Phong cách giáo dục của cha mẹ theo xu hưóng độc đoán và bỏ mặc có tương quan vói cả 6 lĩnh vực của tự đánh giá, còn phong cách giáo dục theo xu hưóng dân chủ và nuông chiều c[r]
Trang 1MÔI QUAN HỆ GIỮA PHONG CÁCH GIÁO DỤC CỦA CHA MẸ VÀ Tự ĐÁNH GIÁ CỦA HỌC SINH THCS■ a ■
NCS ThS Nguyễn Thị Anh Thư*
CN Vương Thị Tuyến**
Tóm tắt
Lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở là một giai đoạn phát triển tâm
lý vô cùng quan trọng trong cuộc đời mỗi một con người Các em thường đặt câu hỏi "Tôi là ai?", "Tôi là người như thế nào?", "Tôi có vai trò gì?", "Tôi có vị trí nào?" Chính vì vậy, các em đang đỉ tìm bản sắc
cá nhân của mình, đang dần tự khẳng định mình để trả lời cho những câu hỏi đó Tuy nhiên tự đánh giá hay sự tự khẳng định mình của các
em không chỉ do các em tự đánh giá về mình mà còn là những quy chiếu đánh giá của người khác (cha mẹ, thây cô, bạn b è ) về mình Một trong những yếu tô' có thể ảnh hưởng đến tự đánh giá của trẻ đó chính
là cách giáo dục của cha mẹ Trong bài viết này chúng tôi đề cập đến môi quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ và tự đánh giá của học sinh THCS Sô' liệu từ bài viết này được rút ra từ nghiên cứu khảo sát trên 224 học sinh khối lớp 6 và khôi lớp 9 thuộc Trường THCS Phùng Hưng - huyện Khoái Châu - tinh Hưng Yên
Từ khóa: Phong cách giáo dục của cha mẹ, tự đánh giá, học sinhh
THCS, mô'i quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ và tự đánh giá
*
* Khoa Tâm lý học, Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQGHN.
Trang 2N CS.ThS N guyễn Thị A nh Thư - CN Vương Thị T uyến
1 Đặt vấn đề
1 rong bổi cảnh của Việt Nam hiện nay, gia đình truyền thông đan xen với gia đình hiện đại Vì vậy, trong gia đình thường có những xung đột vể nhu cầu, về sở thích, về hứng thú, vể quan điểm giữa cha mẹ và con Điểu này ảnh hưởng đến tự đánh giá của trẻ, đặc biệt là lứa tuổi vị thành niên (THCS) - khi mà lứa tuổi của các em không còn là trẻ con, nhưng cũng chưa phải là người lớn Các em thường đặt câu hỏi 'T ôi là ai?", 'Tôi là người như thế nào?", "Tôi có vai trò gì?", "Tôi có vị trí nào?" Chính vì vậy, các em đang đi tìm bản sắc cá nhân của mình, đang dần tự khẳng định mình đế trả lòi cho những câu hòi đó
Tuy nhiên tự đánh giá hay sự tự khẳng định mình của các em không chỉ do các em tự đánh giá về bản thân mà còn là những quy chiếu đánh giá của ngưòi khác (cha mẹ, thầy cô, bạn bè ) về mình Một trong những yếu tô' có thể ảnh hưởng đến tự đánh giá của trẻ đó chính là cách cha mẹ đánh giá về trẻ hay kiểu/ phong cách giáo dục của cha mẹ Tương ứng vói mỗi phong cách giáo dục của cha mẹ như: cha mẹ độc đoán; cha mẹ bò mặc; cha mẹ nuông chiều hay cha mẹ dân chủ sẽ dẫn đên những đặc điếm tính cách, hành vi tương ứng ảnh hưởng đến tự đánh giá bản thân ở trẻ
Trong nghiên cứu này, chúng tôi đưa ra hai giả thuyết: 1 Phong cách ứng xử của cha mẹ vói học sinh trường Trung học cơ sờ Phừng Hưng chủ yếu là phong cách ứng xử theo hưóng độc đoán 2 Mô'i tương quan giữa các phong cách ứng xử của cha mẹ với tự đánh giá là tương quan chặt chẽ Thể hiện ở phong cách ứng xử của cha mẹ theo hương độc đoán thì con cái quan tâm nhiều hơn tới cái Tôi gia đình, cái Tôi học đường và cái Tôi thể chất
2 Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Phong cách giáo dục của cha mẹ là thuật ngữ chỉ hành vi và chiến lược được sử dụng bởi các bậc cha mẹ để kiểm soát và xã hội hóa con cái của họ (Lightíoot, Cole & Cole, 2009)
Năm 1971, Baumrind tiến hành một nghiên cứu bao gổm các cuộc phòng vấn và quan sát vói cha mẹ và trẻ em Bà đưa ra ba kiêu phong cách
giáo dục của cha mẹ dựa trên hai chiều cạnh: Yêu cầu (idemnnding) (kiểm
Trang 3Mối quan hệ giữa phong cá ch giáo d ụ c củ a cha m ẹ và tự
soát, giám sát, nhu cầu trưởng thành) và đáp ứng (respnsiveness) (âín áp,
chấp nhận, tham gia) Trong đó, phong cách dân chủ/ thẩm quyền là đáp ứng cao và yêu cầu cao; phong cách độc đoán là đáp ứng thâp và yêu cầu cao và phong cách nuông chiều là đáp ứng cao và yêu cầu thấp
Năm 1983, Maccoby & Martin đã dựa trên nhừng nghiên cứu của Baumrind để đưa ra thêm một kiểu phong cách giáo dục thứ tư của cha
mẹ Đó là phong cách giáo dục bỏ mặc, nghĩa là đáp ứng thâp và yêu cầu thấp Trong nghiên cứu này, chúng tôi sử dụng cách phân chia
4 kiểu phong cách giáo dục của cha mẹ theo Maccoby & Martin
Khái niệm tự đánh giá được nhiều tác giả nói tói như: Beauregard, Bouffard, & Duclos, 2000; Coopersmith, 1984; De Léonardis & Prêteur, 2007; Harter, 1982; Rosenberg, 1965 ; Toczek & Martìnot, 2004) Theo Coopersmith (1967) "tự đánh giá là sự phán xét của cá nhân được thể hiện trong thái độ của họ vói những người khác thông qua giao tiếp bằng lời nói và hành vi biểu cảm khác" Quan điểm của Susan Harter (1982) cho rằng "tự đánh giá là sự đánh giá tổng thể về giá trị bản thân vói tư cách là con người" Beauregard et al (2000) đề cập đến "tự đánh giá là nhận thức về giá trị cá nhân có thể được công nhận Nó được biểu hiện bằng một tập hợp các thái độ và niềm tin cho phép chúng ta đô'i mặt với thế giói và những khó khăn của cuộc sông" Theo Toczek & Martìnot (2004), tự đánh giá là "giá trị con người đổng ý, nếu họ thích hoặc không thích, chấp thuận hoặc không châp thuận" Như vậy, chúng ta có thể thây nhửng gì phổ biến trong hầu hết các định nghĩa này là tự đánh giá có liên quan đến cảm xúc hay kinh nghiệm của cá nhân
Nghiên cứu về các khía cạnh của tự đánh giá, tác giả Coopersmith (1967) và Rosenberg (1979) xem tự đánh giá ở khía cạnh tổng thể thái
độ (hoặc tích cực hoặc tiêu cực) mà chúng ta có về chính mình Theo Susan Harter (1982), bà nghiên cứu tự đánh giá/ tự nhận thức dành cho thanh thiêu niên ở 9 khía cạnh cái tôi: 1 Khả năng học tập (trường học),
2 Khả năng công việc, 3 Khả năng thể thao, 4 Hình thức thể lực, 5 Sự chấp nhận xã hội của các bạn cùng lứa, 6 Môì quan hệ bạn thân, 7 Tinh yêu, 8 Môi quan hệ với cha mẹ và 9 Đạo đức Nhóm tác giả Florence Soldes Ader, Gvvenaelly, Nathalie Oubrayrie và Claire Mottay (1994,
Trang 4N CS.ThS N guyễn Thị A nh T hư - CN V ương Thị Tuyến
1998) thuộc Khoa Tâm lý học Trường Đại học Toulouse xây dựng thang
đo tự đánh giá ETES (Echel de Toulousaine Estime de Soi) ở 5 khía cạnh: 1 Cái tôi cảm xúc, 2 Cái tôi xã hội, 3 Cái tôi học đường, 4 Cái tôi thế chất và 5 Cái tôi tương lai
Trong nghiên cứu này, chúng tôi đưa ra khái niệm tự đánh giá là một hình thức phát triển cao của tự ý thức trong quá trình hoạt động và giao tiếp của con người vói những ngươi khác, là đánh giá tống thể của
cá nhân về các giá trị của bản thân qua các mặt thể chất, gia đình, học tập, xã hội, cảm xúc và định hương tương lai
3 Phương pháp nghiên cứu
Để làm sáng tỏ mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ
và tự đánh giá của học sinh THCS, chúng tôi tiên hành nghiên cứu trên
224 học sinh khôi lóp 6 và khôi lớp 9 thuộc Trường THCS Phùng Hưng
- huyện Khoái Châu - tỉnh Hưng Yên thông qua phương pháp điều tra bằng bảng hỏi và phòng vấn sâu
Bảng hỏi được thiết kế thành hai phần: Phần 1 gồm 4 tiểu thang đo gồm 32 mệnh đề về 4 phong cách giáo dục (phong cách giáo dục độc đoán, phong cách giáo dục dân chủ, phong cách giáo dục nuông chiều
và phong cách giáo dục bỏ mặc)
Học sinh sẽ đánh giá về phong cách giáo dục của cha mẹ vơi thang đo
5 mức độ: (1) = hoàn tơàn không đổng ý, (2) = không đổng ý một phần, (3) = bình thường, (4) = đổng ý một phẩn và (5) = hoàn toàn đồng ý Tiểu thang đo về phong cách giáo dục dân chủ/ thẩm quyền (gồm
8 mệnh đề): miêu tả cách ứng xử tích cực của cha mẹ vói con trẻ: cha mẹ
n ói v ó i em v ề k ế h o ạ ch của gia đ ìn h và lắng nghe ý kiên củ a em , bô' m ẹ quan tâm đến suy nghĩ, mong muốn của em, đôì xử vói em một cách dịu dàng, cho em biết là bô' mẹ yêu thương em Họ có xu hướng nói chuyện về các vấn để vói con cái một cách hỗ trợ, hơn là trừng phạt như vói cha mẹ có phong cách giáo dục độc đoán
Tiểu thang đo v ề p h o n g cá ch giáo dục độc đ oán (gồm 8 m ệnh đề):
m ô tả v ể cha m ẹ có xu h ư ớ n g n g h iê m k h ắc và đòi h ỏi k h ắt khe, ít n h ạy cảm vái con và có cả sự trừng phạt
Trang 5Mối quan hệ giữa ph on g cá ch giáo dục của cha m ẹ và tự
Tiểu thang đo phong cách giáo dục nuông chiều (gồm 8 mệnh để):
mô tả về các cha mẹ có sự đáp ứng nhiều và đòi hỏi ít ở con, không kỷ luật con, thường hay bênh vực con
Tiểu thang đo phong cách giáo dục bỏ mặc (gổm 8 mệnh đề): mô tả phong cách ứng xử của cha mẹ theo hướng thờ ơ, không quan tâm đến trẻ như: bố mẹ em rất bận nên không có thời gian quan tâm đến em, bố
mẹ em không biết em thích gì, mong muôn gì, bô' mẹ thường than phiền
về em và cho rằng em là gánh nặng của bô' m ẹ
Phần 2 là thang đo về tự đánh giá, chúng tôi dựa vào thang đo của tác giả Đặng Hoàng Minh (2006) đã thích ứng thang đo ETES của các tác giả người Pháp (thuộc Trường Đại học Toulouse) trên học sinh Việt Nam Tác giả đã đưa thêm một tiểu thang đo về cái tôi gia đình ngoài 5 tiểu thang đo ban đẩu của thang ETES Thang đo này gồm 6 tiểu thang
đo về 6 lĩnh vực của tự đánh giá (cái tôi thể chất, cái tôi gia đình, cái tôi
xã hội, cái tôi học đường, cái tôi cảm xúc và cái tôi tương lai)
Học sinh sẽ tự đánh giá về 6 lĩnh vực trên cũng với thang đo 5 mức độ: (1) = hoàn toàn không đồng ý, (2) = không đổng ý một phầru, (3) - bình thường, (4) = đổng ý một phần và (5) = hoàn toàn đồng ý
Tiểu thang đo cái Tôi thể châ't (gồm 10 mệnh để): Các câu trong tiểu thang đo này liên quan đến thể châ't của trẻ (ví dụ: tôi tự htào về ngoại hình của tôi, tôi cho rằng tôi có một cơ thể cân đổi, tôi nghã rằng quan trọng là phải sạch sẽ và chinh tề, tôi có năng lực thể chất điể chơi thể thao, tôi thây mình thật xấu x í
Tiểu thang đo cái Tôi gia đình (gổm 10 mệnh để): Những câu trong tiểu thang đo này liên quan đến gia đình của trẻ (ví dụ: tôi có mộtt vị trí quan trọng trong gia đình, nhìn chung khi nói chuyện với bô' mẹ họ đều hiểu tôi, tôi thường xuyên bị chê trách trong khi tôi không đáng bị như thế, tôi thường cảm thấy mình là người thừa trong gia đình )
Tiểu thang đo cái Tôi xã hội (gồm 12 mệnh đề): Những câu trong tiểu thang đo này liên quan đến môì quan hệ xã hội của trẻ (ví dụ: tôi luôn sát cánh bên các bạn cúa tôi, tôi thích làm người khác cười, những người khác nghĩ rằng tôi có ý tưởng khác mọi người, tôi thích làm mọi thứ theo nhóm, người ta chán nản cùng tôi )
Trang 6N CS.ThS N guyễn Thị A nh T h ư - CN Vương Thị Tuyến
Tiểu thang đo cái Tôi học đường (gổm 12 mệnh để): Các câu trên
có liên quan đến việc tự đánh giá của trẻ trong vâh đề học tập (ví dụ: ở lớp, tôi hiểu bài rất nhanh, ở trường tôi muôn được thầy cô giáo hỏi bài nhiều, kết quả học tập kém ở trường dễ dàng làm tôi chán nản, tôi học không tô't vì tôi không chăm chỉ, )
Tiểu thang đo cái Tôi cảm xúc (gổm 12 mệnh đề): Những câu trong tiểu thang đo này liên quan đến mặt cảm xúc của trẻ (ví dụ: ngay cả khi tôi muốn khóc thì tôi vẫn biết cách kìm nén cảm xúc, tôi không sợ phải làm việc khó, tôi dễ dàng khóc khi người khác khóc, tôi dễ phật ý nếu người khác không đổng tình với tôi )■
Tiêu thang đo cái Tôi tương lai (gồm 10 mệnh đề): Các câu trên liên quan đến tự đánh giá của trẻ ở tương lai (ví dụ: sau này tôi nghĩ tôi sẽ rất khỏe mạnh, tôi nghĩ sau này tôi sẽ là một người bạn tốt, tôi nghĩ n rằng, trong tương lai các con tôi sẽ tự hào về tôi, tôi nghĩ rằng sau này nếu tôi ô'm thì tôi sẽ không được hưởng thụ gì hê't
i Kết quả nghiên cứu
1.1 Thực trạng phong cách g iáo dục của cha mẹ học sinh trường THCS Phùng Hung
Đê’ tìm hiểu thực trạng về phong cách giáo dục của cha mẹ, chúng :ôi đưa ra bảng hỏi để học sinh đánh giá về cách ứng xử/ giáo dục của :ha mẹ Kết quả thu được thể hiện trong biểu đổ 1 dưới đây:
Biểu đồ 1: Các phong cách giáo dục của cha mẹ học sinh
Trường THCS Phùng Hưng
'hùng Hưng đánh giá như sau:
Trang 7Mối quan hệ giữa phong cá ch giáo dục của cha m ẹ và tự
Phong cách giáo dục của cha mẹ theo hướng dân chủ là ưu thê' - ở
mức độ cao nhất (ĐTB = 3.59) Cha mẹ nuôi dạy con theo phong cách dân chủ thường thiết lập những quy tắc và hướng dẫn con của họ tuân theo Cha mẹ dân chủ đáp ứng cho con của họ và sẵn sàng lắng nghe con trẻ hỏi Khi trẻ em không đáp ứng được sự mong đợi, cha mẹ dần chủ tha thứ và chăm sóc con hơn là trừng phạt Baumrind (1960) cho rằng: "Cha mẹ theo dõi và chia sẻ rõ ràng cho hành vi của con em mình Cha mẹ quyết đoán nhưng không xâm nhập hay hạn chế con trẻ Phương pháp dạy con là hỗ trợ chứ không phải là trừng phạt Họ muôn con của họ quyết đoán, có trách nhiệm với xã hội, trách nhiệm vói bản thân và hợp tác" Họ thường: "Nói về kế hoạch của gia đình và lắng nghe ý kiến của em", "Khi giao cho em việc gì bố mẹ tín rằng em sẽ làm tốt", "Quan tâm đến những suy nghĩ, hành động của em, muôh em nói
ra những gì em đã suy nghĩ", "Cho em biết bố mẹ yêu em"
Tiếp theo là phong cách giáo dục của cha mẹ theo hướng độc đoán (ĐTB = 2.85) và nuông chiều (ĐTB = 2.63) Cha mẹ nuôi dạy con theo
phong cách độc đoán thường yêu cầu trẻ phải thực hiện nghiêm khắc theo những nguyên tắc của cha mẹ đưa ra Nêu trẻ không tuân thủ thì
bị trừng phạt: "đánh phạt nặng khi em mắc lỗi", "nhất định bắt em phải làm đúng mệnh lệnh của bô' mẹ", "khi giao việc cho em bố mẹ luôn kiểm tra xem em làm đúng hay chưa: "Bô' mẹ em cứ đứng đằng sau nhìn xem em làm như thế nào, em chưa kịp làm thì bố mẹ đã bảo
"không được" rồi mắng em là "đồ ngu" Trong khi em thây làm theo cách của em thì dễ dàng với em hơn" (N.T.T lớp 6A)
Cha mẹ độc đoán không giải thích lý do đằng sau nhũng sự trừng phạt hay quy tắc mà họ đề ra với con trẻ Phụ huynh có nhu cẩu cao nhưng những nhu cầu ây không thực sự đáp ứng những mong muôn của con trẻ Theo Baumrind những cha mẹ độc đoán muôn con tr ẻ vâng lời, phục tùng, định hướng cho trẻ các việc và mong muôn con tuiân thủ
mà không cẩn giái thích gi
Còn cha mẹ nuôi dạy con theo phong cách nuông chiều thì thiường ít
ki luật con vì họ đặt kì vọng thâ'p vào con và ít kiểm soát trẻ Baumriind cho rằng cha mẹ đáp úng nhu cẩu của con, cha mẹ cho trẻ tự’ điều chinh và
Trang 8N CS.ThS N guyễn Thị A nh Thư - CN Vương Thị Tuyến
tránh đổỉ đầu Kiểu giao tiếp của cha mẹ với con giông như những người bạn han là bậc phụ huynh, Những cha mẹ kiểu này thường: "bô' mẹ mua cho em bâ't cứ thứ gì em thích", '"bố mẹ bênh vực em khi em có lỗi vói người khác", "bô' mẹ nói chuyện vơi em giông những người bạn nói
chuyện với nhau" và "bố mẹ gọi em là "cục cưng", "hoàng tử", "công
chúa" của bô'mẹ"
Phong cách giáo dục của cha mẹ theo hướng bỏ mặc (ĐTB = 2.02) ở mức độ thấp nhẵĩ - hiếm khi xảy ra Cha mẹ bỏ mặc đến con thường
không đáp ứng những nhu cẩu cơ bản của trẻ, hoặc đáp ứng ở mức độ thấp và ít giao tiếp vơi con Một sô' trường hợp thì từ chốỉ hoặc bỏ mặc nhu cầu của con Ví dụ như các em đánh giá cha mẹ thường cho rằng những đứa trẻ khác luôn tốt hơn con mình: "Mẹ vẫn thường nói với em
là đổ "nặng nợ", lúc nào mẹ củng gắt gỏng và hễ có ai là mẹ lại nói chuyện vói người ta em thế này thế khác" (N.H.Gi lóp 9C) Hay cha mẹ râ't bận, không có thời gian quan tâm đến con, không biết con thích gì, muốn gì, em B.Đ.Kh lớp 6D chia sẻ: “Bô' mẹ em đi làm lò gạch xa lắm,
em ở nhà vói bà Thỉnh thoảng bố mẹ em về đưa tiền cho bà rồi lại đi, nên bô' mẹ chẳng biết em thích gì đâu, bô' mẹ cũng có nhắc là phải ngoan, nghe lời bà Nhiều lúc em cũng chán"
Tuy nhiên, qua kết quả nghiên cứu, chúng tôi thây rằng đa sô' các bậc cha mẹ áp dụng đổng thời các phong cách ứng xử vói con trẻ Các phong cách giáo dục này không hoàn toàn loại trừ nhau, chỉ là do cách ứng xử của cha mẹ đô'i với con sẽ khiến các em đánh giá phong cách giáo dục nào chiêm un thế ở cha mẹ mình
Như vậy, học sinh trường THCS Phùng Hưng đánh giá phong cách giáo dục của cha mẹ theo hưóng dân chủ ở mức độ cao nhẩt Điều này trái ngược vói giả thuyết ban đẩu chúng tôi đưa ra: Phong cách ứng xử của cha mẹ với học sinh trường Trung học cơ sở Phùng Hưng chủ yêu
là phong cách ứng xử theo hưóng độc đoán
2 Thực trạng tự đánh giá (TĐG) của học sinh Trường THCS Phùng Hưng Nghiên cứu tự đánh giá của học sinh Trường Trung học cơ sở Phùng Hưng, chúng tôi nghiên cứu trên 6 khía cạnh: cái Tôi gia đình,
Trang 9Mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ và tự
cái Tôi xã hội, cái Tôi thể chât, cái Tôi học đường, cái Tôi cảm xúc và cái Tôi tương lai Kết quả nghiên cứu được thể hiện ở biểu đồ 2 dưới đây:
Biểu đồ 2: Thực trạng TĐG chung trên 6 lĩnh vực của HS
Trường THCS Phùng Hưng
Số liệu từ biểu đô' 2 cho thây học sinh Trường THCS Phùng Hung
tự đánh giá ở mức độ phù hợp Tuy nhiên, khi xem xét 6 khía cạnh của
tự đánh giá, học sinh tự đánh giá ở những khía cạnh khác nhau với điểm chênh lệch nhau trong mức độ' phù hợp Trong đó, cái Tôi ttưong lai được các em đánh giá cao nhất (ĐTB = 3.17), thứ hai là cái Tôii cảm xúc (ĐTB = 3.12), thứ ba là cái Tôi xã hội (ĐTB = 3.09), thứ tư là cái Tôi học đường (ĐTB = 2.97), thứ năm là cái Tôi thể châ't (ĐTB = 2.94) và thấp nhất là cái Tôi gia đình (ĐTB = 2.91)
Kết quả trên hoàn toàn phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi củ.a học sinh THCS Các em tự đánh giá cao về cái Tôi tương lai, cái Tôi cảm X.ÚC và cái Tôi xã hội vì lứa tuổi này các em có sự thay đổi về vị thê' vai trò toong các mối quan hệ vói cha mẹ, thầy cô, bạn bè và chính bản thân mình (Ở lứa tuổi này, tư duy trừu tượng phát triển giúp các em có khả năng tướng tượng về những điều chưa xảy ra, không chi vậy các em còn tưởng tarợng minh trong vai những con người lý tưởng và khi trong vai những con người tưởng tượng, các em sẽ nghĩ về những điều mình muốn làmi Đôi
Trang 10NCS.ThS Nguyễn Thị Anh Thư - CN Vương Thị Tuyến
khi nhửng nhu cầu, mong muôn không được đáp ứng trong hiện tại sẽ được các em gửi gắm vào những dự định tương lai Từ đó mà các em TĐG cao định hướng tương lai Đây củng là giai đoạn mà các em đang tìm "bản sắc" cho mình để trả lời cho các câu hỏi: "Tôi là ai?", 'Tôi là người như thế nào", "Tôi có vai trò'gì?", 'Tôi có vị trí nào?" chính vì vậy mà cái Tôi cảm xúc và cái Tôi xã hội được đánh giá cao và chi phôi các em Ngược lại, cái Tôi gia đình được các em đánh giá thấp nhất vì các môi quan hệ và hoạt động chủ đạo của lứa tuổi này là học tập và giao tiếp với nhóm bạn
3 Mối quan hệ giữa phong cách giáo dục của cha mẹ và tự đánh giá của HS
Đê’ làm rõ câu hỏi: Liệu rằng có môi tương quan giữa các phong cách giáo dục của cha mẹ với tự đánh giá của học sinh không? Kết quả điều tra được tổng kết ở bảng 3 dưới đây:
Bảng 3 : M ôĩ quan hệ giữa các phong cách giáo dục của cha mẹ với tự đánh giá
của học sinh trường Trung học cơ sờ Phùng Hưng
cách giáo dục
Tự đánh
Độc đoán Dân chủ Nuôn 5 chiều Bỏ mặc
1 Cái Tôi gia đình 0.22 0.00 0.16 0.02 0.15 0.03 0.23 0.00
2 Cái Tôi xã hội 0.32 0.00 0.02 0.80 0.11 0.12 0.35 0.00
3 Cái Tôi thế chất 0.25 0.00 0.14 0.04 0.21 0.00 0.25 0.00
4 Cái Tôi học đường 0.29 0.00 0.15 0.02 0.23 0.00 0.37 0.00
5 Cái Tôi cảm xúc 0.31 0.00 • 0.00 0.99 0.50 0.49 0.28 0.00
6 Cái Tôi tương lai 0.31 0.00 0.12 0.88 0.53 0.43 0.25 0.00 Như vậy, giữa các phong cách giáo dục của cha mẹ vói tự đánh giá của học sinh Trường Trung học cơ sờ Phùng Hưng trên 6 khía cạnh tự đánh giá có môì tương quan với nhau Cụ thể như sau:
Phong cách giáo dục của cha mẹ theo hướng độc đoán có môi tương quan thuận với cả 6 lĩnh vực của tự đánh giá: tương quan vói cái Tôi gia đình (r = 0.22, p = 0.00), tương quan vói cái Tôi thể chất (r = 0.25, p = 0.00), tương quan với cái Tôi học đường