GIÁO ÁN LÍ 7 - TUẦN 8 9( CHỦ ĐỀ GƯƠNG CẦU)

- Bằng thực hành thí nghiệm quan sát vùng nhìn thấy của gương phẳng và gương cầu lồi hoặc bằng hình vẽ so sánh vùng nhìn thấy của gương phẳng và gương cầu lồi có cùng kích thước, để nhận[r]

Trang 1

Ngày soạn: 8/10/2019 Tiết: 7,8

Ngày giảng: 11/10/2019

CHỦ ĐỀ : GƯƠNG CẦU

BƯỚC 1 : XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT

Các kiến thức về ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi, gương cầu lõm ; ứng dụng của gương cầu lồi, gương cầu lõm

Thời gian thực hiện : 2 tiết

BƯỚC 2 : XÂY DỰNG NỘI DUNG CHÍNH

BƯỚC 3: XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Nêu được những đặc điểm của ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lồi

- Nêu được ứng dụng chính của gương cầu lồi là tạo ra vùng nhìn thấy rộng

-Nhận biết được ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm

- Nêu được tính chất của ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm

- Nêu được tác dụng của gương cầu lõm trong đời sống và kỹ thuật

2 Kỹ năng

- Bằng thực hành thí nghiệm quan sát vùng nhìn thấy của gương phẳng và gương cầu lồi hoặc bằng hình vẽ so sánh vùng nhìn thấy của gương phẳng và gương cầu lồi có cùng kích thước, để nhận biết được: vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước

- Bố trí được TN để quan sát ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm

- Quan sát được tia sáng đi qua gương cầu lõm

3 Thái độ

- Rèn luyện tính trung thực, cẩn thận, tỉ mỉ

- Có ý thức vận dụng kiến thức vào cuộc sống

- Có ý thức tìm tòi quy luật vật lí qua các hiện tượng tự nhiên

4 Năng lực hướng tới

- Năng lực giải quyết vấn đề sáng tạo

- Năng lực hợp tác

* Tích hợp giáo dục đạo đức

- Có ý thức trách nhiệm khi sử dụng gương ô tô, gương xe máy, khi tham gia giao thông đảm bảo an toàn cho bản thân và mọi người xung quanh

- Biết cách sử dụng các loại đèn chiếu xa có pha đèn giống pha đèn pin,

BƯỚC 4 : XÁC ĐỊNH VÀ MÔ TẢ MỨC ĐỘ YÊU CẦU

Trang 2

CẤP ĐỘ TƯ

DUY

MÔ TẢ

Nhận biết Biết được đặc điểm của ảnh tạo bởi gương cầu lồi, gương

cầu lõm Thông hiểu Hiểu được tính chất của ảnh tạo bởi gương cầu lồi, gương

cầu lõm Vận dụng Biết cách thực hành

Vận dụng cao Nêu được ứng dụng của gương cầu trong thực tiễn và đời

sống

BƯỚC 5 : BIÊN SOẠN CÁC CÂU HỎI, BÀI TẬP THEO CÁC MỨC ĐỘ

Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao Gương cầu

lồi

Nêu những đặc điểm của ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lồi ?

So sánh vùng nhìn thấy của gương cầu lồi với gương phẳng có cùng kích thước?

Nêu ứng dụng chính của gương cầu lồi ?

Ở những chỗ đường gấp khúc có vật cản che khuât,

thường đặt một gương cầu lồi lớn Gương đó giúp ích gì cho người lái

xe ? Gương cầu

lõm

Nêu những đặc điểm của ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm ?

So sánh vùng nhìn thấy của gương cầu lõm với gương phẳng cùng kích thước?

Nêu ứng dụng chính của gương cầu lõm?

Gương cầu lõm có tính chất gì mà có thể “thu” được năng lượng mặt trời

?

BƯỚC 6 : THIẾT KẾ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

I HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (6’)

GV : Cho HS quan sát 1 số vật nhẵn bóng không phẳng: cái thìa, muôi múc canh, gương xe máy …

- Mặt ngoài của muôi, thìa là gương cầu lồi, mặt trong là gương cầu lõm

HS : Quan sát ảnh của mình trong gương và và nhận xét ảnh có giống mình không

=> Xét ảnh của gương cầu lồi

II HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Tiết 1: BÀI 7: GƯƠNG CẦU LỒI

Trang 3

Hoạt động 1: Tìm hiểu ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi.

- Mục đích:hs nhận xét được ảnh của một vật tạo bửi gương phẳng là ảnh ảo, nhỏ hơn vật

- Thời gian : 10 phút

- Phương pháp: Thực nghiệm,đàm thoại, hoạt động nhóm

- Phương tiện:Một gương phẳng, một gương cầu lồi,1 cây nến,1 que diêm

- Hình thức tổ chức: Trong lớp, tổ chức dạy học trên lớp

- Kĩ thuật dạy học: Kỹ thuật “Hỏi và trả lời”.Kỹ thuật “Đọc tích cực” (Đọc hợp tác) Hoàn tất nhiệm vụ

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS

GV chia lớp thành 5 nhóm

- Yêu cầu HS đọc SGK và

làm TN như hình 7.1

- Yêu cầu HS nêu phương

án so sánh ảnh của vật qua

hai gương

- Giới thiệu dụng cụ TN

Bố trí TN như hình 7.2

- Yêu cầu HS tiến hành

TN kiểm tra

I Ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi

- Bố trí TN và có thể dự đoán

- Làm TN so sánh ảnh của hai vật giống nhau trước gương phẳng và gương cầu lồi

- HS: Nhận xét

+ Ảnh nhỏ hơn vật

+ Ảnh ảo không hứng được trên màn C1

- Ảnh ảo vì không hứng được trên màn chắn

- Ảnh nhỏ hơn vật

* Kết luận :

1 .ảo

2 nhỏ

Hoạt động 3.3:Tìm hiểu vùng nhìn thấy của gương cầu lồi

- Mục đích: Nêu được phương án xác định vùng nhìn thấy của gương

- Phương pháp: vấn đáp

- Phương tiện, tư liệu: SGK

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐÔNG CỦA HS

- Yêu cầu HS nêu phương

án xác định vùng nhìn thấy

của gương

- Có phương án nào khác

để xác định vùng nhìn thấy

của gương?

II Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi

- Nêu phương án : Dùng một gương phẳng và một gương cầu lồi cùng kích thước Đặt một gương phẳng trước mặt sau đó dánh dấu vùng nhìn thấy của gương Sau đó thay gương phẳng bằng gương cầu lồi và so sánh vùng nhìn thấy của hai gương

Trang 4

(GV có thể gợi ý HS để

gương trước mặt, đặt cao

hơn đầu, quan sát các bạn

trong gương, xác định được

khoảng bao nhiêu bạn rồi

tại vị trí đó đặt gương cầu

lồi sẽ thấy số bạn quan sát

được nhiều hay ít hơn)

- GV yêu cầu HS rút ra kết

luận

- HS nhận xét, ghi vào vở

C2 Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn

vùng nhìn thấy của gương phẳng cùng kích thước

* Kết luận : .rộng

Hoạt động 3: Vận dụng

- Mục đích: Vận dụng kiến thức vừa học giải thích một số hiện tượng thực tế

- Phương pháp: Quan sát, vấn đáp

- Phương tiện, tư liệu: SGK, SGV

- GV yêu cầu HS làm việc cá

nhân trả lời C3, C4

III Vận dụng

- 2 HS đứng tại chỗ trả lời C3, C4

C3 Vì vùng nhìn thấy của gương cầu lồi lớn hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng cùng kích thước, giúp người lái xe nhìn được khoảng rộng

hơn ở đằng sau

C4 Người lái xe nhìn thấy trong gương cầu lồi

xe cộ, người bị che khuất, tránh được tai nạn

- 1 HS đọc phần ‘‘Có thể em chưa biết”

Hoạt động 3.5: Củng cố

- Mục đích: Củng cố kiến thức trọng tâm của bài học

- Phương pháp: vấn đáp

- Phương tiện, tư liệu: SGK

Trang 5

+ Ảnh của vật tạo bởi gương cầu lồi có

tích chất gì?

+ Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi

như thế nào với gương phẳng?

+ Ảnh của gương cầu lồi nhỏ hơn vật + Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng cùng kích thước

Hoạt động 4:Hướng dẫn về nhà

- Mục đích: Giúp hs biết cách học bài cũ và kiến thức cần nắm cho bài mới

- Thời gian: 2 phút

- Phương pháp: thuyết trình, vấn đáp tìm tòi

- Phương tiện: SGK, bảng

- Học thuộc ghi nhớ

- Làm bài tập 7.1 – 7.4 (SBT )

- Nghiên cứu trước bài “Gương cầu

lõm”

- Ghi chép

Tiết 2: Bài 8: GƯƠNG CẦU LÕM Hoạt động 1 Kiểm tra kiến thức cũ (5 phút)

- Mục đích:+ Kiểm tra mức độ hiểu bài của học sinh

+Lấy điểm kiểm tra thường xuyên

- Phương pháp: kiểm tra vấn đáp

- Phương tiện, tư liệu: SGK, SBT

HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐÔNG CỦA HS

-Tiến hành kiểm tra song song hai học

sinh

Hãy nêu đặc điểm của ảnh tạo bởi

gương cầu lồi?

So sánh vùng nhìn thấy của gương

phẳng cùng kích thước?

GV nhận xét và cho điểm

+Ảnh ảo tạo bởi gương cầu lồi nhỏ hơn vật

+Vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn vùng nhìn thấy của gương phẳng có cùng kích thước

- Nhận xét phần trả lời của bạn

………

Hoạt động 2: Nghiên cứu ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lõm

Trang 6

- Mục đích: nắm được đặc điểm ảnh của gương cầu lõm

- Phương pháp:thưc nghiệm,đàm thoại

- Phương tiện: Dụng cụ thí nghiệm

GV: Giới thiệu gương cầu

lõm là gương có mặt phảnt

xạ là mặt trong của một

phần mặt cầu

- GV chia lớp thành 5

nhóm

-GV: Yêu cầu HS đọc TN

và tiến hành TN

-Nêu nhận xét

-Yêu cầu HS nhận xét

-GV: Yêu cầu HS nêu

phương án kiểm tra ảnh khi

vật để gần gương

-Yêu cầu HS nêu phương

án kiểm tra kích thước của

ảnh ảo

-GV: Làm TN thu được ảnh

thật bằng cách để vật ở xa

tấm kính lõm, thu được ảnh

trên màn HS ghi kết quả

I.Ảnh tạo bởi gương cầu lõm.

* Thí nghiệm C1 : Ảnh ảo, lớn hơn cây nến

+Gần gương: Ảnh lớn hơn vật

+Kiểm tra ảnh ảo

-Thay gương bằng tấm kính trong lõm (nếu có)

+Đặt vật gần gương

+Đặt màn chắn ở mọi vị trí và không thấy ảnh

→ ảnh nhìn thấy là ảnh ảo, lớn hơn vật

C2 Đặt cây nến trước gương cầu lồi, đặt cây nến có cùng kích thước trước gương phẳng Sau đó so sánh ảnh của 2 cây nến trong gương

Kết quả : ảnh của cây nến đặt trước gương cầu lồi lớn hơn ảnh của cây nến dặ trước gương phẳng

* Kết luận : .ảo lớn hơn

………

Hoạt động 3: Nghiên cứu sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm

- Mục đích: Nắm được sự phản xạ của các chùm tia tới song song, phân kỳ khi chiếu tới gương cầu lõm

- Thời gian:10 phút

- Phương pháp: Đàm thoại

- Phương tiện: sgk

Trang 7

Đối với chùm tia tới song song :

-GV : Yêu cầu HS đọc TN và nêu

phương án trả lời

C3

O S’

GV : cho học sinh quan sát chùm tia

tới sông song chiếu tới gương cầu

lõm

Yều cầu HS quan sát hình 8.3, trả lời

C4

: Ngày nay, người ta chế tạo ra các

thiết bị sử dụng năng lượng mặt trời

như máy nước nóng, xe hơi dùng

năng lượng mặt trời để thay thế cho

các phương tiện dùng xăng, dầu góp

phần bảo vệ môi trường

-GV : Yêu cầu HS đọc TN và trả lời :

Mục đích nghiên cứu hiện tượng gì ?

-GV : cho học sinh quan sát chùm tia

tới phân kỳ chiếu tới gương cầu lõm

II sự phản xạ ánh sáng trên gương cầu lõm

1 Đối với chùm tia tới song song

C3 : Chiếu 1 chùm tia tới song song lên

một gương cầu lõm ta thu được 1 chùm tia phản xạ hội tụ tại 1 điểm trước gương

* Kết luận : .hội tụ

C4 : Vì Mặt Trời ở xa, chùm tia tới

gương là chùm sáng song song do đó chùm sáng phản xạ hội tụ tại vật làm vật nóng lên

Chùm sáng phân kỳ ở mọi vị trí thích hợp tới gương :có Hiện tượng chùm phản xạ song song

TN : HS chú ý quan sát thí nghiệm ảo sau đó trả lời C5

- Chùm sáng ra khỏi đèn hội tụ tại một điểm →đến gương cầu lõm thì phản xạ song song

2.Đối với chùm tia tới phân kỳ :

* Thí nghiệm

* Kết luận .phản xạ

………

III HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

- Mục đích: nắm được cấu tạo của đèn pin , giải thích được nguyên lý làm việc của đèn pin

Trang 8

- Phương pháp: Đàm thoại

- Phương tiện: Đèn Pin

-cho quan sát bên ngoài đèn pin

- quan sát cấu tạo của đèn pin

- cho học sinh trả lời các câu hỏiC6

-Yêu cầu HS trả lời C7

- Ảnh của vật trước gương cầu lõm có

tính chất gì ?

- Để vật ở vị trí nào trước gương cầu lõm

thì có ảnh ảo ?

-Khi vật đặt như thế nào thì có ảnh thật

và ảnh thật có tính chất gì ?

-Vật đặt trước gương cầu lõm có khi nào

không tạo được ảnh không ?

- Ánh sáng chiếu tới gương cầu lõm phản

xạ lại có tính chất gì ?

-Có nên dùng gương cầu lõm ở phía

trước người lái xe để quan sát vật phía

sau không ? Giải thích ?

- GV : Đặt vật sáng trước gương cầu lõm

ở một vị trí sao cho không có ảnh, HS

quan sát để trả lời câu hỏi

* Tích hợp giáo dục đạo đức :

III Vận dụng

* Tìm hiểu đèn pin Hoạt động của học sinh HS : Tìm hiểu đèn pin

-Pha đèn giống gương cầu lõm

-Bóng đèn pin đặt ở trước gương có thể di chuyển vị trí

C6.

Nhờ có gương cầu trong pha đèn pin nên khi xoay pha đèn đến vị trí thích hợp ta sẽ thu được một chùm sáng phản xạ song song, ánh sáng

sẽ truyền đi xa được, không bị phân tán mà vẫn sáng rõ

C7 Ra xa gương

-Vật đặt xa gương, ảnh ngược chiều

và nhỏ hơn vật

- Người lái xe không dùng gương cầu lõm quan sát phía sau vì không cần quan sát vật to mà quan sát vùng rộng

- Có một vị trí người lái xe không quan sát được vật ở phía sau, do đó không tránh được trướng ``ngại vật

Trang 9

- Có ý thức trách nhiệm khi sử dụng

gương ô tô, gương xe máy, khi tham

gia giao thông đảm bảo an toàn cho bản

thân và mọi người xung quanh

- Biết cách sử dụng các loại đèn chiếu xa

có pha đèn giống pha đèn pin,

………

IV HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

- Mục đích:Giúp hs nắm được toàn diện kiến thức của bài

- Phương pháp:Hoạt động cá nhân, vấn đáp tìm tòi

- Phương tiện:SGK, bảng

Tại các vùng núi cao, vì sao người ta

lại đặt các gương cầu tại các khúc

quanh, vì sao ?

Tại vùng núi cao, đường hẹp và uốn lượn, tại các khúc quanh người ta đặt các gương cầu lồi nhằm làm cho lái xe

dễ dàng quan sát đường và các phương tiện khác cũng như người và các súc vật đi qua Việc làm này đã làm giảm nhiều số vụ tai nạn giao thông và bảo

vệ tính mạng con người và các sinh vật

………

V HOẠT ĐỘNG MỞ RỘNG VÀ SÁNG TẠO

- Mục đích:Giúp hs nắm được toàn diện kiến thức của bài

- Phương pháp:Hoạt động cá nhân, vấn đáp tìm tòi

- Phương tiện:SGK, bảng

Trang 10

- Mặt trời là một nguồn năng lượng

Mục đích của việc sử dụng năng lượng

mặt trời là gì ?

Cách sử dụng năng lượng mặt trời như

thế nào ?

- Sử dụng năng lượng Mặt trời là một yêu cầu cấp thiết nhằm giảm thiểu việc

sử dụng năng lượng hóa thạch (tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường).

- Một cách sử dụng năng lượng Mặt trời đó là: Sử dụng gương cầu lõm có kích thước lớn tập trung ánh sáng Mặt

trời vào một điểm (để đun nước, nấu chảy kim loại, …)

………

*Hướng dẫn về nhà - Mục đích:Giúp hs biết cách học bài cũ và kiến thức cần nắm cho bài mới - Thời gian: 2 phút - Phương pháp:thuyết trình, vấn đáp tìm tòi - Phương tiện:SGK, bảng HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS - Nghiên cứu lại tính chất của gương cầu lõm - Làm bài tập : 8.1 ; 8.2 ; 8.3.(tr9 SBT) - HS chuẩn bị bài tổng kết chương I HS:Ghi nhớ công việc về nhà

VI RÚT KINH NGHIỆM Nội dung: ………

Phương pháp: ………

Thời gian: ………

Phương tiện: ………

Đã duyệt ngày … tháng… năm…

Tổ trưởng

Định dạng
Số trang	10
Dung lượng	56,09 KB