Xác định thành phần chính trong câu sau: “Dưới bóng tre xanh, ta gìn giữ một nền văn hóa lâu đời.”?. Cho biết CN và VN trong câu trên có cấu tạo như thế nào?[r]
Trang 21 Cho biết Thành phần chính của
câu là gì?
2 Xác định thành phần chính trong câu sau:
“Dưới bóng tre xanh, ta gìn giữ một nền văn
hóa lâu đời.”? Cho biết CN và VN trong câu
trên có cấu tạo như thế nào?
Thành phần chính của câu là những thành phần
bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn chỉnh
và diễn đạt được một ý trọn vẹn.
Dưới bóng tre xanh, ta / gìn giữ một nền văn hóa lâu đời.
CN VN
2 Xác định thành phần chính trong câu sau:
“Dưới bóng tre xanh, ta gìn giữ một nền văn
hóa lâu đời.”?
Trang 3Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài
Rồi với điệu bộ khinh khỉnh, tôi mắng:
- Hức! Thông nghách sang nhà ta? Dễ nghe nhỉ! Chú
mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho chết!
Tôi về không một chút bận tâm
(Tô Hoài)
(1)
(2)
(4)
(7) (5)
(9)
(8)
(6) (3)
Trang 4Các câu trong đoạn văn Mục đích nói
Câu 1: Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì
một hơi rõ dài
Câu 2: Rồi, với một bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng.
Câu 3: Hức!
Câu 4: Thông ngách sang nhà ta?
Câu 5: Dễ nghe nhỉ!
Câu 6: Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào
chịu được.
Câu 7: Thôi, im cái điệu hát mưa dầm s ùi sụt ấy đi
Câu 8: Đào tổ nông thì cho chết!
Câu 9: Tôi về, không một chút bận tâm.
Kể
Bộc lộ cảm xúc
Tả, kể
Hỏi Bộc lộ cảm xúc Nêu ý kiến
Yêu cầu, ra lệnh Bộc lộ cảm xúc
Kể và nêu ý kiến
Trang 5Các câu trong đoạn văn Mục đích nói Kiểu câu
Câu 1: Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì
một hơi rõ dài
Câu 2: Rồi, với một bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng.
Câu 3: Hức!
Câu 4: Thông ngách sang nhà ta?
Câu 5: Dễ nghe nhỉ!
Câu 6: Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào
chịu được.
Câu 7: Thôi, im cái điệu hát mưa dầm sùi sụt ấy đi.
Câu 8: Đào tổ nông thì cho chết!
Câu 9: Tôi về, không một chút bận tâm.
Kể Bộc lộ cảm xúc
Tả, kể
Hỏi Bộc lộ cảm xúc Nêu ý kiến Yêu cầu, ra lệnh Bộc lộ cảm xúc
Kể và nêu ý kiến
Mục đích nói
- Câu trần thuật(câu kể) : câu 1,2,6,9 - Câu nghi vấn (câu hỏi) :4
- Câu cảm thán : câu 3,5,8 - Câu cầu khiến :câu 7
Câu trần thuật Câu trần thuật
Câu trần thuật
Câu trần thuật
Câu nghi vấn
Câu cảm thán
Câu cảm thán
Câu cảm thán
Câu cầu khiến
Trang 6(1) Chưa nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài
(2) Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:
(6) Chú mày hôi như cú mèo thế này, ta nào chịu được.
(9) Tôi về, không một chút bận tâm.
CN VN
CN VN
CN2 VN2 VN1
CN1
CN VN
=> Câu có 2 cụm C-V
=> Câu có 1 cụm C-V
=> Câu có 1 cụm C-V
=> Câu có 1 cụm C-V
Trang 7Câu trần thuật đơn
Câu 1, 2, 9
Xét về
cấu tạo:
Là câu
đơn (chỉ
có một
cụm C-V)
Xét về mục đích nói (ý
nghĩa):
(dùng để giới thiệu,
kể, tả, nêu
ý kiến)
(1) Chưa nghe hết câu, tôi / đã hếch răng
CN VN lên, xì một hơi rõ dài
-> Kể
(2) Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi / mắng:
CN VN -> Tả và kể
(9) Tôi / về, không một chút bận tâm.
CN VN
-> Kể và nêu ý kiến
- Tôi / là học sinh lớp 6.
CN VN
-> Giới thiệu
Trang 8* Ghi nhớ: SGK/101
- Về ý nghĩa : Câu trần thuận đơn được dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự vật, sự việc hay để nêu một ý kiến.
- Về cấu tạo : Câu trần thuật đơn do một cụm chủ - vị tạo thành.
Trang 10Câu 1: Câu trần thuật đơn :
A.Là loại câu do một cụm C-V tạo thành
B Là loại câu do nhiều cụm C-V tạo thành, dùng để tả,
kể, giới thiệu, nêu ý kiến.
C Là loại câu do một cụm C-V tạo thành, dùng để kể,
tả, giới thiệu, nêu ý kiến.
D.Là loại câu do một cụm C-V tạo thành dùng để hỏi.
Bài tập trắc nghiệm
Trang 11Câu 2
Câu 2:Câu “Trường em là trường THCS Trung
Nghĩa ” là kiểu câu gì?
A Câu trần thuật đơn
B Câu nghi vấn
C Câu cảm thán
D Câu cầu khiến
Trang 12
1 Bài tập 1(101) Tìm câu trần thuật đơn trong đoạn trích dưới đây?
Cho biết những câu trần thuật đơn ấy được dùng làm gì?
Ngày thứ 5 trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa Từ
khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của
sự sống con người thì, sau mỗi lần giông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy Cây trên núi đảo lại thêm xanh mượt, nước biển lại lam biếc đậm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong một ngày động bão, thì nay lưới càng thêm nặng mẽ cá giã đôi
(Nguyễn Tuân)
(3) (4)
II LUYỆN TẬP:
Trang 13Trả lời: Các câu trần thuật đơn
(1) Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo sáng sủa CN VN
(2)Từ khi có vịnh bắc bộ và từ khi có quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì sau mỗi lần dông
bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như vậy
CN VN
- > Giới thiệu vẻ đẹp của Cô Tô
->Nêu ý kiến nhận xét về vẻ đẹp trong sáng của Cô
Tô sau trận bão.
1 Bài tập 1:
Trang 142.Bài tập 2: Dưới đây là một số câu mở đầu các truyện em đã học Chúng thuộc loại câu nào và có tác dụng gì?
a) Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bây giờ là Bắc Bộ nước ta, có một vị thần thuộc nòi rồng, con trai thần Long
nữ, tên là Lạc Long Quân
(Con Rồng, cháu Tiên)
b) Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ.
( Ếch ngồi đáy giếng)
c) Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều (Vũ Trinh)
Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chÝnh : Lạc Long Quân
Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chÝnh : con ếch
Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật chÝnh :bà đỡ Trần
Có + cụm danh từ
Là + cụm danh từ
Có + cụm danh từ
Trang 153.Bài tập 3: Viết đoạn văn miêu tả có sử dụng câu trần thuật đơn.
Nam là bạn thân nhất của em Bạn Nam học rất giỏi Năm nào bạn ấy cũng là học sinh xuất sắc Em rất thán
phục bạn và hứa sẽ học giỏi như bạn.
Trang 16BT Câu /đoạn văn Cách giới thiệu nhân vật
2 a, Có một con ếch sống lâu ngày trong một giếng nọ.
b, Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều
3 a, Tục truyền đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng
Gióng có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn và
có tiếng là phúc đức Hai ông bà ao ước có một đứa
con Một hôm bà ra đồng trông thấy một vết chân rất
to, liền đặt bàn chân mình lên ướm thử để xem thua
kén bao nhiêu Không ngờ về nhà bà thụ thai và
mười hai tháng sau sinh một cậu bé mặt mũi rất khôi
ngô (Thánh Gióng)
Giới thiệu ngay nhân vật chính
Giới thiệu nhân vật
những việc làm của nhân vật
nhân vật chính
So sánh cách gi i thi u nhân v t chính hai b i t p: ớ ệ ậ ở à ậ
Bài tập 3 : SGK.
b Hùng v ươ ng th m ứ ườ i tám có m t ng ộ ườ i con
gái tên là M N ị ươ ng, ng ườ đẹ i p nh hoa, tính ư
n t hi n d u Vua cha yêu th ế ề ị ươ ng nanngf h t ế
m c, mu n kén cho con m t ng ự ố ộ ườ i ch ng th t l ồ ậ à
x ng áng ứ đ
M t hôm c ộ ả hai ch ng trai à đế n c u hôn ầ
( Sơn Tinh, Thủy Tinh )
Trang 174 B i t p 4 à ậ (SGK/105)
a) Xưa có một người thợ mộc dốc hết vốn trong nhà ra mua gỗ để làm
nghề đẽo cày
(Đẽo cày giữa đường)
b) Người ki m c i tên m huy n L ng Giang, ang b c i sế ủ ỗ ở ệ ạ đ ổ ủ ở ườn
núi,th y dấ ưới thung l ng phía xa,cây c lay ũ ở ỏ động không ng t ớ
m i vác búa ớ đến xem, th y m t con h trán tr ng ,cúi ấ ộ ổ ắ đầu c o à
b i ớ đất , nh y lên , v t xu ng, th nh tho ng l y tay móc h ng, ả ậ ố ỉ ả ấ ọ
m mi ng nhe cái r ng, máu me, nh t dãi tr o ra ở ệ ă ớ à
( Vũ Trinh )
=> Câu mở đầu ngoài giới thiệu nhân vật còn miêu tả hoạt động của
các nhân vật
Trang 18- Học thuộc ghi nhớ, nhớ được khái niệm câu trần thuật đơn.
- Xem lại bài tập SGK Nhận diện được
câu trần thuật đơn và biết tác dụng của câu trần thuật đơn.
-Vận dụng kiến thức, đặt câu trần thuật
đơn.
Trang 19Về nhà các em chuẩn bị trước bài: “ Lòng yêu nước”.
Đọc phần chú thích và văn bản.Từ đó cho biết:
- Đôi nét về tác giả và tác phẩm.
- Lòng yêu nước được bắt nguồn từ đâu ?
- Lòng yêu nước được thể hiện trong thời
chiến như thế nào?
- Qua VB, em rút ra được bài học gì?