Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn công tác quản lý đánh giá học sinh ở trường tiểu học Thọ Sơn thành phố Việt Trì nhằm đề xuất một số biện pháp quản lý đánh giá học sinh theo [r]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TRẦN THỊ ÁNH NGUYỆT
QUảN Lý hoạt động đánh giá HọC SINH theo định h-ớng phát triển năng lực tại TRƯờNG TIểU HọC THọ SƠN
THàNH PHố VIệT TRì -TỉNH PHú THọ
CHUYấN NGÀNH: QUẢN Lí GIÁO DỤC
MÃ SỐ: 60 14 01 14
LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN Lí GIÁO DỤC
Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Phú Đức Hũa
Hà Nội - 2016
Trang 2LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thiện luận văn, tác giả đã nhận được sự động viên, khuyến khích và tạo điều kiện giúp đỡ nhiệt tình của các cấp lãnh đạo, của các thầy giáo, cô giáo, anh chị em, bạn bè đồng nghiệp
và gia đình Tác giả bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các giảng viên trường Đại học Giáo dục đã giúp tác giả trong quá trình học tập và nghiên cứu
Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Phó Đức Hoà đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tác giả tiến hành các hoạt động nghiên cứu khoa học để hoàn thành luận văn này
Tác giả xin chân thành cảm ơn Trường tiểu học Thọ Sơn, thành phố Việt Trì, các cán bộ quản lý, giáo viên và đồng nghiệp đã cung cấp tài liệu, số liệu, tham gia đóng góp nhiều ý kiến, tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành bản luận văn
Với thời gian nghiên cứu còn hạn chế, thực tiễn công tác lại vô cùng sinh động, luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, tác giả rất mong nhận được các
ý kiến đóng góp chân thành từ các thầy giáo, cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp
Xin trân trọng cảm ơn !
Hà Nội, tháng 5 năm 2015
Tác giả luận văn
Trần Thị Ánh Nguyệt
Trang 3MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU Error! Bookmark not defined DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Error! Bookmark not defined
MỞ ĐẦU 7 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC Error! Bookmark not defined 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề Error! Bookmark not defined
1.1.1 Các nghiên cứu trên thế giới Error! Bookmark not defined 1.1.2 Các nghiên cứu trong nước Error! Bookmark not defined
1.2 Một số khái niệm cơ bản Error! Bookmark not defined
1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.2 Quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined 1.2.3 Quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined 1.2.4 Đánh giá Error! Bookmark not defined 1.2.5 Năng lực Error! Bookmark not defined 1.2.6 Đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực Error!
Bookmark not defined
1.3 Đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học Error! Bookmark not defined
1.3.1 Mục tiêu đánh giá học sinh Error! Bookmark not defined 1.3.2 Nội dung đánh giá học sinh Error! Bookmark not defined 1.3.3 Phương pháp đánh giá học sinh Error! Bookmark not defined 1.3.4 Hình thức đánh giá học sinh Error! Bookmark not defined
1.4 Quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học Error! Bookmark not defined
1.4.1 Lập kế hoạch đánh giá học sinh Error! Bookmark not defined
Trang 41.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá học sinhError! Bookmark not defined
1.4.3 Chỉ đạo thực hiện hoạt động đánh giá học sinhError! Bookmark
not defined
1.4.4 Kiểm tra, giám sát hoạt động đánh giá học sinh của GV Error!
Bookmark not defined
1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở trường tiểu họcError! Bookmark
not defined
1.5.1 Yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined 1.5.2 Yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined
Kết luận chương 1 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC THỌ SƠN THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ Error! Bookmark not defined 2.1 Khái quát về trường Tiểu học Thọ Sơn, thành phố Việt Trì Error!
Bookmark not defined
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển Error! Bookmark not defined 2.1.2 Thành tựu đạt được Error! Bookmark not defined
2.2 Khái quát về hoạt động khảo sát Error! Bookmark not defined
2.2.1 Mục đích khảo sát Error! Bookmark not defined 2.2.2 Nội dung khảo sát Error! Bookmark not defined 2.2.3 Phạm vi và đối tượng khảo sát Error! Bookmark not defined 2.2.4 Cách thức xử lý kết quả khảo sát Error! Bookmark not defined
2.3 Thực trạng hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực tại trường Tiểu học Thọ Sơn, thành phố Việt Trì Error!
Bookmark not defined
Trang 52.3.1 Thực trạng thực hiện mục tiêu đánh giá học sinhError! Bookmark
not defined
2.3.2 Thực trạng thực hiện nội dung đánh giá học sinh Error!
Bookmark not defined
2.3.3 Thực trạng thực hiện phương pháp đánh giá học sinh Error!
Bookmark not defined
2.3.4 Thực trạng thực hiện hình thức đánh giá học sinh Error!
Bookmark not defined
2.4 Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực tại trường Tiểu học Thọ Sơn, thành phố Việt Trì Error! Bookmark not defined
2.4.1 Thực trạng nhận thức của CBQL và đội ngũ GV về quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở trường
Tiểu học Thọ Sơn, thành phố Việt Trì Error! Bookmark not defined 2.4.2 Thực trạng lập kế hoạch quản lý đánh giá học sinh Error!
Bookmark not defined
2.4.3 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá học sinh Error!
Bookmark not defined
2.4.4 Thực trạng chỉ đạo thực hiện đánh giá học sinhError! Bookmark
not defined
2.4.5 Thực trạng kiểm tra, giám sát đánh giá học sinhError! Bookmark
not defined
2.5 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực tại trường Tiểu học Thọ Sơn, thành phố Việt Trì Error! Bookmark not defined
2.5.1 Mặt mạnh Error! Bookmark not defined 2.5.2 Mặt tồn tại, hạn chế Error! Bookmark not defined 2.5.3 Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế Error! Bookmark not defined
Trang 6Kết luận chương 2 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ HỌC SINH THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰCỞ TRƯỜNG TIỂU HỌC THỌ SƠN, THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ Error! Bookmark not defined 3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp Error! Bookmark not defined
3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu Error! Bookmark not defined 3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn và khả thi Error! Bookmark not defined 3.1.3 Đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ Error! Bookmark not defined 3.1.4 Đảm bảo tính kế thừa và phát triển Error! Bookmark not defined
3.2 Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực tại trường Tiểu học Thọ Sơn, thành phố Việt Trì Error! Bookmark not defined
3.2.1 Nâng cao nhận thức cho CBQL, GV, cha mẹ học sinh về đánh giá
học sinh theo định hướng phát triển năng lựcError! Bookmark not defined
3.2.2 Đổi mới lập kế hoạch đánh giá học sinh theo định hướng phát
triển năng lực Error! Bookmark not defined
3.2.3 Đổi mới hoạt động đánh giá học sinh đồng bộ với đổi mới nội
dung, phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực Error!
Bookmark not defined
3.2.4 Tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động đánh giá học sinh theo
định hướng phát triển năng lực Error! Bookmark not defined
3.2.5 Ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý hoạt động đánh giá
học sinh theo định hướng phát triển năng lựcError! Bookmark not defined
3.3 Mối quan hệ của các biện pháp Error! Bookmark not defined 3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đã đề xuất Error! Bookmark not defined
Trang 73.4.1 Khái quát về khảo nghiệm Error! Bookmark not defined 3.4.2 Phân tích kết quả khảo nghiệm Error! Bookmark not defined
Kết luận chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 12 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 8DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
Ở ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
1.1 - Sự chuyển biến mạnh mẽ của nền KT - XH cùng với quá Trình hội nhập sâu rộng vào quá Trình toàn cầu hóa của nước ta đã đặt ra nhiệm vụ cho ngành giáo dục nước nhà phải đào tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng cao, có đầy đủ năng lực và phẩm chất phục vụ cho sự nghiệp Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa đất nước
Nhận thức được tầm quan trọng của GD & ĐT, trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách ưu tiêu nhằm phát triển
hệ thống giáo dục quốc dân Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI,
Nhà xuất bản Chính Trị Quốc Gia tại trang số 130 -131 đã nêu rõ: “Phát triển
giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ
GV và CBQL là khâu then chốt Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, khả năng lập nghiệp” .Quát triệt tinh thần đó, trong những năm gần đây Bộ GD & ĐT đã chỉ đạo mạnh mẽ việc đổi mới nội dung và phương pháp dạy học ở tất cả các bậc học, trong đó tập trung nhiều vào giáo dục phổ thông, đặc biệt là giáo dục tiểu học
Đối với giáo dục tiểu học, ngoài việc đổi mới chương trình, sách giáo khoa, Bộ GD & ĐT chỉ đạo từ các Sở, Phòng GD & ĐT đến các trường phổ thông thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh tiểu học và ngày càng tiếp cận đến chuẩn đánh giá quốc tế về kết quả của học sinh tiểu học Bộ GD
& ĐT đã chủ Trì nhiều hội thảo khoa học, đề tài và công Trình nghiên cứu
về đổi mới dạy học, nhất là đổi mới đánh giá học sinh tiểu học Tuy nhiên sự
Trang 9lan tỏa của chủ trương đổi mới đánh giá học sinh tiểu học vẫn còn đôi phần hạn chế Một trong những nguyên nhân cơ bản nhất của tình trạng nêu trên là công tác quản lý hoạt động đánh giá học sinh ở các trường tiểu học còn chưa
theo kịp yêu cầu đổi mới Hơn thế nữa, Bộ GD & ĐT mới đưa ra “Thông tư
số 30/2014/TT-BGDĐT, ban hành Quy định Đánh giá học sinh Tiểu học",
thực chất đó là đổi mới cách đánh giá học sinh tiểu học theo định hướng phát triển năng lực Những thực tế đó đòi hỏi chúng ta cần phải có những biện pháp thiết thực trong việc quản lý công tác đổi mới quản lý cả quá Trì nh, từ phương pháp dạy học đến kếm tra và đánh giá học sinh tiểu học nói chung, đặc biệt là biện pháp quản lý ở trường tiểu học với vấn đề đánh giá học sinh trong bối cảnh định hướng phát triển năng lực nói riêng
1.2 - Trường Tiểu học Thọ Sơn thành phố Việt Trì là ngôi trường giàu truyền thống trong dạy học và giáo dục, nhiều năm liền là đơn vị đạt tập thể lao động xuất sắc Nhà trường vinh dự được tặng thưởng Huân chương lao động hạng Ba, hạng Nhì, hạng Nhất Kể từ cuộc vận động đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới đánh giá học sinh tiểu học do ngành giáo dục phát động thì nhà trường đã tiến hành quán triệt và nỗ lực đổi mới dạy và học, nhất
là đổi mới và đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực Song hiệu quả của hoạt động đánh giá học sinh còn nhiều hạn chế, tồn tại, chất lượng học sinh còn chưa cao Giáo viên còn lúng túng trong việc nhận xét đánh giáo học sinh theo định hướng phát triển năng lực, còn cảm thấy công việc này chưa thể thay thế được việc chấm điểm hàng ngày, ngôn ngữ dùng
để nhận xét học sinh chưa thực sự mang tính chất động viên, khích lệ và có thể giúp được học sinh phát huy được năng lực của mình Về phía phụ huynh còn chưa mặn mà trong việc thay lời nhận xét bằng điểm số, có nhiều trường hợp phụ huynh còn tỏ ra bức xúc khi hàng ngày con không được cô giáo cho điểm Tâm lý phần lớn các em học sinh đều vẫn muốn được cô giáo cho điểm
và hứng khởi hơn khi được điểm cao do đó đánh giá theo sự phát triển năng
Trang 10lực chưa thực sự mang tính hiệu quả Một trong những nguyên nhân là ban lãnh đạo nhà trường còn chưa có những biện pháp quản lý chưa đồng bộ và hợp lý về hoạt động đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực Điều đó đòi hỏi sớm có những biện pháp quản lý được tổ chức một cách khoa học để khắc phục những tồn tại trên và giúp nhà trường bắt nhịp với những quy định mới trong Thông tư số 30/TT-BGDĐT Quy định về đánh giá học sinh tiểu học
1.3 - Xuất phát từ những lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài “Quản lý
theo định hướng đánh giá năng lực học sinh ở trường Tiểu học Thọ Sơn thành phố Việt Trì” để nghiên cứu với mong muốn nâng cao chất lượng đánh
giá học sinh trong bối cảnh mới, từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường
2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn công tác quản lý đánh giá học sinh ở trường tiểu học Thọ Sơn thành phố Việt Trì nhằm đề xuất một số biện pháp quản lý đánh giá học sinh theo hướng phát triển năng lực; từ đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục của nhà trường
3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu: Quản lý đánh giá học sinh theo định hướng
phát triển năng lực ở trường Tiểu học
3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý đánh giá học sinh theo định
hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học Thọ Sơn thành phố Việt Trì
4 Giả thuyết khoa học
Việc đánh giá học sinh ở trường tiểu học Thọ Sơn thành phố Việt Trì theo định hướng phát triển năng lực đã có những kết quả nhất định, song chưa đạt chất lượng như mong muốn, nguyên nhân do công tác quản lý đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực chưa được quan tâm
và còn nhiều bất cập Nếu đề xuất và thực hiện đồng bộ các biện pháp quản
Trang 11lý đánh giá học sinh theo định hướng này dành cho Hiệu trưởng trường tiểu học Thọ Sơn thành phố Việt Trì, thì sẽ nâng cao hiệu quả công tác quản
lý của nhà trường, từ đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường
5 Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1 Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý đánh giá học sinh theo định
hướng phát triển năng lực ở trường tiểu học
5.2 Phân tích và đánh giá thực trạng biện pháp quản lý đánh giá học
sinh theo định hướng phát triển năng lực ở trường Tiểu học Thọ Sơn, Thành phố Việt Trì
5.3 Đề xuất biện pháp quản lý đánh giá học sinh theo định hướng phát
triển năng lực ở trường Tiểu học Thọ Sơn thành phố Việt Trì
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu
6.1 - Khách thể khảo sát: Đề tài tập trung khảo sát cán bộ quản lý của phòng GD&ĐT Việt Trì, cán bộ quản lý, tổ trưởng, tổ phó trường tiểu học Thọ Sơn thành phố Việt Trì (gồm 14 người)
Giáo viên nhà trường: 52 người
6.2 - Giới hạn địa bàn nghiên cứu:
Đề tài tập trung vào việc đề xuất các biện pháp quản lý đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực ở trường Tiểu học Thọ Sơn thành phố Việt Trì trong các năm học 2015 - 2016
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận
Để xây dựng cơ sở lý luân của đề tài, tác giả sử dụng các phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp các tài liệu, tư liệu sách báo, công Trình khoa học, văn bản, chỉ thị thể hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước
về quản lý giáo dục, quản lý đánh giá học sinh, đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực và quản lý đánh giá học sinh theo định hướng đó