THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI XÍ NGHIỆP SÔNG ĐÀ 11-3

Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán: SƠ ĐỒ TỔ CHỨC BỘ MÁY BAN TÀI CHÍNH KẾ TOÁN XÍ NGHIỆP SÔNG ĐÀ 11.3 TRƯỞNG BAN TÀI CHÍNH KẾ TOÁN PHÓ BAN TÀI CHÍNH KẾ TOÁN HÀNG TSCĐ, VẬT TƯ KẾ TOÁN THAN

THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI XÍ NGHIỆP SÔNG ĐÀ 11-3

1.1 Những đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của xí nghiệp Sông Đà 11-3 ảnh hưởng

đến kế toán chi phí sản xuât và tính giá thành sản phẩm xây lắp

1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của xí nghiệp Sông Đà 11-3

1.1.1.1 Khái quát quá trình hình thành của xí nghiệp Sông Đà 11-3

Xí nghiệp Sông Đà 11-3 là một thành viên của công ty cổ phần Sông Đà 11, tiền thân là xí nghiệp xây lắp điện nước số 1, sau đổi tên thành chi nhánh công ty xây lắp năng lượng Sông Đà 11 đặt tại Hà Nội theo quyết định số 66TCT- TCLĐ ngày 30 tháng 4 năm 1993 Sau khi công ty chuyển trụ sở từ IALY ra Hà Đông, chi nhánh được đổi tên thành Xí nghiệp xây lắp năng lượng Sông Đà 11- 3 theo quyết định số

19 TCT- TCLĐ ngày 16 tháng 12 năm 1998 của tổng công ty Sông Đà và quyết định

sô 627 của ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Xí nghiệp có trụ sở đặt tại Km 10 Trần Phú- Hà Đông- Hà Tây

Trải qua hơn 10 năm xây dựng và trưởng thành, xí nghiệp đã qua nhiều lần đổi tên, bổ sung các chức năng, nhiệm vụ, xí nghiệp đã không ngừng lớn mạnh về quy

mô, tổ chức sản xuất kinh doanh ngày càng phát triển, đời sống vật chất, tinh thần của người lao động ngày càng được nâng cao

1.1.1.2 Quá trình phát triển của xí nghiệp Sông Đà 11-3

a) Giai đoạn I (1993-1995)

Đây là giai đoạn rất khó khăn của xí nghiệp, vừa phải ổn định tổ chức để thích ứng với sự chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang cơ chế thị trường, vừa phải khắc phục những hậu quả của lịch sử để lại nhằm thích ứng được với cơ chế mới và xây dựng

cơ sở vật chất phát triển

Ban đầu, công ty bước vào hoạt động với số vốn nhỏ nhoi, trang thiết bị làm việc và cơ sở vật chất nghèo nàn, năng lực chuyên môn nghiệp vụ yếu nên hoạt động

kém hiệu quả Trong thời kì này, vấn đề sản xuất kinh doanh của xí nghiệp gặp rất nhiều khó khăn, giá trị sản lượng hàng năm chỉ khoảng 3-4 tỷ đồng Do hiệu quả kinh doanh không cao, chưa phát huy được những thế mạnh sẵn có nên đời sống của cán

bộ công nhân viên xí nghiệp trong thời kì này hết sức khó khăn Hoạt động của các đoàn thể chưa phát huy tác dụng trong việc thúc đẩy sản xuất và nâng cao đời sống của cán bộ công nhân viên xí nghiệp

Tuy nhiên, trong thời kì này xí nghiệp đã bắt đầu tự tìm hướng đi đúng trên cơ

sở tìm hiểu và nắm bắt, tích luỹ kinh nghiệm về đặc điểm của nền kinh tế thị trường, bước đầu đặt nền móng cho sự phát triển trong những năm tiếp theo

2.2) Giai đoạn II ( 1996-2004

Sau một thời gian bươn trải trong cơ chế thị trường, lãnh đạo xí nghiệp cùng tập thể cán bộ, công nhân viên trong công ty đã đoàn kết nhất trí, năng động sáng tạo, đưa xí nghiệp phát triển đi lên, liên tục làm ăn có lãi, tạo được uy tín trên thị trường

Có thể nhận thấy rõ ràng nhất trong thời kì này, đó là việc xí nghiệp liên tục đầu tư cải tiến, thay thế các thiết bị cũ bằng hệ thống các thiết bị mới tiên tiến, hiện đại, phục vụ tốt cho quá trình thi công các công trình, các hạng mục lớn Có thể nói, đây là bước đi đúng đắn nhằm xác lập lại các định mức kinh tế- kỹ thuật, cải tiến sản xuất, tiến hành quản lý khoán công việc – khoán tiền lương, giảm bớt chi phí quản lý một cách hợp lý, nhất là những chi phí trong hội họp, tiếp khách

Đối với những bộ phận kinh doanh kém hiệu quả, xí nghiệp đã mạnh dạn cho ngừng hoạt động để tìm hướng kinh doanh mới Mặt khác, lãnh đạo xí nghiệp đã chỉ đạo các phòng ban, chức năng kiểm tra việc tổ chức sản xuất ở cơ sở theo dõi và thực hiện tốt các các pháp lệnh thống kê kế toán, lên các kế hoạch sát thực để điều tiết và quản lý vốn Do đó, đảm bảo việc thu hồi vốn nhanh và bảo toàn vốn cho đơn vị Đối với từng bộ phận, thường xuyên duy trì chế độ báo cáo thường xuyên lên ban giám đốc để đánh giá đúng việc thực hiện các kế hoạch sản xuất kinh doanh, kịp thời chấn chỉnh, giải quyết các hiện tượng phát sinh

Bên cạnh đó, xí nghiệp còn luôn lấy hiệu quả kinh tế để chỉ đạo sản xuất kinh doanh là mục tiêu, phương hướng hoạt động, đồng thời triển khai mở rộng đa dạng hoá nghành nghề, lấy đầu tư kinh doanh điện nước làm nghành mũi nhọn.

Từ những giải pháp đồng bộ trong việc chỉ đạo và tổ chức thực hiện trên, thời

kỳ 1996- 2004 đã đánh dấu những bước phát triển vượt bậc của xí nghiệp Sông Đà 11-3 Cụ thể như sau: giá trị sản lượng hàng năm đều tămng từ 5- 10% Nếu năm

1995 giá trị sản lượng là 4 tỷ đồng thì đến năm 2004 đã là 30 tỷ đồng Xí nghiệp đã tạo được sức mạnh về vốn, trang thiết bị công nghệ, bộ máy tổ chức, trình độ năng lực của cán bộ Từ năm 1994-2005, xí nghiệp đã từng bước tiếp cận và thích ứng với nền kinh tế thị trường và nhận thầu xây lắp nhiều công trình khác nhau với qui mô lớn, yêu cầu chất lượng cao và đòi hỏi mức độ thi công phức tạp như:

- Lắp đặt điện nước khách sạn Hồ tây

- Lắp đặt điện nước khách sạn Daewoo

- Hệ thống xử lý nước thải Hà Nội

- Công trình thuỷ điện bản Vẽ

- Công trình Chợ Đồn- Bắc Kạn

- Công trình Na Dương- Việt Trì- Yên Bái

- Công trình Trôi- Cát Quế

Số liệu về tình hình hoạt động của xí nghiệp Sông Đà 11-3 năm 2003- 2004:

Mẫu số 1: Một số chỉ tiêu tài chính

Nhận xét:

Qua bảng số liệu trên, ta thấy tốc độ tăng trưởng của năm 2004 cao hơn năm

2003 Cụ thể là:

- Tổng doanh thu tăng 9.792.247.505 (đ)

1.1.2 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của xí nghiệp Sông Đà 11-3

Sơ đồ 1: Bộ máy tổ chức xí nghiệp Sông Đà 11-3

TỔNG ĐỘI BẢN VẼ

PHÓ

GĐ XÍ NGHIỆP PHỤ TRÁCH KINHTẾ

BAN TÀI CHÍNH

KẾ TOÁN

TẾ KẾ HOẠCH

PHÓ

GĐ XÍ NGHIỆP PHỤ TRÁCH ĐẦU TƯ THU VỐN

ĐỘI XL SỐ 3

BAN

TỔ CHỨC HÀNH CHÍNH

ĐỘI XL SỐ 4

PHÓ

GĐ XÍ NGHIỆP PHỤ TRÁCH KINH Tế THI CÔNG

ĐỘI XL SỐ 5 BAN

KỸ THUẬT

CƠ GIỚI

1.1.3 Đặc điểm tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của xí nghiệp Sông Đà 3:

11-Xí nghiệp Sông Đà 11-3 là một doanh nghiệp thuộc loại hình xây lắp, do đó đặc điểm sản xuất kinh doanh của xí nghiệp cũng có nhiều điểm chung với những đơn vị xây lắp khác Cụ thể như sau:

- Xí nghiệp Sông Đà 11-3 cũng là một tổ chức nhận thầu xây lắp, nghĩa là sử dụng phương pháp đấu thầu để nhận được những hợp đống xây dựng trong nền kinh tế

- Sản phẩm của xí nghiệp là sản phẩm xây lắp và có những đặc điểm đáng chú

ý sau:

+) Sản phẩm xây lắp là những công trình xây dựng, vật kiến trúc có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, thời gian sản xuất lâu dài Đặc điểm này đòi hỏi việc tổ chức quản lý và hạch toán sản phẩm xây lắp nhất thiết phải lập dự toán, trong quá trình xây lắp phải thường xuyên đối chiếu, so sánh với dự toán, đồng thời phải mua bảo hiểm

để giảm bớt rủi ro

+) Sản phẩm xây lắp được tiêu thụ theo giá dự toán hoặc giá thoả thuận với chủ đầu tư, do đó tính chất hàng hoá của sản phẩm không được thể hiện rõ

+) Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất, các điều kiện khác phải di chuyển theo địa điểm này Dẫn đến vấn đề tổ chức và quản lý tài sản ,vật tư rất phức tạp

+) Qúa trình thi công được chia thành nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn lại được chia thành nhiều công việc khác nhau Đặc điểm này đòi hỏi việc tổ chức quản lý, giám sát phải chặt chẽ, đảm bảo đúng tiến độ và các yêu cầu kỹ thuật đã đặt ra Khi bàn giao công trình, nhà thầu phải có trách nhiệm bảo hành công trình, nghĩa là chủ đầu tư sẽ được giữ lại một phần giá trị công trình, khi hết thời hạn bảo hành mới trả lại cho xí nghiệp

Những đặc điểm trên đã có ảnh hưởng rất lớn đến công tác tổ chức kế toán của xí nghiệp, điều này thể hiện chủ yếu ở nội dung, phương pháp và trình tự hạch toán chi phí sản xuất, viêc phân loại chi phí, tính giá thành Những vấn đề cụ thể của nội dung này sẽ được trình bày chi tiết hơn ở phần sau của báo cáo

1.1.4 Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán:

SƠ ĐỒ TỔ CHỨC BỘ MÁY BAN TÀI CHÍNH KẾ TOÁN

XÍ NGHIỆP SÔNG ĐÀ 11.3

TRƯỞNG BAN TÀI CHÍNH

KẾ TOÁN

PHÓ BAN TÀI CHÍNH KẾ TOÁN

HÀNG TSCĐ, VẬT TƯ

KẾ TOÁN THANH TOÁN, TIỀN LƯƠNG, BHXH, KẾ TOÁN ĐỘI CÔNG

Có nhiệm vụ tổ chức bộ máy tài chính kế toán, đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ đội ngũ cán bộ tài chính kế toán của Xí nghiệp, đồng thời tổ chức và chỉ đạo thực hiện toàn bộ công tác tài chính kế toán, thông tin kinh tế và hạch toán kinh tế nhằm quản

lý và sử dụng tài sản của Xí nghiệp có hiệu quả Ghi chép, phản ánh đầy đủ chính xác quá trình hình thành vận động và chu chuyển của vốn biểu hiện bằng số lượng và giá

trị theo đúng Luật kế toán; Chuẩn mực kế toán; Các chế độ của Nhà nước và quy định của công ty, xí nghiệp về công tác quản lý kinh tế tài chính Tổ chức và tham gia vào công tác thu hồi vốn, phân tích hoạt động kinh tế của đơn vị

1.1.4.1.Phó ban tài chính kế toán xí nghiệp

a) Chức năng:

Giúp trưởng ban TCKT Xí nghiệp tổ chức và thực hiện công tác tài chính, kế toán, tín dụng và thông tin kinh tế toàn xí nghiệp Thay mặt trưởng ban TCKT Xí nghiệp khi trưởng ban đi vắng (có uỷ quyền từng lần cụ thể)

b) Nhiệm vụ: Trực tiếp hướng dẫn công tác nghiệp vụ tài chính kế toán của xí nghiệp c) Báo cáo:

- Sau khi thực hiện xong phần hành công việc được giao báo cáo Trưởng ban TCKT và lãnh đạo Xí nghiệp (Những công việc được Trưởng ban TCKT uỷ quyền)

1.1.4.2) KẾ TOÁN NHẬT KÝ CHUNG, CÔNG NỢ PHẢI THU, CÔNG NỢ NỘI

BỘ, TÍNH LÃI VAY + THU PHÍ, NGHĨA VỤ VỚI NGÂN SÁCH - NGUỒN VỐN

a) Chức năng:

Giúp trưởng ban TCKT theo dõi tổng hợp công tác tài chính kế toán, tình hình thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước, công nợ phải thu - phải trả giữa Xí nghiệp với các đơn vị thành viên và công ty

b) Nhiệm vụ

- Kế toán nhật ký chung Xí nghiệp

- Kế toán thu vốn, công nợ phải thu khách hàng, công nợ nội bộ:

- Kế toán theo dõi theo dõi quan hệ với Ngân sách nhà nước:

Yêu cầu: Kế toán theo dõi thuế phải nắm vững và cập nhật kịp thời các chính sách, quy định, điều luật hiện hành về thuế Số liệu hạch toán trong máy và số liệu kê khai phải có sự thống nhất đảm bảo phản ánh chính xác, kịp thời các khoản thuế GTGT đầu vào, đầu ra và các khoản phải nộp NSNN

Phụ trách các TK: 131; 133; 136; 333; 336; 241; 466 Lập báo cáo nhanh, báo cáo thường xuyên, định kỳ lĩnh vực quản lý theo dõi Thực hiện các công việc khác theo sự phân công của lãnh đạo Ban.

1.1.4.3 TỔ KẾ TOÁN NGÂN HÀNG - PHẢI TRẢ NGƯỜI BÁN – TSCĐ, VẬT

TƯ HÀNG HOÁ

a) Chức năng: Giúp Trưởng ban TCKT theo dõi toàn bộ công tác ngân hàng, công nợ

phải trả người bán và tình hình quản lý vật tư tài sản của đơn vị

1.1.4.4.TỔ KẾ TOÁN THANH TOÁN

a) Chức năng: Giúp Trưởng ban TCKT theo dõi tình hình thanh toán chế độ cho

người lao động, theo dõi kế toán tiền mặt, kế toán thanh toán công nợ phải thu khác, công nợ tạm ứng

b) Nhiệm vụ:

- Kế toán tiền lương và bảo hiểm:

- Kế toán tiền mặt, kế toán thanh toán, kế toán công nợ tạm ứng

Theo dõi các tài khoản 111, 138, 141, 334, 338 Lập báo cáo nhanh, báo cáo thường xuyên, định kỳ lĩnh vực quản lý theo dõi Thực hiện các công việc khác theo sự phân công của lãnh đạo Ban.

1.1.5 Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại xí nghiệp Sông Đà 11-3

1.1.5.1 Chính sách kế toán áp dụng tại xí nghiệp Sông Đà 11-3

Xí nghiệp Sông Đà 11-3 áp dụng chế độ kế toán theo hệ thống kế toán Việt Nam được ban hành theo quyết định số 15/2006/QĐ-BTC, ngày 20 tháng 3 năm 2006 của bộ tài chính Cụ thể từng vấn đề như sau:

a) Niên độ kế toán:

Xí nghiệp Sông Đà 11-3 cũng áp dụng niên độ kế toán như phần lớn các donh nghiệp khác, mỗi niên độ kéo dài từ ngày 1/1 cho tới ngày 31/12 của năm đó

b) Chính sách thuế:

- Thuế giá trị gia tăng: áp dung theo phương pháp khấu trừ

- Thuế thu nhập doanh nghiệp: 28% theo quy định của bộ tài chính

- Các loại thuế khác được xí nghiệp kê khai và nộp ngân sách theo đúng quy định của pháp luật hiện hành

c) Phương pháp hạch toán hàng tồn kho:

- Nguyên tắc tính giá: hàng tồn kho của xí nghiệp được ghi nhận theo nguyên tắc giá gốc

- Phương pháp hạch toán: xí nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên

d) Tỷ giá quy đổi ngoại tệ:

- Báo cáo tài chính của xí nghiệp được lập trên cơ sở giá gốc và đơn vị sử dụng

là Việt Nam đồng

- Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngoại tệ trong năm tài chính được chuyến sang Việt Nam đồng theo tỷ giá thực tế mua của ngân hàng ngoại thương Việt Nam tại thời điểm phát sinh Chênh lệch tỷ giá phát sinh trong kỳ, chênh lệch tỷ giá

do đánh giá lại ngoại tệ cuối kỳ được xử lý theo chuẩn mực kế toán hiện hành

- Tỷ giá ngoại tệ sử dung khi quy đổi để lập báo cáo tài chính là tỷ giá bình quân liên ngân hàng do ngân hàng nhà nước công bố cuối kỳ Các ngoại tệ khác ngoài USD cũng được quy đổi ra đồng Việt Nam theo tỷ giá mua của ngân hàng ngoại thương Việt Nam đối với các loại ngoại tệ đó

e) Phương pháp khấu hao tài sản cố định:

- Nguyên tắc đánh giá: Gía trị của tài sản cố định được xác định theo nguyên tắc: Nguyên giá trừ đi giá trị hao mòn luỹ kế Trong đó:

+) Nguyên giá = giá mua + chi phí thu mua

Chi phí thu mua là những chi phí phát sinh để đưa tài sản váo sử dụng

- Khi bán, thanh lý tài sản cố định, nguyên giá và khấu hao luỹ kế được xoá sổ

và các khoản lãi, lỗ do thanh lý phát sinh đều được tính vào báo cáo tài chính

- Phương pháp khấu hao được áp dụng là phương pháp đường thẳng Gía trị khấu hao được trừ dần vào nguyên giá của tài sản cố định để xác đinh giá trị còn lại của tài sản cố định

g) Phương pháp tính giá xuất hàng tồn kho:

Xí nghiệp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, và

sử dụng phương pháp bình quân cả kỳ dự trữ để tính giá xuất hàng tồn kho Điều này phù hợp với những đặc điểm vốn có trong hoạt đông sản xuất kinh doanh của xí nghiệp, nhất là những đặc điểm của một đơn vị thuộc loại hình xây lắp

h) Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang, tính giá thành sản phẩm:

- Tính giá sản phẩm dở dang: Sản phẩm dở dang trong sản xuất được xác định theo phương pháp kiểm kê hàng tháng, việc tính giá sản phẩm dở dang phụ thuộc vào phương thức thanh toán khối lượng xây lắp hoàn thành giữa xí nghiệp với chủ đầu tư Nếu qui định thanh toán sản phẩm xây lắp sau khi hoàn thành thì toàn bộ chi phí phát sinh từ lúc khởi công đến cuối tháng đó được tính là giá trị sản phẩm dở dang Nếu qui định theo điểm dừng kỹ thuật hợp lý ( xác định được giá dự toán) thì sản phẩm

dở dang là giá trị khối lượng xây lắp chưa đạt tới điểm dừng kỹ thuật hợp lý đã qui định và được tính theo chi phí thực tế trên cơ sở phân bổ chi phí của hạng mục công trình đó cho các giai đoạn đã hoàn thành và giai đoạn còn dở dang theo giá trị dự toán của chúng Thông thường, xí nghiệp áp dụng chế độ khoán gọn cho các tổ đội nên hàng tháng các tổ đội có trách nhiệm báo cáo tinh hình thực hiện cho các bộ phận có liên quan, là cơ sở để ban tài chính kế toán tiến hành hạch toán theo qui định

- Tính giá thành sản phẩm xây lắp: giá thành các hạng mục, công trình xây lắp

đã hoàn thành được xác định trên cơ sở tổng cộng chi phí phát sinh từ lú khởi công

đến khi hoàn thành( căn cứ vào việc hạch toán trên sổ, thẻ kế toán chi tiết) Tuy nhiên,

do đặc điểm của nghành xây lắp nên trong quá trình sản xuất đòi hỏi phải tính giá thành khối lượng xây lắp hoàn thành và bàn giao trong kỳ như sau:

Giá thành thực tế Chi phí sản xuất Chi phí sản Chi phí sản

khối lượng xây = kinh doanh dở dang + xuất kinh doanh - xuất kinh doanhlắp hoàn thành đầu kì phát sinh trong kì dở dang cuối kì

- Sau khi bàn giao, xí nghiệp có trách nhiêm sửa chữa và bảo hành công trình Các chi phí có liên quan đến vấn đề này được hạch toán theo đúng qui định hiện hành của Bộ Tài Chính

kế toán nói riêng

Đặc điểm của hình thức này là sử dụng sổ Nhật ký chung để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinh theo trình tự thời gian và theo quan hệ đối ứng tài khoản Sau đó sử dung số liệu ở sổ Nhật ký chung để vào sổ cái các tài khoản có liên quan

Hình thức này có ưu điểm là mẫu sổ đơn giản, dễ ghi chép, thuận tiện cho việc phân công lao đông kế toán Tuy nhiên cũng có nhược điểm là dễ bi trung lặp khi vào chứng từ Tuy nhiên vân đề này có thể được khắc phục tốt hơn khi sử dụng các phần mềm kế toán máy

1.1.5.2) Hệ thống chứng từ kế toán:

Chứng từ là một yếu tố rất quan trong trong hệ thống kế toán của xí nghiệp, là căn cứ để kế toán tiến hành các hoạt động theo dõi và quản lý tình hình tài chính, là bằng chứng đối chiếu tin cậy nhất khi có các vấn đề kinh tế phát sinh Tại xí nghiệp Sông Đà 11-3 có sử dụng các nhóm chứng từ sau:

- Giấy đề nghị thanh toán có kèm các chứng từ có liên quan

- Hợp đồng mua, bán, tờ trình sửa chữa, thay thế vật tư, tài sản cố định có ký duyệt của các bộ phận liên quan kèm theo hoá đơn mua hàng.

- Phiếu nhập, xuất vật tư, công cụ, thẻ tính giá thành có kèm hoá đơn mua hàng (nếu có )

- Phiếu thu, phiếu chi tiền mặt có ký duyệt đầy đủ

- Các chứng từ chuyển tiền qua ngân hàng

- Các chứng từ khác có liên quan (nếu có)

1.1.5.3) Hệ thống tài khoản kế toán:

Hệ thống tài khoản mà xí nghiệp Sông Đà 11-3 sử dụng được xây dựng theo quyết định 15/2006/QĐ/BTC, ban hành ngày 20 tháng 3 năm 2006 của bộ tài chính Nhìn chung, hệ thống tài khoản của xí nghiệp đều tuân theo chế độ kế toán hiện hành

và chi tiết tới các tài khoản cấp 2, cấp 3 để phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh

và yêu cầu quản lý của xí nghiệp, đồng thời phù hợp với nội dung, kết cấu, phương pháp hạch toán của tài khoản tổng hợp tương ứng Hầu hết các tài khoản đều được chi tiết theo các tổ đội, phân xưởng hoặc các công trình Nguyên nhân là do xí nghiệp

áp dụng cơ chế khoán gọn cho các bộ phận nên chi tiết như vậy nhằm giúp cho các nhà quản lý và nhân viên kế toán có thể đánh giá và phân bổ chi phí một cách chính xác, hợp lý và khoa học Riêng các tài khoản liên quan đến tiền thì được chi tiết theo ngoại tệ và ngân hàng mà xí nghiệp mở tài khoản Nhóm tài khoản thanh toán với người bán, khách hàng được mở chi tiết theo đối tượng thanh toán

Ví dụ như tài khoản 632- giá vốn hàng bán được mở chi tiết theo từng công trình và tổ đội thi công, cụ thể như sau:

- Tài khoản 63201: giá vốn hàng bán tại xưởng gia công cơ khí

- Tài khoản 63202 : giá vốn hàng bán kinh doanh nước

- Tài khoản 63203: giá vốn hàng bán kinh doanh điện

- Tài khoản 63205: giá vốn công trình đường dây Thiệu Yên- Bá Thước

- Tài khoản 63207: giá vốn hàng bán của công trình thuỷ điện Nậm Chiến

- Tài khoản 63208: giá vốn hàng bán công trình Việt Trì- Yên Bái

+) Tài khoản 6320801: giá vốn hàng bán_ Minh- công trình Việt Trì- Yên Bái

+) Tài khoản 6320802: giá vốn hàng bán_ Thắng- công trình Việt Trì- Yên Bái.

1.1.5.4) Hệ thống sổ kế toán:

Xí nghiệp Sông Đà 11-3 áp dụng hình thức ghi sổ là Nhật ký chung và áp dụng phần mềm kế toán của tổng công ty Sông Đà xây dựng và áp dụng để ghi sổ và hạch toán Hệ thống phần mềm này có tên là SONGDA ACCOUNTING SYSTEM

a) Nội dung, kết cấu và phương pháp ghi sổ:

- Các loại sổ sử dụng: Sổ Nhật ký chung, các sổ nhật ký mua hàng, bán hàng, thu tiền, chi tiền (nếu có), các loại sổ cái và sổ chi tiết các tài khoản

- Phương pháp ghi sổ: Hàng ngày, căn cứ vào các chứng từ được dùng để ghi

sổ, trước hết, ghi các nghiệp vụ kinh tế phát sinh vào sổ nhật ký chung Sau đó căn cứ trên số liệu đã ghi trên Nhật ký chung để ghi vào sổ cái các tài khoản có liên quan.Cuối tháng, cuối quý, cuối năm cộng số liệu trên sổ cái, lập bảng cân đối số phát sinh.Sau khi đã kiểm tra đối chiếu và khớp đúng số liệu ghi trên sổ cái và bảng tổng hợp chi tiết(được lập từ sổ kế toán chi tiết) thì được dùng để lập báo cáo tài chính

b) Trình tự ghi sổ:

Trình tự ghi sổ kế toán của xí nghiệp Sông Đà 11-3 được khái quát qua sơ đồ sau:

Sổ, thẻ kế toán chi tiết

Bảng tổng hợp chi tiết

Chứng từ gốc

Sổ nhật ký chung

Sổ cái

Bảng cân đối số phát sinh

Báo cáo tài chính

Sơ đồ 1.3: Trình tự hạch toán tại xí nghiệp Sông Đà 11-3

Hàng ngày, căn cứ vào chứng từ gốc, kế toán nhập vào máy tính các nghiệp vụ kinh tế phát sinh Hệ thống phần mềm kế toán sẽ tự động xử lý dữ liệu và nhập vào các sổ chi tiết và sổ tổng hợp, sổ cái các tài khoản Đồng thời, máy tính cũng sẽ tự động lên các báo cáo tài chính và báo cáo quản trị có lien quan

1.1.5.5) Hệ thống báo cáo kế toán:

Báo cáo của xí nghiệp được lập hàng tháng, hàng quý, hàng năm Các báo cáo

mà xí nghiệp sử dụng được thiết lập theo quy định kế toán hiện hành, bao gồm:

- Bảng cân đối kế toán

- Bảng báo cáo kết quả kinh doanh

- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

- Bảng thuyết minh báo cáo tài chính

Hàng tháng, ban tài chính của xí nghiệp có trách nhiệm lập và nộp báo cáo đã được phê duyệt đầy đủ cho công ty Sông Đà 11 theo thời gian đã qui định, để công ty lập và duyệt báo cáo gửi lên tổng công ty

Các báo cáo phải được gửi lên các bộ phận có liên quan như qui định đã trình bày trong phần I của báo cáo

1.2 Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại

Phương pháp hạch toán tập hợp chi phí của Công ty là hạch toán cho từng công trình, hạng mục công trình, từng hợp đồng, chi phí phát sinh cho công trình nào thì hạch toán vào công trình đó, còn các chi phí gián tiếp phát sinh cho nhiều công trình thì cuối tháng hoặc quý kế toán tổng hợp và phân bổ chi phí cho từng công trình, hạng mục công trình Mỗi công trình kể từ khi khởi công đến khi hoàn thành bàn giao đều được mở riêng các sổ chi tiết chi phí sản xuất tại các xí nghiệp sau đó được tổng hợp lại trên phòng tài chính kế toán của xí nghiệp

1.2.2 Kế toán chi phí sản xuất xây lắp tại xí nghiệp Sông Đà 11-3

Để tìm hiểu một cách dễ dàng và cụ thể hơn về phương pháp hạch toán chi phí sản xuất vá tính giá thành sản phẩm xây lắp tại xí nghiệp em xin lấy ví dụ về công trình đường dây 500KV Quảng Ninh- Thường Tín mà xí nghiệp đang thi công Công trình này được thực hiện theo hợp đồng số 115HĐ KTA –B kí ngày 04/05/2005 do công ty điện lực miền Bắc làm chủ đầu tư Công trình này được giao cho đội xây lắp

số 1 do ông Nguyễn Việt Hải làm chủ công trình theo hợp đồng giao khoán số 193 ngày 12 tháng 5 năm 2005

Bảng dự toán công trình đường dây 500 KV Quảng Ninh- Thường Tín

Mẫu số 1: Bảng dự toán công trình ĐZ 500 KV Quảng Ninh- Thường Tín

1.2.2.1 Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

a) Nội dung hạch toán:

Khoản mục chi phí NVL trực tiếp bao gồm chi phí NVL chính, chi phí NVL phụ dung trực tiếp cho từng công trình và được hạch toán trực tiếp vào các đối tượng

là các công trình, hạng mục công trình theo giá trị thực tế của từng loại vật liệu tiêu hao Tại xí nghiệp Sông Đà 11-3 nói riêng và tại các đơn vị xây lắp nói chung, khoản mục chi phí NVL trực tiếp thường chiếm một tỷ lệ lớn trong tổng chi phí Cụ thể, với

ví dụ vừa nêu ở trên thì NVL chủ yếu sử dụng cho các công trình này là: thép tròn, thép hình, dây nhôm, dây thép, xi măng, cát, sỏi, đá, sứ, khoá néo, phụ kiện, atomat… cùng một số vật liệu khác liên quan như các thiết bị điện (máy biến ápm bình khí…) Khoản mục chi phí NVL trực tiếp chiếm trên 50% tong chi phí công trình theo giá dự toán

Do đặc điểm của hoạt động xây lắp là áp dụng phương thức giao khoán và địa bàn thi công công trình tương đối rộng nên NVL phục vụ thi công công trình chủ yếu

do đội mua ngoài và vận chuyển đến tận chân công trình, việc xuất NVL từ kho là rất hạn chế Do đó đã giảm bớt được chi phí lưu kho và quản lý, bảo quản NVL, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất Tuy nhiên khi thị trường vật liệu có dấu hiệu bất ổn

về gía cả thì xí nghiệp cần có giải pháp để điều chỉnh cho phù hợp

Xí nghiệp hạch toán chi tiết NVL theo phương pháp thẻ song song và áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên nhằm phản ánh một cách liên tục tình hình nhập, xuất NVL trong điều kiện việc hạch toán được tiến hành trên phần mềm kế toán máy

b) Phương pháp hạch toán:

- Chứng từ sử dụng: Xí nghiệp sử dụng một số chứng từ hạch toán ban đầu như:

+) Phiếu nhập kho, phiếu xuất kho

+) Hoá đơn giá trị gia tăng

+) Biên bản kiểm nghiệm vật tư

+) Bảng kê thanh toán tạm ứng

+) Giấy yêu cầu vật tư

+) Hợp đồng kinh tế với nhà cung cấp.

+) Phiếu chi và uỷ nhiệm chi

- Tài khoản sử dụng: Ban tài chính kế toán của xí nghiệp sử dụng TK 621- Chi phí

NVL trực tiếp để hạch toán khoản mục chi phí này Đồng thời xí mở các tài khoản chi tiết cho từng công trình, hạng mục công trình và cả với từng chủ công trình

Ở đây, xí nghiệp đã mở tài khoản 6212101 để theo dõi công trình đường dây

500 KV Quảng Ninh- Thường Tín do ông Nguyễn Việt Hải làm chủ công trình

- Sổ sách sử dụng: Xí nghiệp sử dụng các loại sổ sách theo mẫu được quy định của

bộ tài chính ban hành Cụ thể, để theo dõi khoản mục chi phí NVL trực tiếp, Xí nghiệp đã sử dụng sổ Nhật ký chung, sổ chi tiết và sổ cái TK 621

- Trình tự ghi sổ: Trình tự ghi sổ được tiến hành cho từng trường hợp sử dụng NVL

như sau:

+) Trường hợp 1: Xí nghiệp mua NVL có nhập kho, xuất kho

Trước tiên, khi có nhu cầu mua vật tư sử dụng cho công tác thi công công trình và hạng mục công trình, cán bộ phòng kỹ thuật vật tư viết giấy đề nghị có ký duyệt của Giám đốc xí nghiệp Sau đó, tiến hành ký kết hợp đồng mua hàng với các nhà cung cấp Khi hàng về, cán bộ vật tư kiểm nghiệm hang cả về số lượng và chất lượng, lập biên bản kiểm nghiệm và phiếu nhập kho Khi các đội thi công có nhu cầu

sử dụng vật tư trong kho cho thi công công trình thì đội trưởng phải viết giấy đề nghị xuất vật tư Căn cứ vào giấy đề nghị đã được phê duyệt, cán bộ phòng vật tư lập phiếu xuất kho

Xí nghiệp áp dụng phương pháp tính giá NVL xuất kho theo phương pháp giá thực tế bình quân cả kỳ dự trữ

Ví dụ:

Về vật liệu xuất kho phục vụ cho công trình đường dây 500 KV Quảng Ninh- Thường Tín, ta có mẫu phiếu xuất kho như sau:

Đơn vị: X N Sông Đà 11-3 Mẫu số: 02- VT

Địa chỉ: Trần Phú– Hà Đông Ban hành theo QĐ số 1864/1998/QĐ- BTC Ngày 16 tháng 12 năm 1998

Lý do xuất kho: Thi công công trình

Xuất tại kho: Kho Láng

STT Tên, nhãn hiệu, quy cách vật tư Mã số Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền

Yêu cầu Thực xuất

Đơn vị trưởng cung tiêu hàng

(Ký, họ tên) (Ký, họ tên) (Ký, họ tên) (Ký, họ tên) (Ký, họ tên)

Mẫu số 2: Phiếu xuất kho

Hàng tháng, kế toán căn cứ vào phiếu xuất kho để lập bảng kê xuất vật tư chi tiết cho từng công trình Vẫn ở ví dụ trên, ta có mẫu bảng kê xuất vật tư sau:

Bảng kê xuất vật tư

Công trình đường dây 500 KV Quảng Ninh- Thường Tín

ST

Ghi Có TK 152, ghi Nợ các TK khác

Mẫu số 3: Bảng kê xuất vật tư

Căn cứ vào phiếu xuất kho và bảng kê luỹ kế nhập, xuất, tồn để theo dõi tình hình biến động NVL của xí nghiệp

+) Trường hợp 2: Đối với NVL mua ngoài giao tại chân công trình

Căn cứ vào tiến độ thi công và dự toán chi phí NVL trực tiếp phục vụ cho thi công công trình, đội trưởng đội thi công lập giấy yêu cầu vật tư có ký duyệt của cán

bộ kỹ thuật công trình và phòng vật tư Sau khi xem xét và phê duyệt giấy yêu cầu trên, xí nghiệp sẽ tiến hành ký kết hợp đồng kinh tế với nhà cung cấp Theo đó, NVL mua về được chuyển thẳng tới tận chân công trình đang thi công Kế toán sẽ tập hợp chi phí trên liên 2 hoá đơn giá trị gia tăng do nhà cung cấp giao Ngoài ra, xí nghiệp còn làm thủ tục tạm ứng tiền để đội trưởng đội thi công hoặc chủ công trình tự mua sắm NVL, các hoá đơn chứng từ liên quan sẽ được xử lý khi tiến hành thủ tục hoàn ứng Sau đây là mẫu hoá đơn GTGT mua NVL chuyển thẳng tới chân công trình

Hóa đơn GTGT Mẫu số: 01GTKT- BLL

Địa chỉ: Km số 6, Quốc lộ 1A, Thường Tín- Hà Tây

Họ tên người mua: A Nguyễn Việt Hải

Đơn vị: Xí nghiệp Sông Đà 11-3

Địa chỉ: Trần Phú- Hà Đông- Hà Tây

Hình thức thanh toán: Chuyển khoản- Mã số thuế: 0500313811- 003

Cộng tiền hàng 231.565.200

Thuế suất thuế GTGT (10%) Tiền thuế GTGT: 23.156.520

Tổng tiền thanh toán 254.721.720

Số tiền viết bằng chữ: Hai trăm năm mươi tư triệu, bảy trăm hai mốt nghìn, bảy trăm hai mươi đồng.

Người mua hàng Người bán hàng Thủ trưởng đơn vị ( Ký, ghi rõ họ tên) ( Ký, ghi rõ họ tên) ( Ký, ghi rõ họ tên)

Mẫu số 4: Hóa đơn GTGT

Qui trình nhập chứng từ trên máy:

Căn cứ vào các chứng từ phát sinh, kế toán tiến hành các bược như sau: Trên giao diện của phần mềm kế toán SONGDA ACCOUNTING SYSTEM, vào biểu tượng nhập chứng từ Căn cứ vào các chứng từ thực tế phát sinh, kế toán vào đầy đủ các thông tin của chứng từ vào máy: ngày tháng phát sinh, số chứng từ, nội dung của chứng từ Sau khi đã vào đủ thông tin, kế toán viên nhấn nút “ghi”, máy sẽ tự động chuyển số liệu sang sổ chi tiết, sổ cái TK 621 và sổ nhật ký chung theo phần mềm kế toán đã được lập trình sẵn Riêng bút toán kết chuyển cuối tháng máy sẽ không tự động làm mà kế toán sẽ phải nhập số liệu để kết chuyển

Ở ví dụ trên, công trình đường dây 500 KV Quảng Ninh- Thường Tín do đội của ông Nguyễn Việt Hải chịu trách nhiệm thi công, sổ chi tiết TK 621 được mở chi tiết cho công trình và chủ công trình được hạch toán cụ thể như sau:

công trình ĐZ 500 KV Quảng Ninh- Thường

621 133

112

231.565.200 23.156.520

254.721.720 15/7 TT335 15/7 Tạm trích trước chi

Mẫu số 5: Sổ Nhật ký chung

XÍ NGHIỆP SÔNG ĐÀ 11-3 SỔ CHI TIẾT TÀI KHOẢN 621

MST: 0500313811-003 Từ tháng 7/2006 đến tháng 9/2006

6212101 – Công trình ĐZ 500 KV Quảng Ninh- Thường Tín

PX-28 12/07/2006 Xuất kho vật liệu cho công trình ĐZ 500 KV Quảng

Mẫu số 6: Sổ chi tiết TK 621

XÍ NGHIỆP SÔNG ĐÀ 11-3 SỔ CÁI TÀI KHOẢN 621

MST: 0500313811- 003 Từ tháng 7/2006 đến tháng 9/2006

PX-28 12/07/2006 Xuất kho vật liệu cho công trình ĐZ 500 KV Quảng

Mẫu số 7: Sổ cái TK 621

1.2.2.2 Kế toán chi phí nhân công trực tiếp:

a) Đối tượng và nội dung hạch toán:

Tại xí nghiệp Sông Đà 11-3, khoản mục chi phí nhân công trực tiếp chiếm tỷ trọng tương đối lớn trong tổng giá thành sản phẩm xây lắp Do đó, việc hạch toán chính xác chi phí nhân công trực tiếp có ý nghĩa rất quan trọng đối với vấn đề tính lương và trả lương cho người lao động, đảm bảo sự công bằng với người lao động, góp phần hạ giá thành và nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của xí nghiệp Với những đặc điểm của một doanh nghiệp thuộc loại hình xây lắp, cụ thể ở đây là số lượng công nhân xây dựng lớn, địa bàn xây lắp phân tán và mang tính thời

vụ cao nên lực lượng lao động của xí nghiệp chủ yếu là lao động thuê ngoài Hợp đồng lao động ký kết giữa xí nghiệp và người lao động là những hợp đồng ngắn hạn,

do đó xí nghiệp không tiến hành trích bảo hiểm cho những đối tượng này Vấn đề này hoàn toàn phù hợp với thực tế bởi nó đảm bảo tính linh hoạt, chủ động về mặt thời gian cũng như tiến độ thi công công trình, hạng mục công trình của đơn vị thi công cũng như của xí nghiệp, giảm bớt chi phí đi lại, ăn ở của công nhân đồng thời tận dụng những tiềm lực lao động sẵn có tại địa phương nơi có công trình xây dựng

Qua quá trình thực tập tại xí nghiệp, em nhận thấy hàng năm, căn cứ vào kết quả sản xuất kinh doanh của năm trước cùng với chỉ tiêu, kế hoạch sản xuất của năm nay và trình độ tay nghề của nghười lao động… xí nghiệp tiến hành xây dựng đơn giá tiền lương theo mức quy định chung và trình công ty Sông Đà 11 phê duyệt Sau đó

Xí nghiệp giao đơn giá tiền lương cho các đội xây lắp căn cứ vào dụ toán của từng công trình giao khoán Qua đó cho biết kết quả lao động và mức

độ thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh của đội nói riêng và của cả xí nghiệp nói chung.

Về hình thức trả lương đối với lao động trực tiếp, xí nghiệp áp dụng phương pháp giao khoán khố lượng công việc hoàn thành và khoán gọn công việc Chính sách này phù hợp với những đơn vị kinh doanh xây lắp bởi nó góp phần khuyến khích người lao động làm việc có hiệu quả, có trách nhiệm

b) Phương pháp hạch toán chi phí nhân công trực tiếp:

- Chứng từ sử dụng: Để hạch toán khoản mục chi phí nhân công trực tếp, xí nghiệp

 Danh sách công nhân hợp đồng

+) Chứng từ hạch toán kết quả lao động:

 Phiếu xác nhận sản phẩm hoặc công việc hoàn thành

 Hợp đồng giao khoán

 Phiếu báo làm thêm giờ

 Biên bản kiểm tra chất lượng hoàn thành công việc

+) Chứng từ về tiền lương và các khoản trích theo lương

 Bảng chấm công

 Bảng thanh toán tiền lương, bảo hiểm xã hội

 Bảng phân bổ tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn

 Bảng tổng hợp trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn.

- Tài khoản sử dụng:

Xí nghiệp sử dụng TK 622 để hạch toán chi phí nhân công trực tiếp, đồng thời

mở chi tiết cho từng công trình, hạng mục công trình và chủ công trình Ở ví dụ đã nêu, xí nghiệp mở tài khoản 6222101 để theo dõi khoản mục chi phí nhân công trực tiếp của công trình đường dây 500 KV Quảng Ninh- Thường Tín, hạng mục do đội thi công của ông Nguyễn Việt Hải chịu trách nhiệm thi công

- Sổ sách sử dụng: Để theo dõi khoản mục chi phí nhân công trực tiếp, xí nghiệp sử

dụng các loại sổ sách theo mẫu quy định của bộ tài chính Cụ thể là sổ Nhật ký chung, sổ kế toán chi tiết có liên quan và sổ cái TK 622

- Trình tự ghi sổ:

Từ những chứng từ ban đầu về hạch toán chi phí nhân công trực tiếp như: hợp đồng làm khoán, bảng tính kương theo thời gian, bảng tính lương theo sản phẩm do người giao khoán ghi khi có công việc phát sinh Cụ thể là trên hợp đồng làm khoán phải ghi rõ khối lượng, đơn giá khoán, hệ số chia lương Khi công việc được hoàn thành, người giao khoán phải ký xác nhận chất lượng, khối lượng công việc vào biên bản hợp đồng giao khoán và giao cho bộ phận kinh tế kế hoạch kiểm tra tính toán giá trị tiền lương phải trả cho công nhân trong tháng, sau đó chuyển cho bộ phận tổ chức cùng bảng chấm công để vào danh sách cán bộ, công nhân viên tham gia đóng bảo hiểm xã hội trong tháng

HỢP ĐỒNG GIAO KHOÁN

Số 72/HĐGK

Công trình: ĐZ 500KV Quảng Ninh- Thường Tín

Tổ 1: Kéo dây cáp điện

Tổ trưởng: Nguyễn Việt Hải

Kỹ Thuật xác nhận

K L

Công thực tế

TG kết thúc

Bắt đầu

Kết thúc

Mẫu số 8: Hợp đồng giao khoán

Bảng chấm công do tổ trưởng các tổ theo dõi thời gian lao động của các thành viên trong tổ.

Ví dụ: Bảng chấm công của tổ Bùi Ngọc Trường trong tháng 9 năm 2006

Ví dụ: Mẫu phiếu xác nhận công việc hoàn thành của tổ Bùi Ngọc Trường

phục vụ thi công công trình đường dây 500 KV Quảng Ninh- Thường Tín