ÔN TẬP CHƯƠNG 5

Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, kéo quân ra bắc đánh đuổi quân Thanh. Quân ta thắng lớn[r]

TIẾT 57: ÔN TẬP CHƯƠNG V

I NỘI DUNG:

1 Sự suy yếu của nhà nước phong kiến tập quyền thế kỉ XVI – XVIII:

+ Tình hình chính trị, xã hội: Cuộc chiến tranh Nam-Bắc triều và Trịnh-Nguyễn.

+ Kinh tế, văn hóa

2 Phong trào khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài, Đàng Trong:

+ Các cuộc khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài

+ Phong trào Tây Sơn: Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa

lịch sử

TIẾT 57: ÔN TẬP CHƯƠNG V

Tình hình chính trị, xã hội XVI-XVII

Đầu XVI Nhà

Lê suy thoái

Vua quan

ăn chơi

xa xỉ

Nội bộ tranh giành quyền lực

Quan lại

ức hiếp dân

Đời sống nhân dân cực khổ: chết đói, tha phương

Mâu thuẫn (nông dân>< địa chủ, nhân dân>< nhà nước phong kiến) gay

Giữa XVIII chính quyền Đàng Ngoài suy sụp

Cuối XVIII Chính quyền Đàng Trong suy yếu dần

- Vua là

bù nhìn

- Chúa quanh năm hội

hè, yến tiệc

- Quan lại hoành hành, đục khoét

Quan lại cường hào đàn

áp bóc lột nhân dân

KINH TẾ (Thế

kỉ XVI – XVIII)

Đàng ngoài

Đàng Trong

Nông nghiệp

Thủ công nghiệp Thủ công nghiệp

Nông nghiệp

Sa sút

Phát triển Phát triển

Ít quan tâm Ruộng công bị cầm bán

Phát triển

BUÔN BÁN PHÁT

TRIỂN

Chính sách khai hoang

Cấp nông cụ Cấp lương ăn Lập làng ấp mới Lập phủ mới Phủ Gia Định

Phiên Trấn

(TPHCM, LA, TN)

Trấn Biên (ĐN, BRVT,BD,BP)

Miễn binh dịch 3 năm

Niên đại Chủ đề chính

XVI-XVII

Nửa đầu

XVIII

VĂN HÓA THẾ KỈ XVI-XVIII

- Nho giáo được đề cao trong học tập, thi cử; phật giáo, đạo giáo được phục hồi

- Đạo Thiên chúa giáo được truyền vào nước ta (1533)

Chữ Quốc ngữ ra đời: Chữ cái La-tinh ghi âm tiếng Việt

- Chữ Hán vẫn được duy trì, chữ Nôm phát triển ( các nhà thơ nổi tiếng Đào Duy Từ, Nguyễn Bỉnh Khiêm)

* Tôn giáo:

* Chữ Viết:

* Văn học:

- Văn học dân gian phát triển phong phú

* Nghệ thuật dân gian:

+ Nghệ thuật điêu khắc: điêu khắc gỗ, tạc tượng ( tượng Phật Bà ) + Nghệ thuật sân khấu: Đa dạng, phong phú ( chèo, tuồng, hát ả đào.v.v.)

Bài tập: Lập bảng thống kê những sự kiện lớn đáng ghi nhớ trong lịch sử nước ta từ thế kỉ XVI -> XVIII theo trình tự thời gian và nội dung (niên đại và sự kiện).

1511

1512

Khởi nghĩa Trần Tuân – Sơn Tây Khởi nghĩa Lê Hy, Trịnh Hưng – Nghệ An, Thanh Hóa

1515 Khởi nghĩa Phùng Chương – Tam Đảo

1516 Khởi nghĩa Trần Cảo – Đông Triều ( Quảng Ninh)

1527-1592 Chiến tranh Nam – Bắc triều

1627-1672 Chiến tranh Trịnh – Nguyễn và sự chia cắt Đàng Trong – Đàng

Ngoài

1737 Khởi nghĩa Nguyễn Dương Hưng – Sơn Tây

1738-1770 Khởi nghĩa Lê Duy Mật – Nghệ An, Thanh Hóa

1740-1751 Khởi nghĩa Nguyễn Danh Phương – Tam Đảo

Bài tập: Lập bảng thống kê những sự kiện lớn đáng ghi nhớ trong lịch sử nước ta từ thế kỉ XVI -> XVIII theo trình tự thời gian và nội dung (niên đại và sự kiện).

1741-1751

1739-1769

Khởi nghĩa Nguyễn Hữu Cầu – Đồ Sơn, Hải Phòng Khởi nghĩa Hoàng Công Chất – Sơn Nam; Tây Bắc

1777 Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong

1785 Tây Sơn đánh tan quân xâm lược Xiêm

1786 Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Trịnh ở Đàng Ngoài

1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, niên hiệu Quang Trung

1789 Quanng Trung đánh tan quân Thanh

1789-1792 Quang Trung củng cố và xây dựng đất nước

a Ý nghĩa:

- Lật đổ các chính

quyền phong kiến

(Nguyễn, Trịnh, Lê)

- Đặt nền tảng cho sự

thống nhất đất nước

- Đánh tan quân xâm

lược (Xiêm, Thanh),

bảo vệ độc lập và lãnh

thổ Tổ quốc

b Nguyên nhân thắng lợi

- Ý chí đấu tranh

chống áp bức, tinh thần yêu nước cao

cả của nhân dân ta.

- Sự lãnh đạo tài

tình sáng suốt của vua Quang Trung

và bộ chỉ huy nghĩa quân.

PHONG TRÀO TÂY SƠN (1771-1792

Lãnh đạo

Nguyễn Nhạc,

Nguyễn Huệ,

Nguyễn Lữ

Hoạt động

1771: Dựng cờ khởi nghĩa 1777: Lật đổ chúa Nguyễn 1785: Đánh tan quân Xiêm 1786: Lật đổ chúa Trịnh 1788: Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, niên hiệu

Quang Trung 1789: Đánh tan quân Thanh

1789-1792: Củng cố, xây dựng đất nước

Căn cứ

Tây Sơn

Lực lượng Khẩu hiệu

Lấy của nhà giàu chia cho dân nghèo

Dân nghèo, thương nhân, thợ thủ công, đồng bào dân tộc, hào mục

•Mỗi nhóm sẽ lần lượt chọn từ câu 1 đến câu 8 để trả lời (Mỗi câu trả lời đúng đạt 10 điểm)

•Khi ô chữ và gợi ý xuất hiện dành cho nhóm, thì các nhóm đó sẽ thảo luận và cử đại diện trả lời trong vòng 15 giây và được công bố kết quả ngay

•Mỗi câu có 1 từ chìa khoá xuất hiện.

- Có 8 ô chữ hàng ngang và cụm từ chìa khoá.

- Trả lời cụm từ chìa khoá bất kì (Đúng đạt 40 điểm, sai sẽ bị

loại khỏi cuộc chơi).

Thời gian

00 987654321 00

00 100

200 100 00 100 00 100 20 00

2

1

3 4 5 6 7 8 9

1: (9 ô chữ) một chính sách nhằm khuyến khích sản xuất

nông nghiệp của Chúa Nguyễn

I H G

N G

N

O

C U

H

T A

C A

I

H

C I

B

G

N

A R

T T

A

B

C E

A N

G H

O I

K A

H

T U

S

A

S

U C

G

N O

N P

A

C

N A

I

O H

K A

9: (9 ô chữ) Nhờ vào chính sách này mà Chúa Nguyễn đã mở mang

Nông nghiệp và bờ cõi được mở rộng xuống phía Nam.4: (5 ô chữ) Thành phố cảng lớn nhất ở Đàng Trong 5: (8 ô chữ) Làng gốm nổi tiếng ở Đàng ngoài.vào thế kỉ thứ XVII.

3: (6 ô chữ) Chính quyền Lê – Trịnh ở Đàng ngoài ít quan tâm đến thủy lợi

đã đưa nông nghiệp vào tình trạng này

2: (9 ô chữ) Chiến tranh Trịnh – Nguyễn hồi thế kỉ XVII

đã đưa đất nước ta vào tình trạng này

7: (13 ô chữ) Nhờ vào sự phát triển của ngành này ở nước ta trong

Thế kỉ XVII, đã xuất hiện một số thành thị

6: (5 ô chữ) Tên khác của Thăng Long vào thế kỉ XVII.8: (5 ô chữ) Làng dệt nổi tiếng ở Đàng ngoài.

G N

A O

H I

A H

K

Mỗi câu hỏi sau có 3 phương án trả lời,

em hãy chọn 1 phương án đúng.

Năm 1788, quân nào ở phương Bắc kéo sang xâm lược nước ta?

A B C

Quân Thanh xâm lược nước ta.

Phú Xuân.

Thăng Long.

Tam Điệp.

Quân Thanh chiếm được vùng nào?

A B C

Chúng chiếm được Thăng Long Phương án đúng:

Quân Thanh xâm lược nước ta Chúng chiếm được Thăng Long.

Đem quân đi lật đổ họ Trịnh trước.

Tháng 12/1788, lên ngôi Hoàng đế, kéo quân ra bắc đánh đuổi quân Thanh.

Để cho vua Lê ở Đàng Ngoài lo liệu.

Trước tình hình đó, Nguyễn Huệ đã làm gì?

A B

C

Tháng 12/1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, kéo quân ra bắc

Quân Thanh xâm lược nước ta Chúng chiếm được Thăng Long Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, kéo quân ra bắc đánh đuổi quân Thanh

Quân ta thắng lớn.

Đôi bên giao tranh ác liệt không phân thắng bại.

Quân Thanh đều thắng lợi.

Ở Hà Hồi, Ngọc Hồi, Đống Đa kết quả mỗi trận đánh như thế nào?

A B C

Ở Hà Hồi, Ngọc Hồi, Đống Đa, quân ta thắng lớn

Phương án đúng:

Quân Thanh xâm lược nước ta Chúng chiếm được Thăng Long Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, kéo quân ra bắc đánh đuổi quân Thanh Ở Hà Hồi, Ngọc Hồi, Đống Đa, quân ta thắng lớn.

Dồn hết lực lượng lại phản công và thắng lớn.

Đi vòng theo đường khác tấn công lại quân ta.

Hoảng loạn, bỏ chạy về nước.

Sau trận Đống Đa, quân Thanh ở Thăng Long như thế nào?

A B C

Tưởng nhớ công ơn Quang Trung:

Để tưởng nhớ vua Quang Trung sau khi ông mất, nhân dân ta đã làm gì?