- Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt (tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội) được nhân dân vận [r]
Trang 1GIẢI ĐÁP CÂU HỎI ÔN TẬP MÔN NGỮ VĂN 7
I PHẦN TIẾNG VIỆT:
1 Thế nào là câu đặc biệt? Tác dụng của câu đặc biệt?
- Câu đặc biệt là loại câu không cấu tạo theo mô hình CN - VN
- Câu đặc biệt thường được dùng để:
+ Xác định thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc được nói đến trong đoạn + Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng
+ Bộc lộ cảm xúc
+ Gọi đáp
2 Thế nào là câu rút gọn? Tác dụng của câu rút gọn?
- Khi nói hoặc viết, có thể lược bỏ một số thanh phần của câu, tạo thành câu rút gọn
- Tác dụng:
+ Làm cho câu gọn hơn, vừa thông tin được nhanh, vừa tránh lặp những từ ngữ đã xuất hiện trong những câu đứng trước
+ Ngụ ý hành động, đặc điểm nói trong câu là của chung mọi người
2 Hãy tìm và nêu tác dụng của câu đặc biệt có trong các đoạn trích sau: a) Đêm Thành phố lên đèn như sao sa Màn sương dày dần lên, cảnh vật mờ đi trong một màu trắng đục.
(Ca Huế trên sông Hương- Hà Ánh Minh)
- Đêm → Xác định thời gian diễn ra sự việc được nêu trong đoạn
b) Than ôi! Sức người khó địch nổi với sức trời! Thế đê không sao cự được lại với thế nước! Lo thay! Nguy thay! Khúc đê này hỏng mất.
(Sống chết mặc bay- Phạm Duy Tốn)
- Than ôi! → Bộc lộ cảm xúc
- Lo thay! → Bộc lộ cảm xúc
- Nguy thay! → Bộc lộ cảm xúc
c) Đứng trước tổ dế, ong xanh khẽ vỗ cánh, uốn mình, giương cặp răng rộng và nhọn như đôi gọng kìm, rồi thoắt lao nhanh xuống hang sâu Ba giây Bốn giây Năm giây Lâu quá!
(Vũ Tú Nam)
- Ba giây Bốn giây Năm giây Lâu quá! -> Xác định thời gian
d) Sóng ầm ầm đập vào những tảng đá lớn ven bờ Gió biển thổi lồng lộng Ngoài kia là ánh đèn sáng rọi của một con tàu Một hồi còi
(Nguyễn Trí Huân)
- Một hồi còi -> Thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng
Trang 23 Đặt câu, trong đó có 1 câu trạng ngữ chỉ thời gian, một câu trạng ngữ chỉ nơi chốn, 1 câu có trạng ngữ chỉ nguyên nhân, 1 câu có trạng ngữ chỉ mục đích.
Ví dụ:
- Ngày mai, tôi đi lao động.
- Trên lớp, cô giáo đang giảng bài.
- Vì lười nên nó học rất kém.
- Để bố mẹ vui lòng tôi cố gắng trở thành con ngoan trò giỏi.
4 Viết một đoạn văn ngắn (5-7 câu) giải thích câu tục ngữ “Ăn quả nhớ
kẻ trồng cây”, trong đó có sử dụng một câu rút gọn, một câu đặc biệt.
– Giới thiệu câu tục ngữ
– Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ
+ Nghĩa đen: Khi ăn quả phải nhớ đến công ơn người trồng cây Để có những trái ngon ngọt, thơm phức là nhờ công cày cuốc, chăm bón không quản nắng mưa của những “kẻ trồng cây”
+ Nghĩa bóng: Bài học về lòng biết ơn Phải biết ghi nhớ công ơn của người tạo ra thành quả cho chúng ta hưởng thụ
- Khẳng định câu tục ngữ khuyên ta bài học đạo lí làm người quý báu
- Có câu đặc biệt
- Có câu rút gọn
5 Viết một đoạn văn ngắn (5-7 câu) tả cảnh quê hương em, trong đó có
sử dụng ít nhất một câu rút gọn, một câu đặc biệt.
– Giới thiệu quê hương
– Tả cảnh đẹp tiêu biểu của quê hương: Dòng sông, đồi chè, rừng cây, bản làng, phố xá, con đường
- Nguyện ước xây dựng quê hương giàu đẹp
- Có câu đặc biệt
- Có câu rút gọn
II PHẦN VĂN HỌC:
1.Nêu khái niệm tục ngữ?
- Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định, có nhịp điệu, hình ảnh, thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt (tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội) được nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ, lời
ăn tiếng nói hằng ngày Đây là một thể loại văn học dân gian
- Chép đúng 3 câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất
(Tự chép)
2 Thuộc lòng những câu tục ngữ về thiên nhiên, lao động sản xuất, con người và xã hội.
(Sách giáo khoa)
Trang 33 Thuộc ghi nhớ các văn bản:
- Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
- Sự giàu đẹp của tiếng Việt
- Đức tính giản dị của Bác Hồ
- Ý nghĩa văn chương
(Thuộc ghi nhớ sách giáo khoa cuối mỗi văn bản)
4 Qua văn bản “Đức tính giản dị của Bác Hồ” (Phạm Văn Đồng- Ngữ văn 7- tập 2) em hiểu như thế nào là đức tính giản dị và ý nghĩa của nó trong cuộc sống?
- Giản dị là một trong những đức tính tốt cần có ở mỗi người
- Đức tính giản dị là tính không cầu kì, xa hoa, chuộng sự đơn giản, gần gũi thiên nhiên, hòa đồng với mọi người
- Giản dị thường thể hiện ở lời nói, ở việc làm, thể hiện trong lối sống, trong quan hệ với mọi người xung quanh
- Giản dị giúp chúng ta hài lòng với cuộc sống hiện tại và khiến tâm hồn con người trở nên nhẹ nhàng, thoải mái hơn Quan trọng nhất, giản dị giúp con người gần nhau hơn
5 Sau khi học xong văn bản “Sự giàu đẹp của Tiếng Việt” (Đặng Thai Mai- Ngữ văn 7- tập 2), em nghĩ mình cần làm gì để gìn giữ và phát huy giá trị của tiếng Việt?
- Yêu quí, tự hào thứ tiếng của dân tộc
- Biết trân trọng, giữ gìn tiếng Việt (tiếng mẹ đẻ)
- Có ý thức tích cực học tập môn Ngữ văn
- Sử dụng ngôn ngữ hàng ngày chuẩn mực
6 Qua văn b n “ ả Ý nghĩa văn ch ươ ” (Hoài Thanh- Ng văn 7- t p ng ữ ậ 2) em hi u nh th nào ể ư ế v tác d ng và l i ích c a vi c đ c sách ề ụ ợ ủ ệ ọ ?
- Đọc sách có lợi ích vô cùng to lớn Cuốn sách tốt là người bạn giúp ta học tập, rèn luyện hàng ngày
- Sách mở mang trí tuệ, hiểu biết cho ta
- Sách bồi dưỡng tâm hồn ta
- Sách giúp ta giải trí, thư giãn
- Sách là vật báu không thể thiếu đối với mỗi người
- Phải biết chọn sách mà đọc và trân trọng nâng niu những cuốn sách quý
7 Sau khi học xong văn bản “Tinh thần yêu nước của nhân dân ta” (Hồ Chí Minh- Ngữ văn 7- tập 2), em có suy nghĩ gì về trách nhiệm và nghĩa
vụ của bản thân đối với đất nước?
- Yêu nước, tự hào về đất nước
Trang 4- Học tập, rèn luyện để sau này bảo vệ và xây dựng đất nước giàu đẹp.
III PHẦN TẬP LÀM VĂN
1 Hãy viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về câu tục ngữ:
“Uống nước nhớ nguồn”.
* Giới thiệu câu tục ngữ: Nhân dân Việt Nam từ xưa đến nay luôn sống theo đạo lý: "Ăn quả nhớ kẻ trồng cây" và "Uống nước nhớ nguồn"
* Giải thích ý nghĩa và chứng minh câu tục ngữ:
- Khi ta uống dòng nước mát lành, ta cần nhớ về nơi nguồn nước chảy ra, nhớ người khơi nguồn dòng chảy Câu tục ngữ với lối nói ẩn dụ, bằng hình ảnh sâu sắc, kín đáo đã nêu lên bài học về lẽ sống đạo đức và tình nghĩa cao đẹp của con người Đó là lòng biết ơn, nhớ về cội nguồn Đây là một truyền thống tốt đẹp làm nên bản sắc, tính cách và phẩm chất tâm hồn của con
ngư-ời Việt Nam
- Dẫn chứng:
+ Lễ giỗ tổ 10.3 nhắc nhở mọi người phải ghi nhớ công lao của các vua Hùng đã có công dựng nước
+ Được hưởng độc lập, tự do và sống trong hoà bình như ngày hôm nay ta cần phải nhớ ơn Đảng, Bác Hồ, các anh hùng liệt sỹ đã hy sinh thân mình vì đất nước, các chiến sỹ đang ngày đêm cầm súng canh gác và bảo vệ biên cư-ơng, hải đảo xa xôi; những chiến sỹ công an đang ngày đêm giữ gìn trật tự
an ninh bình yên cho nước nhà lòng biết ơn ấy được thể hiện qua các lễ kỷ niệm ngày 3.2, ngày sinh nhật Bác 19,5, ngày Thương binh liệt sỹ 27.7, và các phong trào đền ơn đáp nghĩa, xây dựng nhà tình thương cho các bà mẹ Việt Nam anh hùng
+ Để có thân hình khoẻ mạnh như ngày hôm nay, con cháu cần kính yêu và biết ơn tổ tiên, ông bà, cha mẹ Các ngày cúng giỗ trong gia đình nhắc nhở con cháu nhớ về nguồn gốc, tổ tiên của mình
+ Có kiến thức, có hiểu biết, trở thành một con người thành đạt cần biết ơn thầy cô, những người lái đò thầm lặng đưa chúng ta qua sông, dòng sông tri thức mênh mông Mỗi ngày 20.11 những lớp học trò lại ôm những bó hoa t-ươi thắm dâng tặng người thầy của mình
+ Bưng bát cơm dẻo thơm, ta biết ơn người nông dân đã một nắng hai sư-ơng, bán mặt cho đất, bán lưng cho trời, vất vả ngoài đồng ruộng:
“ Ai ơi bưng bát cơm đầy, Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần”
- Lòng biết ơn, nhớ về cội nguồn là một truyền thống tốt đẹp của dân tộc Truyền thống đó cần phải được gìn giữ và phát huy ở các thế hệ mai sau
2 Hãy viết một đoạn văn trình bày suy nghĩ của em về câu tục ngữ:
“Học ăn, học nói, học gói, học mở”.
* Giới thiệu câu tục ngữ
Trang 5*Giải thích ý nghĩa và chứng minh câu tục ngữ:
+ Con người cần học cách ăn uống lịch sự, thanh lịch: Trong việc ăn uống, người ta cũng thể hiện trình độ văn hóa của mình Ăn uống lịch sự, văn minh
sẽ tạo ra cảm tình cho người khác, đồng thời giúp hình thành nếp sống đẹp trong gia đình và ngoài xã hội
+ Dẫn chứng: (Tự lấy)
+ Con người cần học cách nói năng nhã nhặn: Sử dụng ngôn ngữ là hình thức giao tiếp quan trọng nhất của con người Chính vì vậy, người ta cần học cách nói năng sao cho khéo léo, để có thể xây dựng được những mối quan hệ tốt với mọi người xung quanh và gặt hái được thành công trong cuộc sống + Dẫn chứng: (Tự lấy)
+Con người cần biết ứng xử khéo léo, "gói" và "mở" đúng lúc, đúng chỗ: Cuộc sống rất phong phú, con người sẽ phải giải quyết nhiều tình huống phức tạp, đòi hỏi phải biết sắp xếp, biết khéo léo thì mới có được kết quả như ý muốn Có những lúc phải biết khép sự việc lại cho gọn, cũng có lúc phải biết gợi mở vấn đề ra để xem xét
+ Dẫn chứng: (Tự lấy)
*Khẳng định câu tục ngữ khuyên ta bài học đạo lí làm người quý báu