Biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi làm quen biểu tượng số lượng, con số và phép đếm

Để đạt được hiệu quả trong giờ hoạt động chung, giáo viên cần phải có kế hoạch, biện pháp, kinh nghiệm tổ chức những hoạt động nhằm nâng cao khả năng kiến thức về toán cho trẻ như: Tổ ch[r]

UBND HUYỆN GIA LÂM PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 – 6 TUỔI LÀM QUEN BIỂU TƯỢNG VỀ

SỐ LƯỢNG, CON SỐ VÀ PHÉP ĐẾM Ở TRƯỜNG MẦM NON

Tác giả: Lê Thị Anh Thu Lĩnh vực: Giáo dục mẫu giáo

Cấp học : Mầm non

Tài liệu kèm theo : không

việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ.

A/ PHẦN MỞ ĐẦU

I/ LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”

Câu nói như một lời nhắn nhủ toàn nhân loại hãy ươm trồng và chăm sócnhững mầm non của đất nước Trẻ em của ngày hôm nay rồi sẽ trở thành chủnhân của thế giới trong tương lai Liệu những chủ nhân đó rồi sẽ làm gì cho thếgiới ngày mai? Điều đó phụ thuộc vào bản thân mỗi chúng ta đã ươm trồng,chăm sóc những mầm non đó ra sao

Giáo viên mầm non chúng tôi có một vinh dự đặc biệt là ươm trồng và

chăm sóc những mầm non, những người đầu tiên đặt nền móng cho sự phát triểncủa một con người, một thế hệ Đó cũng chính là trách nhiệm mà chúng tôi phảisuy nghĩ, trăn trở để làm sao dạy và chăm sóc trẻ tốt hơn, đạt hiệu quả hơn

Ở trường mầm non dạy trẻ “Làm quen với toán” là một môn học đóng

vai trò rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ Đặcbiệt nó có tầm quan trọng rất lớn đối với việc phát triển trí tuệ Dạy toán cho trẻkhông nhằm đào tạo cho trẻ những nhà toán học, mà nhằm phát triển ở trẻ khảnăng nhanh nhậy, trí thông minh, sự phán đoán, phân tích, so sánh, tổng hợp.Giúp trẻ có được những kiến thức sơ đẳng về tập hợp, con số, phép đếm…

Môn toán là môn học rất khô khan và cứng nhắc Các tiết học toán đặcbiệt là tiết học hình thành các biểu tượng về số lượng, con số và phép đếmthường lặp đi lặp lại nhiều lần các tiết học có nội dung giống nhau, chỉ khác về

số lượng là 5, 6, 7, 10 Cho nên nếu ta chỉ tập chung vào kiến thức dạy trẻ theođúng các bước, nếu lặp lại khi học trẻ thường rất nhanh chán, không thu hútđược sự chú ý của trẻ

Hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻmầm non, không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượng toánhọc cần hình thành cho trẻ mà còn phụ thuộc vào phương pháp, biện pháp tổchức các hoạt động mà trọng tâm là các “tiết học toán” cho trẻ ở trường mầmnon Làm thế nào để cho trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên không bị gò épphù hợp với nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi này là: “Học

mà chơi, chơi mà học.”

Nhận thức được tầm quan trọng nói trên ngành giáo dục mầm non và các

trường lớp mẫu giáo đã quan tâm đến vấn đề nâng cao chất lượng “Làm quenvới toán” Cụ thể lớp tôi chủ nhiệm, tôi luôn trăn trở và tìm tòi các biện pháp để

tổ chức giờ học toán một cách có hiệu quả Chính vì những lý do trên đã thúc

đẩy tôi chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo

5-6 tuổi làm quen với biểu tượng số lượng, con số và phép đếm ở trường mầm non”.

II/ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Tôi nghiên cứu đề tài xây dựng một số biện pháp hình thành biểu tượng

về số lượng, con số và phép đếm cho trẻ nhằm mục đích nâng cao hiệu quả giáodục, phát triển ở trẻ khả năng nhận biết, trẻ biết đếm đến 10, so sánh, thêm bớt,tách gộp 1 nhóm trong phạm vi 10, nhận biết các chữ số từ 1 đến 10 Nghiêncứu quá trình hình thành biểu tượng về số lượng, con số và phép đếm cho trẻmẫu giáo 5 – 6 tuổi, từ đó tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 5- 6 tuổihọc lập số môn làm quen với toán

B/ PHẦN NỘI DUNG

I/ CƠ SỞ LÝ LUẬN

Giáo dục mầm non là khâu đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.Giáo dục mầm non có vị trí rất quan trọng đặt nền móng cho sự phát triển toàndiện nhân cách con người Có thể nói sự phát nhân cách nói chung và kết quảhọc tập ở trường phổ thông, đặc biệt là lớp 1 phụ thuộc khá lớn vào sự tích cựcnhận thức của trẻ ở lứa tuổi mầm non Hình thành biểu tượng số lượng cho trẻmẫu giáo lớn là nội dung quan trọng trong việc hình thành các biểu tượng toánhọc Nó góp phần to lớn đối với sự phát triển trí tuệ và nhân cách cho trẻ mẫugiáo là nền tảng vững chắc chuẩn bị cho trẻ vào học toán ở phổ thông

Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi những biểu tượng tập hợp được phát triển và mởrộng, trẻ có khả năng nhận biết tập hợp ngay cả khi phân tử của chúng là nhữngvật không giống nhau Điều đó chứng tỏ đã có sự phát triển ở trẻ khả năng nhậnbiết dấu hiệu chung của tập hợp bất kỳ và bỏ qua những dấu hiệu khác nhau củachúng Trẻ có khả năng phân tích, tổng hợp, biết đánh giá độ lớn của chúng theo

số lượng các phần tử của tập hợp Trẻ xuất hiện nhu cầu xác định, xác định sốlượng các phần tử có trong tập hợp Vì vậy, khi thao tác với các tập hợp cụ thểbắt đầu sử dụng tới các con số và phép đếm Nhờ vậy mà trẻ nắm được vai tròcủa kết quả các thao tác đếm của trẻ được hình thành trên cơ sở thực hành, thiếtlập mối quan hệ tương ứng 1:1 giữa các phần tử của các tập hợp Khi đếm trẻbiết thực hiện một loạt các thao tác thực tiễn như xếp vật của một nhóm theomột trật tự nhất định, trẻ thường xếp vật thành hàng ngang từ trái sang phải Nhưvậy, bằng thực tiễn đối với khách thể tri giác xác định mối quan hệ số lượngbằng nhau, không bằng nhau, nhiều hơn, ít hơn của nhóm vật dưới tác động củadạy học trẻ 5-6 tuổi có thể nắm được phép đếm, phân biệt được quá trình đếm

và kết quả, biết ý nghĩa khái quát của con số là chỉ số cho số lượng các phần tửcủa tập hợp Trẻ hiểu được các tập hợp có số phần tử bằng nhau sẽ biểu thị bằngcùng một con số, còn các tập hợp có số phần tử khác nhau thì sẽ được biểu thịbằng các con số khác nhau Trẻ nắm được kỹ năng thiết lập mối quan hệ sốlượng tương ứng 1:1 giữa 2 nhóm vật và thiết lập mối quan hệ số lượng giữachúng Hơn nữa dưới tác động của dậy học, trẻ lớn không chỉ biết đếm xuôi màcòn biết đếm ngược trong phạm vi 10, trẻ nhận biết các số từ 1-10 Trẻ hiểu rằngmỗi con số không chỉ được diễn đạt bằng lời nói mà còn có thể viết, và muốnbiết được số lượng các vật trong nhóm không nhất thiết lúc nào cũng phải đếm,

mà đôi lúc chỉ cần nhìn con số biểu thị số lượng của chúng Việc cho trẻ làmquen với các con số có tác dụng phát triển tư duy trìu tượng cho trẻ, phát triểnkhả năng trừu suất số lượng khỏi những vật cụ thể, dậy trẻ thao tác với các kýhiệu con số Như vậy, cần tiếp tục phát triển biểu tượng về tập hợp cho trẻ mẫu

giáo 5-6 tuổi, bước đầu cho trẻ làm quen với một số phép tính trên tập hợp, điều

đó tạo cơ sở cho trẻ học các phép tính đại số sau này ở trường phổ thông Tiếptục dạy trẻ phép đếm trong phạm vi 10, trẻ lớn không chỉ đếm từng vật riêng lẻ,

mà còn đếm từng nhóm vật Nhờ vậy mà tư duy của trẻ tiếp tục được phát triển,giúp trẻ hiểu sâu sắc hơn khái niệm đơn vị, tạo tiền đề cho trẻ hiểu bản chất củacác phép tính đại số mà trẻ sẽ học ở trường phổ thông

Việc cho trẻ làm quen với biểu tượng số lượng nhằm giúp trẻ thấy được

sự phong phú, đa dạng về vẻ đẹp của thế giới đồ vật xung quanh trẻ, là phươngtiện giúp trẻ định hướng rõ ràng hơn, hình thành ở trẻ hoạt động đếm, so sánh sốlượng các nhóm đối tượng

II/ CƠ SỞ THỰC TIỄN

Như chúng ta đã biết để đạt được biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ thìchúng ta phải biết xây dựng cho trẻ một hệ thống các khái niệm về kiến thứctoán học cơ bản, ban đầu từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ trực quanđến trừu tượng… Đồng thời phải chỉ ra mối quan hệ tương ứng kiến thức nhằmgiúp trẻ hiểu và có khả năng vận dụng kiến thức của trẻ phải được diễn ra thôngqua các hoạt động chơi hoặc các hoạt động mang tính chất vui chơi Là ngườigiáo viên mầm non, ngoài việc quan tâm và nhiệt tình chăm sóc giáo dục trẻ, tôicòn dành thời gian nghiên cứu học hỏi để có những sáng tạo riêng cho bộ môntoán Tôi thấy việc đổi mới giáo dục “làm quen với toán”(LQVT) cũng đã cóđịnh hướng đổi mới hình thức thực hiện trên cơ sở khoa học, đảm bảo tính đặcthù của hoạt động toán sơ đẳng Với yêu cầu nâng cao kỹ thuật thực hành giúptrẻ cảm nhận toán một cách thoải mái, đồng thời tạo cho trẻ có kỹ năng kiếnthức phong phú về toán

Qua quá trình dạy trẻ hoạt động LQVT, tôi nhận thấy trẻ thích được hoạtđộng với toán chưa cao, các kỹ năng còn gò ép nên trẻ hoạt động với toán chưahứng thú, chưa thể hiện hết khả năng về toán của mình Việc dạy trẻ làm quenvới số lượng còn mang tính chung chung, nội dung giữa các tiết học còn lẫn lộn,nhiều giáo viên còn chưa phân biệt được mỗi loại tiết cần thực hiện từng phần rasao, còn chưa chú trọng đến kiến thức mình cần truyền đạt thậm chí còn truyềnđạt sai kiến thức cơ bản, vì thực tiễn giáo dục mầm non đã làm nảy sinh các mâuthuẫn Chính vì lý do trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp nâng caochất lượng cho trẻ 5-6 tuổi làm quen biểu tượng số lượng, con số và phép đếm ởtrường mầm non” Tôi hy vọng qua đề tài nghiên cứu này sẽ góp một phần nhỏ

bé vào việc nâng cao hiệu quả hình thành biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻmẫu giáo ở trường mầm non

- Ban giám hiệu luôn động viên, khích lệ giáo viên, nhân viên có những sángkiến, cải tiến mới nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc và giảng dạy.

- Trường tạo điều kiện cho giáo viên đi học nâng cao trình độ chuyên môn, dựtập huấn chuyên để giáo viên có điều kiện học tập, củng cố kiến thức nghiệp vụ

- Lớp có 3 giáo viên đều có trình độ trên chuẩn, nhiều năm liền đạt danh hiệugiáo viên giỏi cấp trường, cấp Huyện và có nhiều sáng kiến kinh nghiệm cấpHuyện

- Giáo viên có kế hoạch chương trình giáo dục ngay từ đầu năm học

1.2 Khó khăn:

- Các cháu cùng độ tuối, song khả năng nhận thức và tiếp thu không đồng đều

- Một số cháu còn nhút nhát, tự ti, sức khoẻ còn chưa được tốt nên phần nào cònhạn chế ở hoạt động làm quen với toán

- Lớp có số trẻ nam nhiều hơn nữ nên trong giờ học toán chưa tập chung, có trẻ bị

tự kỉ, tăng động, một số trẻ khác thì quá hiếu động nên ảnh hưởng tới việc họctập

- Lớp tôi đa số phụ huynh là thương nhân buôn bán nhỏ lẻ, làm ruộng

- Phụ huynh mải buôn bán làm ăn nên chưa chú ý đến việc học của con, chưanhận thức hết được yêu cầu và tầm quan trọng về môn toán học Có nhiều phụhuynh khi đưa trẻ đến lớp chỉ hỏi cô hôm nay cháu học chữ gì? Mà không đềcập gì tới môn toán nên còn rất nhiều trẻ vẫn còn lúng túng trong cách luyệnđếm, nhận biết số lượng và con số, cách so sánh, phân chia tách đối tượng cònnhầm lẫn cho nên ảnh hưởng ít nhiều trong quá trình giảng dạy

- Đầu năm học lớp tiếp nhận khoảng 10% số cháu đặc biệt như tự kỷ, tăng động.

Do vậy trẻ không có những nề nếp và thói quen trong các hoạt động ở lớp Đặcbiệt trẻ bị thiếu hụt kiến thức rất nhiều Đây cũng là một trong những khó khănkhi giáo viên truyền thụ kiến thức cho trẻ Đặc biệt là môn toán, kiến thức theochương trình có sự liên quan, có trình tự từ dễ đến khó

-Về cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động làm quen với toán chưa đầy đủ

- Tôi rất quan tâm đến việc dạy toán cho các cháu, soạn bài đầy trước khi lênlớp, trên lớp tôi dạy đúng thời gian biểu, không cắt xén giờ dạy, các bài đượcdạy đúng theo kế hoạch chuyên môn, có đồ dùng trực quan Tôi dạy theo đúngphương pháp bộ môn Qua khảo sát cho thấy kết quả: Các cháu chưa tập trunghọc, nhất là việc diễn đạt các nội dung kiến thức rất kém.

2 Điều tra thực trạng

Đầu năm học, tôi được Ban giám hiệu phân công chủ nhiệm lớp mẫu giáolớn 1 Khi nhận lớp tôi đã bắt đầu đi vào tìm hiểu và nhận thấy khả năng hứngthú và tính tích cực của trẻ chưa được phát huy và kết quả trẻ nắm kiến thức cònthấp Tôi tiến hành khảo sát 100% số trẻ trong lớp (42 cháu) Qua khảo sát trêntôi thấy số trẻ nắm được kiến thức và kỹ năng tham gia hoạt động còn thấp, khảnăng nhận biết số lượng, so sánh thêm bớt và chia nhóm đối tượng của trẻ chưađạt kết quả cao, trẻ hoạt động chưa tích cực, tự tin

Qua thực tế trên lớp, trao đổi với phụ huynh, trao đổi, thảo luận giữa cácđồng nghiệp và dùng phiếu đánh giá dựa trên các chỉ số tôi nhận thấy: Nhiềuhọc sinh còn yếu các kỹ năng cơ bản: kỹ năng đếm, kỹ năng thêm bớt, so sánh,

So sánh, thêm bớt 42 8 15 15 4Chia nhóm đối tượng 42 9 10 21 2

Thực tế đó chính là điều tôi suy nghĩ Làm thế nào để đưa trẻ vào hoạtđộng với toán một cách tự nguyện và hứng thú, nắm vững các kiến thức và kỹnăng thực hành?

IV/ MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI LÀM QUEN VỚI BIỂU TƯỢNG SỐ LƯỢNG, CON SỐ VÀ PHÉP ĐẾM Ở TRƯỜNG MẦM NON

1/ Biện pháp 1: Tạo môi trường toán học cho trẻ

1.1.Trang trí môi trường lớp học.

Đây là nguyên tắc dạy học quan trọng để hình thành biểu tượng toán banđầu cho trẻ mầm non Học phải đi đôi với hành, học phải đi đôi với cuộc sống

do đó cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, làm quen với môn toán không chỉ dừng lại ở

hoạt động cho trẻ làm quen với toán mà còn cho trẻ vận dụng những kiến thức

kỹ năng đã có giúp trẻ nhớ lâu hơn về số lượng, con số và phép đếm…Chính vìthế việc tạo môi trường cho trẻ LQVT qua các đặc điểm như màu sắc, hìnhdạng, bố cục góp phần hình thành ở trẻ khả năng yêu thích cái đẹp ở xung quanh

là việc làm tôi cho là hết sức quan trọng và tạo ra môi trường LQVT Ở lớp, tôidành riêng một khoảng trống có diện tích vừa phải, vừa tầm với trẻ nơi dễ gây

sự chú ý của trẻ Tôi trang trí góc toán như một bức tranh bên trái là bé tô màu

và sắp xếp theo quy tắc, trang trí bên trong là hình ảnh ngôi nhà có hàng rào,vườn hoa, đường đi… các chi tiết được gắn gai dính dể trẻ có thể tự lựa chọn đốitượng và số lượng trang trí theo ý thích, tạo góc mở cho trẻ hoạt động, trẻ chơi ởgóc toán được tô, vẽ được dán sắp xếp theo quy tắc, xếp số lượng, phân nhómvới nội dung của từng chủ đề Còn bên phải là thử tài của bé tôi trang trí nhưmột cái bảng trên đó có dán những tấm thảm đỏ trẻ được dán, và gắn số tươngứng với số lượng đồ vật trẻ đã gắn theo nội dung của từng chủ điểm Khôngnhững tạo môi trường hợp lý mà tôi còn sử dụng những sản phẩm của trẻ để tạocho trẻ sự hứng thú khi đi học

VD: Ở chủ đề “Phương tiện và một số quy định về giao thông” tôi sử dụng

những hình ảnh trẻ vẽ và tô màu về các phương tiện giao thông để trang trí Đểtạo cho trẻ sự gần gũi và trẻ hứng thú vì nó là sản phẩm của trẻ tự tạo ra, chơivới sản phẩm của mình được tự mình trải nghiệm và thực hiện theo sự hướngdẫn của cô

Ảnh: Giờ hoạt động gócMột môi trường học tập tốt có hiệu quả là môt trường gây hứng thú chotrẻ, phát huy được trí tưởng tượng, sáng tạo cho trẻ Chính vì vậy tôi luôn cốgắng tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn trang trí xung quanh lớp Ví dụ cắtnhững chú thỏ bằng mút gián lên tường, vẽ các bức tranh con vât, phương tiệngiao thông, treo những chiếc vòng nhiều màu sắc v v nói chung trang trí theochủ đề, cho trẻ đếm và có thể học các môn khác

Chúng ta biết rằng trẻ nhỏ luôn yêu thích các đẹp, trí tưởng tượng của trẻ

là vô cùng phong phú do vậy môi trường học tập xung quanh trẻ là một yếu tốcực kỳ quan trọng kích thích đứa trẻ tư duy và sáng tạo Ta cần tạo cho trẻ mộttâm lý thật thoải mái, coi lớp học như ngôi nhà thân yêu của mình và trong ngôinhà đó trẻ được tham gia dọn dẹp, trang trí, sáng tạo theo ý mình.chính vì vậytôi dã khuyến khích trẻ sưu tầm đồ chơi, tranh ảnh để trang trí lớp học theo chủđề

Tôi xây dựng góc toán phong phú, nhiều chủng loại sắp xếp bố trí đồ chơigọn gàng, đồ chơi luôn để ở tư thế “mở’’ để kích thích trẻ hứng thú hoạt động,

đồ dùng đồ chơi phải đảm bảo thuận tiện cho thao tác sử dụng,được xắp xếp saocho dễ lấy, dễ cất và đặc biệt có thể sử dụng vào các môn học và các hoạt độngkhác Góc toán phải được bố trí thật nổi, thật đẹp mắt, vừa đảm bảo tính thẩm

mỹ, lại vừa đảm bảo tính chính xác Các đồ dùng đồ chơi trong góc toán đượcphân chia thành từng “mảng” riêng biệt

Ảnh: Trẻ hoạt động ở góc toán

*Ví dụ: Trong hoạt động góc cho trẻ cắt tranh từ những hoạ báo, những quyển

Truyện tranh đã cũ, sách, báo, tranh những con vật, cây, quả, hình và trang trí

ở “góc học toán” của lớp dán theo mảng và gắn các chữ có số tương ứng, cáchình ảnh được trang trí theo chủ đề Cô cùng trẻ làm dây xúc xích bằng giấymàu và giấy đề can để trang trí lớp treo ở cửa sổ Chính những việc làm tưởngnhư rất đơn giản này đã góp phần hình thành ở trẻ sự say mê tìm tòi, tính cẩnthận trong công việc và củng cố thêm phần kiến thức về toán cho trẻ

Hay khi học số 8 thuộc chủ đề thế giới thực vật thì trẻ sẽ cắt, vẽ, xé 8 cây, 8bông hoa, 8 quả vv… vào trang “sách” và viết số tương ứng, đến hết chủ đềnày, lại sang chủ đề khác ở bài khác trẻ lại sưu tập tiếp dần dần trẻ có bộ sưu tập

về môn toán rất phong phú

1.2 Tận dụng môi trường toán học ở mọi lúc, mọi nơi.

Chúng ta không chỉ tạo môi trường toán học cho trẻ ở trong lớp học màcòn tạo cho trẻ bất kỳ thời điểm nào có thể Toán học không phải là cái gì đó

thật cứng nhắc khô khan, chỉ là con số mà toán học có thể là bất kỳ thứ gì ởxung quanh trẻ.

*Ví dụ: Khi cho trẻ đi tham quan, đi dạo, ta có thể hỏi trẻ “có bao nhiêu

luống rau, có bao nhiêu cây hoa, mỗi bồn hoa có mấy cây, gộp số hoa ở 2 bồnlại được bao nhiêu cây v.v hoặc khi đến giờ ăn trẻ xếp đĩa và khăn cho mỗibàn, trẻ phải biết lấy đủ số đĩa cho mỗi bàn, như thế trẻ đã biết sắp xếp tươngứng 1:1 ta có thể tận dụng mọi cơ hội để có thể hình thành các biểu tượng vềtoán cho trẻ Ví dụ khi hoạt động góc “bán hàng” khi trẻ đi mua và bán phải đếm

số hàng, đưa số tiền đúng với yêu cầu của người bán; ở góc xây dựng yêu cầu,trẻ xây mô hình ngôi nhà của bé, cô hỏi: hàng rào được xếp như thế nào? xếptheo qui tắc gì? Trong vườn có bao nhiêu cây?… Môi trường toán học cho trẻ làrất phong phú,nếu chúng ta biết tận dụng vào toán học cho trẻ thì rất có hiệuquả, trẻ học mà chơi

Thông thường thì những hành động thoải mái và có tính khám phá đối vớitrẻ sẽ không đảm bảo cho việc học và việc nhận thức sâu các khái niệm Ta phảitạo điều kiện thuận lợi để tạo môi trường, khuyến khích môi trường tư duy toánhọc ta cần nhận thức được điều gì trẻ muốn học John Holt đã nói “Khi chúng takích thích sự khát khao khám phá, để nhận thức cái mới của trẻ và dành đượcquyền kiểm soát nó, không cố gắng bắt buộc trẻ phải nhanh hơn và hơn nữa khitrẻ đã sẵn sàng thì cả thầy và trò đều cảm thấy thoải mái và tạo được nhiều tiếnbộ”

2/ Biện pháp 2: Sáng tạo, linh hoạt, thay đổi hình thức trong việc hình thành các biểu tượng toán học cho trẻ.

Trẻ nhỏ không học các khái niệm toán học bằng cách học vẹt hay bằngcác quy tắc Trẻ được khuyến khích trong quá trình học, biết tìm kiếm các chuẩnmực Giải quyết các vấn đề nếu chỉ đơn thuần dạy trẻ đếm, so sánh, thêm bớt,chia nhóm theo hình thức thông thường, một số tiết học về số lượng nội dunglặp đi lặp lại như thế sẽ rất nhàm chán và đơn điệu, cứng nhắc, sự hứng thú củatrẻ sẽ giảm đi Do vậy, ta cần có sự linh hoạt thay đổi các hình thức tiết học để trẻhọc không nhàm chán

2.1 Gây hứng thú cho trẻ ở phần giới thiệu bài

Trong tiết học toán, việc sử dụng lời nói đầu, dẫn dắt vào bài mới lạ, gây

ấn tượng, thì mới thu hút sự chú ý của trẻ, làm cho trẻ hứng thú, tinh thần thoảimái khi học

Ví dụ: Khi dạy trẻ biết tạo nhóm có 6 đối tượng, nhận biết chữ số 6 ở chủ đề

“bản thân”.Tôi đã nghĩ ra chủ đề xuyên suốt giờ học đó là “sinh nhật búp bê tròn

6 tuổi” Mở đầu tiết dạy trong tiếng nhạc “chúc mừng sinh nhật” các cháu được

lên đốt nến và thổi nến, nói những lời chúc mừng sinh nhật có ý nhĩa, trẻ đượcđếm số nến, tặng quà cho búp bê Sau đó trẻ sẽ được bày cỗ sinh nhật búp bê.Như vậy trẻ rất thích thú Việc đặt ra các tình huống có vấn đề để cô và trẻ cùnggiải quyết sẽ gây cho trẻ được sự tò mò và thích thú.

2.2 Chọn chủ đề và dạy tích hợp theo chủ đề

Quá trình tổ chức tiết học cần phải lồng ghép chủ điểm một cách xuyênsuốt từ phần vào bài đến phần kết thúc giữa các nội dung trong bài cần có sựchuyển tiếp, lồng chủ đề một cách nhẹ nhàng, hoặc bằng những câu chuyện hấpdẫn lôi cuốn trẻ, giúp trẻ tiếp thu kiến một cách tự nhiên

Ví dụ: Dạy bài về số lượng, thêm bớt trong phạm vi 6 trong chủ đề “Gia

đình” chẳng hạn Tôi kể cho trẻ nghe câu chuyện “Nhổ củ cải” bằng mô hình rốidẹt tôi đã thay thế 3 nhân vật là các bạn nhỏ trong lớp Vừa kể cô vừa mời cácnhân vật ra theo diễn biến câu chuyện đến đoạn “Ông nhổ củ cải không đượcliền gọi Bà và cháu gái ra” cô dừng lại đặt câu hỏi “vừa rồi chỉ có một mình ôngnhổ củ cải bây giờ thêm bà và cháu gái là thêm mấy người? (2 người) Thế là tất

cả bây giờ có mấy người nhổ cải (3 người) câu chuyện cứ tiếp diễn thêm 1, 2người nhổ nữa và cuối cùng có 6 người nhổ củ cải đã lên được, trẻ vừa đượcnghe chuyện vừa biết cách tạo nhóm có 6 đối tượng, trẻ rất thích thú say sưađắm mình vào câu chuyện kể và nắm được kiến thức bài học như được khắc sâuvào trong tâm trí trẻ

Ảnh: Giờ học toánTrong một tiết học ta có thể lồng ghép và tích hợp các môn học khác nhưthế ta tận dụng được tối đa đồ dùng đã chuẩn bị, củng cố kiến thức cho trẻ trongquá trình cung cấp kiến thức cho trẻ ta nên linh hoạt thay đổi hình thức để trẻkhỏi nhàm chán và hứng thú học tập, không nên gò ép trẻ theo một khuôn mẫunhất định, trẻ cần được học mà chơi, chơi mà học

2.3 Chuẩn bị và sử dụng đồ dùng trực quan của cô và trẻ

Để thực hiện tốt chương trình làm quen với toán theo hình thức đổi mới,giúp trẻ hứng thú và tự tin tham gia vào các hoạt động với toán, phát huy tốt khảnăng toán của trẻ cần phải có các điều kiện về cơ sở vật chất phải tham mưu vớinhà trường mua sắm đồ dùng phục vụ trong các tiết dạy Bản thân tôi cũng phải

tự sưu tầm, làm đồ dùng phục vụ cho các tiết dạy như que tính hột hạt… lô tôcác con vật, tranh ảnh…Bên cạnh đó, tôi cũng phải tự học tập, bồi dượng để cókiến thức, năng lực chuyên môn nghiệp vụ Cần quan tâm đến kiến thức cá nhântrẻ để có kế hoạch bồi dưỡng, uốn nắn, phát huy tích cực khả năng nhận biết củatrẻ

Tăng cường làm đồ dùng và chú trọng sử dụng đồ dùng trực quan hợp lý,phù hợp với nội dung bài dạy, đồ dùng đa dạng màu sắc kích thước phong phú.Tăng cường làm đồ dùng và và chú trọng sử dụng trực quan Biện pháp hữu hiệugiúp tiết học đạt kết quả là gây sự chú ý của trẻ bằng cách sử dụng đồ dùng trựcquan đẹp kết hợp với sự khéo léo của giáo viên khi sử dụng đồ dùng trực quangiúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách trọn vẹn, chính xác, phấn khởi

Ví dụ: Cô cùng trẻ tổ chức làm đồ dùng học tập vào buổi chiều cuối tuần, quabuổi làm đồ dùng giúp cô nắm rõ đặc điểm tâm sinh lý và năng khiếu của trẻhơn

Đầu tuần cô cho trẻ biết tuần này trẻ đang học chủ điểm gì của tuần

“Nghề bộ đội” cô hỏi trẻ thích tặng chú bộ đội món quà gì nhân ngày thành lậpquân đội nhân dân việt nam 22/12 sau đó cô định hướng nguyên vật liệu nhưhộp sữa chua, hộp bánh… đến cuối tuần cô cùng trẻ thực hiện sử dụng nguyênvật liệu trẻ đem đến cùng làm, cô cho trẻ chọn 6 bạn một nhóm, nhóm 1 rửahộp sữa chua cho sạch, nhóm 2 lau hộp sữa chua cho khô, nhóm 3 chọn giấymàu cô yêu cầu, nhóm 4 cùng cô dán lá cờ và ngôi sao vào cây, nhóm 5 đổ cát

và xi măng nước cô chuẩn bị sẵn và cho trẻ trộn cho đều, nhóm 6 cho trẻ hồ đãtrộn vào trong hộp sữa chua rồi cắm cột cờ vào Sau khi trẻ hoàn thành cho chotrẻ đếm xem trẻ làm được mấy cột cờ (6 cột cờ) Cho trẻ tham gia làm đồ chơitrẻ phấn khởi vui vẻ tích cực hoạt động giúp trẻ nhớ lâu hơn về nhà trẻ tự khoevới ba mẹ hôm nay con làm được 6 lá cờ Qua đó nhằm giúp trẻ củng cố kiến

thức kỹ năng đếm chính xác và nhớ lâu hơn

Đồ dùng trực quan là biện pháp hữu hiệu giúp tiết học đạt kết quả, gây sựhứng thú chính là đồ dùng trực quan nhằm giúp trẻ lĩnh hội, nội dung học tập,mặt khác việc sử dụng đồ dùng trực quan đẹp cộng với sự khéo léo của giáoviên sẽ giúp trẻ lĩnh hội kiến thức một cách chính xác, trọn vẹn và phấn khởi

2.4 Tích hợp kiến thức toán sơ đẳng trong các hoạt động của trẻ:

Trước hết phải có chương trình, kế hoạch tổ chức các giờ hoạt độngchung, mỗi tuần phải có môn toán, có giờ hoạt động chung trong giờ chính khoá,thời gian từ 30 - 35 phút Chuẩn bị cho giờ hoạt động chung phải trước nhiềungày để có thời gian giúp trẻ làm quen với các hình thức hoạt động để khi vàogiờ hoạt động thì trẻ không còn lúng túng, trẻ tự tin vào hoạt động một cáchthoải mái Nắm bắt nội dung của từng hoạt động để có kế hoạch chọn nội dungkết hợp cho phù hợp Không bắt buộc nhưng phải hợp lý có tích hợp 1- 2 mônhọc khác.

Đối với hoạt động chung cần phải có sự chuẩn bị cho trẻ làm quen trước ởmọi nơi về các hoạt động: Đếm, nhận biết về nhóm đối tượng, nhận biết mốiquan hệ hơn kém, so sánh thêm bớt các nhóm đồ vật, biết cách chia nhóm đốitượng thành hai phần Các hoạt động không bắt buộc nhưng phải phong phú,sinh động

Ở hoạt động có chủ đích của hoạt động ngoài trời, tôi có thể cho trẻ sosánh, thêm bớt hoặc chia nhóm đồ vật thành hai phần khác nhau Làm thế nàokhi vào giờ hoạt động chung trẻ đã có sẵn kiến thức các bài để hoạt động mộtcách tự tin và thoải mái

Để giúp trẻ hứng thú, tự tin, nâng cao hiệu quả giáo dục trong tiết dạy cầnlồng ghép, tích hợp một cách lôgíc một vài môn học khác và tích hợp cần bámvào các chủ điểm Tôi luôn khuyến khích động viên trẻ mỗi khi hoạt động vềtoán khả năng của trẻ được nâng cao thì giáo viên cũng cần có kiến thức và kinhnghiệm để dạy trẻ các kỹ năng làm quen với toán Trong giờ hoạt động chungcũng như khi dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi Ngoài việc giáo dục đồng bộ cho trẻ, tôiluôn quan tâm đến kiến thức cá nhân để có kế hoạch bồi dưỡng

Ví dụ: Tôi phát hiện những trẻ có kỹ năng thêm bớt, so sánh, chia nhóm tốt Sau

đó tôi sẽ có kế hoạch bồi dưỡng thêm, giúp trẻ phát huy khả năng, kiến thức củatrẻ Đối với những trẻ kỹ năng còn yếu, tôi cũng nắm bắt, gần gũi động viên trẻ,dần dần giúp trẻ hoà nhập với các bạn

Để đạt được hiệu quả trong giờ hoạt động chung, giáo viên cần phải có kếhoạch, biện pháp, kinh nghiệm tổ chức những hoạt động nhằm nâng cao khảnăng kiến thức về toán cho trẻ như: Tổ chức cho trẻ đếm, nhận biết các nhóm đồvật, nhận biết mối quan hệ hơn kém, chia nhóm đối tượng ở mọi lúc mọi nơi

Ngoài giờ hoạt động chung của môn học toán, tôi dạy các cháu học đếm,thêm bớt, so sánh số lượng, con số mọi lúc mọi nơi trong các hoạt động trongngày của trẻ

Ví dụ : Trong giờ học Giáo dục thể chất Đề tài: “Bật tách, khép chân vào 7 ô,tung bóng lên cao và bắt bóng” Tôi gắn các con số vào các ô vẽ từ số 1 đến số