Nhưng, chân dung văn học sẽ miêu tả tác giả không chỉ thông qua tác phẩm mà phần nhiều còn trực tiếp thông qua các chi tiết thuộc tiểu sử và con người thật tác giả trong ứng xử, nói năn[r]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-
NGUYỄN HOÀI THU
THỂ LOẠI CHÂN DUNG VĂN HỌC TRONG SÁNG TÁC CỦA
M.GORKY VÀ K.PAUSTOVSKY:
NHỮNG ĐẶC ĐIỂM LOẠI HÌNH
Luận văn thạc sĩ chuyên ngành: Văn học nước ngoài
Mã số: 60 22 01 45
Người hướng dẫn: PGS TS Phạm Gia Lâm
Hà Nội – 2016
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 5
Trang 21 Mục đích, ý nghĩa của đề tài 5
2 Lịch sử vấn đề 6
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 9
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 10
5 Phương pháp nghiên cứu 10
6 Cấu trúc luận văn 10
Chương 1: THỂ LOẠI CHÂN DUNG VĂN HỌC VÀ VỊ TRÍ CỦA NÓ TRONG SÁNG TÁC CỦA M.GORKY VÀ K.PAUSTOVSKY 11
1.1 Về thể loại chân dung văn học 11
1.1.1 Lịch sử thể loại chân dung văn học 11
1.1.2 Khái niệm thể loại chân dung văn học 12
1.1.3 Đặc trưng thể loại chân dung văn học 15
1.2.Vị trí thể loại chân dung văn học trong sáng tác của M.Gorky và
K.Paustovsky Error! Bookmark not defined
1.2.1 Vị trí thể loại chân dung văn học trong sáng tác của M.GorkyError! Bookmark not defined 1.2.2 Vị trí thể loại chân dung văn học trong sáng tác của K.PaustovskyError! Bookmark not defined
Tiểu kết Error! Bookmark not defined
Chương 2: NHÂN VẬT CỦA CHÂN DUNG VĂN HỌC – SỰ TỔNG HỢP GIỮA
CON NGƯỜI NGOÀI ĐỜI VÀ HÌNH TƯỢNG VĂN HỌCError! Bookmark not defined
2.1 Đối tượng được dựng chân dung văn học Error! Bookmark not defined
2.1.1 Những người cùng thời Error! Bookmark not defined
2.1.2 Văn nghệ sĩ – những con người tài năng Error! Bookmark not defined
2.1.3 Văn nghệ sĩ - những con người của đời thườngError! Bookmark not defined
2.1.4 Văn nghệ sĩ – cái tâm với văn chương và cuộc đờiError! Bookmark not defined
2.2 Cách tiếp cận đối tượng Error! Bookmark not defined
2.2.1 Gặp gỡ, đối thoại, trò chuyện Error! Bookmark not defined
2.2.2 Thông qua tác phẩm Error! Bookmark not defined
2.2.3 Thông qua kí ức Error! Bookmark not defined
Trang 3Chương 3: TỔ CHỨC TRUYỆN KỂ TRONG CHÂN DUNG VĂN HỌCError! Bookmark not defined 3.1 Kết cấu Error! Bookmark not defined
3.1.1 Kết cấu theo lối cổ điển Error! Bookmark not defined
3.1.2 Kết cấu theo lối ấn tượng Error! Bookmark not defined
3.2 Điểm nhìn Error! Bookmark not defined
3.2.1 Theo yếu tố không gian và tâm lý Error! Bookmark not defined
3.2.2 Theo yếu tố thời gian Error! Bookmark not defined
3.3 Giọng điệu Error! Bookmark not defined
3.3.1 Giọng đối thoại, bình luận Error! Bookmark not defined
3.3.2 Giọng điệu trữ tình Error! Bookmark not defined
Tiểu kết Error! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 16
Trang 4DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT SỬ DỤNG TRONG LUẬN VĂN
KHXH : Khoa học Xã hội Nxb : Nhà xuất bản
Trang 5MỞ ĐẦU
1 Mục đích, ý nghĩa của đề tài
Maxim.Gorky (Trong toàn bộ luận văn, chúng tôi thống nhất phiên âm tên riêng theo thông lệ quốc tế là chuyển tự sang tiếng Anh, kể cả trong những nguồn trích) từng nói “văn học là nhân học”, còn nhà văn Nguyễn Minh Châu thì cho rằng: “văn học và đời sống là hai vòng tròn đồng tâm mà tâm điểm là con người” Lấy cuộc sống con người làm đối tượng trung tâm văn học sẽ có một điểm tựa vững chắc để chiếm lĩnh thế giới nghệ thuật siêu việt này Văn nghệ sĩ cũng là những nhân vật của cuộc sống ấy và họ trở thành đối tượng khách quan để văn học phản ánh Đằng sau những trang viết của họ cũng là những nỗi niềm, số phận, tính cách, tài năng của một con người cần được chia sẻ, giãi bày Hơn thế nữa, người nghệ sĩ vốn có tâm hồn nhạy cảm tinh tế trước những biến động tinh vi phức tạp của cuộc sống Cho nên, cuộc đời văn nghệ sĩ cũng đa dạng, phong phú, lắm suy tư và nhiều phức tạp như chính cuộc sống vậy Cuộc đời và sự nghiệp của các nhà văn, nhà thơ luôn là mảng đề tài hiện thực vô cùng phong phú thu hút sự chú { của các cây bút chuyên nghiệp đến tìm hiểu và khám phá từ đó phác họa lên bức chân dung sinh động hấp dẫn của người văn nghệ sĩ Nghiên cứu về tác giả, tác phẩm văn học, nếu dựa vào các tập chân dung văn học, người nghiên cứu sẽ được cung cấp những tư liệu cần thiết về cuộc đời, sự nghiệp, quan niệm sống của nhà văn, nhà thơ Nhu cầu tìm hiểu về tác giả mà người đọc yêu thích tự nhiên được đáp ứng sẽ khiến người đọc cảm thấy hứng thú hơn với văn chương Và sự xuất hiện của thể chân dung văn học trên văn đàn như một lẽ tất yếu cần phải có của nó
Trên thế giới, thể tài chân dung văn học đã xuất hiện từ lâu Song so với các thể loại anh em khác trên văn đàn thì chân dung văn học ra đời sau nhưng nhanh chóng được độc giả tiếp nhận Trong khoảng 20 năm trở lại đây ở Việt Nam, thể tài chân dung xuất hiện khá phổ biến và trở thành một hiện tượng thẩm mĩ đáng chú { trong văn chương Trên thế giới đã có nhiều cây bút xuất sắc viết chân dung văn học thành công và để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người đọc Trong đó phải kể đến những tên tuổi nổi tiếng như M.Gorky viết về L.Tolstoy, A.Chekhov, S.Yesenin; Stephan Zweig viết về Balzac, Dickens, Byron; Nguyễn Đăng Mạnh viết về Quang Dũng, Nguyên Ngọc; Vương Trí Nhàn viết về Tô Hoài; Tô Hoài viết về Nam Cao …
M.Gorky và K.Paustovsky là hai trong số không nhiều nhà văn Nga vĩ đại thành công với thể chân dung văn học và có nhiều đóng góp lớn lao đối với nền văn học Nga nói riêng và nền văn học thế giới nói chung Trong các sáng tác của hai ông, ta nhận thấy dấu vết đặc trưng của thể loại chân dung văn học Nghiên cứu và đánh giá về văn nghiệp của M.Gorky và K.Paustovsky, không thể không nghiên cứu mảng sáng tạo chân dung văn học của họ Qua các tác phẩm của mình, M.Gorky và K.Paustovsky đã chia sẻ
Trang 6cùng bạn đọc những phát hiện tinh tế về chân dung nhiều nhà văn, nhà thơ nổi tiếng với sự quan tâm trước cái hay, cái đẹp của nghệ thuật Là những người trong cuộc với sự quan tâm, trân trọng bạn bè đồng nghiệp, M.Gorky và K.Paustovsky đã phát huy khả năng quan sát nhạy bén, phân tích mối quan hệ giữa văn chương và đời sống xã hội một cách thuyết phục để phác họa được những chân dung văn học đặc sắc Tìm hiểu các tác phẩm chân dung văn học của M.Gorky và K.Paustovsky ta như được trực tiếp gặp gỡ với những nhà văn, nhà thơ mà mình yêu qu{ Các chân dung văn học được M.Gorky và K.Paustovsky mặc dù dựa trên một số nguyên tắc chung của thể loại nhưng vẫn theo những cách riêng độc đáo, vì thế có sức hấp dẫn đặc biệt Chân dung văn học của M.Gorky và K.Paustovsky đều viết về những nhà văn, nhà thơ nổi tiếng trên thế giới Qua những chân dung văn học ấy, chúng ta cũng có dịp gặp gỡ với chính chân dung M.Gorky và K.Paustovsky
Hiện nay chưa có một công trình nào nghiên cứu tập trung về đề tài này với tư cách là một đối tượng chuyên biệt Trên cơ sở những công trình đi trước, người viết đã học hỏi, nghiên cứu về đặc điểm nổi bật của thể tài chân dung văn học trong sáng tác của M.Gorky và K.Paustovsky với hy vọng có thêm
sự đóng góp trong việc nhận diện đặc điểm loại hình thể tài chân dung văn học Với đề tài này, chúng tôi mong muốn thông qua các tác phẩm chân dung văn học cụ thể của M.Gorky và K.Paustovsky làm sáng tỏ hơn nữa những nét chung mang tính tính loại hình và những đặc sắc, độc đáo trong nghệ thuật dựng
chân dung văn học của mỗi nhà văn Đó là lí do chúng tôi chọn và nghiên cứu đề tài Thể loại chân dung
văn học trong sáng tác của M.Gorky và K.Paustovsky: những đặc điểm loại hình
Tìm hiểu Thể loại chân dung văn học trong sáng tác của M.Gorky và K.Paustovsky: những đặc
điểm loại hình chúng tôi hi vọng sẽ bổ sung cho độc giả cách nhìn mới về tài năng của hai tên tuổi gắn
liền với những tác phẩm đã, đang và sẽ luôn song hành cùng nghệ thuật văn chương của nhân loại tiến
bộ
2 Lịch sử vấn đề
Thể loại chân dung văn học xuất hiện ở châu Âu ngay từ đầu thế kỷ XIX Ở Nga, trên tạp chí Thông tín viên châu Âu số 9 và 10 năm 1803 có bài phê bình tiểu sử I.F.Bordanovich của Karamzin Còn ở Tây Âu, người đi “tiên phong” là Charles-Augustin Sainte-Beuve Năm 1829, trên tạp chí Revue de Paris
có đăng loạt bài của ông viết về chân dung các nhà văn Pierre Corneille, Nicolas Boileau, La Fontaine
Trong bộ sách Bách khoa văn học giản lược của Liên Xô gồm chín tập với hàng chục ngàn trang khổ lớn 20x26 cm đã dành riêng cho chân dung văn học 12 dòng ghi chép trong mục Chân dung văn học: “Một
loại bút k{ mang tính chất tư liệu, viết về nhà văn, họa sĩ, nhà hoạt động xã hội xuất chúng… xây dựng
trên cơ sở trò chuyện với “nhân vật” đó Chân dung văn học hướng vào việc dựng lại diện mạo toàn vẹn
(hình thể, tinh thần, sáng tác,…) của nhân vật hoặc hướng vào việc khám phá nét chủ đạo của cuộc đời
Trang 7“nhân vật” ấy, có khi qua một lát cắt thời gian nhất định” Trong các công trình l{ luận văn học, việc
nghiên cứu hình thức và chức năng của chân dung văn học ở những hình thức sử thi cơ bản nhất – tiểu thuyết, truyện vừa, truyện ngắn, k{ được triển khai theo một số hướng khác nhau: a) chân dung được xem là một thành tố quan trọng nhất để tạo nên hình tượng nghệ thuật, một biện pháp xây dựng tính cách nhân vật (N.D.Dmitriev, B.Galanov, S.M.Solovev); b) chân dung được xem như là một phần của hệ thống k{ hiệu (R.Jakovson, Yu.Lotman) và c) chân dung được coi là một hình thức phân tích tâm l{, gắn với việc định tính phương pháp và phong cách cá nhân của nhà văn (A.A.Sidorov, N.K.Gudzy, N.Naumova, …)
Như vậy, sự khái quát l{ thuyết về thể tài này đang còn khá ít ỏi Xung quanh nó còn nhiều { kiến khác nhau nhưng vấn đề chính vẫn là ở thực tế sáng tác Đó là cơ sở cụ thể để bàn về l{ thuyết của thể tài này
Bản thân việc dựng một chân dung, về thực chất cũng bao hàm sự l{ giải về một nghệ sĩ, sự đánh giá vị trí và vai trò của người đó trong một nền văn nghệ Về chiều sâu, viết chân dung văn học cũng không kém phần nghiêm ngặt so với yêu cầu đặt ra trong nghiên cứu, phê bình Trong nhiều bài viết về các nhà văn trên báo chí văn học Liên Xô mới chỉ ở mức chừng mực và khiêm tốn Có thể kể đến
một vài bài viết như Những nét phác họa cho một chân dung, Các nhà văn Xô Viết…
Tuy nhiên, vì là một thể tài còn khá mới ở Việt Nam nên chân dung văn học đang rất cần sự quan tâm, chú ý nhiều hơn nữa của các cây bút làm nghệ thuật cũng như độc giả Trong văn học Việt Nam, khái niệm chân dung văn học cũng đang còn khá mới Thời kì trung đại, tuy chưa thấy bóng dáng của thể tài này nhưng bước sang thời kì hiện đại, đặc biệt là từ sau năm 1986, chân dung văn học đã có một vị trí mới Nó dần tạo thành một dòng chảy mạnh mẽ trong lịch sử văn học đương đại Chân dung văn học xuất hiện và được ghi nhận từ những năm đầu của thế kỉ XX với những đầu sách ít ỏi Nhưng đến giai đoạn văn học đương đại thì thể tài chân dung văn học phát triển mạnh cả về số lượng lẫn chất lượng Trên văn đàn, xuất hiện hàng loạt cây bút dựng chân dung với các sáng tác tiêu biểu: Nguyễn Đăng Mạnh
với Chân dung và phong cách, Vương Trí Nhàn với Cây bút, đời người, Trần Đăng Khoa với Chân
dung và đối thoại, Nguyễn Quang Lập với Bạn văn, Nguyễn Tham Thiện Kế với Miền lưu dấu văn nhân… Các tập chân dung đương đại là sự tiếp nối tất yếu của xu thế viết chân dung đã hình thành từ
thế kỉ trước Các tập sách chân dung văn học như một viện bảo tàng về các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng Trong đó, các tác giả dựng chân dung đã đưa ra nhiều cách lựa chọn, tiếp cận và kết cấu linh hoạt, đa dạng các sắc thái giọng điệu Do đó, các chân dung văn học hiện lên một cách chân thực, sinh động và hấp dẫn
Thể tài chân dung văn học ra đời ở Việt Nam so với thế giới là hơi muộn nhưng chân dung văn học ở Việt Nam cũng tạo được những thành công nhất định Nhiều tác phẩm nổi tiếng trên thế giới
Trang 8được đánh giá là tiêu biểu, mẫu mực như sáng tác của M.Gorky, S.Zweig, K.Paustovsky… thì Việt Nam cũng có Nguyễn Đăng Mạnh, Tô Hoài, Phong Lê, Trần Đăng Khoa, Nguyễn Quang Thiều… Chính những thành tựu trong thể tài chân dung của các nhà văn thế giới đã làm động lực thúc đẩy tâm thế sáng tạo cho những thành tựu của văn học Việt Nam Cho nên, cần phải khẳng định giá trị mở đầu và làm nền tảng vững chắc cho sự ra đời của thể chân dung văn học nói chung trong văn chương thế giới thì phải kể đến hai gương mặt tiêu biểu nổi bật của văn học Nga là M.Gorky và K.Paustovsky
M.Gorky là “một trong những đại diện lớn nhất của văn học vô sản” của Nga và thế giới thế kỷ
XX Những “công trình nghệ thuật do chính bàn tay của người nghệ sỹ thiên tài sáng tạo nên” *3+ được nhiều nhà phê bình đánh giá rất cao “thiếu đi những cái ấy chúng ta không sao hình dung được bộ mặt ngày nay không những của nền văn học Nga mà cả nền văn học thế giới” *3+ Henry Bacbusse, nhà văn lớn của nước Pháp khẳng định: “Ảnh hưởng của M.Gorky đối với các nhân vật trẻ, họa sĩ, và nghệ sĩ chúng ta thật lớn lao M.Gorky là ngọn đuốc vĩ đại, người mở những con đường văn học mới cho toàn thế giới và những nhà hành động văn học sẽ đi theo’’ Những truyện ngắn đầu tay của nhà văn với bút danh cay đắng (Gorky) xuất hiện và được đăng trên báo đã làm ngạc nhiên và tốn bao nhiêu giấy mực của các nhà phê bình, nghiên cứu đương thời Tính chất đa dạng, phong phú về thể loại cũng như đề tài trong sáng tác của M.Gorky đã phản ánh phong cách riêng biệt, tiếng nói mới cho M.Gorky như một ngôi sao lạ trên bầu trời văn học bông hoa với hương mới trong vườn văn Nga và thế giới Với hơn bốn mươi năm sáng tác và cống hiến nhà văn vô sản vĩ đại đã để lại cho văn học Nga một di sản lớn: truyền thống Gorky Nói về đóng góp của M.Gorky trong lĩnh vực l{ luận và phê bình văn học
trước hết phải kể đến bộ sách M.Gorky viết “Bàn về văn học” và nhiều bài phê bình nghiên cứu đăng
trên các tạp chí Nhà văn đã xây dựng thành công một số chân dung văn học như V.Lenin, A.Chekhov,
L.Tolstoy, chỉ đạo xây dựng bộ sách “Cuộc đời của những danh nhân” và “Tủ sách nhà thơ” “…trong
Gorky có cả nước Nga Cũng như không thể hình dung nước Nga không có sông Volga, tôi không thể nào nghĩ rằng trong nước Nga lại không có Gorky Ông là người đại diện toàn quyền của nhân dân Nga tài năng vô tận Ông yêu mến và hiểu nước Nga tường tận, (…), trong mọi ‘lát cắt”, cả trong không gian, cả trong thời gian” *62, tr.227]
Người viết những lời có cánh trên về M.Gorky là K.Paustovsky Với hơn nửa thế kỉ sống và hoạt động trong nhiều lĩnh vực như làm báo, viết văn, giảng dạy tại học viện Gorky, K.Paustovsky đã để lại một khối lượng tác phẩm đồ sộ, phong phú đa dạng về thể loại – tiểu thuyết, truyện vừa, tiểu luận, chân dung văn học Hòa vào dòng mạch chung của văn xuôi Nga hiện đại, K.Paustovsky vẫn chọn cho mình một lối đi riêng khẳng định vị trí và tên tuổi của mình bên cạnh những tên tuổi trụ cột của dòng văn học đương thời Những câu chuyện vừa hiện thực vừa trữ tình với lối kể chuyện nhẹ nhàng của K.Paustovsky
Trang 9luôn khơi gợi những rung động mỏng manh, khẽ khàng trong tâm hồn con người, mở ra chiều sâu mênh mang của cái đẹp ẩn giấu sau những điều bình dị, giản đơn Mỗi câu chuyện của K.Paustovsky là một bài
ca ngọt ngào về tình yêu con người và cuộc sống Trong lời giới thiệu Truyện chọn lọc - K.Paustovsky, Ilya
Erenburg nhận định: “Nếu không kể đến những tác phẩm chọn lọc của K.Paustovsky thì nền văn học Nga
đã bỏ sót một nét đẹp hiếm có Trong lịch sử văn học Nga có rất nhiều tài năng lỗi lạc mà tên tuổi của họ
đã được thế giới công nhận, nhưng thật khó có thể tìm được một tấm gương tận tụy, miệt mài trong hoạt động sáng tác như K.Paustovsky Bạn đọc yêu mến K.Paustovsky bởi vì lòng tốt không có giới hạn của ông dành cho con người và cuộc đời Trong tác phẩm của ông, con người nào cũng nhân hậu, con người nào cũng hào hiệp, con người nào cũng sẵn sàng giúp đỡ người khác Đừng ngần ngại trao tặng lòng yêu thương, sự chia sẻ đến mọi người xung quanh – đó là cách để được mọi người yêu qu{ và kính trọng K.Paustovsky được mọi người nhớ mãi cũng vì thế” *16+
Nghiên cứu về thế giới nghệ thuật truyện ngắn của M.Gorky và K.Paustovsky đã có nhiều công trình chuyên sâu, nhưng về những sáng tác thuộc thể tài chân dung văn học của họ thì còn chưa tương xứng so với tài năng và những đóng góp lớn lao mà hai nhà văn đã cống hiến cho nghệ thuật văn chương của nhân loại Ở Việt Nam, mặc dù đã có nhiều công trình đi sâu nghiên cứu thể chân dung văn học trong văn học Việt Nam nhưng chưa có công trình nào trực tiếp bàn về những sáng tác chân dung văn
học của M.Gorky và K.Paustovsky Đáng chú { thì chỉ có khóa luận tốt nghiệp Chân dung văn học của
Macxim Gorky của Phạm Thị Hồng Vân (2004, Khoa Ngữ văn, Trường ĐHSP Hà Nội) và K.Paustovsky dựng chân dung văn học của Nguyễn Thị Lan Anh (2006, Khoa Ngữ Văn, Trường ĐHSP Hà Nội)
K.Paustovsky cho rằng không gì có thể giúp ta hình dung sinh động về quá khứ như là những cuộc gặp gỡ với người đương thời của nó Chân dung văn học chính là thể loại có khả năng giúp người đọc hiểu được những con người nổi tiếng và thời đại của họ Trên cơ sở vai trò, { nghĩa của thể chân
dung văn học và thực tế tình hình nghiên cứu nó, chúng tôi lựa chọn đề tài Thể loại chân dung văn học
trong sáng tác của M.Gorky và K.Paustovsky: những đặc điểm loại hình với hi vọng sẽ mang đến những
đóng góp mới trong cách tiếp cận, nghiên cứu đặc điểm thể loại chân dung văn học trong sáng tác của M.Gorky và K.Paustovsky, khẳng định đóng góp của hai văn hào Nga vào tiến trình phát triển thể loại nói chung
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu:
Tìm hiểu chân dung văn học của M.Gorky và K.Paustovsky dưới góc nhìn đặc điểm loại hình, luận văn hướng tới khẳng định những đóng góp của hai ông trong thể tài chân dung văn học nói riêng và nền văn học Nga nói chung
Trang 10Nhiệm vụ nghiên cứu:
Để thực hiện mục đích trên, luận văn có nhiệm vụ nhận dạng bản chất, đặc trưng của thể chân dung văn học, vị trí của M.Gorky và K.Paustovsky trong thể chân dung văn học Trên cơ sở đó luận văn chỉ ra những nét tương đồng loại hìnhvà những đặc điểm phong cách trong sáng tạo chân dung văn học của M.Gorky và K.Paustovsky
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu của luận văn là những đặc điểm loại hình thể loại
chân dung trong sáng tác của M.Gorky và K.Paustovsky
Phạm vi nghiên cứu Trong luận văn này chúng tôi tập trung khảo sát khảo sát những đặc điểm
thể loại chân dung văn học và sự biểu hiện của chúng trong sáng tác của M.Gorky và K.Paustovsky
Văn liệu chủ yếu phục vụ nghiên cứu là hai tác phẩm sau: M.Gorky (1970), Bàn về văn học (Tập
2, Cao Xuân Hạo, Hoàng Minh dịch), NXB Văn học; K.Paustovsky (2011), Bông hồng vàng và bình minh
mưa (Kim Ân dịch), NXB Văn học
5 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này, chúng tôi sử dụng phương pháp sau:
+ Phương pháp cấu trúc - hệ thống : phương pháp chính này giúp người viết tìm hiểu một cách
có hệ thống những đặc điểm loại hình của thể loại chân dung văn học trong sáng tác của M.Gorky và K.Paustovsky
+ Với tư cách là phương pháp bổ trợ, việc so sánh, đối chiếu: giúp người viết xác định những đặc điểm chung loại hình của thể loại chân dung văn học và những biểu hiện riêng trong sáng tác của M.Gorky và K.Paustovsky để nhận rõ hơn phong cách riêng cũng như chiều sâu tư duy của họ
6 Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, Luận văn triển khai nội dung chính trong 3 chương:
Chương 1: Thể loại chân dung văn học và vị trí của nó trong sáng tác của M.Gorky và K.Paustovsky
Chương 2: Nhân vật của chân dung văn học – sự tổng hợp giữa con người ngoài đời và hình tượng văn học
Chương 3: Tổ chức truyện kể trong chân dung văn học