyễn Chí Nghĩa (2004), “Cổ phần hóa DNNN: những vấn đề về định giá tài sản - đấu giá cổ phần”, Tạp chí xây dựng, số 11, tr 21-22 Bài viết đã phân tích

và chỉ ra những hạn chế đối với hoạt động xác định giá trị DN nhà nước cần cổ phần hóa và giá trị cổ phiếu của những DN này Đồng thời, tác giả bài viết đã đề xuất một

số giải pháp thiết thực nhằm xác định đúng giá trị của các DN nhà nước trong lộ trình

cổ phần hóa trong giai đoạn tới Tuy nhiên, bài viết được phân tích trên góc độ xác định giá trị của DN chứ không chỉ dừng lại ở việc định giá tài sản góp vốn vào DN – vấn đề mà Luận văn đang tập trung làm sáng tỏ

- Khắc Luyện (2006), “Cần thống nhất cách định giá tài sản vay vốn ngân hàng”, Tạp chí ngân hàng, số 22, tr 26-27 Bài viết đã phân tích, chỉ ra những hạn

chế, bất cập và đề xuất phương hướng giúp các ngân hàng thương mại tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cũng như sự tùy tiện trong quy định về định giá đối với tài sản bảo đảm Tuy nhiên, bài viết chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu các quy định về định giá tài sản bảo đảm khi vay vốn mà không đề cập đến vấn đề định giá tài sản góp vốn theo quy định của LDN năm 2014