Sự kết hợp hài hoà của các yếu tố mang nhiều nét đối lập ấy trong một phong cách quả là điều kì diệu, chỉ có thể thực hiện được bởi một yếu tố vượt lên trên tất cả: đó là bản l[r]
Trang 1-o0o -GIÁO ÁN LÊN LỚP MON-HOC: NGỮ VĂN - LỚP 9
Người soạn : Phạm Quỳnh Anh Ngày soạn : 16/10/2019
Ngày duyệt : 05/02/2020 Người duyệt: Nguyễn Thị Thu Phương
Trang 2TIẾT 1: VĂN BẢN: PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH (LÊ ANH
TRÀ)
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
- HS nắm được một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và trong sinh hoạt
- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc
- Đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua một đoạn văn cụ thể
2 Về kỹ năng
+ Kĩ năng bài dạy:
Nắm bắt nội dung văn bản nhật dung thuộc chủ đề hội nhập với một vấn đề thuộc lĩnh vực văn hoá dân tộc
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật trong việc viết văn bản về một vấn đề thuộc lĩnh vực văn hoá, lối sống
3 Về thái độ
- Từ lòng kính yêu Bác, HS có ý thức học tập, tu dưỡng theo gương Bác
- GD KNS:
+ Kĩ năng xác định giá trị bản thân: Từ vẻ đẹp Hồ Chí Minh các định được mục tiêu phấn đấu
theo phong cách Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập
+ Kĩ năng giao tiếp: trình bày, trao đổi về nội dung của phong cách Hồ Chí Minh.
- Tư tưởng Hồ Chí Minh: Chủ đề về lối sống giản dị, phong cách ung dung tự tại
Nội dung về vẻ đẹp trong phong cách lãnh tụ hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại mà bình dị, thanh tao và khiêm tốn
- GD đạo đức: Tình cảm kính yêu, tự hào, biết ơn đối với lãnh tụ Qua đó biết học tập và làm
theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng, đất nước, tiếp thu có chọn lọc văn hóa thế giới và giữ gìn bản sắc DT
=> giáo dục các giá trị TÔN TRỌNG, TRÁCH NHIỆM, KHOAN DUNG
- GD ANQP: Giới thiệu một số hình ảnh về chủ tịch HCM.
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Giáo viên
- GV: Nghiên cứu soạn giảng, sưu tầm những mẩu chuyện về Bác,tranh ảnh về Bác…
2 Học sinh
- HS: Đọc - hiểu văn bản, sưu tầm những tư liệu về cuộc đời Bác.
III PHƯƠNG PHÁP
Trang 3- Đọc sáng tạo, tái hiện, gợi tìm, nêu vấn đề, phân tích
- Kĩ thuật dạy học: Nhóm, động não, đặt câu hỏi
IV TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY
1 Ổn định lớp (thời gian: 1 phút):
2 Kiểm tra bài cũ (thời gian: 3 phút):
Sự chuẩn bị sách vở, đồ dùng của học sinh
3 Giảng bài mới:
NỘI DUNG
THỜ I GIA N
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
GHI BẢNG
Hồ Chí Minh không
những là nhà yêu
nước, nhà Cách
mạng vĩ đại mà còn
là danh nhân văn
hóa thế giới (Người
được Unesco công
nhận danh hiệu này
năm 1990) Người là
sự kết tinh những
giá trị tinh thần của
nhân dân ta suốt
hàng ngàn năm lịch
sử ; Ở Người truyền
thống dân tộc được
kết hợp hài hoà với
tinh hoa văn hoá thế
giới.Vẻ đẹp văn hoá
là nét nổi bật trong
phong cách HCM
30 phút
* Hoạt động 1: (5’) Mục tiêu: HDHS tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm
PP: vấn đáp, thuyết trình KT: động não, đặt
câu hỏi.
? Nêu một vài hiểu biết của em về tác giả?(HS TB)
GV: Giới thiệu thêm một số nét về tác giả Lê Anh Trà
- Phong cách Hồ Chí Minh là một phần trong bài viết Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị của tác
giả Lê Anh Trà, viết năm 1990, nhân dịp kỉ niệm 100 năm ngày sinh Bác Hồ
* Hoạt động 2: (13’) Mục tiêu: HDHS đọc, tìm hiểu chú thích và bố cục văn bản; PP: đọc diễn cảm, vấn đáp, gợi
* Hoạt động 1: (5’) Mục tiêu:
HDHS tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm
PP: vấn đáp, thuyết trình KT:
động não, đặt câu hỏi.
? Nêu một vài hiểu biết của
em về tác giả?(HS TB) GV: Giới thiệu thêm một số nét về tác giả Lê Anh Trà
- Phong cách Hồ Chí Minh là
m ộ t p h ầ n t r o n g b à i
viết Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị của tác giả Lê Anh
Trà, viết năm 1990, nhân dịp
kỉ niệm 100 năm ngày sinh Bác Hồ
* Hoạt động 2: (13’) Mục tiêu: HDHS đọc, tìm hiểu chú thích và bố cục văn bản; PP:
đọc diễn cảm, vấn đáp, gợi
mở, nêu vấn đề
GV nêu yêu cầu đọc văn bản
- Giọng kể, chậm rãi, chú ý nhấn mạnh những câu đoạn
I G i ớ i
t h i ệ u chung
1 Tác giả : Lê Anh
Trà ( SGK)
2 T á c
p h ẩ m : (
SGK )
II Đọc -hiểu văn bản
1 Đ ọ c , tìm hiểu chú thích:
2 Bố cục
c ủ a v ă n
b ả n : 2
phần
3 P h â n tích
a Vẻ đẹp trong sự
t i ế p t h u tinh hoa
Trang 4mở, nêu vấn đề.
GV nêu yêu cầu đọc văn bản
- Giọng kể, chậm rãi, chú ý nhấn mạnh những câu đoạn sử dụng nghệ thuật đối lập
Gv đọc mẫu 1 đoạn, 2
HS đọc tiếp đến hết
nhận xét, đánh giá
GV: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu một số chú thích khó trong SGK: (1), (6), …
truân chuyên, uyên thâm, hiền triết, danh nho?
- Nhận xét, giải thích từ ngữ Lưu ý HS tìm hiểu các từ Hán Việt khác
? Phongcách Hồ Chí Minh thuộc kiểu văn bản nào?Theo em, chủ
đề của tác phẩm này là
gì ?(HS Khá)
- Thể loại: Văn bản nhật dụng
- Phương thức biểu đạt:
Thuyết minh kết hợp với yếu tố nghị luận
- Chủ đề: Sự hội nhập
với thế giới và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc
?Có thể chia văn bản làm mấy phần? Em hãy
n ê u n ộ i d u n g t ừ n g phần?(HS Trung bình khá)
- Từ đầu đến “rất hiện đại”:
-> Vẻ đẹp trong sự tiếp
sử dụng nghệ thuật đối lập
Gv đọc mẫu 1 đoạn, 2 HS đọc tiếp đến hết
nhận xét, đánh giá
GV: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu một số chú thích khó trong SGK: (1), (6), …
truân chuyên, uyên thâm, hiền triết, danh nho?
- Nhận xét, giải thích từ ngữ
Lưu ý HS tìm hiểu các từ Hán Việt khác
? Phongcách Hồ Chí Minh thuộc kiểu văn bản nào?Theo
em, chủ đề của tác phẩm này
là gì ?(HS Khá)
- Thể loại: Văn bản nhật dụng
- Phương thức biểu đạt:
Thuyết minh kết hợp với yếu
tố nghị luận
- Chủ đề: Sự hội nhập với thế
giới và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc
?Có thể chia văn bản làm mấy phần? Em hãy nêu nội dung từng phần?(HS Trung bình khá)
- Từ đầu đến “rất hiện đại”:
-> Vẻ đẹp trong sự tiếp thu tinhhóa văn hóa nhân loại của Bác.
- Phần còn lại: ->Vẻ đẹp trong lối sống của Bác.
Hoạt động 3 (15’) Mục tiêu:
HDHS phân tích nội dung và nghệ thuật văn bản;
PP: đàm thoại, giảng bình, phân tích, vấn đáp, gợi mở, nêu vấn đề, phân tích,kt động
não, nhóm, giao nhiệm vụ.
v ă n h o á nhân loại của Bác
B ằ n g những dẫn chứng cụ
t h ể , x á c thực, giàu sức thuyết phục, tác
g i ả đ ã
k h ẳ n g
đ ị n h v ẻ đẹp trong
sự tiếp thu
t i n h h o a
v ă n h ó a nhân loại của Bác là
s ự t h ố n g nhất, kết
h ợ p h à i
h o à g i ữ a
t r u y ề n
th ốn g v à
h i ệ n đ ạ i , dân tộc và nhân loại
Trang 5thu tinhhóa văn hóa nhân loại của Bác.
- Phần còn lại: ->Vẻ đẹp trong lối sống của Bác.
Hoạt động 3 (15’) Mục tiêu: HDHS phân tích nội dung và nghệ thuật văn bản;
PP: đàm thoại, giảng bình, phân tích, vấn đáp, gợi mở, nêu vấn
đề, phân tích,kt động não, nhóm, giao nhiệm vụ
* Tích hợp tư tưởng HCM
HS đọc phần 1 và nêu nội dung đoạn 1
?Những tinh hoa văn hoá nhân loại đến với
Hồ Chí Minh trong hoàn cảnh nào?(HS Khá)
-HS phát biểu, gv chốt
ý, nhắc lại quá trình ra
đi tìm đường cứu nước của Người
? Hãy kể tên các nước
mà Bác đã từng đặt chân đến?(HS TB)
GV Giới thiệu trên lược
đồ tích hợp với môn Lịch sử 9: Hoạt động
của Nguyễn Ái Quốc ở nước ngoài.
Đồng thời, GV chiếu slide sự thay đổi về tên gọi và hình ảnh của HCM qua từng thời kì hoạt động cho HS quan
sát => tích hợp GD
AN-QP.
* Tích hợp tư tưởng HCM
HS đọc phần 1 và nêu nội dung đoạn 1
?Những tinh hoa văn hoá nhân loại đến với Hồ Chí
M i n h t r o n g h o à n c ả n h nào?(HS Khá)
-HS phát biểu, gv chốt ý, nhắc lại quá trình ra đi tìm đường cứu nước của Người
? Hãy kể tên các nước mà Bác
đã từng đặt chân đến?(HS TB)
GV Giới thiệu trên lược
đồ tích hợp với môn Lịch sử 9: Hoạt động của Nguyễn Ái
Quốc ở nước ngoài.
Đồng thời, GV chiếu slide sự thay đổi về tên gọi và hình ảnh của HCM qua từng thời
kì hoạt động cho HS quan sát
=> tích hợp GD AN-QP.
? Vậy theo em, vốn hiểu biết của Người về các nền văn hoá trên thế giới như thế nào ?(HS Giỏi)
- Đó là một vốn tri thức văn hoá vô cùng sâu rộng và uyên thâm
? Những biểu hiện nào chứng
tỏ điều đó?(HS Khá)
- Am hiểu sâu về các dân tộc
và nhân dân thế giới
? Bác Hồ đã làm cách nào để khám phá và biến kho tàng tri thức văn hoá sâu rộng của nhân loại thành vốn tri thức của riêng mình ?(HS Giỏi) + Người nắm vững phương tiện giao tiếp là ngôn ngữ (nói
Trang 6
? Vậy theo em, vốn hiểu biết của Người về các nền văn hoá trên thế giới như thế nào ?(HS Giỏi)
- Đó là một vốn tri thức văn hoá vô cùng sâu rộng và uyên thâm
? Những biểu hiện nào chứng tỏ điều đó?(HS Khá)
- Am hiểu sâu về các dân tộc và nhân dân thế giới
? Bác Hồ đã làm cách nào để khám phá và biến kho tàng tri thức văn hoá sâu rộng của nhân loại thành vốn tri thức của riêng mình ?(HS Giỏi) + Người nắm vững phương tiện giao tiếp là ngôn ngữ (nói và viết thạo nhiều thứ tiếng)
+ Học hỏi qua công việc và lao động đến mức sâu sắc
? Những điều kì lạ và quan trọng trong sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại là gì?(HS Khá)
- Tiếp thu một cách có chọn lọc tinh hoa văn hoá của nước ngoài:
+ K h ô n g c h ị u ả n h hưởng một cách thụ động
+ Tiếp thu mọi cái đẹp, cái hay, phê phán những hạn chế, tiêu cực
và viết thạo nhiều thứ tiếng)
+ Học hỏi qua công việc và lao động đến mức sâu sắc
? Những điều kì lạ và quan trọng trong sự tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại là gì?(HS Khá)
- Tiếp thu một cách có chọn lọc tinh hoa văn hoá của nước ngoài:
+ Không chịu ảnh hưởng một cách thụ động
+ Tiếp thu mọi cái đẹp, cái hay, phê phán những hạn chế, tiêu cực
+Tiếp thu những ảnh hưởng quốc tế dựa trên nền tảng văn hoá dân tộc
? Em có nhận xét về các dẫn chứng và phương pháp thuyết minh mà tác giả dẫn ra?( HS Giỏi)
- Dẫn chứng cụ thể, xác thực, giàu sức thuyết phục Biện pháp thuyết minh: So sánh, liệt kê, kết hợp với bình luận
? Từ tất cả những điều trên tác giả đã khẳng định điều gì trong phong cách của Người?
( HS Khá)
GV bình: Trong thực tế, các yếu tố "dân tộc" và "nhân loại", "truyền thống" và "hiện đại" luôn có xu hướng loại trừ nhau Yếu tố này trội lên sẽ lấn át yếu tố kia Sự kết hợp hài hoà của các yếu tố mang nhiều nét đối lập ấy trong một phong cách quả là điều kì diệu, chỉ có thể thực hiện được bởi một yếu tố vượt lên trên tất cả: đó là bản lĩnh, ý chí của một người chiến sĩ
Trang 7+Tiếp thu những ảnh hưởng quốc tế dựa trên nền tảng văn hoá dân tộc
? Em có nhận xét về các dẫn chứng và phương pháp thuyết minh mà tác giả dẫn ra?( HS Giỏi)
- Dẫn chứng cụ thể, xác thực, giàu sức thuyết phục Biện pháp thuyết minh: So sánh, liệt kê, kết hợp với bình luận
? Từ tất cả những điều trên tác giả đã khẳng
đ ị n h đ i ề u g ì t r o n g phong cách của Người?
( HS Khá)
GV bình: Trong thực tế, các yếu tố "dân tộc" và
"nhân loại", "truyền thống" và "hiện đại"
luôn có xu hướng loại trừ nhau Yếu tố này trội lên sẽ lấn át yếu tố kia Sự kết hợp hài hoà của các yếu tố mang nhiều nét đối lập ấy trong một phong cách quả là điều kì diệu, chỉ
có thể thực hiện được bởi một yếu tố vượt lên trên tất cả: đó là bản lĩnh, ý chí của một người chiến sĩ cộng sản,
là tình cảm cách mạng được nung nấu bởi lòng yêu nước, thương dân
vô bờ bến và tinh thần sẵn sàng quên mình vì
sự nghiệp chung Hồ Chí Minh là người hội
tụ đầy đủ những phẩm chất đó
cộng sản, là tình cảm cách mạng được nung nấu bởi lòng yêu nước, thương dân vô bờ bến và tinh thần sẵn sàng quên mình vì sự nghiệp chung Hồ Chí Minh là người hội tụ đầy đủ những phẩm chất đó
Một con người : Kim, cổ, tây, đông
Giàu quốc tế, đậm Việt Nam từng nét.
? Qua việc tìm hiểu trên em hãy khái quát lại vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh ?
HS Khá)
GV chốt kiến thức HS ghi tiểu kết
GV chuyển ý và kết thúc tiết 1: Để hiểu rõ hơn những nét đẹp trong lối sống của Bác chúng ta sẽ tìm hiểu ở tiết sau
Trang 84 Củng cố (thời gian: 2 phút):
Em hãy khái quát lại vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh qua phần vừa phân tích?
5 Hướng dẫn tự học (thời gian: 5 phút):
- Đọc lại văn bản “Phong cách Hồ chí Minh”.
- Tìm những chi tiết nói về vẻ đẹp trong lối sống của Bác
PHIẾU HỌC TẬP
Hướng dẫn HS tìm hiểu:
? Văn bản nói về thời kỳ nào trong sự nghiệp CM của Bác ?
?Vẻ đẹp trong lối sống của Bác được thể hiện ở những phương diện nào? Cụ thể ra sao em hãy tìm chi tiết nói về điều đó?
- Nơi ở và nơi làm việc :
- Trang phục hết sức giản dị :
- Tư trang ít ỏi :
- Ăn uống đạm bạc :
?Em hãy nhận xét cách thuyết minh của tác giả trên các phương diện ngôn ngữ và pp thuyết minh?
? Hãy chỉ ra PP thuyết minh mà tác giả đã sử dụng trong đoạn văn đó? Chỉ ra các biểu hiện cụ thể?
? Có người cho rằng cuộc sống của HCM là một cuộc sống khắc khổ, ý kiến của bản thân em như thế nào ?
? Nêu cảm nhận của em về những nét đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh ?
?Qua bài viết em thấy tình cảm của người viết đối với Bác như thế nào? Thể hiện ở những chi tiết nào ?
Một con người : Kim,
cổ, tây, đông Giàu quốc tế, đậm Việt Nam từng nét.
? Qua việc tìm hiểu trên
em hãy khái quát lại vẻ đẹp trong phong cách
Hồ Chí Minh ? HS Khá)
GV chốt kiến thức HS ghi tiểu kết
GV chuyển ý và kết thúc tiết 1: Để hiểu rõ hơn những nét đẹp trong lối sống của Bác chúng ta sẽ tìm hiểu ở tiết sau
Trang 9? Tác giả muốn thuyết phục người đọc điều gì từ văn vản này ?
V RÚT KINH NGHIỆM