MỘT số BIỆN PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TIN HỌC 8

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT số BIỆN PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TIN HỌC 8 ,MỘT số BIỆN PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TIN HỌC 8 ,MỘT số BIỆN PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TIN HỌC 8 MỘT số BIỆN PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TIN HỌC 8

MỤC LỤC

PHẦN 1 2

ĐẶT VẤN ĐÊ 2

1.2 MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI 2

1.2 ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU, PHẠM VI ÁP DỤNG CỦA ĐỀ TÀI .2

PHẦN 2 4

GIẢI QUYẾT VẤN ĐÊ 4

2.2 THỰC TRẠNG BAN ĐẦU CỦA VẤN ĐỀ 4

2.2.1 Thuận lợi 4

2.2.2 Những khó khăn 5

2.3 CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN 6

2.3.1 Sử dụng giáo án điện tử và tận dụng tối đa các giờ học tại phòng thực hành 6

2.3.2 Thực hiện các trò chơi đơn giản trong các tiết học 6

2.3.3 Phần mở đầu bài học, phần giới thiệu đề mục mới gây ứng tượng và hứng thú cho HS 7

2.3.4 Giáo viên đưa ra yêu cầu vừa sức với học sinh 7

2.3.5 Sử dụng sơ đồ tư duy cho học sinh trong các tiết học 8

2.4 HIỆU QUẢ CỦA VIỆC ÁP DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 8

PHẦN 3 10

KẾT LUẬN VÀ ĐÊ XUẤT, KIẾN NGHI 10

3.1 KẾT LUẬN 10

3.2 KIẾN NGHỊ 11

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 12

NHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 13

PHẦN 1

ĐẶT VẤN ĐÊ

1.1 LÝ DO CHỌN ĐÊ TÀI

Trong chương trình Tin học THCS, HS thường cảm thấy khó khăn với kiến thức lập trình ở khối lớp 8 Quả thật như vậy vì với các em, ngôn ngữ lập trình dường như rất xa lạ vì đây là kiến thức đầu tiên trong lập trình mà các

em được học.Là một giáo viên tin học, mục tiêu chính của tôi là giúp học sinh có thể hiểu và hứng thú và học tập hiệu quả nhất Đây chính là động lực giúp tôi thực hiện nghiên cứu đề tài “MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÓP PHẦN NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TIN HỌC 8”

1.2 MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ CỦA ĐÊ TÀI

1.1.1 Mục đích của đề tài.

Nghiên cứu thực trạng học tập của học sinh lớp 8 trường THCS Phổ Vinh đối với môn Tin học Từ đó tìm ra hình thức thích hợp, xây dựng những giải pháp giúp HS phát huy tốt năng lực của học sinh đối với môn Tin học nói riệng và đi đến áp dụng cho học sinh với cả một số môn học khác nói chung nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh THCS

1.1.2 Nhiệm vụ của đề tài

- Xây dựng phương pháp dạy học đạt hiệu quả cao

- Hướng dẫn học sinh cách lĩnh hội kiến thức từ đó phát huy và nâng cao khả năng tư duy, khả năng phân tích và năng lực vận dụng kiến thức của học sinh

1.2 ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU, PHẠM VI ÁP DỤNG CỦA ĐÊ TÀI

1.2.1 Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh lớp 8 trường THCS Phổ Vinh, Huyện Đức Phổ, Quảng Ngãi

1.2.2 Phạm vi áp dụng của sáng kiến

Khách thể nghiên cứu: Học sinh lớp 8B, 8C trường THCS Phổ Vinh, Huyện Đức Phổ, Quảng Ngãi

Phạm vi nghiên cứu: 71 học sinh (37 học sinh lớp 8B và 34 học sinh lớp 8C) trường THCS Phổ Vinh , Huyện Đức Phổ, Quảng Ngãi

1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Các phương pháp: Quan sát, mô tả, thực nghiệm, trò chuyện, phỏng vấn học sinh, điều tra, quan sát thực tiễn

PHẦN 2 GIẢI QUYẾT VẤN ĐÊ

2.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN.

Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo quyết định số

16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05/5/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

đã nêu: “Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học

sinh, phù hợp với đặc trưng môn học, đặc điểm đối tượng học sinh, điều kiện từng lớp học, bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tự học, khả năng hợp tác, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tế, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập cho học sinh”

Quán triệt Nghị quyết 29-NQ/TW và Nghị quyết 44/NQ-CP

- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học.

- Phát huy vai trò của công nghệ thông tin và các thành tựu khoa học-công nghệ hiện đại trong quản lý nhà nước về giáo dục, đào tạo.

- Từng bước hiện đại hóa cơ sở vật chất kỹ thuật, đặc biệt là hạ tầng công nghệ thông tin.

2.2 THỰC TRẠNG BAN ĐẦU CỦA VẤN ĐÊ.

2.2.1 Thuận lợi.

- Các cấp lãnh đạo Đảng, chính quyền, ban nghành, hội đoàn thể ở địa

phương có trách nhiệm, quan tâm chăm lo cho sự nghiệp giáo dục, nhân dân hiếu học, lo lắng, từng bước đầu tư cho con em, Được sự quan tâm chỉ đạo trực tiếp và kịp thời của Phòng GD & ĐT Đức Phổ, hơn nữa HĐGDCS xã , Hội khuyến học, Hội cựu giáo chức, ban đại diện cha mẹ học sinh, phụ huynh nhiệt tình giúp đỡ tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho nhà trường trong dạy học và giáo dục các em HS

- Về nhà trường:

+ Cán bộ, giáo viên, công nhân viên có tinh thần trách nhiệm cao, tất cả vì học sinh, vì sự phát triển, đổi mới của nhà trường

+ Đa số là các thầy cô có tuổi nghề lâu năm tận tâm, tận lực, cầu tiến, khắc phục khó khăn, có tinh thần thi đua cao, luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

- Về tổ chuyên môn:

+ Đa số giáo viên trong tổ đều là những giáo viên có thâm niên nghề cao, nên trình độ chuyên môn và kinh nghiệm giảng dạy tốt

+ Tổ trưởng thường xuyên quan tâm, nhắc nhở, đôn đốc các giáo viên trong tổ hoàn thành công việc kịp tiến độ

- Về học sinh: Đa số các em ham học, lễ phép, vượt khó, cầu tiến, thi đua, tự hào và phát huy tốt truyền thống của nhà trường, truyền thống lịch sử vẻ vang của quê hương

- Về bản thân:

+ Được làm việc với đa số giáo viên trong trường nói chung và trong tổ nói riêng là những giáo viên có thâm niên nghề cao, nên bản thân luôn luôn học hỏi kinh nghiệm giảng dạy, không ngừng học tập rèn luyện, nâng cao chuyên môn

+ Được đồng nghiệp, đặc biệt là quý thầy cô lâu năm tận tình giúp đỡ trong giảng dạy cũng như trong cuộc sống

2.2.2 Những khó khăn

+ Đời sống một bộ phận nhân dân còn khó khăn, phải đi làm ăn xa ở các tỉnh, thành phố phía nam nên công tác phối kết hợp giữa gia đình và nhà trường còn nhiều khó khăn

+ Đa số phụ huynh đều làm nông nên kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn, hiện nay vẫn còn một học sinh thuộc diện hộ nghèo và một em hộ cận nghèo, mồ côi cha Vì điều kiện kinh tế nên có nhiều phụ huynh đi làm ăn xa, các em phải ở với ông bà già yếu nên việc quan tâm, đôn đốc, nhắc nhở các em học tập không thường xuyên

+ Một số em ý thức học tập chưa tốt, chưa yêu thích môn học, không có động lực học tập Nhất là những HS có bố mẹ làm ăn xa, những HS yếu, kém

+ Cơ sở vật chất còn nhiều hạn chế, mặc dù có phòng dạy vi tính nhưng hầu hết các máy tính đều đã xuống cấp

2.3 CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN.

2.3.1 Sử dụng giáo án điện tử và tận dụng tối đa các giờ học tại phòng thực hành.

Giáo án điện tử là phương tiện hỗ trợ cho giáo viên (GV), giúp bài giảng sinh động hơn, học sinh (HS) hứng thú học tập và dễ dàng tiếp thu bài

Vì vậy, để giúp HS khắc sâu kiến thức, kích thích nguồn cảm hứng học tập, khi giảng dạy GV cần phải kết hợp hài hòa giữa màn hình với lời giảng và giữa màn hình với ghi bảng sao cho linh hoạt uyển chuyển

Qua thực tế giảng dạy tôi nhận thấy hầu hết các em đều rất thích được lên phòng máy để thực hành, thích học các bài giảng điện tử, có âm thanh, hình ảnh, màu sắc sinh động Nếu chúng ta chuẩn bị được thật nhiều bài giảng hay cũng là một trong những biện pháp tạo hưng phấn cho học trò Hạn chế đi cách dạy thông báo khô khan, tẻ nhạt, hay giáo viên chiếu – học sinh chép

Bên cạnh đó, GV phải thật sự có ý thức học hỏi, khai thác và sử dụng

có chọn lọc những tư liệu quý trên internet

2.3.2 Thực hiện các trò chơi đơn giản trong các tiết học

Học sinh bao giờ cũng thích vừa học vừa chơi, chơi để lĩnh hội tri thức mới từ trò chơi, chơi để làm cho không khí lớp học trở nên vui vẻ, tạo ra sự đoàn kết giữa các em, giảm căng thẳng trong các giờ học Học sinh sẽ thu kiến thức một cách hiệu quả và không thấy chán mỗi khi đến giờ tin học, nếu giáo viên biết cách sắp xếp thời gian hợp lý tổ chức trò chơi cho học sinh thì hiệu quả học tập sẽ tốt hơn

* Ví dụ Trong giờ “bài tập”- Tiết 17 theo PPCT Tin 8 giáo viên có

thể thể cho học sinh chơi trò chơi như sau: Chọn 2 đội lên bảng khoảng 3 học sinh một đội để viết tất cả các từ khóa, các cú pháp, kiểu dữ liệu chuẩn đã

học Học sinh còn lại dưới lớp được chia ra làm cổ động viên tinh thần cho 2

đội chơi Như vậy sau trò chơi

* Ví dụ: Để tìm hiểu thuật toán sắp xếp một dãy số nguyên bằng thuật

toán tráo đổi (Bài 5.Từ bài toán đến chương trình) giáo viên có thể cho khoảng 5 học sinh lên bảng chơi trò xếp hàng, sau đó giáo viên đưa ra nguyên tắc (cách) xếp hàng sao cho người đứng sau luôn cao hơn người đứng trước

Như vậy sẽ giảm bớt sự trừu tượng trong cách biểu diễn thuật toán, học sinh thấy được quy luật của sự đổi chỗ các phần tử và các em bị cuốn vào hoạt động và lời giảng của giáo viên, từ đó giúp các em hiểu chương trình tìm hiểu chương trình chỉ toàn các câu lệnh mà các em cho là khô khan, khó hiểu và không còn tâm lý sợ

2.3.3 Phần mở đầu bài học, phần giới thiệu đề mục mới gây ứng tượng và hứng thú cho HS.

Thái độ vui vẻ thân mật đối với học sinh và phần mở đầu bài học ấn tượng sẽ tạo nên không khí hào hứng chung của cả lớp để chuẩn bị bước vào tìm hiểu những nội dung kiến thức tiếp theo

* Ví dụ: Để bước vào tiết học “Câu lệnh điều kiện” (tiết 29 Tin học 8)

giáo viên vào lớp trên tay cầm một “hộp kho báu” Yêu cầu HS tìm hướng đi tìm kho báu Đội nào tìm đúng hướng và nhanh sẽ có được “kho báu” GV cho lớp quan sát sơ đồ để các em tự chọn và nối các điểm đến kho báu

Như thế tiết học sẽ trở nên vui và hiệu quả hơn Sau đó giáo viên dẫn

dắt đến dạng mệnh đề: nếu…thì…, hoặc nếu…thì…nếu không thì… để học sinh hiểu khái niệm mới

2.3.4 Giáo viên đưa ra yêu cầu vừa sức với học sinh.

Học tập là chuỗi vấn đề được đặt ra, được nhìn nhận, rồi được nhận thức ở mức

độ cao hơn Khi các em nắm được cái cốt lõi của một nội dung sẽ kích thích các

em suy luận và tìm tòi, phát triển một nôi dung khác

*Ví dụ: Trong tiết học “Bài 7 Câu lệnh lặp” – Tiết 37, sau khi học sinh đã

làm được bài tập tính tổng dùng cấu trúc for to…do thì giáo viên yêu cầu các em làm thêm bài tập tương tự tính tích 10 số đầu tiên

Với yêu cầu đơn giản như vậy các em sẽ cảm thấy việc giải các bài toán tương tự các bài toán đã có là vừa sức, kích thích sự ham muốn giải các bài tập mà lâu nay các em cho là tự mình rất khó có thể giải quyết

2.3.5 Sử dụng sơ đồ tư duy cho học sinh trong các tiết học.

Việc sử dụng sơ đồ tư duy, một nửa của bộ não - não phải giúp HS xử lý các thông tin về nhịp điệu, màu sắc, không gian và sự mơ mộng Sơ đồ tư duy mang lại hiệu quả học tập tốt hơn, tạo hứng thú cho các em trong từng tiết học

2.4 HIỆU QUẢ CỦA VIỆC ÁP DỤNG SÁNG KIẾN KINH

NGHIỆM.

Học kỳ vừa qua với sự áp dụng các biện pháp nói trên đối với những học sinh lớp 8C (thuộc nhóm thực nghiệm), tôi nhận thấy đa số học sinh đều rất hứng thú học tập, không khí các giờ học vui vẻ, sôi nổi hơn do các em tích cực xây dựng bài, điểm yếu kém không nhiều

Tôi bắt đầu áp dụng một số các biện pháp đã nêu đối với lớp 8C, tôi thấy các

em có sự tiến bộ nhiều hơn thể hiện ở thái độ và ý thức với môn học

Sau 6 tuần thực hiện thường xuyên biện pháp giảng dạy mới tôi thấy có kết quả rõ rệt, không khí học tập sôi nổi hơn, học sinh phát biểu xây dựng bài nhiều hơn, học sinh được kiểm tra bài cũ thuộc bài nhiều hơn

Hết học kỳ I không còn học sinh nào lơ đễnh trong giờ học Điều đặc biệt là tỉ lệ học sinh yếu, kém giảm đáng kể và tỉ lệ học sinh đạt điểm giỏi, khá tăng lên khá rõ so với đầu năm học Lớp thực nghiệm đã có 14 HS đạt điểm giỏi

Bảng kết quả thu được sau thực nghiệm.

Thời điểm

Tiêu chí

Trước thực nghiệm Sau thực nghiệm Nhóm đối

chứng

Nhóm thực nghiệm

Nhóm đối chứng

Nhóm thực nghiệm

Số HS vắng học trung

Số HS không chú ý 5-7 5-10 4 - 6 3- 4 Số HS thuộc bài cũ 2- 4 2- 5 2- 4 5-7 Số HS xây dựng bài trung

Số HS đạt điểm giỏi 2 5 2 14

Như vậy, sự tăng lên rõ rệt về thành tích của các học sinh nhóm thực nghiệm so với các học sinh nhóm đối chứng đã cho thấy hiệu quả của việc áp dụng các phương pháp gây hứng thú trong các bài giảng tin học 8 được đề trình bày trong đề tài này có tính thực tiễn cao, có thể áp dụng rộng rãi cho học sinh các lớp 8 trường THCS Phổ Vinh nói riêng và học sinh các lớp 8 của các trường miền núi nói chung

PHẦN 3

KẾT LUẬN VÀ ĐÊ XUẤT, KIẾN NGHI

3.1 KẾT LUẬN.

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận khoa học và thực tiễn giảng dạy khối lớp

8, kết quả đạt được qua việc áp dụng các biện pháp nói trên, bản thân tôi đi đến những kết luận sau đây:

1 Giáo viên sử dụng giáo án điện tử và tận dụng tối đa các giờ học tại phòng thực hành để tăng hiệu quả dạy và học

2 Giáo viên phải biết phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh thông qua các trò chơi, các yêu cầu vừa sức trong bài học

3 Phương tiện dạy họ đầy đủ, tuy nhiên không lạm dụng công nghệ thông tin

để xa vào tình trạng chiếu - chép

4 Tạo cho các em sự hứng thú từ đầu cho đến hết tiết học, tạo cho các em sự hứng thú vui tươi, học để mà vui - vui để mà học, tránh tình trạng gò ép, tạo áp lực cho các em học sinh

5 Trong mỗi giờ học sau mỗi thành quả đạt được của học sinh nếu kèm theo lời khen ngợi, biểu dương của giáo viên nữa càng khuyến khích các em mạnh dạn hơn trong việc xây dựng bài

6 Thường xuyên theo dõi, động viên các em học tập, tránh xảy ra tình trạng

lơ đễnh, lười học

Giáo viên cần phải nắm đặc trưng của bộ môn, có phương pháp dạy học linh hoạt và sáng tạo, phải tìm mọi cách để cải tiến cách dạy từng phần nhỏ theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh, bổ sung sáng tạo thêm nhiều thủ pháp sinh động, hấp dẫn, đa dạng hóa cách thức truyền đạt ở mỗi bài học Khơi dậy sự yêu thích môn học, động lực học tập mạnh mẽ cho các em

3.2 KIẾN NGHI.

- Cần được trang bị, hỗ trợ và sửa chữa thêm máy tính vì dàn máy với cấu hình đã cũ và xuống cấp sau nhiều năm sử dụng

- Cần tivi màn ảnh lớn hơn hoặc máy chiếu để tiết dạy trở nên sinh động hơn, giúp học sinh dễ quan sát tiếp thu bài tốt hơn

- Với nội dung đề tài này, tôi đã đề cập tới một số vấn đề góp phần nâng cao chất lượng dạy học môn Tin học 8 nhằm phát huy tính chủ động, tích cực và hứng thú học tập cho các em mà bản thân tôi đã áp dụng ở trường học trong việc giúp học sinh lĩnh hội kiến thức, chắc chắn sẽ còn hạn chế Rất mong sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô và bạn bè đồng nghiệp để cùng hoàn thành tốt hơn cho sự nghiệp “trồng người”

Xin chân thành cảm ơn Hội đồng, quý

thầy cô và các bạn đồng nghiệp!

Người viết

Đỗ Thị Tường Vy

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Hoàng Đức Lâm, Tâm lý học lứa tuổi và tâm lý học sư phạm, Khoa sư phạm, Đại học Đà Lạt

2 Hồ Ngọc Đại, 1983, Tâm lý học dạy học - NXB giáo dục

3 Tuvanhuongnghiep.vn/cam-nang/cam-nang-hoc tap

Thiên, Minh Luân)

Ngoài ra, còn sử dụng các tài liệu chuyên môn có liên quan, tham khảo các phương pháp dạy học tích cực, dạy học bằng hoạt động, dạy học bằng bản đồ

tư duy, trên mạng Internet