Trong giờ học thể dục ở trường phổ thông việc đưa TCVĐ vào các giáo án vừa mang tác dụng phát triển thể chất (các tố chất vận động và năng lực hoạt động chung của cơ thể) lại vừa có mục [r]
Trang 1MỤC LỤC:
1 : ĐẶT VẤN ĐỀ 2
2: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: 3
2.1 Những nội dung lý luận liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiên cứu tổng kết kinh ngiệm : 3
2.2 Thực trạng vấn đề : 4
2.3 Các biện pháp đã tiến hành : 5
3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 19
TÀI LIỆU THAM KHẢO 21
Trang 21 : ĐẶT VẤN ĐỀ
Như chúng ta đã biết ,thể dục có tác dụng to lớn đối với đời sống con người Ngay từ thời nguyên thủy, con người đã phải chạy, nhảy ,săn ,bắt để sinh tồn Khi xã hội ngày càng phat triển thể dục đi vào đời sống con người ngày càng phong phú và đa dạng, nó được nhiều người nhiều lứa tuổi tập luyện Dưới nhiều hình thức khác nhau như: Tập dưỡng sinh ,tập yoga ,Erobic , khiêu vũ thể thao ,thể dục thẩm mỹ ,thể dục nhịp điệu,và các môn thể thao khác
Dù chúng ta tập luyện dưới hình thức nào đi nữa thì mục đích trước tiên cũng là nâng cao sức khỏe, giáo dục tinh thần đoàn kết, tinh thần tập thể giữa mọi người
Trong những năm qua, bộ môn Thể dục đã tạo được những thành công bước đầu khi thực hiện cải cách giáo dục Đây là môn học cần thiết nhằm nâng cao sự phát triển toàn diện của con người nói chung và đặc biệt là lứa tuổi học sinh nói riêng
Thể dục không phải chỉ có những bài tập thể lực khô khan mà nó là một chuỗi những động tác được kết hợp liên hoàn với nhau theo nhịp điệu Cũng có thể bổ trợ cho nó là những trò chơi vận động nhằm phát triển toàn diện con người Nó giúp nâng cao khả năng vận động làm cho cuộc sống của các em học sinh thêm vui tươi, phấn khởi, hồn nhiên, lạc quan, yêu đời, tạo không khí sôi động, hăng say trong học tập và các hoạt động khác
Đặc điểm của học sinh lứa tuổi trung học phổ thông là rất hiếu động, ít tập trung , ít chú ý ,nhất là khi lên lớp ngoài trời hay bị các yếu tố bên ngoài làm ảnh hưởng Do vậy trong các tiết học thể dục giáo viên nên sử dụng một số trò chơi
mà các em yêu thích , để gây sự tập trung và hứng thú trước khi vào phần cơ bản ,học thể dục không nhất thiết phải tuân theo quy dịnh khuôn khổ mà phải luôn luôn thay đổi ,thêm vào một số tình tiết mới ,dễ gây hứng thú cho học sinh, thông qua hình thức chơi trò chơi
Cũng chính từ những ý nghĩa thiết thực đó mà bộ môn Thể dục cũng đã
có những mục tiêu rất cụ thể là thông qua các bài tập, các trò chơi vận động sẽ bồi dưỡng khả năng hoạt động, tăng cường sức khỏe, giáo dục tinh thần tập thể, đoàn kết
Để giờ học lôi cuốn, có hiệu quả thì mỗi giáo viên Thể dục phải khơi gợi được những tình cảm trong sáng, lành mạnh, sự hứng thú tập luyện trong học sinh Muốn có được điều đó, mỗi giáo viên phải đầu tư nhiều cho bài dạy của mình Đặc biệt trong mỗi giờ lên lớp, người thầy phải có những phương pháp giáo dục đạt hiệu quả cao Tôi tin rằng với những sáng tạo, kinh nghiệm tích lũy,
Trang 3tâm huyết của mỗi giáo viên thì tiết học sẽ thành công.Hầu hết các giáo viên thể dục trong trường ,còn chưa để ý đến tác dụng của trò chơi trong tiết học , ý nghĩa của việc tạo hứng thú cho học sinh thông qua việc chơi trò chơi cho nên :
Tiếp theo những năm học trước, trong năm học 2015 – 2016 này tôi xin
trình bày Sáng kiến kinh nghiệm “ Tạo hứng thú cho học sinh thông qua trò chơi Vận đông trong giờ học Thể dục ”
2: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
2.1/ Những nội dung lý luận liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiên cứu tổng kết kinh ngiệm :
Hiện nay, việc giảng dạy bộ môn thể dục rất được chú trọng trong trường THCS, là một yêu cầu quan trọng đối với từng đối tượng học sinh Nhiều công trình khoa học đã chứng minh rằng lứa tuổi THCS là thời kỳ thuận lợi nhất cho
sự phát triển thể chất và hình thành các kỹ năng kỹ xảo cần thiết cho con người Qua quá trình nghiên cứu của các nhà khoa học đã chứng minh sức khỏe – trí tuệ là thứ quý nhất của con người có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, có mối quan
hệ tương quan bổ sung cho nhau Để có sức khỏe tốt không chỉ cần dinh dưỡng
và vệ sinh tốt đã đủ mà chúng ta cần phải thường xuyên tập luyện thể dục thể thao Nhưng tập TDTT phải có những bài tập cho phù hợp tâm sinh lý từng độ tuổi mới có hiệu quả Bên cạnh sự phát triển về thể chất đó, về mặt tinh thần của con người sẽ được phát triển song hành về trí tuệ
Đặc biệt, lứa tuổi học đường là thời kỳ rất cần thiết cho sự vận động để phát triển trí-lực tòan diện giúp học sinh có đủ sức khỏe, tinh thần minh mẫn mà học tập, đảm bảo cho mục tiêu nhiệm vụ sau này là lao động, xây dựng bảo vệ tổ quốc
Qua quá trình giảng dạy và theo dõi việc học tập bộ môn thể dục bậc THCS có trên 70 % học sinh có thái độ thờ ơ thiếu tích cực với môn học thể dục – giáo dục thể chất
- Trên 80% chưa thể hiện tính tự giác, tính tổ chức, chưa biết phát huy tính tập thể, chưa nhận thức hết ý nghĩa của việc rèn luyện thể chất - Một số
phụ huynh phản ảnh : Học (tập) thể dục nhiều ( chạy, nhảy ) con em về nhà mệt
mỏi không học môn khác được
- Điều kiện cơ sở vật chất ở trường học chưa đáp ứng yêu cầu bộ môn làm hạn chế cho người dạy và người học Không phát huy hết khả năng, năng khiếu người học (HS) ; người dạy không có điều kiện truyền đạt hết kỹ năng
Từ những hiện trạng trên tôi nhận thấy những tích cực và tiêu cực trong việc tập luyện TDTT
Trang 4+ Tích cực : Theo phân phối chương trình của ngành Giáo dục đã đáp ứng
sự phát triển tâm sinh lý mọi lứa tuổi
+ Tiêu cực : Nhận thức của học sinh và số đông phụ huynh xem nhẹ môn học thể dục, vẫn coi môn thể dục là môn phụ …
Bên cạnh đó trò chơi vận động lại là phương tiện của giáo dục thể chất, là hoạt động có ý thức, nhằm đạt được những kết quả, những mục đích có điều kiện đã được đặt ra Trong khi thực hiện các nhiệm vụ của trò chơi, mỗi người trong từng “vai trò” của mình phải sử dụng các hoạt động như : đi, chạy, nhẩy, ném, vỗ, đập, leo, mang, vác, bò, trườn, vượt qua chướng ngại vật, tự bảo vệ mình hoặc bảo vệ đồng đội vv
Với nội dung phong phú trò chơi vận động sử dụng rất nhiều phương tiện khác nhau ,có thể chia thành các dạng hoạt động như :
Các trò chơi tiếp sức : nhiều người cùng luân phiên thực hiện công việc có thể là chạy , nhảy ,nói , hát , vv
Ví dụ : ‘Vòng quanh sô cô la ‘
- các trò chơi vượt chướng ngại vật
Ví dụ như trò: ‘ nhảy tiếp sức qua vật cản ‘
Các trò chơi với đạo cụ : Bóng , gậy ,khăn ‘
Ví dụ như trò ‘ Chuyền bóng tiếp sức ‘
Các trò chơi đối kháng :
Ví dụ như : Cướp cờ
Các trò chơi phán đoán ,tìm kiếm thông qua các giác quan:
Ví dụ như: Bịt mắt bắt dê
Các trò chơi đồng đội mang tính chất thi đua của cả tổ, đội, nhóm
2.2 Thực trạng vấn đề :
Thuận lợi :
Chính sách Nhà nước rất quan tâm cho nền giáo dục và thế hệ tương lai của đất nước Xã hội hình thành và phát triển nhiều mô hình hoạt động giáo dục thể chất, giáo dục con người toàn diện Các bậc cha mẹ rất quan tâm và đầu tư cho con cái, theo dõi, tạo điều kiện tốt nhất cho con em mình
Nghị quyết trung ương 4 (khóa VII ) đã nêu “ Công tác TDTT cần coi trọng và nâng cao chất lượng giáo dục trong trường học, tổ chức hướng dẫn đông đảo quần chúng nhân dân rèn luyện thân thể hàng ngày, nâng cao chất lượng các cơ sở đào tạo … “
- Là giáo viên được đào tạo chuyên nghành môn Thể dục của trường CĐSP Hà nội Tôi có lòng nhiệt tình yêu nghề mến trẻ, thích sáng tạo mong
Trang 5muốn trẻ được hoạt động Tôi luôn được sự giúp đỡ của Ban giám hiệu và đồng nghiệp
Khó khăn :
- Thời gian hạn chế nên lượng kiến thức và thực hành cần truyền đạt cho học sinh không thể hình thành ngay trong thời gian ngắn mà nó phải tập luyện thường xuyên và liên tục và có tính kế thừa
- Sân bãi của trường không đủ và đạt yêu cầu vì đang thời gian xây nhà thể chất Tâm sinh lý lứa tuổi THCS là thời kỳ biến đổi ,các em dễ kích động bất đồng ảnh hưởng không nhỏ cho một số họat động mang tính tập thể cao Do tâm
lý lứa tuổi, phần lớn phụ huynh phải theo dõi, quan tâm thái quá làm các em bị
gò bó Bên cạnh đó, phụ huynh chưa đánh giá cao về tính năng lợi ích việc học thể dục và các họat động trò chơi vận động
+ Về tính tổ chức : Phần lớn học sinh tham gia các sinh hoạt tập thể chưa
nhiều, không thường xuyên
+ Về tính kỷ luật : Học sinh lứa tuổi THCS nhận thức tính kỷ luật tự giác
chưa cao Do biến đổi tâm sinh lý, thường làm ngược lại những qui định để thể hiện mình đã là người lớn ; là người nổi trội trong nhóm bạn
+ Về giáo dục thể chất : Phụ huynh nhận định chưa toàn diện giữa học tập các bộ môn văn hóa chủ đạo còn gọi là môn chính ( Toán, Lý, Hóa, Văn, Ngọai ngữ …) các bậc cha mẹ muốn con mình học tốt các môn chính, xem nhẹ việc học môn giáo dục thể chất là môn phụ tạo nên tâm lý “ … bên trọng -, … bên khinh “, sợ con mình vận động nhiều mệt mỏi không học các môn chính được Ý
thức học sinh vẫn còn tư tưởng môn phụ, nên học không tích cực
2.3 Các biện pháp đã tiến hành :
a)- Quá trình tổ chức thực hiện :
Trong quá trình nghiên cứu, dùng các phương pháp sau :
* Phương pháp tổ chức : Tính tổ chức ; tính đồng đội ; tính tập thể; tính chiến thuật và quá trình thực hiện trò chơi ; biên soạn, cải biên trò chơi ; tính sáng tạo trong luật chơi, năng động theo mục đích yêu cầu của trò chơi.
* Phương pháp nghiên cứu tài liệu, phân tích tổng hợp, tổng kết rút kinh nghiệm và kết quả
- Nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến hoạt động ngoại khóa, phương pháp tổ chức trò chơi, trò vận động, trò chơi dân gian
- Nghiên cứu tìm hiểu tâm sinh lý lứa tuổi, khả năng vận động, khả năng tiếp thu và sáng tạo của đối tượng tham gia trò chơi
- Tổ chức trò chơi từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp
- Động viên, giúp đỡ những học sinh rụt rè, nhút nhát, thụ động
Trang 6- Theo dõi quá trình thực hiện trò chơi của từng khối-lớp, nhóm nam nữ, nhóm sức khỏe để sửa sai, hướng dẫn
b)- Tổ chức thực hiện :
- Triển khai trò chơi : Giới thiệu, hướng dẫn rõ ràng, dễ hiểu ; cách chơi
được tái hiện cơ bản đúng nội dung theo môn học ( Giáo dục thể chất ) Nhiều
học sinh không nắm vững luật chơi, không thực hiện nhiều động tác của trò chơi Người tổ chức ( GV ) phải làm mẫu, giải thích và hướng dẫn cách chơi chậm rãi từ dễ rồi nâng lên khó dần
* Bước 1 : Đây là bước thực nghiệm để nghe- nhận thông tin phản hồi.
* Bước 2 : Hoàn chỉnh trò chơi sau khi đã rút kinh nghiệm, chắt lọc ở
bước thực nghiệm
* Bước 3 : Đặt tên trò chơi cho phù hợp với nội dung trò chơi, ngắn gọn,
dễ nhớ
Người tham gia trò chơi : Nếu học sinh ngại ngùng, rụt rè trước đám đông Người tổ chức (GV) luôn động viên, khuấy động sự cổ vũ của cổ động
viên (bạn bè cùng tổ- nhóm).
+ Tuy nhiên người tổ chức phải biết vận dụng khả năng đối tượng tham gia trò chơi Tránh những động tác, hình thức, cách chơi lập đi lập lại nhiều lần
dễ gây nhàm chám cho người chơi cũng như cổ động viên
+ Người chơi phải tuân thủ nội dung ý nghĩa trò chơi, không vì cao hứng
mà sai lệch ý nghĩa – tính chất giáo dục và rèn luyện của trò chơi
+ Động tác trò chơi không phải lúc nào cũng cứng ngắt với luật chơi mà cần vận dụng, điều chỉnh cho phù hợp với khả năng người chơi
+ Biết dừng trò chơi hoặc chuyển đổi trò chơi khác khi thấy người chơi giảm sự hứng thú hoặc ảnh hưởng đến thể lực
c)- Dụng cụ – Đồ dùng phục vụ trò chơi :
- Sân bãi : Ngoài trời, sân trường, bóng mát hay trong nhà … mọi địa hình, địa vật, diện tích rộng- hẹp đều có thể tổ chức trò chơi Nhưng trò chơi
phải phù hợp cảnh vật, thời tiết, số người tham gia và đảm bảo tính vừa sức ( thể lực ) của người chơi.
- Dụng cụ :
+ Quy mô nhỏ : Mọi dụng cụ chung quanh ta đều có thể tận dụng tùy tính chất quy mô của trò chơi … nhưng cần đơn giản, ít tốn kém … tận dụng tính khôi hài để người chơi hứng thú hơn
+ Quy mô vừa và lớn ( loại trò chơi vận động hay vận động trường… có dụng cụ ) :
Trang 7Sân bãi phù hợp trò chơi, trò chơi được chuẩn bị chặt chẽ từ khâu thuyết
minh ( hướng dẫn- minh họa ), cảnh trí đến kế hoạch và dụng cụ phục vụ trò chơi ( lưu ý kinh phí ) Dụng cụ, đồ dùng phục vụ trò chơi phải bảo bảo an toàn,
giảm thiểu tối đa sự cố
Vệ sinh, an toàn sân bãi đảm bảo tuyệt đối tránh xảy ra tai nạn, chấn thương …
d)- Phương pháp tổ chức :
- Giới thiệu trò chơi : Giới thiệu mục đích, ý nghĩa trò chơi ở nội dung nào là chủ đạo phải đảm bảo tính giáo dục và rèn luyện Qua đó, có thể lồng các câu
chuyện cổ tích, chuyện vui ( phù hợp với bản sắc văn hóa, truyền thống dân tộc)
vào trò chơi để tạo sự háo hức, hứng thú người chơi Cần ngắn gọn và hấp dẫn
- Hướng dẫn cách chơi, luật chơi : Tùy theo mỗi trò chơi mà người quản trò ( GV ) linh động hướng dẫn cách chơi ( luật chơi ) Những trò chơi phức tạp phải hướng dẫn đầy đủ rồi mới chơi Còn ngược lại những trò chơi đơn giản thì có thể thực hiện ngay, vừa chơi vừa giải thích làm sao dễ hiểu thu hút người chơi
- Chơi thử ( chơi nháp ) : Đây là phần rất quan trọng nhưng cần lưu ý : + Nếu không chơi thử hoặc chơi thử quá ít người chơi (HS) không tiếp thu được sẽ khó khăn khi thực hiện trò chơi, sẽ ảnh hưởng mục đích giáo dục và rèn luyện mà ta muốn đưa vào
+ Nếu chơi thử nhiều dễ gây nhàm chán cho người chơi (HS)
- Tiến hành chơi :
* Người quản trò ( GV) : Phải tinh tế giữ khoảng cách phù hợp với học
sinh và điều hành trò chơi một cách linh động, động viên khích lệ, hỗ trợ cho người chơi, không được tham gia quá sâu làm gián đoạn trò chơi để bắt những lỗi nhỏ không cần thiết Nhưng có lúc phải tách ra khỏi người chơi (HS) đối với những trò chơi có trọng tài
+ Lời thuyết minh (hướng dẫn- minh họa) nhằm giáo dục tính tổ chức, tính kỷ luật, giáo dục đạo đức tính trung thực.
+ Phải theo dõi cử chỉ, phong cách, thái độ học sinh, đặc biệt là với học sinh cá biệt để giáo dục hoặc điều chỉnh phong cách của mình
+ Trong quá trình chơi, do yếu tố khách quan hay trò chơi tạo sự hứng thú cao độ thì quản trò (GV) có thể chuyển hướng trò chơi khác với dự kiến ban đầu một số nội dung thật linh động và khéo léo, không nên quá nguyên tắc cứng ngắt làm mất vui, mất không khí sinh hoạt vui chơi
+ Người quản trò (GV) phải công bằng, xử lý tình huống khách quan, không thiên vị hay dễ dãi quá
Trang 8+ Tác phong người quản trò (GV) chuẩn mực, ngôn ngữ nói phải có văn hóa và sư phạm, không thô thiển, phong cách vui tươi, dí dỏm, duyên dáng
+ Hình thức xử phạt là một trò chơi nhỏ, không bắt ép quá đáng mà nên khuyến khích động viên người bị phạt tham gia
* Người chơi : Nên chọn một số người năng động làm nhân tố tích cực
thúc đẩy những người khác
+ Kiềm chế những học sinh có tính hiếu thắng, kiêu ngạo nhưng không
làm ảnh hưởng tâm lý ( nhục chí ) người chơi Biểu dương những HS trung thực,
kỷ luật, đoàn kết, chơi đẹp, thắng không kêu, bại không nản
- Kết thúc trò chơi : Cần phải biết lúc nào ngừng trò chơi ( kinh nghiệm quan sát ; kinh nghiệm quản trò)
+ Đảm bảo tính vừa sức cho người chơi, tạo sự luyến tiếc cho lần chơi sau + Không để người chơi nhàm chán quá sức tạo sự mệt mỏi và chán chơi
* Sau đây là mẫu giáo án có đưa phần trò chơi vào cũng như các tiết học Thể dục mà tôi đã thường xuyên thực hiện:
KẾ HOẠCH BÀI GIẢNG THỂ DỤC 6 TIẾT 59: BẬT NHẢY- ĐÁ CẦU-CHẠY BỀN
I.MỤC TIÊU
1.Nhiệm vụ
a Bật nhảy: +Bật xa tại chỗ
+Trò chơi:bật xa tiếp sức
b.Đá cầu : +Ôn tập tâng cầu bằng đùi
+Trò chơi:nhảy ô tiếp sức
c.Chạy bền: +Chạy bền trên địa hình tự nhiên
2.Yêu cầu:
a.Kiến thức:
-Học sinh biết cách thực hiện đúng được động tác bật xa tại chỗ -Học sinh biết và xây dựng được động táctâng cầu bằng đùi
-Tham gia trò chơi để rèn luyện sức mạnh chân,sức nhanh,sức bền
b.Kỹ năng:
-Hoàn thiện và nâng cao kỹ năng bật xa
-Bước đầu hình thành kỹ năng tâng cầu bằng đùi
Trang 93.Thái độ:
-Học sinh luyện tập tự giác,tích cực,nhiệt tình,đảm bảo an toàn trong tập luyện để hoan thành mọi yêu cầu của giáo viên đề ra
-Học sinh thực hiện đúng theo hiệu lệnh,nghiêm túc chấp hành nội quy của giờ học
-Học sinh nắm được yêu cầu của kỹ thuật và nghiêm túc thực hiện
II.ĐỊA ĐIỂM,THIẾT BỊ DẠY HỌC
1.Địa điểm:
-Sân trường THCS Phan Đình Giót
2.Phương tiện
a.GV chuẩn bị:
- Kẻ sân,còi,tranh đá cầu,25 quả cầu đá,trang phục thể thao
b.Học sinh chuẩn bị:
-Trang phục thể thao,giầy tập
Trang 10NỘI DUNG ĐỊNH LƯỢNG PHƯƠNG PHÁP - TỔ
CHỨC
I Phần mở đầu:
1 Nhận lớp:
Tập trung lớp báo cáo sĩ số,
dụng cụ, trang phục, tình trạng
sức khoẻ học sinh
Phổ biến nội dung, nhiệm vụ,
yêu cầu buổi học
2 Khởi động :
a Khởi động chung:
- Chạy vòng quanh sân trường
- Tập bài thể dục phát triển
chung
2 vòng
1 lần
10’
Đội hình tập trung lớp:
x x x x x x x
x x x x x x x
x x x x x x x
x x x x x x x
GV phổ biến nội dung bài học ngắn gọn, đúng trọng tâm
ĐH thực hiện khởi động chung