LÝ LUẬN CƠ BẢN, PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG

Nói chung, khái niệm về tiền lương hoàn toàn nhất trí với quan hệ sản xuất và cơ chế phân phối của nền kinh tế hế hoạch hoá tập trung xã hội cơ chế thị trường buộc chúng ta phải có những

LÝ LUẬN CƠ BẢN, PHƯƠNG PHÁP HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC TIỀN LƯƠNG

I TIỀN LƯƠNG VÀ BẢN CHẤT CỦA TIỀN LƯƠNG.

1 Các quan điểm về tiền lương.

Khi phân tích về nền kinh tế tư bản chủ nghĩa nơi mà các quan hệ thị trường thống trị mọi quan hệ kinh tế, xã hội khác (Mác viết “Tiểu công nghiệp không phải giá trị hay giá các cả lao động mà chỉ là một hình thức cái trong của giá trị hay giá cả sức lao động”

Tiền lương phản ánh quan hệ kinh tế, xã hội khác nhau Tiền lương, trước hết là số tiền mà người sử dụng lao động (mua sức lao động) trả cho người lao động (người bán sức lao động) Đó là quan hệ kinh tế của tiền lương Mật khác,

do tính chất đặc điểm của loại hàng hoá sưc lao động mà tiền lương không thuần tuý là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề xã hội rất quan trọng liên quan đến đời sống và trật tự xã hội Đó là quan hệ xã hội…

Trong cơ chế kế hoạch hoá tập trung, tiền lương được hiểu một cách thống nhất sau “về thực chất, tiền lương dưới chủ nghĩa xã hội là một phần thu nhập quốc dân, biểu hiện dưới hình thức tiền tệ được nhà nước phân phối có kế hoạch cho công nhân, viên chức phù hợp với số lượng và chất lượng lao động của mỗi người đã cống hiến Tiền lương phản ánh sự trả công cho công nhân viên chức dựa vào nguyên tắc phân phối thu lao động nhằm tái sản xuất lao động Nói chung, khái niệm về tiền lương hoàn toàn nhất trí với quan hệ sản xuất và cơ chế phân phối của nền kinh tế hế hoạch hoá tập trung xã hội cơ chế thị trường buộc chúng ta phải có những thay đổi trong nhận thức, vì vậy quan niệm về tiền lương cũng phải được đổi mới về cơ bản “ tiền lương là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức lao động, là giá cả của yếu tố sức lao động mà người sử dụng (nhà nước, chủ doanh nghiệp) phải trả cho người cung ứng lao động, tuân thủ các nguyên tắc cung, cầu, giá cả của thị trường và pháp luật hiện hành của nhà nước”trong quá trình hoạt động nhất là trong hoạt động kinh doanh đối với các chủ doanh nghiệp, tiền lương là một phần chi phí cấu thành chi phí sản xuất – kinh doanh Vì vậy tiền lương luôn được tính toán và quản lý chặt chẽ Đối với người lao động, tiền lương là thu nhập từ quá trình lao động của họ Phấn đấu

nâng cao mức lương là mục đích của hầu hết người lao động mục đích này tạo động lực để người lao động phát triển trình độ, và khả năng lao động của mình.Mặt khác tiền lương còn phản ánh quan hệ phân phối sản phẩm giữa toàn

xã hội Mức tiền lương, sự vận động của tiền lương được quyết định bởi các quy luật kinh tế, có cơ sở để xác định mức tiền lương chủ yếu dựa trên trình độ phat triển của sản xuất xã hội chính sách tiền lương của doanh nghiệp, dựa trên yêu cầu cần phát triển toàn diện của người lao động và giới hạn tăng tiền lương.Tiền lương – tiền công cần phải xác định trên cơ sở tính đúng, tính dư giá trị sức lao động dựa trên hao phí lao động và hiệu quả lao động Đó là giá trị các yếu tố đảm bảo quá trình tái sản xuất sức lao động thoả mãn nhu cầu tối thiểu của cuộc sống và các nhu cầu khác

Trong điều kiện vừa một nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần như ở nước ta hiện nay phạm trù tiền lương được thể hiện cụ thể trong từng thành phần và khu vực kinh tế

Trong thành phần kinh tế nhà nước và khu vực hành chính sự nghiệp (khu vực lao động được nhà nước trả lương, các cơ quan tổ chức của nhà nước trả cho người lao động theo cơ chế và chính sách nhà nước và được thể hiện trong

hệ thống thang lương bảng lương do nhà nước quy định

Trong các thành phần khu vực kinh tế ngoài quốc doanh, tiền lương chịu

sự tác động, chi phối lớn của thị trường lao động tiền lương trong khu vực này

dù vẫn nằm trong khuôn khổ luật pháp và theo hướng chính sách của chính phủ, nhưng là những giao dịch trực tiếp giữa chủ và thuê, nhưng “mác nói”cụ thể giữa một bên làm thuê và một bên đi thuê Những hợp đồng lao động này có tác động trực tiếp đến phương thức trả công

Tổ chức hợp lý tiền lương có một vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng xuất lao động, tăng hiệu quả kinh tế Đây chính là động lực thúc đẩy từng

cá nhân lao động hàng hoá làm việc, nâng cao năng suất lao động

Nhà nước căn cứ vào tình hình kinh tế xã hội giá cả thu nhập quôc dân để quy định mức lương tương đối thiếu cho từng khu vực, từng vùng, các doanh nghiệp không được ttrả lương với mức lương thấp hơn mức lương tối thiểu, quy định nhằm đảm bảo cho người lao động có thể tái sản suất lao động

Ngoài bản chất kinh tế, tiền lương còn mang tính xã hội vì nó gắn liền với người lao động và cuộc sống của họ Sức lao động của con người không giống

như các loại hàng hoá khác mà là tổng thể của các mối quan hệ vì vậy khi tiến hành công tác xây dựng và các chi trả lương trong doanh nghiệp không những chỉ tính về mặt kinh tế xã hội mà còn phải đề cập và tính toán đủ cả về mặt xã hội của tiền lương.

2 Vai trò, chức năng của tiền lương.

* Vai trò của tiền lương: Trong nền kinh tế quốc dân thì tiền lương được coi là đòn bẩy kinh tế quan trọng mà không có một quốc gia nào là không quan tâm tới và nó cũng là một cộng cụ quản lý ở đơn vị sản xuất kinh doanh, Một động lực thúc đẩy các doanh nghiệp phát triển Trong phạm vi doanh nghiệp, tiền lương có vai trò quan trọng việc kích thích lao động tăng năng suất lao động trách nhiệm của người lao động với quá trình sản suất và tái sản suất đồng thời tiền lương phù hợp với đóng góp của người lao động sẽ đem lại liềm lạc quan tin tưởng vào doanh nghiệp Tiền lương là thu nhập chủ yếu của cán bộ công nhân viên, là yếu tố để đảm bảo tái sản suất sức lao động, nâng cao đời sống người lao động một bộ phận đặc biệt của lực lượng sản xuất xã hội

Vì vậy tiền lương đóng vai trò quyết định trong việc ổn định và phát triển lực lượng lao động Người lao động dùng tiền lương để trang trải các chi phí trong gia đình, ngoài gia còn dùng để tích luỹ, nhưng trước hết tiền lương phải đảm bảo nhu cầu sinh hoạt tối thiểu hang ngày của người lao động Có thể nói đây là tác động quan trọng nhất, trực tiếp nhất của tiền lương Vì do đó, chức năng kinh tế quan trọng nhất của tiền lương là đảm bảo tái sản xuất lao động.Tiền lương phù hợp với hao phí lao động mà người lao động đã bỏ ra, trong quá trình sản xuất vật chất sẽ gắn bó họ với công việc và tinh thần trách nhiệm cao hơn Được nhận tiền lương phù hợp với sức lao động mình bỏ ra người lao động tự cảm thấy mình phải không ngừng nâng cao bồi dưỡng trình

độ mọi mặt

Tiền lương còn có vai trò điều phối lao động Với tiền lương thoả đáng người lao động trí nguyện nhận công việc mình được giao dù ở đâu hay bất cứ công việc nào

Bảo đảm vai trò quản lý lao động của tiền lương doanh nghiệp sử dụng công cụ tiền lương không chỉ có mục đích tạo điều kiện vật chất cho người lao động mà cong có mục đích sử dụng lao động thông qua tiền lương người sử dụng lao động thư dỗi kiểm tra giám sát người lao động làm việc theo mục tiêu của mình, đảm bảo tiền lương chi ra phải đem lại hiệu quả rõ rệt Hiệu quả của

tiền lương không chỉ theo hàng tháng mà còn được tính theo từng ngày, từng giờ của toàn doang nghiệp Để cho tiền lương thực sự là đòn bảy kinh tế quan trọng phát huy tích cực về mọi mặt kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội đang là vấn đề khó khăn đòi hỏi các nghiệp phải lựa chọn đúng hình thức trả lương cho phù hợp với những đặc điểm riêng cho doang nghiệp mình phù hợp với quy định là trả lương theo đúng giá trị sức lao động đã hao phí.

* Chức năng của tiền lương

Quá trình tái sản xuất được thực hiện bội ước trả công cho người lao động thông qua tiền lương Bản chất của tái sản xuất sức lao động, nghĩa là số tiền lương nhận đựơc người lao động chỉ để đủ sống mà còn đủ để nâng cao trình

độ về mọi mặt cho bản thân và có một phần để tích luỹ

+ Chức năng kích thích người lao động:

Tiền lương đảm bảo và góp phần tác động để tạo cơ cấu lao động hợp lý, trong toàn bộ nền kinh tế, khuyến khích phát triển ngành và lãnh thổ Khi người lao động được trả công xứng đáng sẽ tạo niềm say mê hướng thú tích cực làm việc, phát huy tinh thần làm việc sáng tạo, tự học hỏi để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ gắn trách nhiệm cá nhân với lợi ích tập thể và công việc.Tiền lương là đòn bẩy kinh tế, là công cụ khuyến khích vật chất và là động lực thúc đẩy kinh tế phát triển Như vậy, tiền lương phải được trả theo kết quả của người lao động, mới khuyến kích được người lao động làm việc có hiệu quả

và năng suất

+ Chức năng giám sát lao động

Người sử dụng lao động thông qua việc trả lương cho người lao động có thể tiến hành kiểm tra, theo dõi người lao động làm việc theo kế hoạch tổ chức của mình để đảm bảo tiền lương bỏ ra phải đem lại kết quả và hiệu quả cao.Nhà nước giám sát lao động bằng chế độ tiền lương đảm bảo quyền lợi tối thiểu cho người lao động, khi họ hoàn thành công việc Đặc biệt trong trường hợp ngưới sử dụng lao động vì sức ép Vì lợi nhuận mà tìm mọi cách giám chi phí trong đó có chi phí tiền lương trả cho người lao động cần phải được khắc phục ngay

Ngoài ra chức năng vừa nên còn có một số chức năng khác như: chức năng thanh toán, chức năng thước đo giá trị sức lao động, chức năng điều hoà lao động

3 Các nguyên tắc trả lương.

Để phát huy tốt tác dụng của tiền lương trong hoạt động sản xuất kinh doanh và hiệu quả của doanh nghiệp, khi các tổ chức tiền lương cho người lao động cần đạt được các yêu cầu sau:

- Bảo đảm tái sản xuất sức lao động, không ngừng nâng cao đời sống vật chất tinh thần cho người lao động

- Làm cho năng suất lao động không ngừng nâng cao

- Đảm bảo tính đơn giản dễ tính, dễ hiểu

Xuất phát từ yêu cầu trên, công tác tổ chức tiền lương phải bảo đảm được các nguyên tắc sau

Nguyên tắc 1: Đảm bảo nguyên tắc phân phối lao động và gắn với hiệu quả sản xuất kinh doanh

Nguyên tắc 2: Tổ chức tiền lương phải đảm bảo tốc độ tăng năng suất lao động lớn hơn tốc độ tăng trưởng của tiền lương bình quâ

Nguyên tắc 3: Đảm bảo tái sản xuất mở rộng sức lao động các nguyên tắc trên dù thực hiện tốt mà không đảm bảo những điều kiện sau đây thì không có ý nghĩa Việc trả lương:

+Theo điều luật 55: BLLĐ thì tiền lương của người lao động do hai bên thoả thuận trong hợp đồng và được thực hiện theo năn suất lao động, chất lượngvà hiệu quả công việc Mức lương cho người lao động không thấp hơn mức tối thiểu do nhà nước tuyên bố cụ thể ở từng vùng, từng khu vực(144.000đ được thực hiện từ 1/1/1997)

Nhà nước không khống chế mức lương tổi thiểu, mức lương tối đa, mức lương tối đa mà điều tiết bắng thu nhập Việc khống chế mức lương tối thiểu có nghĩa là Nhà nước buộc các doanh nghiệp phải đảm bảo lợi ích tối thiểu của người lao động Nếu doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thua lỗ đến mỗi người lao động có thu nhập dưới mức tối thiểu thì Nhà nước phải can thiệp, kiểm tra xem xét thay đổi cán bộ lãnh đạo giúp doanh nghiệp chuyển hướng sản xuất hoặc thậm chí cho sát nhập với xí nghiệp khác hoặc pha sản Khi đơn vị phá sản, giải thể thanh lý, thì tiền lương phải được ưu tiên thanh toán cho người lao động Đối với người lao động có thu nhập qua cao sẽ được điều tiết theo luật thức thu nhập Việc thực hiện chế độ tiền lương phải được đảm bảo đúng như trong nghị định 26/CP ra ngày 23/5/1993 của Chính phủ

+ Đơn vị trả lương cho người lao động và các khoản phụ cấp phải trả đầy

đủ trực tiếp đúng hẹn, tại nơi làm việc và bằng tiền mặt

+ Người lao động làm công việc gì, đảm nhiệm cức vụ gì thì hưởng việc

đó, chức vụ đó thông qua hợp đồng và thoả ước tập thể

+ Việc trả lương phải theo kết qủa sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp phải đảm bảo nghĩa vụ đối với nhà nước, không được thấp hơn mức quy định hiện hành

+ Khi đơn vị bố trí người lao động tạm thời chuyển sang nơi làm việc hoặc công việc khác thì phải trả lương cho người lao động không thấp hơn công việc trước

+ Người lao động đi làm thêm, làm thêm giờ thì doanh nghiệp phải trả thêm lương dựa trên cơ sở điều b Bộ luật lao động

Đối với người lao động làm việc vào ban đêm thì được trả thêm tí nhất bằng 30% tiền lương làm việc vào ban đêm

Đối với người lao động làm thêm giờ

- Vào ngày thường được trả ít nhất bằng 150% tiền lương giờ của cả ngày làm việc bình thường

- Vào ngày nghỉ hàng tuần hoặc ngày nghỉ lễ được trả lương ít nhất bằng 200% lương giờ của cả ngày làm việc bình thường

- Nếu người lao động được nghỉ bù vào những giờ làm thêm thì người sử dụng lao động chỉ phải trả phần tiền lương chênh lệch so với tiền lương giờ của ngày làm việc bình thường

II CÁC HÌNH THỨC TIỀN LƯƠNG, QUỸ TIỀN LƯƠNG, QUỸ BHXH, BHYT, KPCĐ

1 Các hình thức tiền lương.

Các doanh nghiệp áp dụng hai chế độ tiền lương cơ bản đó là chế độ trả lương theo thời gian làm việc và chế độ trả lương theo sản phẩm (đủ tiêu chuẩn chất lượng) do công nhân viên làm ra tương ứng với hai chế độ trả lương là hai hình thức trả lương cơ bản

+ Hình thức trả lương thời gian

+ Hình thức trả lương sản phẩm

* Hình thức lương thời gian là hình thức tính lương theo thời gian làm việc, cấp bậc kỹ thuật và thang lương của người lao động

Theo hình thức này, tiền lương thời gian phải trả được tính theo thời gian làm việc nhân với đơn giá tiền lương thời gian áp dụng đối với từng bậc lương.Tuỳ theo hình thức và tính chất lao động khác nhau của mỗi ngành nghề cụ thể có một thang lương riêng, mỗi thang lương có nhiều bậc lương tương ứng với mỗi loại lương có một mức lương thời gian khác nhau

Lương thời gian có thể tính theo lương tháng, lương ngày, lương giờ

Lương tháng = Mức lương cơ bản + các khoản phụ cấp Lương ngày = lương tháng 26 ngày

Lương giờ = lương ngày 8 giờ

Tiền lương thời gian tính theo đơn giá tiền lương cố định còn được gọi là tiền lương thời gian giản đơn Tiền lương thời gian giản đơn nếu kết hợp với tiền thưởng (đảm bảo ngày giờ công lao động ) tạo nên dạng tiền lương có thưởng Để tính lương thời gian trả công nhân phải theo dõi ghi chép đầy đủ thời gian cụ thể

Các doanh nghiệp thường áp dụng hình thức lương này cho những loại công việc chưa xây dựng được định mức lao động, chưa có đơn giá lương sản phẩm

* Hình thức lương sản phẩm

Là hình thức tiền lương theo khối lượng (số lượng) sản phẩm công việc đã hoàn thành, đảm bảo yêu cầu chất lượng quy định và giá tiền lương tính cho đơn vị sản phẩm công việc đó

- Tiền lương sản phẩm tính bằng khối lượng (số lượng) so công việc hoàn thành đủ tiêu chuẩn chất lượng nhân với đơn giá lương sản phẩm

Việc xác định tiền lương sản phẩm phải dựa trên cơ sở các tài liệu hạch toán kết quả lao động (ví dụ: Xác nhận sản phẩm hoặc công việc hoàn thành…)

và đơn giá tiền lương mà doanh nghiệp áp dụng đối với từng loại sản phẩm công việc

Tiền lương sản phẩm có thể áp dụng đối với lao động trực tiếp sản xuất kinh doanh gọi là tiền lương sản phẩm trực tiếp hoặc có thể áp dụng đối đối với người lao động gián tiếp tuỳ theo yêu cầu kích thích người lao động để nâng

cao chất lượng, nâng cao năng suất sản lượng hay đẩy mạnh tiến độ sản xuất mà

có thể áp dụng các đơn giá tiền lương sản phẩm khác nhau

Tiền lương sản phẩm tính theo đơn giá tiền lương cố định thường được gọi

là tiền lương sản phẩm giản đơn

Tiền lương sản phẩm tính theo đơn giá lương sản phẩm tăng dần (luỹ tiến)

áp dụng theo mức độ hoàn thành vượt mức khối lượng sản phẩm được gọi là lương sản phẩm luỹ tiến

Biến tướng của lương sản phẩm còn là tiền lương sản phẩm khoản theo khối lượng công việc hay là khoán gọn, khoán sản phẩm, khoán sản phẩm cuối cùng…

Lương khoán sản phẩm là hình thức trả lương theo sản phẩm trong đó người công nhân được nhận một số tiền nhất định theo đúng thời gian quy định công việc đó đảm bảo chất lượng

Hiện nay lương khoán được áp dụng khá rộng rãi trong nhiều công việc ở tất cả các loại hình doanh nghiệp sản xuất kinh doanh (trong công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải và thương nghiệp)

Hình thức lương sản phẩm có ưu điểm là đảm bảo được nguyên tắc phân phối theo lao động, tiền lương gắn chặt với khối lượng, chất lượng lao động của mình, thúc đẩy tăng năng suất lao động, tăng sản phẩm xã hội Vì vậy hình thức tiền lương sản phẩm được áp dụng rộng rãi ở tất cả các loại hình doanh nghiệp kinh doanh

Điều đáng chú ý là trả lương theo sản phẩm tập thể (sản phẩm công việc

do nhóm, tổ lao động tạo ra), cần vận dụng cách chia lương theo thời gian làm việc và cấp bậc kỹ thuật kết hợp bình điểm, chia lương theo bình điểm

2 Quỹ tiền lương.

Quỹ tiền lương còn gọi là tổng số tiền mà doanh nghiệp cơ quan tổ chức dùng để trả lương và các khoản phụ cấp có tính tiền lương cho toàn bộ công nhân viên (thường xuyê, tạm thời ) trong kỳ nhất định

Quỹ tiền lương bao gồm các khoản mục sau

-Tiền lương tính theo thời gian, tiền lương tính theo sản phẩm, tiền lương khoán

Tiền lương trả cho người lao động trong thời gian ngừng sản xuất do nguyên nhân khách quan, trong thời gian được điều động công tác, làm nghĩa vụ theo chế độ quy định, thời gian nghỉ phép, thời gian đi học.

- Các khoản tiền lương kế hoạch có tính chất thường xuyên

Ngoài ra trong tiền lương kế hoạch còn được tính các khoản trợ cấp,BHXH cho cán bộ công nhân viên trong thời kỳ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động …

Về phương diện hạch toán tiền lương trả cho công nhân viên trong doanh nghiệp sản xuất được chia làm hai loại: Tiền lương chính và tiền lương phụ -Tiền lương chính là tiền lương trả cho công nhân viên trong thời gian công nhân viên thực hiện nhiệm vụ khác ngoài nhiệm vụ chính của họ và thời gian công nhân viên nghỉ được hưởng theo chế độ quy định của nhà nước (nghỉ phép, nghỉ ngừng sản xuất …)

Việc phân chia tiền lương thành: Lương chính và lương phụ có ý nghĩa quan trọng đối với công tác kế toán và phân tích tiền lương trong giá thành sản phẩm

Tiền lương phụ của công nhân sản xuất không gắn liền với từng loại sản phẩm nên được hạch toán gián tiếp vào chi phí sản xuất sản phẩm Quản lý quỹ tiền lương của doanh nghiệp phải trong quan hệ với việc thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm sử dụng hợp lý quỹ tiền lương tiền thưởng thúc đẩy tăng năng suất lao động, hạ thấp giá thành sản phẩm sản xuất.Tóm lại quỹ tiền lương của doanh nghiệp là toàn bộ tiền thưởng mà doanh nghiệp trả cho tất cả lao động thuộc doanh nghiệp quản lý Thành phẩm quỹ tiền lương bao gồm nhiều khoản như lương thời gian (tháng, ngày, giờ) lương sản phẩm phụ cấp (cấp bậc, chức vụ, …) tiền thưởng trong sản xuất Quỹ tiền lương (hay tiền công) bao gồm nhiều loại, tuy nhiên về mặt hạch toán có thể chia thành tiền lương lao động trực tiếp và tiền lương lao động gián tiếp Trong đó chi tiết theo lương chính và lương phụ

3 Các qũy và các khoản trích theo lương.

*.Qũy bảo hiểm xã hội: Được hình thành từ các nguồn sau đây

(theo điều luật lao động)

- Người sử dụng lao động (doanh nghiệp) đóng 155 tổng qũy lương của người tham gia bảo hiểm xã hội trong đơn vị: trong đó 10 % trả cho các chế độ hưu trí, tử tuất và 5% để chi trả

Cho các chế độ ốm đau,thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

- Người lao động đóng góp 5% tiền lương một tháng để chi trả các chế độ hưu trí tử tuất

- Nhà nước đóng góp hỗ trợ thêm để bảo đảm và thực hiện các chế độ bảo hiểm xã hội đối với người lao động

Qũy bảo hiểm xã hội được phân cấp quản lý sử dụn Một bộ phận được nộp lên cơ quan quản lý chuyên ngành để chi trả cho các trường hợp quy định (nghỉ hưu, mất sức) còm một bộ phận để chi tiêu trực tiếp tại doanh nghiệp cho những trường hợp nhất định (ốm đau, thai sản, tai nạn lao động …) Việc sử dụng chi quỹ lương bảo hiểm xã hội dù ở cấp quản lý nào cũng phải được thực hiện theo chế độ quy định

Tài khoản 431 dùng để phản ánh việc trích lập sử dụng quỹ cơ quan của các đơn vị hành chính sự nghiệp

Quỹ cơ quan được trích từ chênh lệch thu lớn hơn chi của các hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ hoặc tính từ các khoản thu theo quy định của chế

độ tài khoản (nếu có) hoặc Nhà nước được cấp trên cấp

Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 431 (quỹ cơ quan)

Bên Nợ: Các khoản chi quỹ cơ quan

Bên có: hình thành quỹ cơ quan, từ các khoản thu hoặc các quỹ cơ quan được cấp, được tài trợ

Số dư: Số quỹ cơ quan hiện còn chưa sử dụng

- TK 431 “quỹ cơ quan có 3 tài khoản cấp 2”

Tài khoản 4311:Quỹ Khen thưởng phản ánh việc hình thành quỹ khen thưởng của đơn vị

+ TK 4312: Quỹ phúc lợi phản ánh sự hình thành và sử dụng quỹ phúc lợi của đơn vị

+ TK 4318: Quỹ khác phản ánh việc hình thành và sử dụng các quỹ khác ngoài quỹ khen thưởng và quỹ phúc lợi và quỹ phúc lợi như: Quỹ phát triển khoa học, quỹ phát triển sự nghiệp.

• Bảo hiểm y tế

Quỹ bảo hiểm y tế được trích từ hai nguồn đó là phân theo chế độ quỹ định doanh nghiệp phải mua cho người lao động sẽ được tính vào chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp hàng tháng theo tỷ lệ quy định 2% trên tổng só tiền lương thực tế phải mua chế độ bảo hiểm, thông thường trừ vào lương công nhân viên theo tỷ lệ 1% Bảo hiểm y tế được nộp lên cơ quan quản lý bảo hiểm

để phục vụ bảo vệ chăm sóc sức khoẻ cho công nhân vien (khám chữa bệnh…).Các khoản trích bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cùng với tiền lương phải trả công nhân viên trong tổng chi phí và sản xuất kinh doanh của Công ty

Quản lý được tính toán trích lập và chỉ tiêu sử dụng các quỹ tiền lương, Quỹ BHXH, BHYT, có ý nghĩa không ngừng đối với việc tính toán chi phí sản xuất kinh doanh mà cìn cả với việc việc bảo đảm quyền lợi lao động trong doanh nghiệp

Ngoài quỹ lương và quý BHXH, BHYT có tính pháp lệnh bắt buộc nói trên Các doanh nghiệp còn được phép hình thành các loại quỹ phúc lợi xã hội, quỹ khen thưởng, qũy trợ cấp thất nghiệp … để đảm bảo quyền lợi cho người lao động

CHƯƠNG II: TỔ CHỨC HẠCH TOÁN TIỀN LƯƠNG

TRONG CÔNG TY

I THỦ TỤC TIỀN LƯƠNG TRONG CÔNG TY

Cơ sở chứng từ để tính trả lương theo thời gian là “Bảng chấm công ” Mẫu

số 01- LĐ, còn cơ sở để tính trả lương theo sản phẩm là “phiếu xác nhận ”sản phẩm hoặc công việc hoàn thành mẫu số 06 – LĐLĐ, ngoài ra, kế toán còn sử dụng một số chứng từ sau:

- Phiếu báo làm thêm giờ – Mẫu số 07- LĐT L

- Hợp đồng giao khoán – Mẫu số 08 – LĐT L

- Biên bản kiểm tra tai nạn lao động – Mẫu số 09 – LĐT L

II TÀI KHOẢN SỬ DỤNG

1 Tài khoản 334

Dùng để phản ánh các khoản phải trả và tình hình thanh toán cá khoản phải trả cho công nhân viên của doanh nghiệp về tiền lương, tiền công, tiền thưởng, BHXH và các khoản phải trả khác thuộc về thu nhập của công nhân viên

Kết cấu và nội dung phản ánh của TK 334 – Phải trả công nhân viên:

Bên có: Các khoản tiền lương, tiền công, tiền thưởng, BHXH và các khoản phaỉ trả cho công nhâ viên

Số dư có: Các khoản tiền lương, tiền công, tiền thưởng các khoản phải trả cho công nhân viên

Tài khoản 334 có thể có số dư bên nợ trường hợp rất cá biệt số dư nợ TK334 (nếu có) Phản ánh số tiền đã trả quá số phải trả và tiền lương, tiền công, tiền thưởng và các khoản khác cho công nhân viên tài khoản 334 phải hạch toán chi tiết theo 2 nôị dung thanh toán lương và thanh toán các khoản khác Để hạch toán hai khoản này kế toán phải sử dụng 2 tài khoản cấp 2

TK334: Tiền lương: Dùng để hạch toán các khoản trợ cấp tiền thưởng và các khoản phụ cấp, trợ cấp có tính chất lương

TK3342: Các khoản khác: Dùng để hạch toán các khoản trợ cấp tiền thưởng có nguồn bù đắp riêng từ quỹ khác ngoài lương, ngoài ra kế toán còn sử dụng các tài khoản liên quan

TK622: Chi phí nhân công trực tiếp: Dùng để tập hợp và kết chuyển chi phí nhân công trực tiếp vào giá thành sản phẩm bao gồm chi phí tiền lương cho công nhân sản xuất và những khoản trích theo chế độ Tài khoản này được chi tiết cho từng đối tượng hoạch toán chi phí

TK 627: (6271) Chi phí nhân viên quản lý phân xưởng dùng để tập hợp chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương của nhân viên quản lý phân xưởng

TK 641; chi phí nhân viên bán hàng: dùng để tập hợp chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương của nhân viên bán hàng

TK (642) chi phí nhân viên quản lý doanh nghiệp dùng để tập hợp chi phí tiền lương và các khoản trích theo lương của nhân viên quản lý và sử dụng một

số tài khoản khác như:

TK111, TK141, TK 335, TK333, TK338

2 Tài khoản 338, Phải trả phải nộp khác.

Tài khoản này dùng để phản ánh tình hình thanh toán về các khoản phải trả phải nộp ngoài nội dung phản ánh ở các tài khoản khác (Từ TK331 đến tiền lương\K336) tài khoản này còn phản ánh các khoản thu nhập trước và cung cấp lao vụ dịch vụ cho khách hàng

a Nội dung phản ánh TK 338 Phải trả phải nộp khác

- Giá trị tài sản thừa phải trả cho cá nhân, tập thể (Trong và ngoài đơn vị) theo quyết định của cấp có thẩm quyền ghi trong biên bản xử lý, nếu đã xác định rõ nguyên nhân, còn chờ quyết định được nguyên nhân

- Giá trị tài sản thừa chưa xác định rõ nguyên nhân,còn chờ quyết định xử

lý của cáp có thẩm quyền

- Tình hình trích và thanh toán BHXH, BHYT và KPCĐ

- Các khoản khấu trừ vào tiền lương của công nhân viên theo quyết định của toà án (tiền nuôi con khi li dị, con ngoài giá thú)

- Các khoản phải trả cho các bên tham gia liên doanh

- Số tiền doanh thu nhận trước về lao vụ đã cung cấp cho khách hàng các khoản đi vay, đi mượn vật tư, tiền vốn có tính chất tạm thời

- Các khoản nhận từ đơn vị nhận uỷ thác hàng xuất, nhập khẩu hoặc đại lý bán hàng để hợp các loại thuế xuất, nhập khẩu, doanh thu …

- Các khoản còn phải trả phải nộp khác

b Kết cấu và nội dung phản ánh của TK338 – Phải trả, phải nộp khác

- Bên nợ:

- Kết chuyển giá trị tài sản thừa vào các tài khoản liên quan theo quyết định ghi trong biên bản xử lý

- BHXH phải trả công nhân viên

- Kinh phí công toàn chi tại đơn vị

- Số BHXH, BHYT và chi phí công đoàn đã nộp cho cơ quan quản lý quỹ BHXH, BHYT và kinh phí công đoàn