§ã lµ quy luËt tÊt yÕu mµ sao ®äc lªn ta thÊy ngËm ngïi, chua xãt.. ngay trªn chÝnh quª h ¬ng.[r]
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ Quan s¸t bøc tranh sau:
Trang 3KIỂM TRA BÀI CŨ
* Hình ảnh trên gợi nhớ đến bài thơ Đ ờng nào?
* Đọc thuộc lòng bài thơ (phần dịch thơ): Tĩnh dạ tứ (Lí Bạch)
Nêu nghệ thuật và nội dung của bài thơ?
Đầu gi ờng ánh trăng rọi Ngỡ mặt đất phủ s ơng Ngẩng đầu nhìn trăng sáng Cúi đầu nhớ cố h ơng
*Nghệ thuật:
Từ ngữ giản dị, lời ít ý nhiều; vừa miêu tả đ ợc cảnh trăng sáng vừa nói lên tình cảm của nhà thơ với quê h ơng
*Nội dung:
Thể hiện tình cảm yêu quê h ơng tha thiết sâu sắc của nhà thơ
Trang 4TiÕt 38 - Bµi 10:
NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI VỀ QUÊ
(Håi h ¬ng ngÉu th )
-H¹ Tri Ch
Trang 5ơng-I Tỡm hiểu chung
2 Tìm hiểu chú thích:
a/ Tác giả:
- Sinh năm 659-744 Xa quê từ nhỏ, 86 tuổi mới đ ợc trở lại quê h ơng.
b/ Tác phẩm:
*Nhan đề bài thơ:
- “Ngẫu nhiên viết” chứ không phải tình cảm đ ợc bộc lộ một cách ngẫu nhiên
- Từ “ngẫu” không làm giảm giá trị của bài thơ mà còn làm tăng ý nghĩa của bài lên gấp bội
*Thể loại:
- Nguyên tác: Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đ ờng luật.
- Dịch thơ: Thể thơ lục bát.
* Nhịp lẻ: 4/3, câu cuối: 2/5.
* Gieo vần: Câu 1 và câu 2 Vần “ôi”.
Tiết 38 - Bài 10: Ngẫu nhiờn viết nhõn buổi về quờ
(Hồi h ơng ngẫu th ) -Hạ Tri Ch
Trang 6ơng-II Đọc – hiểu chi tiết
Thiếu tiểu li gia, lão đại hồi,
H ơng âm vô cải, mấn mao tồi.
(Rời nhà từ lúc còn trẻ, già mới quay về, Giọng quê không đổi, nh ng tóc mai đã rụng.)
- Khái quát ngắn gọn cuộc đời xa quê:
+ Thiếu tiểu - lão đại.
+ li gia - hồi.
+ vô cải - tôi.
- Sự thay đổi của nhà thơ về: vóc dáng, tuổi tác, mái tóc
- Không đổi: giọng nói quê h ơng.
ý nghĩa: +) Chi tiết thực.
+) Chi tiết t ợng tr ng: Làm nổi bật tình cảm gắn bó với quê h ơng.
- Sử dụng ph ơng thức: Kể và tả (kể là chính)
Tạo giọng điệu: Bề ngoài d ờng nh khách quan, bình thản (kể lại các sự việc) song phảng phất một cảm xúc buồn, bồi hồi tr ớc sự chảy trôi của thời gian và thể hiện tấm lòng của tác giả với quê h ơng.
Tiết 38 - Bài 10: Ngẫu nhiờn viết nhõn buổi về quờ
(Hồi h ơng ngẫu th ) -Hạ Tri Ch
ơng- Phép đối (tiểu đối)
Trang 7II Đọc – hiểu chi tiết
2/ Hai câu thơ cuối:
Tiếu vấn: Khách tòng hà xứ lai.
(Trẻ con gặp mặt, không quen biết,
C ời hỏi: Khách ở nơi nào đến?)
- So sánh bản nguyên tác và bản dịch thơ:
+ Bản dịch thơ 1: Sai từ “không chào”.
Mất từ “c ời”.
+ Bản dịch thơ 2: Mất từ “nhi đồng”
- Bị coi là khách ngay giữa quê mình, giữa nơi chôn rau cắt rốn.
Điều này không vô lí vì: + Tác giả đã thay đổi.
+ Quê h ơng cũng đã thay đổi.
- Tâm trạng: Lúc đầu ngạc nhiên bất ngờ buồn tủi ngậm ngùi
xót xa cùng ập đến
Tạo giọng điệu bi hài thấp thoáng ẩn hiện sau những lời t ờng thuật khách quan, hóm hỉnh.
- Nội dung của hai câu thơ đầu và hai câu thơ sau có mối liên hệ chặt chẽ: Vẫn là những lời miêu tả, kể tự nhiên khách quan, vẫn là những sự ngẫu nhiên Nh ng đằng sau tất cả
sự khách quan và ngẫu nhiên đó là tình cảm tha thiết, gắn bó sâu nặng của tác giả đối với quê h ơng.
Tiết 38 - Bài 10: Ngẫu nhiờn viết nhõn buổi về quờ
(Hồi h ơng ngẫu th ) -Hạ Tri Ch
Trang 8ơng-III Tổng kết
1 Nghệ thuật:
- Từ ngữ mộc mạc giản dị
- Sử dụng phép đối
- Giọng điệu vừa khách quan, hóm hỉnh, vừa ngậm ngùi
2 Nội dung:
Bài thơ thể hiện tình yêu thắm thiết của tác giả với quê h ơng
Tiết 38 - Bài 10: Ngẫu nhiờn viết nhõn buổi mới về quờ
(Hồi h ơng ngẫu th ) -Hạ Tri Ch
3 Ghi nhớ:
ngậm ngùi tình yêu quê h ơng thắm thiết của một ng ời sống xa quê lâu ngày, trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân trở về quê cũ
Trang 9TiÕt 38 - Bµi 10: Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê
(Håi h ¬ng ngÉu th ) -H¹ Tri Ch
Trang 10ơng-Bài tập luyện tập
*Hãy điền vào chỗ trống những từ ngữ thích hợp trong đoạn văn sau:
“ Hồi h ơng ngẫu th ” là những mà vẫn gây thảng thốt, vẫn khiến lòng ta phải day dứt nghĩ suy đã làm thay đổi và cũng đã đổi thay Đó là quy luật tất yếu
mà sao đọc lên ta thấy ngậm ngùi, chua xót Ng ời con của quê h
ơng sau bao năm lại trở thành ngay trên chính quê h ơng Cho dù câu hỏi của lũ trẻ thật quá mà khiến ng ời đ ợc hỏi phải rồi nữa là xót xa Bài thơ gửi trọn thiết tha sâu nặng với quê h ơng, nó v ợt xa cái hữu hạn của một
đời ng ời, cái vô hạn của thời gian, nó tồn tại trong vô thức và
vĩnh viễn
Tiết 38 - Bài 10: Ngẫu nhiờn viết nhõn buổi mới về quờ
(Hồi h ơng ngẫu th ) -Hạ Tri Ch
ơng-tất nhiên
quê h ơng
khách
hồn nhiên ngỡ ngàng
tình yêu
Trang 11Hồi hương ngẫu thư kỡ nhị
-Hạ Tri Ch ơng-Phiên âm:
Li biệt gia h ơng tuế nguyệt đa Cận lai nhân sự bán tiêu ma Duy hữu môn tiền Kính Hồ thủy Xuân phong bất cải cựu thời ba.
Dịch thơ:
Trải bao năm tháng xa quê Chuyện đời điểm lại nửa bề tiêu vong Chỉ còn tr ớc cửa hồ trong
Gió xuân không xóa những vòng sóng x a.
Tiết 38 - Bài 10: Ngẫu nhiờn nhõn buổi mới về quờ
(Hồi h ơng ngẫu th ) -Hạ Tri Ch
Trang 12¬ng-H íng dÉn vÒ nhµ:
- Häc thuéc lßng bµi th¬
- ViÕt ®o¹n v¨n ph¸t biÓu c¶m nghÜ cña em vÒ quª h ¬ng
- So¹n bµi: “Bµi ca nhµ tranh bÞ giã thu ph¸” (§ç Phñ)
TiÕt 38 - Bµi 10: Ngẫu nhiên nhân buổi mới về quê
(Håi h ¬ng ngÉu th ) -H¹ Tri Ch