của giảng viên. Khách thể nghiên cứu: Giảng viên của của Trường Đại học Đồng Tháp.. Trên cơ sở đó, đề tài nêu lên những khuyến nghị nhằm phát huy hơn nữa những tác động tích cực của T[r]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
VIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
NGUYỄN VĂN CẢNH
TÁC ĐỘNG CỦA TỰ ĐÁNH GIÁ ĐẾN HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIẢNG VIÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Hà Nội – Năm 2014
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
VIỆN ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC
NGUYỄN VĂN CẢNH
TÁC ĐỘNG CỦA TỰ ĐÁNH GIÁ ĐẾN HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA GIẢNG VIÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐỒNG THÁP
Chuyên ngành: Đo lường và đánh giá trong giáo dục
Mã số: 60 14 01 20
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phạm Văn Quyết
Trang 3i
MỤC LỤC
Trang LỜI CẢM ƠN Error! Bookmark not defined
LỜI CAM ĐOAN Error! Bookmark not defined
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Error! Bookmark not defined
DANH MỤC BẢNG Error! Bookmark not defined
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Đối tượng nghiên cứu, khách thể nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 2
3 Mục đích nghiên cứu của đề tài 3
4 Giới hạn nghiên cứu của đề tài 3
5 Phương pháp nghiên cứu 3
5.1 Phương pháp chọn mẫu 3
5.2 Phương pháp thu thập thông tin 4
6 Câu hỏi nghiên cứu 4
7 Giả thuyết nghiên cứu 4
8 Mô hình nghiên cứu Error! Bookmark not defined
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN Error! Bookmark not defined
1.1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Error! Bookmark not defined
1.1.1 Các nghiên cứu về đảm bảo chất lượng, đánh giá, TĐG giáo dụcError! Bookmark not defined
1.1.2 Các nghiên cứu về mối quan hệ giữa đảm bảo chất lượng, đánh giá giáo
dục với các lĩnh vực hoạt động của cơ sở giáo dụcError! Bookmark not defined
1.2 Các khái niệm Error! Bookmark not defined
1.2.1 Tự đánh giá Error! Bookmark not defined
1.2.2 Hoạt động giảng dạy Error! Bookmark not defined
1.2.3 Mối quan hệ giữa TĐG với hoạt động giảng dạy của giảng viênError! Bookmark not defined
CHƯƠNG 2 QUY TRÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨUError! Bookmark not defined
2.1 Giới thiệu tổng quan về trường Đại học Đồng ThápError! Bookmark not defined
Trang 4ii
2.2 Hoạt động TĐG tại Trường Đại học Đồng ThápError! Bookmark not defined
2.3 Hoạt động giảng dạy tại Trường Đại học Đồng ThápError! Bookmark not defined
2.4 Phương pháp chọn mẫu Error! Bookmark not defined
2.5 Xây dựng phiếu khảo sát Error! Bookmark not defined
2.6 Khảo sát thử nghiệm và đánh giá công cụ Error! Bookmark not defined
2.6.1 Khảo sát thử nghiệm Error! Bookmark not defined
2.6.2 Đánh giá độ tin cậy của bảng hỏi dựa trên kết quả khảo sát thử nghiệmError! Bookmark not defined
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ KHẢO SÁT VÀ PHÂN TÍCH SỐ LIỆUError! Bookmark not defined
3.1 Độ tin cậy của bảng hỏi Error! Bookmark not defined
3.2 Phân tích nhân tố khám phá EFA Error! Bookmark not defined
3.2.1 Nhân tố Nội dung giảng dạy trước tự đánh giáError! Bookmark not defined
3.2.2 Nhân tố Nội dung giảng dạy sau tự đánh giáError! Bookmark not defined
3.2.3 Nhân tố phương pháp giảng dạy trước tự đánh giáError! Bookmark not defined
3.2.4 Nhân tố phương pháp giảng dạy sau tự đánh giáError! Bookmark not defined
3.2.5 Nhân tố Kiểm tra đánh giá trước tự đánh giáError! Bookmark not defined
3.2.6 Nhân tố Kiểm tra đánh giá sau tự đánh giáError! Bookmark not defined
3.3 Sự thay đổi trong hoạt động giảng dạy của giảng viên trước và sau TĐGError! Bookmark not defined 3.3.1 Sự thay đổi về NDGD Error! Bookmark not defined
3.3.2 Sự thay đổi về PPGD Error! Bookmark not defined
3.3.3 Sự thay đổi về KTĐG Error! Bookmark not defined
3.4 Sự khác biệt về Hoạt động giảng dạy của giảng viên trước và sau TĐGError! Bookmark not defined 3.4.1 Sự khác biệt trong NDGD của giảng viên trước và sau TĐGError! Bookmark not defined
3.4.2 Sự khác biệt về PPGD của giảng viên trước và sau TĐGError! Bookmark not defined
3.4.3 Sự khác biệt về KTĐG trước và sau TĐGError! Bookmark not defined
3.5 Sự khác biệt về hoạt động giảng dạy của giảng viên sau tự đánh giáError! Bookmark not defined
3.5.1 Sự khác biệt về HĐGD theo việc biết trường đã TĐGError! Bookmark not defined
3.5.2 Sự khác biệt về HĐGD theo việc giảng viên tham gia viết báo cáo TĐGError! Bookmark not defined 3.5.3 Sự khác biệt về HĐGD theo học vị của giảng viênError! Bookmark not defined
3.5.4 Sự khác biệt về HĐGD theo thâm niên của giảng viênError! Bookmark not defined
Trang 5iii
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
1 Kết luận Error! Bookmark not defined
2 Hạn chế của nghiên cứu Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO 5 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 61
MỞ ĐẦU
Chất lượng giáo dục đại học đang là vấn đề được xã hội hết sức quan tâm Trong bối cảnh sự cạnh tranh giữa các trường ngày càng diễn ra gay gắt thì việc nâng cao chất lượng đào tạo có thể được xem là nhiệm vụ sống còn của các trường đại học, đặc biệt là đối với các trường đại học vừa và nhỏ Chỉ có việc khẳng định chất lượng đào tạo của trường mình với xã hội, với cộng đồng thông qua việc sinh viên tốt nghiệp tìm được việc làm, có khả năng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao và
đa dạng của thị trường lao động thì các trường mới tạo được sự tin tưởng đối với phụ huynh, với học sinh khi lựa chọn thi vào trường, đồng thời tạo được niềm tin với nhà tuyển dụng khi họ sử dụng những sản phẩm đào tạo của trường
Một trong những hoạt động có tác dụng hữu hiệu góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của các trường đại học hiện nay là hoạt động kiểm định chất lượng giáo dục (KĐCLGD) Hoạt động này đã phát triển từ khá sớm ở các nước trên thế giới, nhất là Mỹ sau đó lan sang các quốc gia ở Bắc Mỹ, châu Âu, châu Á – Thái Bình Dương Tuy nhiên, đối với Việt Nam thì nó là một vấn đề khá mới mẻ
Trong KĐCLGD, tự đánh giá (TĐG) là một khâu quan trọng không thể thiếu
Đó là quá trình trường tự xem xét, nghiên cứu trên cơ sở các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng do Bộ Giáo dục và Đào tạo (BGD&ĐT) ban hành để báo cáo về tình trạng chất lượng, hiệu quả hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, nhân lực, cơ sở vật chất cũng như các vấn đề liên quan khác, từ đó tiến hành điều chỉnh các nguồn lực và quá trình thực hiện nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng TĐG không chỉ tạo cơ sở cho công tác đánh giá ngoài mà còn là cơ sở để trường cải tiến chất lượng, đồng thời thể hiện tính tự chủ và tính tự chịu trách nhiệm của trường trong toàn bộ hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, dịch vụ xã hội theo chức năng, nhiệm vụ được giao, phù hợp với sứ mạng và mục tiêu của trường Tuy nhiên, hoạt động TĐG ở các trường đại học đang gặp rất nhiều khó khăn bởi nhiều lý do khác nhau
và để báo cáo TĐG được công nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng do BGD&ĐT ban
Trang 72
hành lại càng khó khăn hơn Có rất nhiều đề tài, bài báo khoa học viết về KĐCLGD trong trường đại học nhưng có rất ít tác giả đề cập đến tác động của KĐCLGD đến
cơ sở đào tạo đại học [23], riêng tác động của TĐG đến cơ sở đào tạo thì chưa có tác giả nào nghiên cứu Do đó, nhiều nhà quản lý giáo dục, nhiều giảng viên chưa hiểu hết được vai trò của hoạt động TĐG cũng như chưa thấy được những ảnh hưởng tích cực của hoạt động này trong việc đảm bảo và nâng cao chất lượng hoạt động đào tạo của trường
Trường Đại học Đồng Tháp (ĐHĐT) là một trường đại học đang trong giai đoạn phát triển và đang dần dần khẳng định vai trò, vị trí của mình trong việc đào tạo, cung cấp nguồn nhân lực không chỉ cho tỉnh Đồng Tháp mà còn cho cả khu vực đồng bằng Sông Cửu Long Trường đã hoàn thành việc TĐG trường và TĐG 12 chương trình đào tạo giáo viên trung học phổ thông trình độ đại học và cũng đã gửi báo cáo TĐG về BGD&ĐT từ tháng 12/2009 Tháng 4/2013, trường được đánh giá ngoài chương trình đào đạo giáo viên trung học phổ thông trình độ đại học môn Toán
Nhằm mục đích nắm bắt được chất lượng hoạt động giảng dạy (HĐGD) của giảng viên trường ĐHĐT sau khi hoàn thành việc TĐG, để từ đó phát huy những ảnh hưởng tích cực mà TĐG đã mang lại, đồng thời khắc phục những mặt hạn chế,
góp phần nâng cao chất lượng HĐGD của trường, tôi chọn đề tài: “Tác động của
tự đánh giá đến hoạt động giảng dạy của giảng viên Trường Đại học Đồng Tháp” làm đề tài nghiên cứu của mình
2.1 Đối tượng nghiên cứu: Tác động của tự đánh giá đến hoạt động giảng dạy
của giảng viên
2.2 Khách thể nghiên cứu: Giảng viên của của Trường Đại học Đồng Tháp 2.3 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi thời gian: tháng 01/2013 đến 01/2014
Phạm vi không gian: Trường Đại học Đồng Tháp
Trang 83
Nghiên cứu nhằm tìm hiểu những tác động của TĐG đến sự thay đổi hoạt động giảng dạy (HĐGD) của giảng viên trường ĐHĐT sau khi trường đã hoàn thành việc TĐG Trên cơ sở đó, đề tài nêu lên những khuyến nghị nhằm phát huy hơn nữa những tác động tích cực của TĐG đến hoạt động giảng dạy của giảng viên, góp phần vào việc đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo của trường
Tháng 12/2009 Trường Đại học Đồng Tháp đã hoàn thành việc TĐG trường
theo bộ tiêu chuẩn kèm theo Quyết định số 65/2007/QĐ – BGDĐT ngày 01 tháng
11 năm 2007 gồm 10 tiêu chuẩn với 61 tiêu chí Cùng thời gian trên, trường cũng đã
hoàn thành việc tự đánh giá 12 chương trình đào tạo giáo viên trung học phổ thông
trình độ đại học theo bộ tiêu chuẩn đánh giá chất lượng kèm theo Quyết định số 03/2008/QĐ – BGD&ĐT ngày 4 tháng 2 năm 2008 Trong nghiên cứu này, chúng
tôi sẽ tập trung làm rõ tác động của việc TĐG chương trình đào tạo giáo viên trung học phổ thông trình độ đại học đến HĐGD của giảng viên Cụ thể là những tác động đến nội dung giảng dạy, phương pháp giảng dạy và việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập
5.1 Phương pháp chọn mẫu
Trường ĐHĐT có 14 khoa đào tạo với khoảng 350 giảng viên trực tiếp tham gia giảng dạy (tháng 01/2013) Trường đã hoàn thành TĐG và gửi báo cáo tự đánh
về BGD&ĐT vào tháng 12/2009 Đề tài nghiên cứu tác động của TĐG đến hoạt động giảng dạy của giảng viên, do đó mẫu nghiên cứu sẽ chọn những giảng viên trực tiếp tham gia giảng dạy từ trước năm 2009 đến nay Ngoài ra, giảng viên được chọn vào mẫu nghiên cứu là những giảng viên đang trực tiếp tham gia giảng dạy tại các khoa đào tạo đã thực hiện TĐG chương trình đào tạo giáo viên trung học phổ
thông trình độ đại học Cụ thể là giảng viên của các khoa: Sư phạm Toán – Tin học,
Sư phạm Hóa - Sinh – KTNN, Sư phạm Ngữ văn – Sử - Địa, Sư phạm Lý – KTCN,
Trang 94
sư phạm Ngoại ngữ và Khoa Giáo dục chính trị- CTXH Cỡ mẫu là 177 giảng viên
Mẫu nghiên cứu của đề tài không chọn sinh viên vì sinh viên các khóa 2009 trở về
trước đã tốt nghiệp ra trường khi đề tài chưa tiến hành nghiên cứu
5.2 Phương pháp thu thập thông tin
Chủ yếu thu thập thông tin định lượng bằng bảng hỏi đối với giảng viên của các khoa mà đề tài chọn làm mẫu Nội dung bảng hỏi tập trung vào các khía cạnh của hoạt động giảng dạy như: Nội dung giảng dạy, phương pháp giảng dạy, việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của sinh viên
TĐG đã tác động như thế nào đến HĐGD của giảng viên?
i) Nội dung bài giảng đã được giảng viên xây dựng vừa sức với sinh viên và thường xuyên được cập nhật bổ sung sau khi Trường ĐH Đồng Tháp đã thực hiện
tự đánh giá
ii) Các PPGD được giảng viên vận dụng một cách linh hoạt hơn; phát huy tính tích cực chủ động của SV; Các phương tiện hỗ trợ dạy học được sử dụng hiệu quả hơn sau khi Trường ĐHĐT đã thực hiện tự đánh giá
iii) Các phương pháp KTĐG được giảng viên sử dụng đa dạng hơn và nội dung các bài kiểm tra đã đánh giá được những kiến thức và kỹ năng của sinh viên sau khi Trường ĐH Đồng Tháp thực hiện tự đánh giá
Trang 105
TÀI LIỆU THAM KHẢO
A Tài liệu tiếng Việt
1 Trần Thị Tú Anh (2008), Nghiên cứu đánh giá chất lượng hoạt động giảng dạy đại học ở học viện Báo chí và Tuyên truyền, Luận văn tốt nghiệp chuyên ngành Đo
lường và đánh giá trong giáo dục
2 Bộ giáo dục & Đào tạo (2004), Quyết định số 38/2004/QĐ – BGD ngày 02 tháng
12 năm 2004 về việc Ban hành quy định tạm thời về kiểm định chất lượng trường đại học
3 Bộ giáo dục & Đào tạo (2007), Quyết định số 43/2007/QĐ – BGD ngày 15 tháng
8 năm 2007 về việc Ban hành Quy chế đào tạo đại học và cao đẳng hệ chính quy theo hệ thống tín chỉ
4 Bộ Giáo dục & Đào tạo (2007), Quyết định số 65/2007/QĐ – BGDĐT ngày 01 tháng 11 năm 2007 về việc Ban hành Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng trường đại học
5 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007), Quyết định số 76/2007/QĐ – BGDĐT ngày 14 tháng 12 năm 2007 về việc Ban hành Quy định về quy trình và chu kỳ kiểm định chất lượng giáo dục trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp
6 Bộ Giáo dục & Đào tạo (2008), Quyết định số 03/2008/QĐ – BGD&ĐT ngày 04 tháng 02 năm 2008 về việc Ban hành Quy định về tiêu chuẩn đánh giá chất lượng chương trình đào tạo giáo viên trung học phổ thông trình độ đại học
7 Bộ giáo dục & đào tạo (2008), Hướng dẫn TĐG trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp
8 Bộ Giáo dục & Đào tạo (2008), Tài liệu tập huấn Tự đánh giá chương trình đào tạo giáo viên trung học phổ thông
Trang 116
9 Bộ Giáo dục & Đào tạo (2009), Tài liệu tập huấn TĐG trong kiểm định chất lượng giáo dục
10 ĐHQG Hà Nội (2008), Kỷ yếu hội thảo khoa học Kiểm định - đánh giá và quản lí chất lượng dục đại học, Nhà xuất bản ĐHQG Hà Nội, Hà Nội
11 ĐHQG Tp Hồ Chí Minh (2006), Kỷ yếu hội thảo Đảm bảo chất lượng trong đổi mới giáo dục đại học, Nhà xuất bản ĐHQG Tp Hồ Chí Minh, Tp Hồ Chí Minh
12 ĐHQG Tp Hồ Chí Minh, Kỷ yếu Hội thảo khoa học Xây dựng tiêu chuẩn chất lượng cho các trường sư phạm Việt Nam
13 Nguyễn Thanh Bình (2005), Lí luận giáo dục học Việt Nam, NXB Đại học Sư
phạm, Tp Hồ Chí Minh
14 Nguyễn Đức Chính (2002), Kiểm định chất lượng trong giáo dục, Nhà xuất bản
ĐHQG Hà Nội, Hà Nội
15 Nguyễn Huy Cường (2012), Sự khác biệt trong đánh giá giữa giảng viên và sinh viên đối với chất lượng hoạt động giảng dạy của giảng viên tại Trường CĐ Nông Lâm Đông Bắc – Quảng Ninh, Luận văn thạc sỹ chuyên ngành Đo lường và Đánh
giá trong giáo dục
16 Nguyễn Kim Dung (2003), Đánh giá chương trình học và một vài đề nghị cho việc chuẩn bị kiểm định chương trình ở các trường đại học Việt Nam, Kỷ yếu
Hội thảo “Xây dựng chương trình đào tạo đại học”, Viện nghiên cứu giáo dục - Trường ĐH Sư phạm TP HCM
17 Đinh Tuấn Dũng (2008), Vai trò của kiểm định chất lượng giáo dục đối với đào tạo đại học, Kỷ yếu Hội thảo khoa học Kiểm định, đánh giá và quản lý chất lượng đào tạo đại học, Nhà xuất bản ĐHQG Hà Nội, trang 79 – 89
18 Hoàng Trọng Dũng (2010), Tác động của việc lấy ý kiến phản hồi từ SV tới hoạt động giảng dạy tại trường đại học dân lập Văn Lang, Luận văn tốt nghiệp thạc sỹ
chuyên ngành Đo lường và đánh giá trong giáo dục