Dtfa tren md hinh nghidn ctfu dtfdc phdt trien bdi Recardo & Jolly (1997); Zain (2009) va sd' lidu khao sdt ngtfdi lao ddng trong cac doanh nghiep d Viet Nam, ke't qua nghidn ctfu c[r]
Trang 1TAC DONG CUA KHIA CANH
HANH VI LANH DAO TRONG VAN HOA
TO CHlfC DEN SlJ GAN KET NHAN VIEN VOfi
TO CHlfC TRONG DOANH NGHIEP VIET NAM
• CAN HLfU DAN
TOM TAT:
Dtfa tren md hinh nghidn ctfu dtfdc phdt trien bdi Recardo & Jolly (1997); Zain (2009) va
sd' lidu khao sdt ngtfdi lao ddng trong cac doanh nghiep d Viet Nam, ke't qua nghidn ctfu cho
thay hanh vi lanh dao cd anh htfdng tich ctfc tdi stf gan kd't cua nhan vien vdi td chtfc trong doanh nghiep Bdi vid't tdp trung nghien ctfu xdy dtfng van hda td chtfc doanh nghidp c^n tdp trung vao khia canh hanh vi lanh dao nhdm tdng stf gdn ke't cua nhdn vidn vdi td chtfc trong
cac doanh nghiep d Viet Nam
Tif khda: Vdn hda to chtfc, hanh vi lanh dao, gan kd't ciia nhdn vien, doanh nghiep
1 Gidi thieu
Theo Thompson va Luthans (1990), van hda
td chtfc (VHTC) tich ctfc lam gia tang stf gan kd't
va hdp tdc ciia dpi ngu nhan vien Ke't qua Id
hidu qua boat ddng ciia td chtfc dtfdc ndng cao, stf
quan tam cao dd'n cac dinh htfdng chie'n Itfdc,
nang sud't lao dpng tang, cdc quyd't dinh dtfdc
thuc hien hieu qud hdn, cd sU gan kd't cao d cdc
bp phdn trong td chtfc va taora Ipi thdcanh tranh
ciia td chtfc (Saeed va Hassan, 2000) Kd't qua
nghien ctfu thtfc nghiem cho tha'y cac khia canh
ciia VHTC da xay dtfng phu hdp nhung khdng
hodn todn the hidn he't dac thu cua doanh nghidp
Viet Nam Vdi nghien ctfu khdm pha vd bang
quan sdt thtfc tien, nghidn ctfu ndy nhdn thd'y
"hdnh vi cua Idnh dao" la khia canh bieu hien ra't
rd net trong VHTC vd Id nhan td'tdc ddng Idn dd'n
stf gdn kdt nhan vien (GKNV) vdi to chtfc trong cac doanh nghiep d Viet Nam
Bai vie't ndy nghien ctfu phdt trien thtfdc do hdnh VI lanh dao trong VHTC va tdc dpng cua no den stf GKNV vdi td chtfc trong cdc doanh nghiep
Dtfa tren kd't qua nghien ctfu, bdi vid't de xua't doanh nghidp xdy dtfng va quan tam de'n khia canh hanh vi Idnh dao trong VHTC ciia doanh nghiep nham xay dtfng VHTC vtfng manh, phil hdp va gdp phan tang stf GKNV vdi to chtfc trong cdc doanh nghidp d Viet Nam
2 Ctf sd ly thuyd't va phtfdng phap nghidn
ciiu
2.1 Cdsd ly thuye't vd mo hinh nghien cdu
Vdn hda td chtfc Theo Schein (2010), VHTC
Id nen tang cho hanh vi va boat ddng cua ca nhan
Trang 2trong td chtfc Id san pham va tai san cua mdi td
chtfc VHTC Id he thd'ng nhffng y nghia chung
dtfdc chd'p nhdn rdng rdi bdi nhtfng ngtfdi lao
dpng trong thdi gian nhd't dinh
Nghien ctfu Recardo & Jolly (1997) de xud't
thang do vdn hda td chtfc gdm 8 khia canh: (i)
Giao tid'p trong td chtfc, (ii) Ddo tao vd phdt
trien (iii) Khen thtfdng & stf cdng nhdn; (iv)
Lam vide nhdm; (v) Hidu qua vide ra quye't dinh;
(vi) Ddi mdi vd chd'p nhdn rui ro; (vii) Cdng bdng
trong chinh sdch quan tri, (viii) Dinh htfdng ke'
hoach trong ttfdng lai Nghien ctfu ciia Martins
va Terblanche (2003), VHTC lien quan de'n tidu
chuan, chuan mtfc quy dmh nhdn vidn ndn ctf xtf
nhtf the' nao trong td chtfc Zain vd cdng stf
(2009) xem xet VHTC dtfdi 4 khia canh: Lam
vide nhdm, Ddo tao va phdt tridn, Giao tiep trong
td chtfc, Khen ihtfdng va stf cdng nhdn Ghani vd
cdng stf (2001), VHTC dtfdc do Itfdng bdi 4 thdnh
phan: Ldm vide theo nhdm, Giao tie'p, Khen
Ihtfdng vd cdng nhan, Ddo tao va phat tridn
Gan ket nhan vidn Mowday va cdng stf
(1979) cho rang, stf gdn ke't vdi id chtfc Id mdt stf
kidn dinh manh me (nha't
quan, ddng nha't hay ba't di
bd't dich) ciia nhdn vien vdi
td chtfc va stf tham gia tich
ctfc (involvement) ciia
nhan vidn trong mpt td
chtfc nhd't dmh GKNV Id
ndi de'n md'i quan he tich
ctfc ciia nhdn vidn vdi td
chtfc, khid'n hp ludn sdn
sang dau ttf cdng stfc de
ddng gdp cho stf thdnh
cdng va phat trien ciia td
chtfc Meyer and Allen (1991), de xud't "ba thdnh
phan gan kdt: Stf gan kd't vi tinh cam; stf gan ke't
de duy tri, stf gan ke't vi trach nhidm"
Karen (1995) cho rdng, stf GKNV hodn toan
khac bidt vdi hanh vi phuc tung mdt cdch nhan
nhuc dtfdc xem la ddc trtfng cua quan tri nhdn stf
truyen thd'ng Stf phuc tung dtfdc duy tri bdi hd
thd'ng kiem soat dp ddt ddn tdi stf phan tfng hdn
Id cdc hdnh vi phdn hdi tich ctfc vd chii ddng
trong cdng viec
Tdc ddng cua khia canh hanh vi lanh dao trong VHTC de'n stf GKNV vdi td chtfc Theo Lok (1997) "VHTC ddng mdt vai trd quan trpng irong viec tao ra stf gan kd't vd nang cao hidu sua't" Bang chtfng ttf nhieu nghidn ctfu thtfc nghiem cho rdng VHTC tao nen mdt dnh htfdng ddng kd ve hanh vi td chtfc, dac biet Id trong cdc Hnh vtfc hen quan de'n hieu qua va stf gan ke't Deal va Kennedy (2008); Denison (1990) cho tha'y, stf GKNV vdi td chtfc nhtf la mdt hdnh vi rd rang khi
"ca nhdn cam kd't cd nhtfng hanh vi chinh thtfc,
cu the do mem dn ve mat dao dtfe hdn Id mang lai Idi ich cd nhdn"
Theo Hofstede vd cdng stf (1990), VHTC phu thupc rat nhidu hanh vi cua ngtfdi lanh dao, hanh
vi lanh dao la khdi ngudn ciia stf lay lan hanh vi vd thai dp trong td chtfc Hatfield vd cdng stf (1993), idy lan dtfdc hieu la xu htfdng mdt so' ngtfdi lam theo hanh vi cua ngUdi khdc, tao ndn stf thdng nha't bieu cam vd hdnh dpng; ddi khi trd thdnh hdnh ddng vd thtfc (Schoenevi'olf, 1990),
Dtfa trdn cac nghien ctfu trtfde dd, tac gia de xud'l md hinh nghien ctfu nhu Hinh 1
tiinh J: Mo hinh nghien cCtu
V A N HOA
TO CHLfC Cac khia canh van hda to chtfc no! (^ung Khia canh hanh
vi linh dao
SlJ G A N KET
C U A NV V d l
TO CHlJC
I Tnjng thantTI
I Tu hao I
I Co gang I
- Gidi tinh
- D$ tu6l
- V| tr( vi^c lam
- Tinh trang GD
- Thu nh$p
- Hoc van
- Tham nien cdng tac
2.2 PhUdng phdp nghien cdu
Nghien ctfu Itfa chpn mdu nghien ctfu dtfa theo phtfdng phdp chpn mdu ngau nhien nhieu giai doan Ddi ttfdng khao sdt la ngtfdi lao ddng trong cac DNVN Kd't qua thu dtfdc 289 phid'u tra ldi, trong dd cd 22 phid'u khdng trii Idi day du va khdng chtfa du thdng tin can thid't cho nghidn ctfu ndn khdng dtfdc stf dung Sd phid'u tra ldi dtfdc stf dung trong nghien ctfu la 267 phid'u de'n ttf 126 doanh nghidp Trong dd, d Hd Npi la 136 phid'u, Ddng
Trang 3Nai Id 72 phid'u va Thtfa Thien Hue la 57 phid'u
3 Kd't qua nghidn ciiu
3.1 Ke't qua kidm dinh do tin c4y vd tinh xdc
thUc ciia thang do
De ddnh gid dp tin cdy cua thang do, nghien
ctfu stf dung Kiem dinh Cronbach's Alpha cho
thd'y, cdc bie'n quan sdt deu cd he sd'Cronbach's
Alpha Idn hdn 0,8 Ke't qua kidm dinh khang
dinh, cdc thtfdc do vd cdc bid'n quan sat deu dat
ydu cau Kd't qua phdn tich nhdn td' kham pha
(EFA) vdi phtfdng phdp xoay Varimax cho tha'y
cac tidu chi do Itfdng hanh vi lanh dao deu Idn
hdn 0,5 Kd't qua nay khang dinh 7 tieu chi de
xua't do Itfdng hdnh vi Idnh dao trong VHTC la
phu hdp Dd'i vdi cdc bid'n do Itfdng sU GKNV,
tieu chi 4 do Idng trung thanh vd lieu chi 5 do
Itfdng sU nd Itfc/cd' gang da khdng dap tfng tinh
xdc thtfc Ke't qua phdn tich EFA cho thd'y, cd
15/17 lieu chi do stf GKNV dap tfng yeu cau
3.2 Ket qud phdn tich hdi quy
Trtfde he't nghidn ctfu tie'n hanh kidm dinh da cdng tuyen gitfa cac bid'n dpc lap trong md hinh tfdc Itfdng Ke't qua tfdc Itfdng cho tha'y khdng cd bang chtfng ve tinh da cdng tuye'n tdn tai giffa cac bid'n dpc lap
Nghidn ctfu tfdc Itfdng 6 md hinh khdc nhau xem xet tac dpng ciia hdnh vi lanh dao tdi stf GKNV vdi td chtfc trong doanh nghiep Md hinh 1 stf dung bien phu thudc la bid'n do stf GKNV vdi to chtfc tdng hdp ttf 3 khia canh, trong khi dd md hinh 2,3 va 4 stf dung cdc bid'n phu thudc lan Itfdt la Stf trung thdnh; Long ttf hao va Stf cd gdng Md hinh
5 stf dung bid'n phu thudc la stf GKNV vd bien nghien ctfu la VHTC thay vi hanh vi Idnh dao Con
md hinh 6 tfdc Itfdng tac ddng cua hdnh vi Idnh dao tdi su GKNV
Bang 1 Kef quo Udc liidng tac dong hdnh vl Idnh dgo trong VHTC tdi sii GKNV
vdl to chifc trong doanh nghiep
Hanh vi lanh dao
Gi6i tinh
Tuoi
Dan toe
Trung cap/Cao dang
Dai hoc
Sau dai hpc
Quy mo vLfa
Mo hinh 1
Su gan ket
0,154"'
(0,0156)
0,0116 (0,0270)
0,00366™
(0,0013)
-0,052 (0,0848)
0,124*
(0,0747)
0,129' (0,0706)
0,0528 (0,0864)
-0,0374 (0,0319)
M6hlnh2 Tmng thanh
0,160*"
(0,0182) 0,0139 (0,0314) 0,00158 (0,0015) -0,0776 (0,0987) 0,0869 (0,0869) 0,117 (0,0822) 0,0634 (0,1010) -0,0273 (0,0371)
Mo hinh 3 TUhao
0,124***
(0,0153) 0,028 (0.0264) 0,00298**
(0,0013) -0,0561 (0,0829) 0,133*
(0,0730) 0,133*
(0,0690) 0,06 (0,0844) -0,0609*
(0,0312)
Mo hinh 4 Cff gang
0,0684***
(0,0120) -0,0144 (0,0208) 0,00347***
(0,0010) 0,0106 (0,0653) 0,0598 (0,0575) 0,0441 (0,0544) -0,00054 (0,0666) 0,00321 (0,0246)
Mo hinh 5
SU gan ket
0,00188 (0,0281) 0,00397***
(0,0013) -0,0561 (0,0890) 0,132*
(0,0777) 0,105 (0,0736) 0,028 (0,0897) -0,0185 (0,0332)
Mo hinh 6
SU gan ket
0,167*" (0,0149)
Trang 4Quy mo Idn
Thuong mai
Djch vu
DN tu nhan
DNFDI
DN tren 5 nam
VHTC
Cac khia canh VHTC
He s6 cat
So quan sat
R^ hieu chinh
Mo hinh 1
SM gan ket
0,0175 (0,0286) -0,0346 (0,0304) -0,0353 (0,0282) -0,0346 (0,0329) -0,056 (0,0433) 0,0487 (0,0329)
Co 0,756***
(0,1460)
267 0,798
Mo hinh 2 Tmng thanh
0,00695 (0,0333) -0,037 (0,0354) 0,00241 (0,0328) -0,0287 (0,0383) -0,0297 (0,0503) 0,0448 (0,0383)
Co 0,307*
(0,1700)
267 0,763
M6hlnh3 TUhao
-0,00972 (0.0279) -0,0131 (0,0297) -0,045 (0,0275) 0,00124 (0,0321) -0,0247 (0,0423) 0,0631*
(0,0322)
Co 0,492***
(0,1430)
267 0,815
Mo hinh 4
Co gang
0,0403*
(0,0220) -0,0286 (0,0234) -0,0329 (0,0217) -0,0495*
(0,0263) -0,0686**
(0,0333) 0,00367 (0,0254)
Co 0,853***
(0,1130)
267 0,856
Mo hinh 5
Su gan ket
0,0407 (0,0295) -0,0426 (0,0318) -0,0372 (0,0295) -0,0577*
(0,0342) -0,0869*
(0,0444) 0,0471 (0,0344) 0,671***
(0,0258)
1,040***
(0,1440)
267 0,775
Mo hinh 6
Su gan ket
0,804*** (0,0946)
267 0,791
Ky hieu *, ** vd *
Nguon: Kit qud chiet xudt tU SPSS Ghi chii • So Irong ngogc don id dd lich chudn;
* the hien mdc dd y nghia lan lugi d miic 10%, 5% vd I %
Cac md hinh tfdc Itfdng deu cd gid tri R- hieu
chinh khd cao, xa'p xi 80% Nd'u so sdnh R- hieu
chinh d md hinh 1 vd md hinh 6, thi rd rang phan
Idn stf thay ddi trong stf GKNV vdi td chtfc trong
doanh nghidp dtfdc giai thich do stf thay ddi tff
khia canh hdnh vi lanh dao trong VHTC Cdc ddc
diem ctia nhdn vidn va doanh nghidp khdng ddng
gdp dang ke cho stf thay ddi stf GKNV vdi id chtfc
trong doanh nghidp Vidt Nam Cdn nd'u so sanh
R-binh phtfdng hidu chinh trong md hinh 1 va md
hinh 5 thi tha'y, rang md hinh I cho R-binh phtfdng
hidu chinh Idn hdn
Ke't qua tfdc Itfdng tff md hinh I cho thd'y, khia
canh hdnh vi Idnh dao ciia VHTC cd tdc ddng, cd
y nghTa thdng kd tdi stf GKNV vdi td chtfc Kdt qua ndy khdng dinh vai trd quan trpng cua hanh
VI lanh dao cd tdc ddng tdi stf GKNV vdi td chtfc trong doanh nghidp Kd't qud tfdc Itfdng cijng cho tha'y stf GKNV vdi td chtfc trong doanh nghidp cd stf khac bidt theo ludi, giao due nhtfng lai khdng khac biet giffa gidi tinh va dan tdc cua ngtfdi lao ddng Bdn canh dd, nhffng ddc diem ciia doanh nghiep, nhU: quy md, ngdnh nghe va loai hinh doanh nghidp khdng cd anh htfdng gi tdi stf GKNV vdi td chtfc trong doanh nghiep Kd't qua tfdc Itfdng trong md hinh 2 de'n md hinh 4 cho thd'y, hanh vi lanh dao trong VHTC cd anh htfdng tdi lan Itfdt 3 khia canh cua stf GKNV
Trang 5vdi td chtfc Cdn dac did'm ciia ngtfdi lao ddng,
thi chi cd tudi tdc ddng tdi khia canh "ttf hao" va
"cd gang/nd Itfc" Cac ddc diem khdc nhtf gidi
linh, gido due, dan tdc cua ngtfdi lao dpng khdng
cd tdc ddng khac bidt tdi stf GKNV vdi td chtfc
trong doanh nghidp Trong nhffng dac diem ciia
doanh nghiep thi loai hinh sd hffu cua doanh
nghiep cd stf tdc ddng tdi mtfc dp cd'gang/nd Itfc
cua ngtfdi lao ddng trong doanh nghiep
Ke't qua nghien ctfu cho tha'y, Hanh vi lanh
dao dtfdc nhin nhan nhtf mdt ydu to' ctfc ky quan
trpng de cai thidn stf gan ke't ciia nhdn vien
Trong mdi trtfdng kinh te' - xa hdi phdt tnen day
canh tranh nhtf hidn nay, cung vdi sU phdt tridn
ciia cupc cdch mang cdng nghidp 4.0, chuydn
mdn gidi vd tan tuy vdi cdng viec chtfa du de
mang lai thdnh cdng cho ngtfdi lao ddng Ne'u cd
dtfdc stf giiip dd, chia se vd dinh htfdng ciia Idnh
dao doanh nghiep thi cd the gat hai dtfpc nhtfng
thanh cdng Vi vay, hdnh vi ciia lanh dao trong
doanh nghiep Id bi klp khdng the thie'u trong mdi
trtfdng lam vide hien dai khi xdy dtfng van hda td
chtfc Ngtfdi Idnh dao doanh nghiep can xem xet
vdn hda td chtfc nhtf tai sdn vd hinh khdng the
thay the'dtfdc; ludn duy tri, phat trien vdn hda td chtfc theo stf phat trien ciia doanh nghidp nham gitf vtfng md'i quan he gd'n kd't ciia nhan vien vdi
td chtfc dtfdc duy tri d mtfc cao
4 Ke't luan
Stf dung so' lieu khao sdt ngtfdi lao ddng trong cdc doanh nghidp Viet Nam, nghidn ctfu nay tie'n hanh kiem dinh gia thuyd't hdnh vi lanh dao trong VHTC la yeu td' quan trong tdc ddng tdi GKNV vdi td chtfc trong doanh nghiep Kd't qua phdn tich thtfc nghiem cho tha'y, hanh vi lanh dao cd tac ddng tich ctfc dd'n stf GKNV vdi td chtfc trong doanh nghidp Vidt Nam Ke't qua nghien ctfu nay khang dinh rdng, can dtfa khia canh hdnh vi Idnh dao la yd'u td' quan trpng khi nghien ctfu ve VHTC Ddy Id mdt ddng gdp ve mat hpc thuat khi bd sung thdm khia canh/bd phdn do Itfdng VHTC De tao dung va phat trien VHTC, thi ye'u to' hanh vi lanh dao nen dtfdc ddt vao vi tri quan trpng nham trien
khai dtfdc cac hoat dpng khdc •
TAI LIEU THAM KHAO:
/ Dung Trdn Kim (2006) Thang do y thu'c gdn ke't ddi vdi id chiic Tap chi Phdt Irien kmh le sdl84 50-52
2 Hodng Trgng & Chu Nguyen Mong Ngoc (2008) Phan lich dd lieu nghien cdu vdi SPSS NXB Thdng ke
3 Hofstede Geert, Bram Neuijen Denise Daval Ohayv vd Geert Sanders (1990) Measuring organizational cultures:
A qualitative and quantitative study across twenty cases Tap chi Administrative Science Quarterly, Trang: 286-316
4 Maslow Abraham H (1943) A theory of human motivation Psychological review, 50(4) 370
45 Mowday Richard T, Richard M Steers vd Lyman W Porter (1979) The measurement of organizational commitment Journal of vocational behavior 14(2), 224-247
6 Recardo Ronald vd Jennifer Jolly (1997) Organizational t ullure and teams SAM Advanced Management Journal, 62(2) 4
7 Thompson KR vd F Luthans (1990) Organizational culture, a behavioral perspective San Diego: Academic Press
8 Zain Zahanah Mohd, Razanila Ishak vd Erlane K Ghani (2009) The influence of corporate culture on organisational commitment: A study on a Malaysian listed company, European Journal of Economics, Finance and Administrative Sciences, 17(17), 16-26
Trang 6Ngay nhan bai: 13/3/2019
Ngay phan bidn danh gia va su'a chu'a: 23/3/2019
Ngay cha'p nhSn dang bai: 1/4/2019
Thdng tin tdc gtd:
CAN H0U DAN
Trtftfng Dai hgc Lao dpng - Xa hdi
IMPACTS OF THE LEADERSHIP BEHAVIOR
IN ORGANIZATIONAL CULTURE ON THE EMPLOYEE
EGAGEMENT AT VIETNAMESE ENTERPRISES
• CAN HUU DAN University of Lobour a n d Social Affairs
ABSTRACT:
This study was carried on by implementing the research models developed by Recardo & JoUy (1997) and Zain (2009) with data colleted from surveying employees at Vietnamese enterpnses The study's results reveal that the leadership behaviors have posidve impacts on the loyalty of employees in enterprises These resuts imply that the organizational culture development process of Vietnamese enterprises should focus on the leadership behavior aspect
in order to enhance the loyalty of employees
Keywords: Organizational culture, leadership behaviors, employee egagement, enterprises