Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí Ngô Gia Tự

Vì thế, việc tính khấu hao của công ty hiện nay hoàn toàn không ảnh ởng đến tổng chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của một niên độ kế toán.. Một số hạn chế còn tồn tại trong công tá

Một số giải pháp nhằm hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí Ngô Gia Tự

3.1 Đánh giá chung về thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cơ khí Ngô Gia Tự

3.1.3 Ưu điểm

Công ty Cơ khí Ngô Gia Tự là một doanh nghiệp nhà nớc thuộc Tổng công ty Cơ khí giao thông vận tải với lịch sử phát triển rất lâu đời Qua chặng đ-ờng dài xây dựng và phát triển, công ty đã không ngừng lớn mạnh và trởng thành cả về qui mô, năng lực cũng nh hiệu quả sản xuất kinh doanh

Trong những năm đầu mới chuyển đổi cơ chế, trong bối cảnh nền kinh tế thị trờng có nhiều khó khăn và thử thách, vốn là một doanh nghiệp đợc sự bao cấp toàn bộ của nhà nớc, công ty đã gặp rất nhiều khó khăn Song với sự cố gắng của toàn bộ cán bộ công nhân viên, công ty đã tự mình vơn lên, nhanh chóng triển khai và thích nghi với phơng thức làm ăn mới có hiệu quả hơn, dần dần hoà nhập với nền kinh tế thị trờng Trong những năm gần đây, trong hoàn cảnh chung của ngành cơ khí, công ty cũng gặp phải sự cạnh tranh gay gắt của nhiều mặt hàng ngoại nhập với chất lợng cao, giá cả hợp lí Đối mặt với những khó khăn đó, bên cạnh các mặt hàng truyền thống của mình, công ty đã đầu t tham gia vào các lĩnh vực mới nh lắp ráp xe máy, sửa chữa và bảo dỡng ô tô

đáp ứng nhu cầu mới của thị trờng Đồng thời, công ty không ngừng nâng cao hiệu quả sử dụng vật t, tiền vốn nhằm tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm,

đảm bảo cho sự phát triển và tồn tại của công ty Và để phù hợp với cơ chế quản

lí kinh tế mới, bộ máy quản lí của công ty cũng đã đợc cơ cấu lại hợp lí hơn,

đ-ợc phân chia chức năng rõ ràng đảm bảo hoạt động có hiệu quả, tránh sự chồng chéo, phục vụ cho yêu cầu quản lí Cùng với sự phát triển của công ty, bộ máy

kế toán nói chung cũng nh kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành nói

riêng đã không ngừng đợc cải tiến để đáp ứng kịp thời yêu cầu quản lý và hạch toán của công ty, nổi bật ở các điểm:

Về tổ chức bộ máy kế toán.

Bộ máy kế toán của công ty những năm gần đây đã đợc tinh giảm, hoạt

động có hiệu quả cao Với một công ty có quy mô nh công ty cơ khí Ngô Gia

Tự , thờng xuyên có trên 250 cán bộ công nhân viên làm việc với 10 phòng ban

và 5 phân xởng, khối lợng nghiệp vụ phát sinh hàng ngày tơng đối lớn thì một

bộ máy kế toán với 6 lao động kế toán có thể đợc coi là một bộ máy gọn nhẹ

Bộ máy kế toán của công ty đợc tổ chức tơng đối hoàn chỉnh với đội ngũ nhân viên kế toán có trình độ nghiệp vụ chuyên môn vững vàng và đợc phân công nhiệm vụ rõ ràng theo từng phần hành kế toán phù hợp với năng lực và kinh nghiệm làm việc Do có sự phân công nhiệm vụ rõ ràng trong công tác kế toán nên các kế toán viên đã có sự chuyên môn hoá trong công việc Đồng thời,

do các phần hành kế toán có mối liên hệ chặt chẽ với nhau nên giữa các nhân viên kế toán đã hình thành nên mối quan hệ hợp tác cùng làm việc, tạo điều kiện tăng năng suất lao động Vì vậy, các nghiệp vụ kế toán từ phản ánh các nghiệp vụ kinh tế phát sinh hàng ngày cho đến việc lập báo cáo quyết toán đều

Cải tiến về sổ sách và bảng phân bổ.

Trong quá trình hoạt động, kế toán công ty đã có nhiều cải tiến về sổ sách và các bảng phân bổ so với chế độ để phù hợp với công ty, giúp cho

công việc đợc tiến hành nhanh chóng, thuận lợi hơn mà vẫn đảm bảo tính chính xác.

Tháng

Tài khoản

Nội dung

Tk 1521

TK 1522

152

TK 153

không lập bảng phân bổ số 2 Điều đó rõ ràng là vừa thuận tiện hơn cho kế toán vừa đáp ứng yêu cầu quản lí vật liệu, đối chiếu sổ sách của công ty.

Về phơng pháp tính khấu hao:

Khấu hao tài sản cố định là biểu hiện bằng tiền của phần giá trị tài sản cố

định đã hao mòn Khấu hao là một biện pháp chủ quan của con ngời nhằm mục

đích thu hồi vốn đầu t để tái tạo lại tài sản cố định khi nó h hỏng

Hiện nay, công ty không lập bảng tính và phân bổ khấu hao hàng tháng

mà trong tháng, kế toán chỉ ớc tính phân bổ khấu hao theo kế hoạch kết hợp với tình hình sản xuất và tiêu thụ Cuối năm kế toán điều chỉnh để trích đúng, trích

đủ khấu hao thực tế trong năm

Mặc dù với cách làm này, chi phí khấu hao hàng tháng không đợc chính xác nhng tổng chi phí khấu hao trong năm là đúng tuyệt đối Đối với công ty, sản phẩm không có tính mùa vụ nên việc xác định kết quả chỉ có ý nghĩa trong cả năm tài chính Do đó, công ty cũng chỉ cần xác định chính xác tổng giá thành trong năm Mặt khác, TSCĐ của công ty cũng ít biến động nên chi phí khấu hao thực tế hàng tháng của công ty chỉ lệch so với kế hoạch rất ít, nếu tính trên tổng giá thành thì phần chênh lệch này là không đáng kể

Vì thế, việc tính khấu hao của công ty hiện nay hoàn toàn không ảnh ởng đến tổng chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm của một niên độ kế toán

h-Đồng thời, nó vẫn đảm bảo mục đích của việc tính khấu hao là thu hồi vốn đầu

t mà lại giảm đợc lao động của kế toán, giúp kế toán có nhiều thời gian hơn để làm công việc khác, tạo điều kiện tăng năng suất lao động

Nh vậy phơng pháp tính khấu hao hiện nay mặc dù không đúng theo chế

độ nhng lại linh hoạt, phù hợp với điều kiện của công ty, có thể coi là một cải tiến của kế toán

3.1.2 Một số hạn chế còn tồn tại trong công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở công ty cơ khí Ngô Gia Tự

Bên cạnh những thành tích đã đạt đợc, công tác kế toán chi phí sản xuất

và tính giá thành ở công ty vẫn còn bộc lộ một số hạn chế nhất định sau:

- Thứ nhất là về quy trình luân chuyển chứng từ

ở công ty cơ khí Ngô Gia Tự, đôi khi có trờng hợp chứng từ bị luân chuyển chậm so với nghiệp vụ kinh tế phát sinh làm ảnh hởng đến công tác tập hợp chi phí và tính giá thành Có những nguyên vật liệu xuất kho dùng cho sản xuất trong kì song thủ kho đã không kịp thời chuyển chứng từ về nguyên vật liệu lên phòng kế toán, làm cho kế toán tập hợp thiếu chi phí trong kì, làm sai lệch chỉ tiêu chi phí sản xuất và giá thành

Sau đó, vào kì kế toán sau khi thủ kho chuyển chứng từ lên thì quyết toán kì trớc đã đợc duyệt, kế toán lại phải tiến hành hạch toán phần chi phí nguyên vật liệu đó vào chi phí của kì sau, làm tăng chi phí sản xuất của kì sau

- Thứ hai là về đối tợng tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Tại công ty cơ khí Ngô Gia Tự, đối tợng tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là toàn doanh nghiệp Theo đối tợng tập hợp chi phí này, toàn bộ các chi phí phát sinh sẽ đợc kế toán tập hợp chung cho cả công ty và giá thành cuối cùng là giá thành sản xuất của tất cả các sản phẩm, dịch vụ mà công

nh hiện nay công ty đang áp dụng không phản ánh chính xác quá trình sản xuất, không phục vụ tốt cho mục đích quản trị doanh nghiệp.

- Thứ ba là về phơng pháp phân bổ giá trị công cụ dụng cụ vào chi phí

và giá thành sản phẩm trong kì

Hiện nay, đối với công cụ dụng cụ xuất dùng, công ty chỉ sử dụng phơng pháp phân bổ một lần (phân bổ 100%) vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kì Thực tế, công cụ dụng cụ sử dụng ở công ty có nhiều loại có giá trị lớn, đợc sử dụng cho nhiều kì hạch toán nh bàn, tủ Do đó, cách hạch toán nh công ty

đang áp dụng sẽ làm tăng chi phí trong kì, không phản ánh đúng bản chất hạch toán và làm sai lệch giá thành sản phẩm hoàn thành

- Thứ t là về phơng pháp hạch toán công cụ dụng cụ

Công cụ dụng cụ xuất dùng cho các phân xởng của công ty nếu có thể tập hợp riêng cho từng loại mặt hàng thì đợc kế toán hạch toán:

Nợ TK 621

Có TK 153Việc chi tiết TK 621 – “Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp” cho từng loại sản phẩm đợc thực hiện trên sổ chi tiết nguyên vật liệu, công cụ, dụng cụ Còn

TK 627 – “Chi phí sản xuất chung”, công ty tập hợp chung cho toàn bộ các sản phẩm ở các phân xởng Vì vậy, với mục đích theo dõi chi tiết chi phí về công cụ dụng cụ cho từng loại sản phẩm, tránh việc đa chi phí công cụ dụng cụ vào chi phí sản xuất chung rồi cuối kì phân bổ cho từng loại sản phẩm có thể làm cho chi phí công cụ dụng cụ của từng loại sản phẩm không chính xác, kế toán đã hạch toán nh trên

Tuy nhiên, bản chất của nguyên vật liệu là đối tợng lao động, là chất liệu cấu thành nên sản phẩm còn công cụ dụng cụ là t liệu lao động, là công cụ để tác động vào đối tợng lao động Mà TK 621 – “Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp” chỉ dùng để phản ánh chi phí nguyên liệu, vật liệu sử dụng trực tiếp cho

hoạt động sản xuất sản phẩm, dịch vụ mà thôi Vì vậy, cách thức hạch toán mà công ty đang áp dụng hiện nay đã phản ánh sai bản chất của công cụ dụng cụ.

- Thứ năm là về việc ghi sổ kế toán

Về Nhật kí chứng từ 7 – Phần I (biểu số 2.4), công ty đã sắp xếp ghi các tài khoản cha chính xác

ở phần các tài khoản ghi Có công ty đã sắp xếp các tài khoản mà thực chất đã đợc phản ánh ở Nhật kí chứng từ khác, đó là các tài khoản:

và không đúng với quy định về việc ghi sổ của nhà nớc

- Thứ sáu là việc lập thẻ tính giá thành sản phẩm

Hiện nay, công ty không lập thẻ tính giá thành Cuối tháng, sau khi tập hợp chi phí sản xuất, xác định giá trị sản phẩm dở dang, kế toán chi phí sản xuất

và tính giá thành tiến hành xác định giá thành sản phẩm hoàn thành trong kì

nh-ng kế toán khônh-ng phản ánh việc tính giá thành sản phẩm vào thẻ tính giá thành

Do đó, khi muốn xem xét giá thành thực tế của sản phẩm nhà quản lí không có các tài liệu sẵn sàng Điều này là không thuận tiện cho công tác quản trị

- Thứ bảy là việc hoàn toàn sử dụng kế toán thủ công

Hiện nay,trong điều kiện khoa học kỹ thuật và thông tin ngày càng phát triển, nền kinh tế thị trờng đòi hỏi các doanh nghiệp cần thu thập và xử lí thông tin nhanh nhạy, kịp thời, trên cơ sở đó đề ra các quyết định cần thiết Nhng công ty hoàn toàn sử dụng kế toán thủ công Kế toán thủ công đòi hỏi một số l-ợng sổ sách lớn, gây khó khăn cho công tác bảo quản, dễ mất mát h hỏng Việc

ghi chép các nghiệp vụ phát sinh hàng ngày, tính toán chuyển sổ và lập các báo cáo mất rất nhiều thời gian và công sức của kế toán Một hạn chế khác của việc

áp dụng kế toán thủ công là việc lập báo cáo thờng chậm, đặc biệt là các báo cáo quản trị và dễ có nhầm lẫn, sai sót

Trên đây là những hạn chế trong công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở công ty cơ khí Ngô Gia Tự Để hoạt động sản xuất kinh doanh đạt hiệu quả cao hơn thì công ty cần tiến hành khắc phục những hạn chế trên Với t cách là sinh viên thực tập em xin mạnh dạn đa ra những biên pháp để khắc phục những hạn chế đó, đợc trình bày ở phần sau đây

3.2 Phơng hớng hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở công ty cơ khí Ngô Gia Tự

3.2.1 Sự cần thiết và các nguyên tắc cơ bản của việc hoàn thành công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Các doanh nghiệp tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh trên thực tế

đều cố gắng để đạt đợc mục đích cuối cùng là tối đa hoá lợi nhuận Để đạt đợc

điều đó, các doanh nghiệp phải giám sát chặt chẽ và có hiệu quả quá trình tiêu hao vật t, lao động và các tài sản khác Ngoài các biện pháp kĩ thuật nh giám sát

định mức tiêu hao nguyên vật liệu, bố trí dây chuyền sản xuất hợp lí để tiết kiệm tối đa lao động thì hoàn thiện công tác hạch toán kế toán cũng góp vai trò quan trọng Tổ chức tốt công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm sẽ giúp cho các nhà quản lí có đợc thông tin cần thiết để kịp thời đa ra các quyết định quản lí tối u nhằm tiết kiệm chi phí, hạ giá thành sản phẩm Thực hành tiết kiệm chi phí trong sản xuất có ý nghĩa quan trọng không chỉ với doanh nghiệp nói riêng mà nó còn có ý nghĩa với cả quốc gia, vì tiết kiệm chi phí sản xuất là tiết kiệm các nguồn lực cho sản xuất bao gồm tài nguyên thiên nhiên và nguồn nhân lực cho đất nớc

Xuất phát từ yêu cầu trên cùng với những hạn chế đã nêu ở trên, việc hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở công

ty cơ khí Ngô Gia Tự cần đợc thực hiện theo các hớng:

- Xác định đối tợng tập hợp chi phí sản xuất và đối tợng tính giá thành, lựa chọn phơng pháp tập hợp chi phí và tính giá thành phù hợp với đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất và yêu cầu quản lí của doanh nghiệp

- Quy định trình tự công việc sao cho công tác hạch toán chi phí sản xuất

và tính giá thành sản phẩm đợc tiến hành thuận lợi, kịp thời, phù hợp với yêu cầu quản trị của doanh nghiệp Để đạt mục tiêu đó cần:

+ Xây dựng và tổ chức quy trình luân chuyển chứng từ khoa học,

đảm bảo cung cấp thông tin kịp thời cho công tác kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm cũng nh cho quản lí

+ Xây dựng hệ thống tài khoản, sổ sách phù hợp với chế độ và thực

tế tại công ty, vừa đảm bảo theo sát các yêu cầu thực tế của công tác hạch toán kế toán quá trình xây dựng kinh doanh đồng thời vẫn

đảm bảo không trái với các quy định chung

+Phơng thức, quy trình hạch toán phải đảm bảo đợc tính kinh tế và hiệu quả của công tác kế toán

3.2.2 Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty cơ khí Ngô Gia Tự.

Sau quá trình tìm hiểu thực tế công tác kế toán ở công ty, đặc biệt là công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, cùng với quá trình nghiên cứu lí luận về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, với những tồn tại

đã nêu trên ở Công ty cơ khí Ngô Gia Tự, em xin mạnh dạn đa ra một số ý kiến

đóng góp nhằm hoàn thiện hơn công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm ở Công ty cơ khí Ngô Gia Tự nh sau:

• Thứ nhất, về luân chuyển chứng từ

Để khắc phục tình trạng chứng từ bị luân chuyển chậm, công ty cần có biện pháp quản lí chặt chẽ khâu luân chuyển chứng từ nội bộ theo hớng đảm bảo tuần tự, phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận để kịp thời cung cấp chứng từ chi phí cho công tác kế toán chi phí và giá thành Công ty có thể thực hiện điều đó bằng cách ban hành hớng dẫn cụ thể cho thủ kho, các nhân viên thống kê phân xởng về quy trình luân chuyển chứng từ đồng thời đảm bảo sự phối hợp giữa các bộ phận liên quan với bộ phận kế toán trong công tác lập và luân chuyển chứng từ, cụ thể:

- Các chứng từ về nguyên vật liệu: thủ kho trớc khi nhập xuất hàng phải kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ do phòng kế hoạch vật t lập, đảm bảo mọi nguyên vật liệu xuất kho phải có đầy đủ chứng từ Định kì khoảng 3 ngày, kế toán vật t xuống kho lấy chứng từ vật t để phân loại rõ ràng, lu giữ cẩn thận, cuối kì lên bảng tổng hợp nhập xuất kịp thời, đảm bảo phản ánh đúng, đủ các nghiệp vụ xuất vật t cho sản xuất

- Về chứng từ lơng: nhân viên thống kê phân xởng cần theo dõi, chấm công cho ngời lao động theo quy định của công ty, đảm bảo tính đúng tính đủ công cho công nhân Bảng chấm công phải đợc trình bày rõ ràng để tiện kiểm tra đối chiếu với bảng tính lơng do phòng tổ chức cán bộ lao động tiền lơng lập Các chứng từ này cần đợc chuyển lên phòng kế toán cùng với phiếu nhập kho sản phẩm hoặc biên bản giao nhận sản phẩm hoàn thành, hoặc hoá đơn bán hàng, cần đợc lu giữ khoa học theo từng phân xởng, từng hợp đồng để thuận tiện cho quản lí và nhất là phải đợc luân chuyển đúng kì để phục vụ kịp thời cho công tác tính giá thành sản phẩm cuối kì Tổ chức quản lí và luân chuyển chứng

từ nh trên sẽ góp phần cung cấp số liệu và thông tin kế toán kịp thời , chính xác Chứng từ đợc cập nhập, phân loại và kiểm tra đối chiếu định kì sẽ phát hiện và hạn chế những nhầm lẫn sai sót trong quá trình ghi chép, hạch toán

• Thứ hai, về đối tợng tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Việc xác định đối tợng tập hợp chi phí sản xuất và đối tợng tính giá thành sản phẩm là việc làm cần thiết và có ý nghĩa lớn trong công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm Đối tợng tập hợp chi phí và tính giá thành phải phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lí của doanh nghiệp.

Về đặc điểm tổ chức sản xuất, công ty có 5 phân xởng sản xuất, mỗi phân xởng có những đặc điểm hoạt động khác nhau Mỗi phân xởng đồng thời

có thể sản xuất nhiều loại sản phẩm, mà công ty lại sản xuất chủ yếu theo đơn

đặt hàng Do đặc điểm sản xuất nh trên, công ty cần tập hợp chi phí sản xuất theo từng đơn đặt hàng và nh vậy, đối tợng tính giá thành là sản phẩm của từng

đơn

Theo đối tợng này, các chi phí trực tiếp (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp) phát sinh trong kì liên quan đến đơn đặt hàng nào thì sẽ hạch toán trực tiếp cho đơn đó theo các chứng từ gốc Đối với chi phí sản xuất chung, sau khi tập hợp xong kế toán sẽ kết chuyển hoặc phân bổ cho từng

đơn đặt hàng theo tiêu thức phù hợp (có thể là theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp hoặc giờ công sản xuất ) Việc tính giá thành sẽ đợc tiến hành khi đơn đặt hàng hoàn thành Giá thành của đơn đặt hàng chính là tổng chi phí sản xuất đã tập hợp cho đơn đó, giá thành đơn vị bằng tổng giá thành chia cho số lợng sản phẩm của đơn

Việc tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành theo từng đơn đặt hàng sẽ giúp cho các nhà quản lí biết chính xác chi phí, giá thành và lợi nhuận của từng

đơn để từ đó có các quyết định quản trị thích hợp Khi công ty thực hiện tập hợp chi phí và tính giá thành theo từng đơn dặt hàng, công tác kế toán sẽ phải tiến hành thờng xuyên, liên tục, chi tiết hơn Điều đó đòi hỏi tổ chức sắp xếp công việc phải hợp lí, thống nhất giữa các bộ phận phân xởng và phòng kế toán, đảm bảo hoàn thành tốt công việc

• Thứ ba, về phơng pháp phân bổ giá trị công cụ dụng cụ xuất dùng vào chi phí trong kì

Công ty cần sử dụng tài khoản 142- “Chi phí trả trớc” và tài khoản 242-

“Chi phí trả trớc dài hạn” để hạch toán công cụ dụng cụ thuộc loại phân bổ nhiều lần để phản ánh đúng bản chất hạch toán và làm tăng tính chính xác của giá thành sản phẩm hoàn thành

Việc hạch toán công cụ dụng cụ đã đợc quy định cụ thể nh sau:

Xuất phát từ đặc điểm của từng loại công cụ dụng cụ khi đa vào sử dụng,

→ Khi xuất công cụ dụng cụ để sử dụng, kế toán ghi:

Nợ TK 142 : Giá trị công cụ dụng cụ sử dụng dới một năm

Nợ TK 242 : Giá trị công cụ dụng cụ sử dụng trên một năm

Có TK 153 : Giá trị công cụ dụng cụ xuất sử dụng

→ Trong các kì tiếp theo, kế toán ghi:

Nợ TK 627, 641, 642 : Giá trị công cụ dụng cụ phân bổ vào chi phí

sản xuất lần n