Trắc nghiệm, bài giảng pptx các môn chuyên ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành Y dược hay nhất”; https://123doc.net/users/home/user_home.php?use_id=7046916. Slide bài giảng môn nghiên cứu khoa học ppt dành cho sinh viên chuyên ngành Y dược. Trong bộ sưu tập có trắc nghiệm kèm đáp án chi tiết các môn, giúp sinh viên tự ôn tập và học tập tốt môn nghiên cứu khoa học bậc cao đẳng đại học ngành Y dược và các ngành khác
Trang 1QUI TRÌNH NGHIÊN CỨU (Research Process)
Bài giảng pptx các môn ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất” ;
https://123doc.net/users/home/user_home.php?use_id=7046916
Trang 2Mục tiêu học tập
• Có cái nhìn tổng quát về quy trình nghiên cứu (research process).
• Nắm vững các 8 bước cơ bản của quy trình nghiên cứu để có thể áp dụng, vận dụng hiệu quả vào nghiên cứu và phát triển thuốc.
• Chọn lựa được các phương pháp (methods), mô hình (models), kỹ thuật (techniques) và tiến trình (procedures) thích hợp nhất cho nghiên cứu của bản thân.
Trang 3Xác lập
vấn đề
NC
Thiết kế NC
PP và công
cụ thu thập
dữ liệu
Lý thuyết chọn mẫu &
Giá trị và độ tin cậy của công cụ NC
Nội dung
đề cương NC
công cụ NC
Trang 4THAM KHẢO TÀI LIỆU
(Reviewing the literature)
Trang 5Lý do tham khảo tài liệu
- Làm sáng tỏ và tập trung vào vấn đề nghiên cứu
- Cải thiện phương pháp luận
- Mở rộng cơ sở kiến thức trong lĩnh vực nghiên cứu
Tiến trình tham khảo tài liệu
- Tìm kiếm tư liệu sẵn có
- Tham khảo tư liệu chọn lựa
- Phát triển khung lý thuyết
- Phát triển khung khái niệm
Viết tổng quan các tài liệu tham khảo
Trang 6Mục tiêu học tập
• Nắm vững lý do cần thiết phải tham khảo tài liệu trong quá trình NC.
• Nắm vững và giải quyết nghịch lý trong tham khảo
tài liệu.
• Tiến hành đúng các bước tham khảo tài liệu
• Viết được tổng quan về tài liệu tham khảo.
Trang 7Một trong những nhiệm vụ thiết yếu đầu tiên khi tiến hành một nghiên cứu là tham khảo tài liệu Đây là 1 nhiệm vụ tốn thời gian và đôi khi nản chí và thất vọng Tuy nhiên, không nên chán nản vì sẽ được đền đáp
Ba chức năng của tham khảo tài liệu:
1 Làm sáng tỏ và tập trung vào vấn đề nghiên cứu
2 Cải thiện phương pháp luận
3 Mở rộng cơ sở kiến thức trong lĩnh vực nghiên cứu
Trang 81. Làm sáng tỏ và tập trung vào vấn đề nghiên cứu
Tham khảo tài liệu là một nghịch lý:
cứu thì không thể tìm kiếm tài liệu tham khảo một
cách hiệu quả.
-. Mặt khác, việc tìm kiếm và tham khảo tài liệu có tác
dụng làm sắc nét vấn đề nghiên cứu vì quá trình
tham khảo tài liệu giúp chúng ta hiểu rõ phạm vi cần
nghiên cứu hơn và giúp đề ra vấn đề nghiên cứu rõ
ràng và chính xác hơn.
đề nghiên cứu và kiến thức chính yếu của vấn đề NC.
LÝ DO THAM KHẢO TÀI LIỆU
Trang 92 Cải thiện phương pháp luận
được các phương pháp đã được áp dụng bởi người
khác để giải quyết cùng vấn đề nghiên cứu.
+ biết các phương pháp, quy trình áp dụng để giải
quyết vấn đề.
+ phương pháp, quy trình nào hiệu quả.
+ những vấn đề sẽ phải gặp
giải quyết tăng tự tin và hiểu biết với PP dự định
áp dụng
Trang 103 Mở rộng cơ sở kiến thức trong lĩnh vực nghiên cứu
phải bảo đảm sự tham khảo rộng chung quanh lĩnh
vực mục tiêu muốn tiến hành nghiên cứu.
những gì về cùng vấn đề NC, các lý thuyết đã áp dụng
và các tồn tại, trở ngại.
khảo tài liệu giúp bổ sung kiến thức trong lĩnh vực
chuyên sâu.
của chúng ta phù hợp với khối lượng kiến thức sẵn có
ra sao.
LÝ DO THAM KHẢO TÀI LIỆU
Trang 114 Tiến trình tham khảo tài liệu
- Nếu chưa có vấn đề NC cụ thể, cần tham khảo tài liệu
trong lĩnh vực rộng các vấn đề quan tâm để thu hẹp mục
tiêu tìm kiếm Việc tham khảo tài liệu không có ý tưởng
cụ thể hợp lý có nguy cơ sẽ quy định suy nghĩ về vấn
đề NC và PP NC dẫn đến sự lựa chọn không sáng tạo.
- Đọc tài liệu là một quá trình liên tục, thường bắt đầu từ
trước khi có vấn đề nghiên cứu cụ thể cho đến khi hoàn
tất báo cáo Nên hoàn tất việc đọc tài liệu trước khi
tiến hành NC, nhưng phải tiếp tục đọc đến khi viết báo
cáo vì sẽ giúp cho việc tích hợp, so sánh các kết quả NC
của mình với các NC khác.
Trang 124 Tiến trình tham khảo tài liệu
(i) Tìm các tài liệu sẵn có trong lĩnh vực nghiên cứu.
(ii) Tham khảo các tài liệu chọn lựa
(iii) Phát triển một khung lý thuyết
(theoretical framework)
(iv) Phát triển một khung nhận thức
(conceptual framework)
Kỹ năng cần thiết các bước này khác nhau, nhưng phát
triển khung lý thuyết và nhận thức là khó hơn cả.
LÝ DO THAM KHẢO TÀI LIỆU
Trang 134 Tiến trình tham khảo tài liệu (tt)
Tìm các tài liệu sẵn có
Để tìm kiếm tài liệu trong lĩnh vực chuyên môn có yêu
cầu, cần phải có ít nhất vài ý tưởng về lĩnh vực nghiên
cứu và vấn đề muốn nghiên cứu để đặt ra thông số
định sẵn cho tư liệu Kế đó là sưu tập tài liệu.
Có 2 nguồn tham khảo tài liệu chính:
- Sách
- Tạp chí
Lưu ý: Internet được xem là nguồn thông tin bổ trợ,
trung gian, không chính thống
Trang 144 Tiến trình tham khảo tài liệu (tt)
Tìm các tài liệu sẵn có
Một thư viện tổ chức tốt được biên tập theo tiêu đề vấn
đề (subject headings) dựa theo Library of Congress
Subject Headings Tìm tài liệu theo tiêu đề vấn đề sẽ tiết
kiệm được nhiều thời gian Để tìm sách có thể dựa vào
Các ấn bản như Book Review Index có thể giúp chọn lựa
sách tham khảo thích hợp.
Để tham khảo các tạp chí hiệu quả và tiết kiệm thời gian,
có thể dựa vào các nguồn thông tin được thiết kế sẵn:
Trang 154 Tiến trình tham khảo tài liệu (tt)
Tìm các tài liệu sẵn có
Các nguồn trích dẫn như trên có thể tìm thấy dưới dạng
ấn bản, CD-ROM hay internet.
Tại nhiều thư viện, thông tin về sách, tạp chí, tóm tắt …
được lưu trữ trong máy vi tính, vi thẻ (microfiches) hay
CD-ROMs trong đó thông tin được sắp xếp theo chủ đề,
tác giả và tiêu đề Nếu thư viện được vi tính hóa,có thể
Tìm thấy tài liệu theo từ khóa (keywords) tác giả, tiêu
đề, vấn đề, và ngay cả các thông tin về từ khóa.
Có thể tìm kiếm thấy thông tin dựa và các cơ sở dữ liệu
phù hợp Lưu ý: cơ sở dữ liệu chỉ cung cấp các thông tin
có sẵn trong dữ liệu đó phải mở rộng tham khảo, hỏi
Trang 16LÝ DO THAM KHẢO TÀI LIỆU
4 Tiến trình tham khảo tài liệu (tt)
dựa vào chủ đề hay từ khóa.
chung chủ đề, tìm chọn tác giả có tư liệu liên quan.
- Tìm/mượn/mua sách Đọc để loại bỏ hay tiếp tuc TK.
Trang 17Tạp chí
Ưu điểm: mới, cập nhật (độ trễ vài năm so với khởi đầu).
Nhược: chưa hoàn tất, không toàn diện.
- Tìm tối đa các tạp chí có liên quan.
+ Tra mục lục tạp chí.
+ Tra cứu danh mục trích dẫn hay tóm tắt để xác định
và đọc tạp chí bài báo đó (Vd: dùng MEDLINE).
+ Tìm các công bố về các đề tài nghiên cứu tương tự
(dùng cơ sở dữ liệu hay internet).
đến NC, đọc tóm tắt, nếu thấy phù hợp thì truy cập,
mua, photocopy bài báo … Lưu trữ và ghi chú các thông
Trang 18LÝ DO THAM KHẢO TÀI LIỆU
4 Tiến trình tham khảo tài liệu (tt)
Đọc các tài liệu tham khảo đã chọn lựa
Ưu điểm: mới, cập nhật (độ trễ vài năm so với khởi đầu).
Nhược: chưa hoàn tất, không toàn diện.
- Tìm tối đa các tạp chí có liên quan.
+ Tra mục lục tạp chí.
+ Tra cứu danh mục trích dẫn hay tóm tắt để xác định
và đọc tạp chí bài báo đó (Vd: dùng MEDLINE).
+ Tìm các công bố về các đề tài nghiên cứu tương tự
(dùng cơ sở dữ liệu hay internet).
đến NC, đọc tóm tắt, nếu thấy phù hợp thì truy cập,
mua, photocopy bài báo … Lưu trữ và ghi chú các thông
tin liên quan cần truy xuất về sau.
Trang 19Đọc các tài liệu tham khảo đã chọn lựa
Sau khi lựa chọn sách và bài báo, đọc kỹ và sắp xếp các
vấn đề theo khung lý thuyết đã xây dựng, theo các mặt:
được xác thực chưa.
phương pháp luận (thiết kề NC, cỡ và đặc tính mẫu, PP
đo lường, đanh giá ) và các nhận định của mình.
Các tình huống khác.
nhà NC khác và ghi nhận của bản thân về giá trị của các
khác biệt đó.
Trang 20
-LÝ DO THAM KHẢO TÀI LIỆU
4 Tiến trình tham khảo tài liệu (tt)
Phát triển một khung lý thuyết
- Tham khảo tài liệu là một nhiệm vụ không ngừng nhưng
do thời gian hạn chế, nên xác định những dữ liệu, thông
số liên quan đến đề tài NC.
- Tham khảo tài liệu để tìm các thông tin liên quan trực
tiếp hay gián tiếp đến đề tài NC và dùng các thông tin
này để phát triển khung lý thuyết.
- Nghịch lý: trừ phi tham khảo tài liệu, không thể phát
triển 1 khung lý thuyết Nhưng không phát triên 1 khung
lý thuyết thì không thể tham khảo tài liệu hiệu quả.
Giải pháp: đọc một số tài liệu tham khảo, cố gắng xây
dựng một khung cơ bản, dầu còn lỏng lẻo Từ đò sắp xếp
Phần tài liệu tham khảo còn lại.
- Càng đọc thêm nhiều, có thể phát hiện các vấn đề mới
Trang 214 Tiến trình tham khảo tài liệu (tt)
Phát triển một khung lý thuyết (tt)
Tài liệu tham khảo gắn với đề tài NC có thể liên quan 2
loại thông tin:
- Phổ quát (universal)
- Chuyên biệt (specific) hơn
Nên bắt đầu từ thông tin phổ quát, sau đó thu hẹp dần
đến các thông tin chuyên biệt.
Ví dụ: Muốn NC mối liên quan giữa tử vong (mortality) và sinh sản (fertility)
nên tham khảo tài liệu:
+ Sinh sản: xu hướng, lý thuyết, các chỉ số, các yếu tố liên quan sự
sinh sản, PP kiểm soát sinh sản, yếu tố ảnh hưởng chấp nhận kiểm soát
sinh sản
+ Tử vong: các yếu tố ảnh hưởng sự chết (tuổi tác, bệnh tật, chăm sóc y tế,
dinh dưỡng, môi trường …), chỉ số tử vong và độ nhạt trong đo lường
thay đổi mức độ tử vong của một dân số
Trang 22LÝ DO THAM KHẢO TÀI LIỆU
4 Tiến trình tham khảo tài liệu (tt)
Phát triển một khung lý thuyết (tt)
Trên cơ sở tài liệu tìm thấy, thiết lập khung lý thuyết, chủ yếu xoay quanh
các lý thuyết đã đặt ra về mối liên quan giữa sinh sản và tử vong Ví dụ, các
giài thích dựa trên các quan điểm kinh tế, tôn giáo,y học và tâm lý học, chẳng
hạn các lý thuyết về “bảo hiểm”, “sợ không tồn tại”, “thay thế”, “giá cả”
Phần tham khảo tài liệu nên viết lại dưới các tiêu đề sau, trong đó
phần lớn phần điểm tài liệu liên quan đến mối liên hệ giữa sinh sản và
tử vong:
- Lý thuyết sinh sản
- Lý thuyết chuyển dịch nhân khẩu học
- Khuynh hướng sinh sản (toàn cầu quốc gia địa phương)
- Phương pháp ngừa thai (sự chấp nhận và hiệu quả)
- Yếu tố ảnh hưởng đến tử vong.
- Khuynh hướng của sữ tử vong (và ý nghĩa)
- Đo đạc các chỉ số tử vong (độ nhạy PP) và
- Mối liên hệ giữa sinh sản và tử vong (các lý thuyết khác nhau như “bảo
hiểm”, “nỗi sợ không tồn tại” (fear of non-survival), “thay thế”, “giá cả”,
Trang 234 Tiến trình tham khảo tài liệu (tt)
Phát triển một khung khái niệm (tt)
Khung khái niệm xuất phát từ khung lý thuyết và thường
tập trung vào một phần của khung lý thuyết đó Dựa trên
khung lý thuyết đã có nhà nghiên cứu sẽ xây dựng khung
khái niệm.
Khung khái niệm trở nên cơ sở của nghiên cứu.
Ví dụ, trong thí dụ đã dẫn ở trên, khung lý thuyết bao gồm
Tất cả lý thuyết đã đặt ra để giải thích mối liên hệ giữa sự
sinh sản và tử vong Từ trong số các mối liên hệ này, có
thể chỉ chọn một yếu tố, chẳng hạn “bảo hiểm” Như vậy
tiêu đề nghiên cứu có thể là “Nghiên cứu vai trò của bảo
hiểm y tế đối với sự sinh sản và tử vong” …
Như vậy, khung khái niệm được phát triển từ khung lý
Trang 24LÝ DO THAM KHẢO TÀI LIỆU
4 Tiến trình tham khảo tài liệu (tt)
Viết tổng quan các tài liệu tham khảo
- Thường được trình bày với tiêu đề “Tổng quan về tài
liệu” (Review of the literature/ Literature review).
những gì tìm thấy có liên quan, mà nên viết xung quanh
các chủ đề nảy sinh từ việc tham khảo tài liệu Các tiêu
đề trình bày chủ đề cần chính xác, diễn đạt được nội
dung và theo một trình tự logic.
xếp theo các chủ đề này, kèm theo các dẫn chứng tài
liệu tham khảo ủng hộ hoặc phản đối.
tranh luận, lý lẽ ủng hộ hay chống đối có liên hệ với
Trang 25Tóm tắt
- Tham khảo tài liệu là một quá trình liên tục, bắt đầu
Trước khi xác định vấn đề nghiên cứu và tiếp tục đến
Khi hoàn tất báo cáo.
tài liệu hiệu quả khi chưa xác định vấn đề NC, mặt
khác đọc tài liệu có tầm quan trọng cực độ trong việc
hình thành vấn đề nghiên cứu Tham khảo tài liệu mang
lại sự rõ ràng, tập trung vào vấn đề NC, cải thiện PP và
mở rộng cơ sở kiến thức.
các tài liệu trong lĩnh vực NC, đọc các tài liệu chọn lựa,
sử dụng để phát triển khung lý thuyết và khung khái
niệm- cơ sở của NC