- Môi trường là nơi chứa đựng các tài nguyên thiên nhiên cần thiết cho đời sống và cho sản xuất của con người: Còn gọi là chức năng sản xuất tự nhiên: + liên quan đến rừng, có chức năng
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN KINH TẾ ĐẠI CƯƠNG I
Câu 1: chức năng của môi trường địa lý?
Trả lời:
Chức năng của môi trường địa lý (4 chức năng)
- Là không gian sống cho con người và cho thế giới sinh vật: Chức năng này đòi hỏi môi trường phải có phạm vi thích hợp cho con người, ko gian này đòi hỏi phải có tính chất nhất định về hóa học, lí học, sinh học… Trong thực tế ko gian sống bình quân cho con người trên trái đất đang bị thu hẹp
+ Trình độ phát triển càng cao nhu cầu về ko gian sống càng lớn
+ Thiên nhiên có khả năng tự cân bằng tức là hệ sinh thái có thể gánh chịu điều kiện khó khăn nhất
+ Tiêu chí liên quan đến môi trường
- Môi trường là nơi chứa đựng các tài nguyên thiên nhiên cần thiết cho đời sống và cho sản xuất của con người: Còn gọi là chức năng sản xuất tự nhiên:
+ liên quan đến rừng, có chức năng giữ nước, bảo tồn đa dạng sinh học…
+ Các thủy vực cung cấp nước, chất dinh dưỡng , các nguồn thủy hải sản, những nơi giải trí, nghỉ ngơi cho con người
+ Sinh vật: cung cấp lương thực, thực phẩm và các nguồn gen quý hiếm
- Môi trường là nơi chứa đựng các phế thải do con người tạo ra trong sản xuất và đời sống: Trong tự nhiên các chất thải của con người dưới tác dụng của vi sinh vật và các yếu tố môi trường khác sẽ bị biến đổi từ dạng phức tạp thành đơn gian và tham gia vào các quá trình sinh, địa, hóa
+ Khả năng đệm: là khả năng tiếp nhận và phân hủy chất thải của một khu vực nhất định khi lượng chất thải lớn hơn khả năng đệm hoặc thành phần chất thải có nhiều chất độc vi sinh vật sẽ gặp khó khăn trong quá trình phân hủy làm cho chất lượng môi trường giảm xuống, môi trường bị ôi nhiễm
- Môi trường là nơi lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người:
+ lưu trữ và cung cấp lịch sử địa chất, lịch sử tiến hóa của vật chất và sinh vật, lịch sử tiến hóa và phát triển của con người
+ cung cấp và lưu trữ sự đa dạng các nguồn gen, các loài động thực vật, các hệ sinh thái tự nhiên và nhân tạo, các vẻ đẹp cảnh quan có giá trị thẩm mĩ để tham quan
du lịch…
+ Lưu trữ và cung cấp các chỉ thị mang tính chất tín hiệu và báo hiệu sớm về các hiểm họa đối với cuộc sống của con người và sinh vật VD: phản ứng của cơ thể con người, sv đối với tai biến, biến đổi của tự nhiên
Trang 2Câu 2: Quan niệm về môi trường địa lý và vai trò của nó đối với sự phát triển của xã hội loài người?
Trả lời:
1 Khái niệm môi tường địa lý (Kalexnik)
Là bộ phận của trái đất bao quanh con người mà ở thời điểm nhất định xã hội loài người có quan hệ tương hỗ trực tiếp với nó nghĩa là môi trường có quan hệ 1 cách gần gũi nhất đối với đời sống sản xuất của con người
Nguồn
gốc
- giống: có nguồn gốc tự nhiên.
- Khác: xuất hiện sớm (từ khi trái đất
hình thành)
xh muộn hơn (khi con người xuất hiện)
Cơ chế
hoạt động
- quy luật tự nhiên - Quy luật tự nhiên và xã hội
2 vai trò của môi trường địa lý
- Môi trường địa lý thực sự là điều kiện thường xuyên và cần thiết, là cơ sở vật chất của sự tồn tại xã hội loài người: môi trường địa lý là môi trường trong đó loài người sồng, lao động xây dựng và phát triển xã hội Con người rút ra từ môi trường địa lý những thứ cần thiết cho sinh hoạt và sản xuất Loài người không thể tồn tại và phát triển mà thoát li môi trường địa lý Tuy nhiên chỉ thông qua sản xuất, quan hệ giữa con người và tự nhiên mới tồn tại Chính quan hệ giữa con người với con người quyết định mối quan hệ con người với tự nhiên
- Môi trường địa lý không phải là nguyên nhân căn bản làm thay đổi đời sống xã hội:
tự nhiên phát triển theo quy luật tự nhiên Còn xã hội loài người vận động theo quy luật xã hội Tuy vậy trong trường hợp này, môi trường địa lý tạo điều kiện thuận lợi, còn trường hợp khác nó lại gây trở ngại cho quá trình sản xuất xã hội
3 Các quan niệm khác nhau về mqh giữa môi trường địa lý và xã hội loài người.
- Quyết định luận (duy vật địa lý): MTĐL có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển của xã hội loài người (s moongtexkiơ thế kỉ 18) được coi là tiến bộ tại thời điểm đó
là vì thời kỳ đó ở Châu Âu là thời kỳ đêm dài trung cổ bị ảnh hưởng của tôn giáo nên thuyết này được coi là tiến bộ so với quan điểm tôn giáo lúc bấy giờ
- Khả năng (phủ định luận): cho rằng môi trường địa lý ko có vai trò gì đối với sự phát triển xã hội
- Duy vật biện chứng: MTĐL là đk thường xuyên, là đk cần thiết, là cơ sở vật chất cho sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người nhưng ko phải là nhân tố quyết định
Câu 3: Quan niệm về tài nguyên thiên nhiên và phân loại tài nguyên thiên nhiên?
Trang 3Trả lời:
1 Khái niệm tài nguyên thiên nhiên
Tài nguyên thiên nhiên là tất cả các dạng vật chất, phi vật chất, kể cả tri thức được sử dụng để tạo ra của cải vật chất hoặc giá trị sử dụng mới cho con người
Tài nguyên thiên nhiên là các thành phần của tự nhiên (các vật thể và các lực tự nhiên) mà ở trình độ nhất định của sự phát triển lực lượng sản xuất chúng được sử dụng hoặc có thể được sử dụng làm phương tiện sản xuất (đối tượng lao động và tư liệu lao động) và làm đối tượng tiêu dùng
Tài nguyên thiên nhiên ngày càng mở rộng cùng với sự phát triển của sức sản xuất và khoa học công nghệ
2 Phân loại tài nguyên thiên nhiên
Tài nguyên thiên nhiên là một phạm trù rất rộng và đa dạng nên cần phân loại tài nguyên thiên nhiên Việc phân loại phụ thuộc vào tiêu chí, mục đích nghên cứu vì vậy có nhiều cách phân loại tài nguyên thiên nhiên
Tài nguyên có tính chất 2 mặt:
- Là vật chất vì vậy sự phân bố của nó theo quy luật tự nhiên
- Là một phạm trù kinh tế xã hội vì khai thác sử dụng tài nguyên thiên nhiên
để phát triển kinh tế - xã hội
a Phân loại theo tiêu chuẩn tự nhiên
* Theo dấu hiệu tự nhiên
Cơ sở: dựa vào quan điểm coi tài nguyên thiên nhiên là vật thể, là lực lượng tự nhiên vị vậy về mặt tự nhiên mỗi loại tài nguyên thiên nhiên có một đặc điểm, tính chất riêng và dựa vào đó để phân loại
Các loại tài nguyên:
+ Tài nguyên đất + Tài nguyên nước + Tài nguyên khí hậu + Tài nguyên sinh vật…
* Theo dấu hiệu sinh thái
Cơ sở: Dựa vào mức độ cạn kiệt hay không cạn kiệt của tài nguyên thiên nhiên trong quá trình khai thác và sử dụng
Các loại tài nguyên:
+ Tài nguyên cạn kiệt:
- Tài nguyên không thể phục hồi: khoáng sản…
- Tài nguyên có thể phục hồi: rừng, đất…
+ Tài nguyên vô tận: ánh sáng, địa nhiệt, gió…
b Phân loại theo tiêu chuẩn kinh tế
Trang 4* Theo dấu hiệu sử dụng
Cở sở: mục đích kinh tế của các ngành sản xuất và vai trò của chúng trong quá trình tái sản xuất xã hội
Các loại tài nguyên:
+ Tài nguyên phục vụ cho các ngành sản xuất vật chất:
- Tài nguyên nông nghiệp: nước, đất…
- Tài nguyên công nghiệp: khoáng sản, nước…
- Tài nguyên thủy sản: …
+ Tài nguyên phục vụ cho tiêu dùng:
- Trực tiếp: nước khoáng, hoa quả trong thiên nhiên
- Gián tiếp: hoa dại, hồ tự nhiên phục vụ cho nghỉ ngơi
* Theo tính chất sử dụng
Cở sở: mục đích của việc sử dụng tài nguyên thiên nhiên như thế nào
Các loại tài nguyên:
+ Sử dụng cho một mục đích: khoáng sản…
+ Sử dụng cho nhiều mục đích: nước, năng lượng mặt trời…
Tài nguyên thiên nhiên
Tiêu chuẩn tự nhiên Tiêu chuẩn kinh tế
Dấu hiệu
tự nhiên
Dấu hiệu sinh thái
Dấu hiệu
sử dụng
Tính chất sử dụng
Cạn kiệt
Vô tận
Sx vật chất
Sx tiêu dùng
1 mục đích
Nhiều mục đích
Có thể phục hồi
Ko thể phục hồi
Tổng hợp
Có lựa chọn
Trang 5Câu 4: Quy mô dân số, gia tăng tự nhiên, các nhóm gia tăng tự nhiên Xu hướng phát triển dân số?
Trả lời:
1 Quy mô dân số
- Quy mô dân số là tổng số người (hoặc tổng số dân) sinh sống trên một lãnh thổ tại một thời điểm nhất định
- Đây là chỉ tiêu định lượng quan trọng trong nghiên cứu dân số, có ý nghĩa to lớn và cần thiết trong tính toán, phân tích, so sánh với các tiêu chí kinh tế - xã hội, tài nguyên, môi trường; là đại lượng ko thể thiếu trong trong việc xác định mức sinh, mức tử và di dân
- theo các nhà khoa học LHQ, để cuộc sống thuận lợi thì trung bình trên 1km2 chỉ nên
có 35 – 40 người
- Công thức tính tốc độ tăng dân số:
100 )
1
p t t
p p r
n
n p
Trong đó: - rp: tốc độ tăng dân số trung bình
- P1, Pn: quy mô dân số năm đầu và năm cuối của thời kì
- t1, tn: mốc thời gian năm đầu và năm cuối
2 gia tăng tự nhiên và các nhóm gia tăng tự nhiên
- Sự biến động giữa số sinh và số chết trong từng thời kỳ của một lãnh thổ nhất định gọi là gia tăng dân số tự nhiên
- GTTN được xác định bằng hiệu số giữa tỉ suất sinh thô và tỉ suất chết thô trong một khoảng thời gian xác định trên 1 lãnh thổ nhất định
NIR = CBR – CDR trong đó: - NIR: tỉ suất gia tăng tự nhiên
- CBR: tỉ suất sinh thô
- CDR tỉ suất chết thô
- hoặc xác định bằng hiệu số giữa số sinh và số chết trong năm so với dân số trung bình ở cùng thời điểm
100
P
D
B
NIR trong đó: - NIR: tỉ suất gia tăng tự nhiên
- B: số trẻ sinh ra trong năm còn sống
- D: số người chết trong năm
- tỉ suất gia tăng tự nhiên thay đổi theo thời gian, phụ thuộc vào trình độ phát triển kt – xh
3 Xu hướng phát triển dân số
a) Quy mô dân số và sự gia tăng
Trang 6Đầu công nguyên, dân số thế giới có khoảng 300 triệu người lịch sử dân số nhân loại trải qua hàng triệu năm mới xuất hiện tỉ người đầu tiên Thời gian để có thêm 1 tỉ người ngày càng rút ngắn (từ 100 năm đến 30 năm, 15 năm, 12 năm) năm
1999 dân số thế giới đạt 6 tỉ người Năm 2009 tăng lên 6810 tỉ người Dự báo đến năm 2025 sẽ đạt xấp xỉ 8 tỉ người
- Quy mô dân số thể giới ngày càng lớn, tốc độ gia tăng còn nhanh
+ Quy mô dân số bắt đầu tăng nhanh từ đầu thế kỉ XX, nhất là từ sau năm 1950 Dân số gia tăng ở mức kỉ lục trong vòng 50 năm qua là nhờ áp dụng các công nghệ y
tế công cộng như thuốc kháng sinh và chất dinh dưỡng, thuốc tiêu chảy và vacxin ở các xã hội có mức sinh và mức tử cao Đặc biệt mức chết ở trẻ sơ sinh giảm nhanh chóng trong khi mức sinh tuy có giảm nhưng chậm hơn nhiều, dẫn tới sự bùng nổ dân số
+ thực trạng và xu hướng gia tăng quy mô dân số thế giới trong tương lai đòi hỏi phải đẩy mạnh hơn nữa chương trình dân số - sức khỏe sinh sản hạn chế tốc độ gia tăng dân số, góp phần ổn định quy mô dan số thế giới vẫn là vấn đề cấp bách có ý nghĩa toàn cầu
- Dân số thế giới tập trung chủ yếu ở các nước đang phát triển
+ Sự chênh lệch trong quy mô dân số giữa các nhóm nước vẫn tiếp tục gia tăng trong vài thập kỷ tới 95% dân số gia tăng hàng năm trên toàn thế giới xuất phát từ các nước đang phát triển năm 1950 các nước thuộc khu vực đang phát triển chiếm 67% dân số thế giới, năm 2009 tăng lên 82,4% Đến năm 2025 theo dự báo sẽ có 84.3% dân số thế giới sống ở các nước đang phát triển tỉ trọng dan số ở các nước phát triển giảm từ 17,6% năm 2009 xuống 15,7% năm 2025
+ Sự chênh lệch rất lớn về sự phân bố dân số giữa hai nhóm nước là kết quả của tốc độ phát triển kt- xh khác nhau ngay từ thế kỷ XVIII Mặc dù đã có xu hướng giảm tương đối rõ rệt trong những năm cuối của thế kỷ này, nhưng tốc độ gia tăng dân số ở các nước đang phát triển vẫn ở mức cao nên dân số ngàng càng nhiều hơn so với các nước phát triển
+ phân bố dân số giữa 2 nhóm nước tác động mạnh đến quá trình phát triển kinh tế- xã hội, giáo dục, y tế, lao động – việc làm…đặc biệt ở các nước đang phát triển và chậm phát triển
+ Châu á có quy mô dân số lớn nhất (4117 triệu người chiếm 60.5% dân số thế giới năm 2009) Đây là nơi tập trung nhiều quốc gia đang phát triển và đặc biệt có 2 quốc gia đông dân nhất thế giới: Trung quốc và Ấn Độ Dân số châu phi tăng nhanh
và liên tục (năm 1980: 476 triệu chiếm 10.7% thì đến năm 2009 đã là 999 triệu chiếm 14.7%)
Trang 7+ Các quốc gia đông dân nhất 2009 là: TQ: 1331 triệu người, ÂĐ: 1171 triệu người, Hoa Kỳ: 307 triệu người
+ các quốc gia ít dân nhất thế giới là Tavalu 0.01 triệu người, Nauru: 0.01 tr người, Palau: 0.02 tr người (đều thuộc châu đại dương)
=> con người ngày càng đông trên một thế giới chật hẹp điều này làm ảnh hưởng mạnh mẽ tới môi trường sinh thái và cuộc sống của con người Nếu không nhanh chóng làm chậm lại quá trình tăng dân số, đặc biệt ở nhóm nước đang phát triển thì chính loài người đang đẩy nhanh mọi nhu cầu của cuộc sống vượt xa khả năng chịu đựng của trái đất và làm cho môi trường bị suy thoái, bị phá hủy dần
- Quy mô dân số Việt Nam
+ Cho tới những năm cuối của thế kỉ 19, dân số vn gia tăng rất chậm Từ đầu thế
kỉ XX trở lại đây, tốc độ gia tăng ngày càng nhanh Giai đoạn 1921 – 1955 (35 năm) dân số tăng khoảng 9.5 triệu người Đến giai đoạn từ 1955 – 1995 (40 năm ) dân số tăng khoảng 48 triệu người
+ Đến ngày 1/4/2009, quy mô dân số vn là 85,8 triệu người, mật độ dân số là
259 ng/km2, tốc độ gia tăng dân số là 1.2% Bình quân mỗi năm tăng khoảng 1 tr người
+ các nhà khoa học LHQ đã tính toán rằng, để cuộc sống thuận lợi bình quân trên 1km2 chỉ nên có từ 35 – 40 người như vậy ở việt nam mật độ dân số gấp 6 – 7 lần mật độ chuẩn => Vn có quy mô dân số rất lớn
b) Hậu quả của gia tăng dân số không hợp lí
- sự gia tăng dân số quá nhanh và phát triển dân số không hợp lí ở các nước đang phát triển đã và đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với kinh tế - xã hội và môi trường Vì vậy các nước đang phát triển phải giảm tốc độ gia tăng dân số, điều chỉnh dân số cho phù hợp với đk phát triển kt – xh của nước mình
- ngược lại, một số nước có tỉ lệ gia tăng tự nhiên bằng 0 và âm, ko đủ mức sinh thay thế, đang vấp phải nhiều khó khăn do ko đủ lao động cho phát triển sản xuất và chăm sóc sức khỏe cho người già Ở các nước này, nhà nước cần có những chính sách khuyến khích sinh đẻ, có các biện pháp khuyên skhichs cho gia đình đông con, động viên về vật chất và tinh thần…
Trang 8Câu 5: Cơ cấu dân số theo độ tuổi, giới tính (thước đo, ý nghĩa và tháp tuổi)?
1 Cơ cấu dân số theo giới tính
- thước đo cơ cấu theo giới tính là tỉ số giới tính hoặc tỉ lệ giới tính
+ tỉ số giới tính cho biết trong tổng số dân, trung bình cứ 100 nữ thì có bao nhiêu nam
100
f
m
P
P
SR trong đó: - SR: tỉ số giới tính
- Pm dân số nam
- Pf dân số nữ + tỉ lệ giới tính cho biết dân số nam hoặc dân số nữ chiếm bao nhiêu phần trăm trong tổng số dân
100
P
P
P
SR m f trong đó: SR: là tỉ lệ giới tính
Pm: dân số nam, Pf: dân số nữ P: tổng dân số
- cơ cấu dân số thế giới biến động theo thời gian và khác nhau giữa các khu vực, các nhóm nước, giữa thành thị và nông thôn Nhìn chung, ở các nước phát triển, nữ nhiều hơn nam (Châu Âu, Bắc Mĩ, Nhật Bản…) Ngược lại, những nước có dân số nam trội hơn thường là những nước đang phát triển nguyên nhân chủ yếu là do yếu tố kt – xh (việc chăm sóc, bảo vệ bà mẹ trẻ em chưa tốt, mức chết của bà mẹ và bé gái còn cao, phong tục tập quán…), do chiến tranh, tai nạn, do tuổi thọ trung bình của mỗi giới, do chuyển cư…Cơ cấu theo giới có ảnh hưởng đến phân bố sản xuất, tổ chức đời sống
xã hội và hoạch định chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia
- các quốc gia có tỉ số giới tính cao nhất thế giới năm 2008: các tiểu vương quốc ả rập thống nhất 219, Qatar 184, Cô oét: 153
- các quốc gia có tỉ số giới tính thấp nhất thế giới năm 2008: Estonai 84, ukraine 86 nga 86, latvia 86
Hậu quả dân số
Lao
động
và việc
làm
Tốc độ
phát
triển
kinh tế
Tiêu dùng
và tích lũy
Giáo dục
Y tế và chăm sóc sức khỏe
Thu nhập - mức sống
Cạn kiệt tài nguyên
Ô nhiễm môi trường
Phát triển bền vững
Trang 9- cơ cấu dân số theo giới tính ở vn
+ cơ cấu dân số giới tính ở vn đã dần cân bằng năm 1999 là 96.4 đến năm 2009
là 98.1
+ Mất cân bằng giới tính ở trẻ em và trẻ sơ sinh có xu hướng tăng lên năm 1999
là 107 thì đến năm 2009 là 111
2 cơ cấu dân số theo độ tuổi
- là tập hợp những nhóm người được sắp xếp theo những lứa tuổi nhất định
- có 2 cách phân chia
a) cơ cấu tuổi theo khoảng cách ko đều nhau
- Dân số được chia thành 3 nhóm tuổi:
+ dưới độ tuổi lao động (0 – 14 tuổi)
+ trong độ tuổi lao động (15 – 59) hoặc (15 – 64)
+ Trên độ tuổi lao động (trên 60 tuổi) hoặc (trên 65 tuổi)
- Thay đổi theo thời gian, khác biệt giữa các khu vực, quốc gia
- nếu mức sinh cao và duy trì trong thời gian dài thì cơ cấu tuổi thuộc mô hình trẻ nếu mức sinh thấp liên tục trong nhiều năm thì cơ cấu tuổi thuộc mô hình già
- Các nước đang phát triển có cơ cấu dân số trẻ:
+ Tỉ lệ dân số dưới 15 tuổi rất cao >35%, thậm chí có nhiều quốc gia châu phi đạt mức kỉ lục trên 45% Năm 2005, 75/206 quốc gia có 40% dân số dưới 15 tuổi Tỉ
lệ già thấp
+ Tình trạng dân số trẻ ở các nước đang phát triển ở Châu Phi, một số nước tây
Á, Nam Á, và ĐNA cùng một số quốc đảo ở Châu Đại Dương là hệ quả của mức sinh cao trong những năm trước đó Số lượng trẻ em đông tạo ra nguồn dự trữ lao động dồi dào, đảm bảo lực lượng lao động để phát triển kinh tế cho đất nước
+ Tuy nhiên hàng loạt vấn đề đang đặt ra mà xã hội phải giải quyết như nhu cầu
về giáo dục, chăm sóc sức khỏe chô thế hệ trẻ, sức khỏe sinh sản vị thành niên, phát triển kinh tế để tạo việc làm cho số người bước vào độ tuổi lao động nhằm hạn chế tình trạng thất nghiệp…
- Các nước phát triển có cơ cấu dân số già:
+ tỉ lệ dân số dưới 15 tuổi thấp <25% và tiếp tục suy giảm Tỉ lệ người già cao + Nhiều quốc gia có tỷ lệ trẻ em thấp ở mức báo động như Italia (14%), Tây Ban Nha, Hi Lạp, Bungari, Monaco, Nhật Bản (15%) Xu hướng già hóa dân số do mức sinh thấp và tiếp tực giảm Các yếu tố kt – xh và chăm sóc sức khỏe, y tế cũng góp
Trang 10phần quan trọng làm kéo dài tuổi thọ của dân cư Dân số già tỉ lệ phụ thuộc ít, không chịu sức ép về giáo dục, chất lượng cuộc sống được đảm bảo
+ Song các nước này đang phải đối mặt với những vấn đề thiếu lao động, hỗ trợ
và chăm sóc y tế cho người già và nguy cơ suy giảm dân số
- Năm 2009, vn có 25% dân số dưới độ tuổi lao động, 66% trong độ tuổi lao động và 9% trên độ tuổi lao động
b) Cơ cấu tuổi theo khoảng cách đều nhau.
- Dân số được phân chia theo khoảng cách đều nhau: 1 năm, 5 năm, hay 10 năm
- Tháp tuổi thể hiện sự kết hợp cở cấu tuổi và giới theo khoảng cách đều 5 năm
- Có 3 kiểu tháp cơ bản:
+ Kiểu mở rộng: đáy rộng, đỉnh nhọn, các cạnh thoai thoải Đặc trưng cho các nước có dân số trẻ
+ kiểu thu hẹp: phình to ở ở giữa, thu hẹp về phía đáy và đỉnh tháp Là kiểu tháp chuyển tiếp từ dân số trẻ sang dân số già
+ Kiểu ổn định: hẹp ở đáy và mở rộng hơn ở phần đỉnh Đặc trưng cho các nước
có cơ cấu dân số già
Câu 6: phân bố dân cư (khái niệm, thước đo), các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư?
Trả lời:
1 Khái niệm
Phân bố dân cư là sự sắp xếp dân số một cách tự phát hoặc tự giác trên một lãnh thổ phù hợp với điều kiện sống, với yêu cầu nhất định của xã hội
2 Thước đo
- sử dụng chỉ tiêu mật độ dân số để thể hiện sự phân bố dân cư
a) mật độ dân số tự nhiên
- xác định mức độ tập trung của dân số sinh sống trên một lãnh thổ
- được tính bằng tương quan giữa số dân trên một đơn vị diện tích ứng với số dân đó Đơn vị tính là người/km2
- Công thức tính
A
P
D
trong đó: D: mật độ dân số (density)
P: dân số sinh sống trên lãnh thổ A: diện tích lãnh thổ (area)
- Mật độ càng lớn, mức độ tập trung dân cư càng cao và ngược lại
- mật độ dân số là đại lượng bình quân, chỉ sự phân bố đồng đều của dân cư trên một lãnh thổ nào đó
b) Các loại mật độ dân số khác