Câu 24: Từ chính sách phát triển kinh tế nông nghiệp dưới triều Nguyễn ở nửa đầu thế kỉ XIX,.. để lại bài học kinh nghiệm gì cho phát triển nền nông nghiệp nước ta hiện nay3[r]
Trang 1BÀI 25:
TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, KINH TẾ VĂN HÓA DƯỚI
TRIỀU NGUYỄN (Nửa đầu thế kỷ XIX)
1 Xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước ,chính sách ngoại giao:
a Bối cảnh :
- Sau khi đánh bại Tây Sơn, năm 1802 Nguyễn Ánh lên ngôi ,lấy niên hiệu là Gia Long, thành
lập nhà Nguyễn, đóng đô ở Phú Xuân (Huế)
- Năm 1804, đổi tên nước là Việt Nam rồi Đại Nam
b Tổ chức bộ máy nhà nước:
Ờ TW :Tổ chức theo mô hình thời Lê.
- Ở địa phương: Chia đất nước làm 3 vùng : Bắc thành, Gia Định Thành và các Trực Doanh (Trung Bộ) do triều đình trực tiếp quản lý
-Năm 1832 Vua Minh Mạng cải cách hành chính :
,chia nước thành 30 tỉnh và phủ Thừa Thiên , đứng đầu là Tổng đốc Tuần Phủ do triều Đình điều hành
-Giao Dục: Quan lại được tuyển chọn qua khoa cử.
-Luật Pháp: Ban hành Hoàng Triều Luật Lệ có 400 điều.
-Quân đội: được tổ chức qui củ,nhưng trang bị lạc hậu.
c Ngoại giao:
-Thuần phục nhà Thanh , Lào và CPC thuần phục
-Với phương Tây thì “đóng cửa”…
2.Tình hình kinh tế và chính sách của nhà Nguyễn:
a Nông nghiệp:
- Thực hiện chính sách quân điền, nhưng hiệu quả không cao
-Khuyến khích khai hoang và xây dựng đê bao, bằng nhiều hình thức
-Trong nhân dân, kinh tế tiểu nông vẫn được duy trì Làm bớt cảnh đói nghèo
=> Những chính sách của nhà Nguyễn không còn phù hợp Việt Nam XIX vẫn là nước PK nông nghiệp lạc hậu
b.Thủ công nghiệp:
*Thủ Công Nghiệp Nhà Nước:
- Được nhà nước quan tâm, tổ chức với qui mô lớn: các xưởng vũ khí, đóng thuyền, làm đồ trang sức, làm gạch ngói ,…
- Thợ Quan xưởng đóng tàu thuỷ chạy bằng động cơ hơi nước
* Thủ Công Nghiệp Nhân Dân:
-Các nghề thủ công truyền thống được duy trì
-Xuất hiện nghề mới: in tranh dân gian
c.Thương nghiệp:
- Nội thương: Phát triển chậm chạp
-Ngoại thương: Nhà nước nắm độc quyền về ngoại thương.dè chừng với Phương Tây, vì vây đô thị lụi tàn dần
3.Tình hình văn hoá giáo dục:
*Giáo dục: Nho học được củng cố.
*Tôn giáo: Độc tôn Nho giáo ,hạn chế đạo Thiên Chúa.
Tín ngưỡng dân gian phát triển
*Văn học: Chữ nôm phát triển, các tác giả tiêu biểu như: Nguyễn Du, Hồ Xuân Hương ,Bà
Huyện Thanh Quan…
* Sử học: Thành lập Quốc sử Quán ,soạn được nhiều bộ sử lớn,như Lịch Triều Hiến Chương
Loại Chí…
*Kiến trúc : -Xây dựng kinh đô và các lăng tẩm
-Nghệ thuật dân gian tiếp tục phát triễn
CÂU HỎI
Trang 2I TRẮC NGHIỆM:
1 Cấp độ biết:
Câu 1: Nhà Nguyễn được thành lập sau khi
A đánh bại quân Xiêm
B đánh bại quân Thanh
C đánh bại vương triều Tây Sơn
D vương triều Tây Sơn khủng hoảng
Câu 2: Dưới triều Nguyễn ở nửa đầu thế kỉ XIX, chính quyền Trung ương được tổ chức theo mô
hình
A thời Lê
B nhà Mạc
C vương triều Tây Sơn
D nhà Thanh (Trung Quốc)
Câu 3: Dưới triều Nguyễn ở nửa đầu thế kỉ XIX, nơi nào được chọn làm kinh đô nước ta?
A Gia Định
B Phú Xuân
C Quy Nhơn
D Thăng Long
Câu 4: Nguồn tuyển chọn quan lại chính dưới triều Nguyễn nửa đầu thế kỉ XIX là
A đề cử
B tiến cử
C khoa cử
D theo dòng tộc
Câu 5: Một bộ luật mới được ban hành dưới triều Nguyễn nửa đầu thế kỉ XIX là
A Hình thư
B Hình luật
C Hoàng triều luật lệ
D Quốc triều hình luật
Câu 6: Về quan hệ với các nước bên ngoài, nhà Nguyễn thi hành chủ trương
A “mở cửa”
B “đóng cửa”
C quan hệ với nhà Thanh
D quan hệ với Lào và Chân Lạp
Câu 7: Đặc điểm nền nông nghiệp nước ta dưới triều Nguyễn nửa đầu thế kỉ XIX là
A lạc hậu
B ổn định
C phát triển
D khủng hỏang
Câu 8: Dưới thời nhà Nguyễn (nửa đầu thế kỉ XIX), bộ Hoàng Việt Luật lệ còn đựơc gọi là gì?
A Luật Hồng Đức
B Luật Gia Long
C Luật Hoàng Triều
D Luật Minh Mạng
Câu 9: Nửa đầu thế kỉ XIX, về tôn giáo, nhà Nguyễn chủ trương hạn chế hoạt đông của
A Phật giáo
B Đạo giáo
C Nho giáo
D Thiên Chúa giáo
Câu 10: Đầu thế kỉ XIX, thái độ của nhà Nguyễn về ngoại thương là
A nắm độc quyền
B không quan tâm
C ưu tiên phát triển
Trang 3D kìm hãm sự phát triển.
2 Cấp độ thông hiểu:
Câu 11: Ngay sau khi thành lập (1802), công việc đầu tiên mà nhà Nguyễn tập trung giải quyết
là gì?
A trả thù phong trào Tây Sơn
B xây dựng quân đội hùng mạnh
C xây dựng cung đình nguy nga, tráng lệ
D thiết lập một hệ thống cai trị từ Trung ương tới các địa phương
Câu 12: Chính sách về ruộng đất của triều Nguyễn ở nửa đầu thế kỉ XIX đã làm cho nền kinh tế
nước ta
A trì trệ, bế tắc
B phát triển mạnh mẽ
C ngày càng phát triển
D khủng hoảng trầm trọng
Câu 13: Hạn chế lớn nhất về chính sách ngoại giao nước ta dưới triều Nguyễn ở nửa đầu thế kỉ
XIX là
A Xã hội rối ren, nhân dân lầm than khổ cực
B Đất nước phát triển không phải lo các thế lực bên ngoài
C Đất nước ngày càng ổn định, tránh sự nhòm ngó từ bên ngoài
D Đất nước lạc hậu, nguy cơ bị các nước Phương tây xâm lược
Câu 14: Dưới triều Nguyễn đầu thế kỉ XIX, dòng văn học nào chiếm ưu thế?
A Văn học dân gian
B Văn học chữ Hán
C Văn học chữ Nôm
D Văn học chữ Quốc ngữ
Câu 15: Sự sa sút của kinh tế công thương nghiệp nước ta dưới triều Nguyễn ở nửa đầu thế kỉ
XIX đã dẫn đến hậu quả gì?
A Nông nghiệp suy yếu
B Công nhân bị thất nghiệp
C Các đô thị ngày càng suy thoái
D Thủ công nghiệp kém phát triển
Câu 16: Vì sao dưới triều Nguyễn ở nửa đầu thế kỉ XIX, nội thương nước ta phát triển chậm
chạp?
A nhà nước không quan tâm phát triển
B giao thông vận tải chưa được xây dựng
C chế độ thuế khóa phức tạp của nhà Nguyễn
D nhà nước chỉ ưu tiên phát triển ngoại thương
Câu 17: Dưới triều Nguyễn ở nửa đầu thế kỉ XIX, nghề thủ công mới xuất hiện, đó là nghề nào?
A Khai mỏ
B Khắc in bản gỗ
C Làm đường trắng
D In tranh dân gian
3 Cấp độ vận dụng:
Câu 18: Nhận định nào sau đây đúng về chính sách kinh tế dưới triều Nguyễn ở nửa đầu thế kỉ
XIX?
A Trọng nông, ức thương
B Trọng thương, ức nông
C Chú trọng phát triển nội thương
D Chú trọng phát triển ngoại thương
Câu 19: Điểm giống nhau cơ bản nhất về nguyên nhân làm cho thương nghiệp nước ta cuối thế
kỉ XVIII và ở nửa đầu thế kỉ XIX dưới triều Nguyễn là
A nhà nước không quan tâm phát triển
Trang 4B giao thông vận tải chưa được xây dựng.
C chế độ thuế khóa phức tạp của nhà Nguyễn
D nhà nước chỉ ưu tiên phát triển ngoại thương
Câu 20: Điểm giống nhau cơ bản về văn học nước ta từ thế kỉ XVI – XVIII so với nửa đầu thế kỉ
XIX là
A văn học chữ Hán phát triển
B văn học chữ Nôm phát triển
C văn học dân gian phát triển mạnh
D xuất hiện nhiều tác phẩm chữ Hán có giá trị
Câu 21: Cho các sự kiện sau:
1 Nhà Nguyễn ban hành chính sách quân điền
2 Tổ chức khoa thi Hội đầu tiên dưới triều Nguyễn
3 Khoa thi Hương được tổ chức đầu tiên dưới triều Nguyễn
4 Vua Minh Mạng quyết định bỏ Bắc thành và Gia Định thành
Sắp xếp các sự kiện trên theo đúng trình tự thời gian xuất hiện
A 1, 2, 3, 4
B 1, 3, 2, 4
C 2, 4, 3, 1
D 3, 1, 4, 2
Câu 22: Nhận định nào sau đây đúng về bộ máy chính quyền dưới triều Nguyễn ở nửa đầu thế
kỉ XIX?
A Quan liêu, tha hóa
B Ngày càng phát triển
C Không có gì thay đổi
D không ngừng được hoàn thiện
Câu 23: Nhận định nào sao đây không phản ánh đúng về tình hình tư tưởng, tôn giáo ở nước ta
vào nửa đầu thế kỉ XIX?
A Độc tôn nho giáo
B Phát huy các tín ngưỡng dân gian
C Đưa phật giáo trở thành tôn giáo chính
D Hạn chế hoạt động của Thiên chúa giáo
3 Cấp độ vận dụng cao:
Câu 24: Từ chính sách phát triển kinh tế nông nghiệp dưới triều Nguyễn ở nửa đầu thế kỉ XIX,
để lại bài học kinh nghiệm gì cho phát triển nền nông nghiệp nước ta hiện nay?
A Thực hiện chính sách quân điền
B Ưu tiên phát triển nền nông nghiệp
C Áp dụng thành tựu khoa học - kĩ thuật
D Đề ra chính sách phải phù hợp với thực tiển
II TỰ LUẬN:
Câu 1: Chính sách đối ngoại dưới triều Nguyễn ở nửa đầu thế kỉ XIX có những tích cực và hạn
chế gì?
Câu 2: Phân tích những ưu điểm và hạn chế của kinh tế thời Nguyễn ở nửa đầu thế kỉ XIX? Câu 3: Nêu các thành tựu tiêu biểu về văn hóa – giáo dục nước ta dưới thời Nguyễn ở nửa đầu
thế kỉ XIX? Em có nhận xét gì về những thành tựu trên?
Câu 4: Đánh giá chung về nhà Nguyễn ở nửa đầu thế kỉ XIX?
Câu 5: Vào nửa đầu thế kỉ XIX, nhà Nguyễn đã kế thừa và phát huy những nét đẹp gì trong giáo
dục và khoa cử?