Michael tháo tiếp một bên chân còn lại của mình, rồi lặng lẽ tháo luôn cánh tay phải, bàn tay trái của mình… Ông tiếp tục nói, những lời tâm tình dịu dàng của người đồng cảnh ngộ, rằng[r]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SƠN LA
TRƯỜNG THPT CHUYÊN
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
(Đề thi có 2 trang)
KỲ THI THỬ TRUNG HỌC PHỔ THÔNG QUỐC GIA
NĂM HỌC 2017 - 2018 (LẦN 1) Bài thi: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu nêu ở dưới:
“Michael Dowling là chủ tịch hội đồng quản trị của một trong những ngân hàng lớn nhất tiểu bang Minnesota và từng được phòng Thương mại Hoa kỳ bầu chọn là vị lãnh đạo tiêu biểu của năm… Một lần, ông được mời đến thăm các thương bệnh binh ở thành phố Luân Đôn – những con người đã phải đối mặt với thế chiến II khốc liệt
Mở đầu buổi nói chuyện, Michael nói với các khán giả của ông rằng thương tích mà
họ đang gánh chịu chẳng đáng là gì, rằng thay vì chìm đắm trong đau khổ, thất vọng họ hãy đứng lên, hăng hái trở lại và tiếp tục cống hiến cho cuộc sống Ngay lập tức nhiều tiếng xì xào phản đối nổi lên
Rất bình thản, Michael tiếp tục bài phát biểu của mình Ông khuyên họ hãy giữ vững niềm tin vào bản thân và tự đặt ra những mục tiêu để phấn đấu Khi ông kết thúc, cơn thịnh
nộ của các thương bệnh binh lên đến đỉnh điểm Họ lớn tiếng phản đối chê bai lẫn thóa mạ ông Nhưng lạ thay, vị chủ tịch không hề nao núng Ông im lặng, bình thản ngồi xuống chiếc ghế gần đó và bắt đầu “tháo” chân phải của mình ra Trông thấy cảnh đó, những người lính có vẻ lắng dịu một chút Họ chăm chú quan sát hành động kì lạ của ông Michael tháo tiếp một bên chân còn lại của mình, rồi lặng lẽ tháo luôn cánh tay phải, bàn tay trái của mình… Ông tiếp tục nói, những lời tâm tình dịu dàng của người đồng cảnh ngộ, rằng thành công của mỗi người phụ thuộc vào việc họ có dám đặt ra cho mình những mục tiêu phấn đấu hay không và mức độ nhẫn nại để thực hiện những mục tiêu ấy đến đâu Những người cựu chiến binh yên lặng Người đàn ông tật nguyền đang phát biểu trên bục kia đã thực sự truyền cho họ một sức sống mới.”
(Trích “Vượt lên chính mình” - Những câu chuyện cuộc sống - NXB Tổng hợp TP
Hồ Chí Minh, 2014, tr 42)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích? (0,5 điểm)
Câu 2: Thái độ của những người thương bệnh binh khi nghe Michael nói chuyện? (0,5
điểm)
Câu 3: “Người đàn ông tật nguyền đang phát biểu trên bục kia đã thực sự truyền cho họ một
sức sống mới.” Theo anh (chị), “sứ c sống” mà Michael truyền cho các thương bê ̣nh binh đươ ̣c làm nên bởi điều gì? (1,0 điểm)
Câu 4: Suy nghĩ của anh (chị) về bài ho ̣c từ l ời khuyên của Michael v ới các thương bệnh binh trong phần mở đầu buổi nói chuyện: “thay vì chìm đắm trong đau khổ họ hãy đứng lên, hăng hái trở lại và tiếp tục cống hiến”? (1,0 điểm)
Trang 2II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2 điểm):
Bằng mô ̣t đo ạn văn khoảng 200 chữ, anh (chị) hãy phát biểu suy nghĩ của mình về
lời tâm tình Michael nói với các thương bê ̣nh binh : “ thành công của mỗi người phụ thuộc
vào việc họ có dám đặt ra cho mình những mục tiêu phấn đấu hay không và mức độ nhẫn nại để thực hiện những mục tiêu ấy đến đâu”
Câu 2 (5 điểm):
Trình bày hiểu biết và cách đánh giá của anh (chị) về nhân vật người vợ nhặt (Truyện
ngắn "Vợ nhặt" - Kim Lân) Từ đó, hãy liên hệ với nhân vật thị Nở (Truyện ngắn "Chí
Phèo" - Nam Cao) để phát hiện những nét riêng của các nhà văn khi khắc họa thân phận con
người
- Hết - Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh: ; Số báo danh:
Trang 3SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO SƠN LA
TRƯỜNG THPT CHUYÊN
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI THỬ THPT QG
NĂM HỌC 2017 - 2018 (LẦN 1)
Môn: VĂN
I Đọc hiểu
2 - Lúc đầu, những thương bệnh binh đã xì xào phản đối, thậm chí giận dữ và
lớn tiếng chê bai thóa mạ ông
- Sau khi chứng kiến cảnh Michael "tháo rời" từng phần tay chân của mình,
họ lắng dịu dần, chăm chú quan sát và im lặng Họ đã được tiếp thêm nguồn
sức sống mới
0,5
3 “Sức sống mới” mà Michael đã truyền cho những người thương binh nă ̣ng
đươ ̣c làm nên bởi chính bản thân ông Michael đã cho những thương binh ấy
thấy, ông cũng như ho ̣, cũng có rất nhiều thiệt thòi , thiếu khuyết về thể chất
Nhưng bằng mu ̣c đích sống , bằng sự nỗ lực , cố gắng, bằng khát vo ̣ng cống
hiến cho đời, ông đã thành công Michael có thể làm được thì ho ̣ cũng có thể
làm được Từ tấm gương của Michael , những người thương bi nh ấy có thể
tìm thấy nguồn động lực để vượt lên chính mình
1,0
4 - Chìm đắm trong đau khổ thì sẽ bị nỗi đau khổ ấy hủy hoại tâm hồn , vắt kiệt
sức lực và che khuất lối đến tương lai Chỉ có đứng lên , hăng hái trở la ̣i và
tiếp tu ̣c cống hiến mới khiến con người trở nên ma ̣nh mẽ để tìm thấy ý nghĩa
cuô ̣c sống, niềm vui và đô ̣ng lực sống
- Để đứ ng lên cần có khát vo ̣ng sống , tình yêu cuộc sống và nghị lực mạnh
mẽ Cũng cần cả hiểu bi ết về chính mình , về yêu cầu của xã hô ̣i để tìm
hướng đi, cách khẳng định mình
- Đây là lời khuyên hữu ích với những người đang phải đối mă ̣t với thất ba ̣i ,
thiê ̣t thòi, đau khổ Song để tiếp thu được lời khuyên này cũng cần có sự tỉnh
táo sáng suốt của lí trí
1,0
II 1 Nghị luận xã hội
Yêu cầu chung:
- Viết đúng đoạn văn khoảng 200 từ
- Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, diễn đạt
- Hiểu đúng yêu cầu của đề; có kĩ năng viết văn nghị luận xã hội; có quan
điểm, chính kiến về vấn đề; có lí lẽ và dẫn chứng thuyết phục; thái độc chân
thành, nghiêm túc…
Yêu cầu cụ thể:
Giới thiệu vấn đề nghị luận:
(1) Giải thích
+ Thành công: đạt đươ ̣c mu ̣c tiêu, đa ̣t đươ ̣c điều mong muốn, đa ̣t đươ ̣c kết
quả như dự định
+ Mục tiêu phấn đấu: cái đích đặt ra để hướng tới
+ Sự nhẫn na ̣i: thái độ kiên trì theo đuổi đến cùng một mục tiêu nào đó và vì
mục tiêu ấy có thể chấp nhận, chịu đựng những cản trở
=> Để thành công, người ta phải đă ̣t ra mô ̣t cái đích để hướng tới và phải có
sự kiên trì theo đuổi đến cùng mục tiêu đó
0,5
(2) Phân tích, lí giải
+ Khi có mô ̣t mu ̣c tiêu , mô ̣t cái đích để hướng tới thì cái đích ấy sẽ chính là
đi ̣nh hướng cho mo ̣i hành đô ̣ng để tâ ̣p trung sức lực , khả năng của bản thân
Mục tiêu đặt ra cũng là sự thôi thúc về tinh thần để mỗi người phá t huy cả
khả năng sẵn có và năng lực còn tiềm ẩn Có mục tiêu , cuô ̣c sống cũng trở
0.5
Trang 4nên ý nghĩa hơn
+ Với những người rơi vào hoàn cảnh đặc biệt, việc xác định mục tiêu mới là cách giúp con người thay đổi thực tại, thay đổi bản thân để vượt thoát khỏi
bế tắc…(Liên hệ trường hợp của những thương binh…)
+ Trong thực tế không có con đường trải hoa hồng nào dẫn ta đến vinh
quang Mọi con đường dẫn tới thành công ít nhiều đề phải trải qua khó khăn
thử thách Nếu không có sự nhẫn na ̣i sẽ không thể vượt qua để tiếp tu ̣c theo
đuổi mu ̣c tiêu của mình Sự nhẫn na ̣i giúp con người bình tĩnh , tỉnh táo hơn
để đối mặt với mọi vấn đề nảy sinh trong quá trình thực hiện mục tiêu , từ đó mới có thể g iải quyết một cách sáng suốt , đúng đắn từn g vấn đề để đa ̣t mu ̣c đích
0.5
0.5
(3) Bàn luận
+ Hiểu hoàn cảnh hiê ̣n ta ̣i , hiểu bản thân , hiểu sở trường và sở đoản của
chính mình, hiểu mình muốn gì để từ đó đă ̣t ra mu ̣c tiêu phù hợp
+ Có sự chuẩn bị về nội lực , nguồn hỗ trợ , giúp đỡ khi cần thiết để giảm
thiểu những khó khăn thử thách mà ta gă ̣p phải
+ Hành động một cách tích cực và kiên trì
0,5
2 Yêu cầu chung:
- Biết kết hợp kiến thức và kĩ năng để tạo lập văn bản
- Bố cục đầy đủ, rõ ràng;diễn đạt trôi chảy, cảm xúc, đảm bảo tính liên kết;
không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp
Yêu cầu cụ thể:
1 Giơ ́ i thiê ̣u:
- Hình ảnh người phụ nữ trong văn chương và những khám phá , sáng tạo riêng của mỗi nhà văn
- Mỗi thờ i kì , do điểm nhìn , do thực tế đời sống xã hô ̣i khác nhau mà mối
quan tâm đối với thân phâ ̣n của những người phu ̣ nữ lao đô ̣ng cũng sẽ có
những đổi thay mang tính tất yếu Kim Lân qua truyê ̣n ngắn “Vợ nhă ̣t” và
Nam Cao qua truyện ngắn “Chí Phèo” đã thể hiê ̣n phần nào những đổi thay
mang tính tất yếu đó
0,5
2 Phân ti ́ch hình tươ ̣ng người vơ ̣ nhă ̣t:
a Cảnh ngộ
- Là nạn nhân của khung cảnh đói nạn đói khủng khiếp
- Bơ vơ, đơn độc (dễ dàng theo không một người đàn ông xấu xí, xa la ̣ không chỉ vì đói khát cùng cực mà còn vì sau lưng có lẽ không còn người thân nào)
b Đặc điểm:
b.1 Ngoại hình: tiều tụy vì bi ̣ cái đói, cái chết vắt kiệt sự sống
b.2 Nội tâm: có sự đổi thay theo sự đổi thay của hoàn cảnh sống
b.2.1 Trướ c khi làm vơ ̣ Tràng:
- Đanh đá, chanh chua, chao chát, chỏng lỏn (qua cách nói năng, đối đáp với Tràng)
- Trơ trẽn (qua cách đòi ăn và cách ăn uống)
Tuy nhiên, có thể hiểu , những biểu hiê ̣n này có mô ̣t căn nguyên sâu xa là
tình trạng đơn độc , đói khát Sự đơn đô ̣c khiến người phu ̣ nữ sử du ̣ng lời lẽ
ghê gớm như mô ̣t thứ vũ khí tự vê ̣ , sự đói khát cùng cực khiến chi ̣ ta ta ̣m
thời gạt bỏ lòng tự trọng để đảm bảo nhu cầu sinh tồn Bở i thế, những biểu hiê ̣n của chi ̣ ta không đáng ghét mà đáng cảm thông
b.2.2 Sau khi làm vơ ̣ Tràng:
- E dè, ý tứ:
+ Trên đườ ng về , dù có bực bội trước sự tò mò c ủa dân xóm ngụ cư và
những lời trêu đùa của đám trẻ con thì cũng chỉ dám càu nhàu rất khẽ đến
mức Tràng đi ngay bên ca ̣nh cũng không nghe thấy gì
2,5
Trang 5+ Thất vọng khi đối diê ̣n với gia cảnh tồi tàn của Tràng song vẫn cố nén
tiếng thở dài trong lồng ngực
+ Vào trong nhà chỉ dám ngồi mớm ở mép giường , tay khư khư bưng cái thúng con
+ Bà cụ Tứ về, chị chủ động cất tiếng chào u
- Hiền hậu đúng mực (qua cảm nhâ ̣n của Tràng)
- Chăm chỉ, chịu khó (dâ ̣y sớm quét do ̣n nhà cửa , cùng bà cụ Tứ chuẩn bị cho bữa cơm ngày đói
- Tế nhị, có ý thực chịu đựng và chia sẻ : ánh mắt tối lại khi đón bát cám từ tay người me ̣ nhưng vẫn điềm nhiên ăn, góp chuyện trong bữa ăn ngày đói
c Thân phận:
c.1 Trướ c na ̣n đói:
- Bèo bọt, vô nghĩa - không có tên
- Bị nạn đói dồn đến bờ vực cuộc sống , phải chấp nhận thành “vợ nhặt” chỉ với bốn bát bánh đúc và mấy câu đùa vu vơ
c.2 Trong các mối qua n hê ̣ con người : Được trân trọng, yêu thương, có một gia đình đầm ấm với người me ̣ hiền từ , giàu lòng thương con , người chồng
có tình nghĩa, có trách nhiệm
c.3 Trong mối quan hệ với những vâ ̣n đô ̣ng của xã hô ̣i (Viê ̣t Minh phá kho thóc Nhật chia cho dân nghèo): có hi vọng về một tương lai
3 Liên hệ với nhân vâ ̣t thi ̣ Nở:
a Hoàn cảnh : Éo le - sống ở làng Vũ Đa ̣i đầy đi ̣nh kiến , nhà nghèo, có mả hủi
b Đặc điểm:
- Ngoại hình: xấu ma chê quỷ hờn
- Nội tâm: Có tình thương , tình nghĩa (nấu cháo giúp Chí giải cảm ) Có tự trọng và khát khao hạnh phúc (xin phép bà cô để được chung sống mô ̣t cách chính thức với Chí Phèo)
c Thân phận:
- Bị hắt hủi, kì thị, xa lánh chỉ vì xấu xí, dở hơi, nhà có mả hủi
- Bị từ chối quyền được hạnh phúc (không thể lấy chồng , không được nuôi con)
1,0
4 Đa ́ nh giá:
- Khi miêu tả thân phâ ̣n người phu ̣ nữ , Nam Cao nhấn ma ̣nh vào tình cảnh bi thảm, bô ̣c lô ̣ cái nhìn cảm thông, thương xót và cách nhìn bi quan Để lý giải thực tra ̣ng này , Nam Cao không chỉ chú ý vào bản chất của xã hô ̣i mà còn
chú ý đến sức mạnh của định kiến trong xã hội ấy
- Khi miêu tả thân phâ ̣n người phu ̣ nữ , Kim Lân không chỉ thấy thảm cảnh
mà còn hướng nhân vật tới một tương lai bằng những tín hiệu tốt lành , bô ̣c lô ̣ cái nhìn khách quan , tin tưởng bên ca ̣nh sự cảm thông , yêu thương vốn có trong những tâm hồn nghê ̣ sĩ Để lí giải những thay đổi có thể có trong cuô ̣c sống, số phâ ̣n con người , Kim Lân đã chú ý tới những tín hiê ̣u dù còn chưa
thâ ̣t rõ rê ̣t của những vâ ̣n đô ̣ng , đổi thay trong xã hô ̣i Đó là kết quả củ a những trải nghiê ̣m quý giá của nhà văn khi hòa mình vào đời sống cách
mạng, kháng chiến
1,0