với suy nghĩ có thể tìm hiểu rõ hơn về vi phạm pháp luật về Bảo hiểm xã hội, các vấn đề pháp lý hiện hành để xử lý vi phạm pháp luật về Bảo hiểm xã hội, những vướng mắc, bất cập trong [r]
Trang 11
Thực tiễn xử lý vi phạm pháp luật về Bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh Phú Thọ Liability to compensation for damage caused by houses or other construction works according to
Vietnam Civil laws NXB H : Khoa Luật, 2013 Số trang 94tr +
Trần Thị Thu Trang
Khoa Luật Luận văn ThS ngành: Luật Kinh tế; Mã số: 60 38 50 Người hướng dẫn: GS.TSKH Đào Trí Úc
Năm bảo vệ: 2013
Keywords: Bảo hiểm xã hội; Vi phạm pháp luật; Pháp luật Việt Nam
Content
1 Tính cấp thiết của đề tài
Ngày nay, vai trò của an sinh xã hội ngày càng được nâng cao trong điều kiện kinh tế đang gặp nhiều khó khăn không chỉ ở Việt Nam mà còn trên nhiều quốc gia khác trên thế giới Trong đó, Nhà nước luôn có những biện pháp nhằm đảm bảo an sinh xã hội, để giữ vững chính trị nhằm phát triển kinh tế, đặc biệt trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội
Việt Nam đang trên đà phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa,
có sự quản lý của Nhà nước Phát triển an sinh xã hội nhằm đảm bảo cho đời sống người lao động, trong đó bảo hiểm xã hội (BHXH) là một bộ phận của an sinh xã hội, thúc đẩy an sinh xã hội phát triển Được tách ra và đi vào hoạt động là một ngành riêng biệt từ năm 1995, BHXH là hệ thống các quy định của Nhà nước nhằm đảm bảo về mặt vật chất cho người lao động và gia đình của họ, khiến
ho họ cảm thấy an toàn trong trường hợp bị nguy cơ mất việc làm; bị mất hoặc gián đoạn khả năng lao động hoặc những rủi ro khác trên cơ sở đóng góp của người lao động; của người sử dụng lao động và của Nhà nước
Sự gia tăng các hành vi vi phạm pháp luật BHXH đã và đang có chiều hướng gia tăng gây
ra những hệ quả về mặt kinh tế và xã hội, do vậy vấn đề xử lý vi phạm pháp luật BHXH cần sự phối kết hợp của các Bộ, ban, ngành để đạt hiệu quả cao nhất Ngày 22/11/2012 Bộ Chính trị ra Nghị quyết số 21-NQ/TW (QH 11) về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác Bảo hiểm Xã hội, Bảo hiểm Y tế giai đoạn 2012-2020”, qua đó thấy được vai trò của BHXH, BHYT trong chính sách an sinh xã hội của Đảng và Nhà nước, những định hướng phát triển ngành BHXH,BHYT và các biện pháp nhằm thực hiện việc các chế độ chính sách đảm bảo quyền và lợi ích của người lao động khi tham gia BHXH
Cùng với sự hình thành của nền kinh tế thị trường thì cũng đồng thời hình thành các quan
hệ mà pháp luật BHXH cần điều chỉnh Các quy định về BHXH đã và đang giữ vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi của người lao động khi tham gia BHXH Tuy nhiên, các quy định này cũng đã bộc lộ nhiều nhược điểm về mặt lý luận cũng như thực tiễn, trên văn bản cũng như trong quá trình tổ chức thực hiện dẫn đến việc gia tăng các hành vi vi phạm pháp luật BHXH của các chủ thể tham gia quan hệ pháp luật lao động không chỉ trên địa bàn tỉnh Phú Thọ mà còn cả trên cả nước
Vì sao những hành vi vi phạm pháp luật BHXH lại đã và đang diễn ra và trở thành điểm nóng khi mà quyền và lợi ích của người lao động khi tham gia BHXH không được đảm bảo, thì các quy định
Trang 22
pháp luật về BHXH cần phải được quy định lại để phù hợp với điều kiện kinh tế hiện nay Đồng thời việc xử lý các hành vi vi phạm có đủ mạnh hay không để răn đe các đối tượng vi phạm pháp luật BHXH hay không để cho các hành vi vi phạm ngày càng gia tăng cả về số lượng cũng như mức độ
vi phạm
Với những lý do trên, tôi đã lựa chọn đề tài "Thực tiễn xử lý vi phạm pháp luật vÒ Bảo
hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh Phú Thọ" để mong muốn góp phần vào việc nhằm nghiên cứu và
hoàn thiện pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật BHXH trên địa bàn tỉnh Phú Thọ và trên toàn quốc
2 Tình hình nghiên cứu của đề tài
Bảo hiểm xã hội là vấn đề được Nhà nước quan tâm nhằm đảm bảo quyền lợi cho người lao động khi tham gia BHXH, bảo hiểm y tế Với mục đích chính là sự bù đắp thu nhập cho người lao động khi họ bị ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, nghỉ hưu… do vậy BHXH đã và đang là vấn đề được nghiên cứu rộng rãi với nhiều cách thức tiếp cận khác nhau nhằm đánh giá được những ưu điểm mà BHXH mang lại cho người lao động, đồng thời qua phân tích những quy định BHXH để thấy được những mặt còn tồn tại, những bất cập của Luật BHXH gây hạn chế trong việc thực hiện Luật BHXH
Hiện nay, có nhiều công trình nghiên cứu về các nội dung cụ thể của Luật BHXH như:
- Nghiên cứu về phần thu BHXH ví dụ như: tình trạng nợ đọng BHXH đã và đang gây nhiều bức xúc trong dư luận, làm giảm sự tin tưởng của người lao động đối với BHXH, chính sách
an sinh xã hội của Nhà nước
- Nghiên cứu về phần các chế độ chính sách các chế độ ngắn hạn như: ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe…
- Nghiên cứu về chế độ, chính sách các chế độ dài hạn: chế độ hưu trí, chế độ tử tuất
Tuy nhiên, vấn đề vi phạm pháp luật bảo hiểm xã hội mới chỉ được các phương tiện thông
tin đại chúng nhắc đến do có sự vi phạm các quy định Luật BHXH của chủ sử dụng lao động khi không đảm bảo quyền lợi quyền lợi của người lao động khi tham gia BHXH, mà chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu về vi phạm pháp luật và các biện pháp xử phạt vi phạm pháp luật BHXH Bởi vậy, việc nghiên cứu, phân tích, đánh giá những hình thức xử phạt qua đó làm rõ những ưu điểm, nhược điểm để từ đó đễ xuất các biện pháp xử lý vi phạm pháp luật BHXH một cách có hiệu quả
Qua thực tiễn thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của Luật BHXH, Luật BHYT trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, các hành vi vi phạm pháp luật về Bảo hiểm xã hội có
xu hướng tăng về số lượng và mức độ vi phạm Dựa trên những cơ sở đó, người viết lựa chọn đề tài
“Thực tiễn xử lý vi phạm pháp luật về Bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh Phú Thọ” làm luận văn
với suy nghĩ có thể tìm hiểu rõ hơn về vi phạm pháp luật về Bảo hiểm xã hội, các vấn đề pháp lý hiện hành để xử lý vi phạm pháp luật về Bảo hiểm xã hội, những vướng mắc, bất cập trong các quy định pháp luật, đồng thời đưa ra các đề xuất nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật về xử lý vi phạm pháp luật về Bảo hiểm xã hội, đưa ra các kiến nghị có liên quan để giúp cho việc xử lý vi phạm phap luật về Bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đạt được hiệu quả hơn
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Đề tài " Thực tiễn xử lý vi phạm pháp luật bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh Phú Thọ "
được nghiên cứu nhằm đạt được các mục tiêu như sau:
+ Đánh giá thực trạng việc xử lý vi phạm pháp luật BHXH trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
+ Trên cơ sở nêu các thực trạng xử lý vi phạm pháp luật BHXH từ đó tìm ra nguyên nhân của các vi phạm pháp luật về Bảo hiểm xã hội và phương pháp xử lý hiệu quả các vi phạm pháp luật
về Bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
3.2 Nhiệm vụ của đề tài
+ Phân tích các vấn đề chung về BHXH và xử lý vi phạm pháp luật BHXH
Trang 33
+Nghiên cứu thực trạng vi phạm pháp luật BHXH trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
+ Đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định về xử phạt vi phạm pháp luật BHXH
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các vấn đề lý luận về vi phạm pháp luật về Bảo hiểm xã hội và thực tiễn xử lý vi phạm pháp luật về Bảo hiểm xã hội
Phạm vi nghiên cứu của đề tài là:
+ Về mặt không gian: Trên địa bàn Tỉnh Phú Thọ
+ Về mặt thời gian: số liệu thống kê được lấy từ năm 2008-2012
5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu đề tài
- Phương pháp lý luận được sử dụng cho toàn luận văn là phương pháp lý luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử
- Các phương pháp nghiên cứu cụ thể được sử dụng:
+ Phương pháp thu thập, phân tích thống kê
+ Phương pháp so sánh đối chiếu
6 Những đóng góp mới của đề tài
- Các kết quả nghiên cứu của luận văn có ý nghĩa nhất định về mặt khoa học và thực tiễn, tạo được cách nhìn chuyên sâu về các biện pháp xử lý vi phạm pháp luật theo quy định của Luật BHXH, đồng thời lầm rõ được thực trạng vi phạm và các hình thức xử phạt vi phạm pháp luật BHXH trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
- Hệ thống hóa các vi phạm pháp luật BHXH cũng như các biện pháp xử lý vi phạm trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
- Chỉ ra những quy định chưa hợp lý dẫn đến các hành vi vi phạm pháp luật BHXH trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
- Đưa ra những phương hướng và giải pháp để xử lý hiệu quả vi phạm pháp luật BHXH trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:
Chương 1: Khái niệm chung về vi phạm pháp luật bảo hiểm xã hội, pháp luật về xử lý vi
phạm pháp luật về Bảo hiểm xã hội
Chương 2: Thực trạng vi phạm pháp luật và các biện pháp xử lý vi phạm pháp luật về Bảo
hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
Chương 3: Các giải pháp tăng cường hiệu quả xử lý vi phạm pháp luật về Bảo hiểm xã hội
trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
References
1 Bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ (2008), Báo cáo công tác kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo
năm 2008, Phú Thọ
2 Bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ (2009), Báo cáo công tác kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo
năm 2009, Phú Thọ
3 Bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ (2010), Báo cáo công tác kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo
năm 2010, Phú Thọ
Trang 44
4 Bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ (2011), Báo cáo công tác kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo
năm 2011, Phú Thọ
5 Bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ (2011), Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao năm 2011,
Phú Thọ
6 Bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ (2012), Báo cáo công tác kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo
năm 2012, Phú Thọ
7 Bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ (2012), Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao năm 2012,
Phú Thọ
8 Bảo hiểm xã hội Việt Nam (2008), Quyết định số 4857/QĐ-BHXH ngày 21/10 quy định chức
năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bảo hiểm xã hội địa phương, Hà Nội
9 Bảo hiểm xã hội Việt Nam (2011), Quyết định 1313/2011/QĐ-BHXH ngày 22/11 ban hành quy
định công tác kiểm tra, Hà Nội
10 Bảo hiểm xã hội Việt Nam (2013), Công văn số 2871/BHXH-BT ngày 25 tháng 7 năm 2013 v/v
triển khai các biện pháp xử lý nợ BHXH, BHYT
11 Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (2007), Thông tư số 03/2007/TT-BLĐTBXH ngày 30/01
hướng dẫn một số điều của Nghị định số 152/2006/NĐ-CP ngày 22/12/2006 của Chính phủ, Hà
Nội
12 Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (2007), Thông tư số 28/2007/TT-BLĐTBXH ngày 5/12
sửa đổi Thông tư số 13/2003/TT-BLDDTBXH và Thông tư số 14/2003/TT-BLĐTBXH ngày 30/5/2003 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định 114/2002/NĐ-CP ngày 31/12/2002 của Thủ tướng Chính phủ về tiền lương, Hà Nội
13 Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính, Ngân hàng nhà nước Việt Nam (2008),
Thông tư liên tịch số 03/2008/TTLT-BLĐTBXH-BTC-NHNN hướng dẫn thủ tục buộc trích tiền
từ tài khoản tiền gửi của người sử dụng lao động để nộp tiền bảo hiểm xã hội chưa đóng, chậm đóng và tiền lãi phát sinh
14 Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (2008), Thông tư số 19/2008/TT-LĐTBXH ngày
23/9/2008 sửa đổi một số điều của Thông tư 03/2007/TT-BLĐTBXH ngày 30/01/2007, Hà Nội
15 Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (2008), Quyết định số 68/2008/QĐ-BLĐTBXH ngày
29/12 về việc ban hành Danh mục trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân cho người lao động làm nghề, công việc có yếu tố nguy hiểm, độc hại, Hà Nội
16 Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (2012), Thông tư số 29/2012/TBXH ngày 10/12 hướng
dẫn thực hiện mức lương tối thiểu vùng cho người lao động làm việc ở doanh nghiệp, hợp tác
xã, tổ hợp tác, trang trại, hộ gia đình, cá nhân và tổ chức thuê mướn lao động, Hà Nội
17 Bộ Y tế - Bảo hiểm xã hội Việt Nam (1999), Thông tư liên tịch số 11/1999/TTLT-BYT-BHXH
ngày 22/6 về việc hướng dẫn các cơ sở khám chữa bệnh cấp Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội cho người bệnh tham gia bảo hiểm xã hội, Hà Nội
18 Bộ Tài chính (2007), Quyết định số 51/2007/QĐ-BTC ngày 22/6 ban hành, mẫu C65-HD cấp giấy
nghỉ hưởng bảo hiểm xã hội, Hà Nội
19 Chính phủ (2004), Nghị định số 204/2004/NĐ-CP ngày 24/12 về chế độ tiền lương đối với cán bộ
công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, Hà Nội
20 Chính phủ (2006), Nghị định số 152/2006/NĐ-CP ngày 22/12 hướng dẫn một số điều của Luật
Bảo hiểm xã hội về bảo hiểm xã hội bắt buộc, Hà Nội
21 Chính phủ (2007), Nghị định số 167/2007/NĐ-CP ngày 16/11 quy định mức lương tối thiểu
vùng đối với người lao động làm việc ở Công ty, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, trang trại, hộ gia đình, cá nhân và các tổ chức khác của Việt Nam có thuê mướn lao động, Hà Nội
Trang 55
22 Chính phủ (2008), Nghị định số 92/2008/NĐ-CP ngày 22/8 về việc cộng nối thời gian công tác
trong quân cho người lao động có thời gian phục vụ trong quân đội, Hà Nội
23 Chính phủ (2008), Nghị định số 110/2008/NĐ-CP ngày 10/10 quy định mức lương tối thiểu
vùng đối với người lao động làm việc ở Công ty, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, trang trại, hộ gia đình, cá nhân và các tổ chức khác của Việt Nam có thuê mướn lao động, Hà Nội
24 Chính phủ (2009), Nghị định số 97/2009/NĐ-CP ngày 30/10 quy định mức lương tối thiểu vùng
đối với người lao động làm việc ở Công ty, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, trang trại, hộ gia đình, cá nhân và các tổ chức khác của Việt Nam có thuê mướn lao động, Hà Nội
25 Chính phủ (2010), Nghị định số 86/2010/NĐ-CP ngày 13/8 quy định về hành vi vi phạm, hình thức xử
phạt và các biện pháp khắc phục hậu quả, Hà Nội
26 Chính phủ (2010), Nghị định số 108/2010/NĐ-CP ngày 29/10 quy định mức lương tối thiểu
vùng đối với người lao động làm việc ở công ty, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, trang trại, hộ gia đình, cá nhân và các tổ chức khác của Việt Nam có thuê mướn lao động, Hà Nội
27 Chính phủ (2012), Nghị định số 103/2012/NĐ-CP ngày 04/12 quy định mức lương tối thiểu
vùng đối với người lao động làm việc ở Công ty, doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, trang trại, hộ gia đình, cá nhân và các tổ chức khác của Việt Nam có thuê mướn lao động, Hà Nội
28 Đảng Cộng sản Việt Nam (2010), Chỉ thị số 48-CT/TW ngày 22/10 của Bộ Chính trị về tăng
cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tội phạm trong tình hình mới, Hà
Nội
29 Đảng Cộng sản Việt Nam (2012), Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 22/11 của Bộ Chính trị về
tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế giai đoạn 2012-2020, Hà Nội
30 Công an tỉnh Phú Thọ - Bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ (2012), Quy chế 517/QCPH-CA-BHXH
ngày 31/8 phối hợp trong việc phòng chống và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật bảo hiểm xã hội góp phần bảo vệ trật tự quản lý kinh tế và đảm bảo trật tự an toàn xã hội tại các đơn vị thuộc hệ thống Bảo hiểm xã hội tỉnh Phú Thọ, Phú Thọ
31 Nguyễn Thị Hồi (2010), "Chương 14: Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý", Trong sách:
Hướng dẫn ôn tập môn lý luận nhà nước và pháp luật, Nxb Tư pháp, Hà Nội
32 Quốc hội (2006), Luật Bảo hiểm xã hội, Hà Nội
33 Quốc hội (2012), Bộ luật lao động, Hà Nội
34 Tổng cục Cảnh sát phòng chống tội phạm - Bảo hiểm xã hội Việt Nam (2012), Quy chế số
1853/QCPH-TCCSPCTP-BHXHVN ngày 16/5 về phối hợp phòng, chống tội phạm và các hành
vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, Hà Nội