Luận văn thạc sĩ quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện yên lạc, tỉnh vĩnh phúc

Nguồn tài chính của các đơn vị sự nghiệp có thu không chỉ do ngân sách nhà nước cấp mà từng đơn vị đều khai thác thêm các nguồn thu từ hoạt động cung ứng dịch vụ không chỉ là nguồn bổ su

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP

CÓ THU CỦA HUYỆN YÊN LẠC, TỈNH VĨNH PHÚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Hà Nội – 2020

QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP

CÓ THU CỦA HUYỆN YÊN LẠC, TỈNH VĨNH PHÚC

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề tài “Quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc tỉnh Vĩnh Phúc ” là công trình nghiên cứu độc lập, số liệu

và kết quả nghiên cứu trong công trình nghiên cứu này là độc lập và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào Việc sử dụng các nội dung trích dẫn

và tài liệu, sách báo tham khảo của người khác đảm bảo đúng quy định

Tác giải luận văn

Trần Thị Thuyết

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành chương trình đào tạo cao học ngành Quản lý kinh tế ngoài

sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự quan tâm tạo điều kiện của cơ quan nơi công tác; sự ủng hộ, giúp đỡ tận tình của các thày cô khoa Kinh tế chính trị, trường Đại học Kinh tế - ĐHQG Hà Nội; giảng viên hướng dẫn tôi

Tôi xin cảm Ban Giám hiệu nhà trường; thầy, cô khoa Kinh tế chính trị; phòng Đào tạo trường Đại học Kinh tế - ĐHQG Hà Nội đã tạo điều kiện, giúp đỡ

và tận tình truyền đạt kiến thức cho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn thạc sĩ của mình

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS Nguyễn Mạnh Hùng đã tận tình hướng dẫn giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn thạc sĩ của mình

Tôi xin chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo UBND huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc; Lãnh đạo, cán bộ Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Yên Lạc, các phòng ban liên quan đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và thu thập số liệu để nghiên cứu và hoàn thành luận văn thạc sĩ

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã quan tâm, giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn của mình

Tác giả luận văn

Trần Thị Thuyết

MỤC LỤC

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC BẢNG BIỂU ii

DANH MỤC CÁC HÌNH iii

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH Ở CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP 4

CÓ THU CẤP HUYỆN 4

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 4

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý tài chính ở các đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện 7

1.2.1 Một số khái niệm cơ bản 7

1.2.2 Quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện 16

1.2.3 Nội dung quản lý tài chính các đơn vị có thu huyện Yên Lạc, Tỉnh Vĩnh Phúc 20

1.3 Kinh nghiệm quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu ở một số địa phương và bài học đối với huyện Yên lạc, tỉnh Vĩnh Phúc 35

1.3.1 Kinh nghiệm của một số địa phương 35

1.3.2 Bài học kinh nghiệm rút ra cho huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh phúc 37

Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 40

2.1 Phương pháp thu thập thông tin 40

2.1.1 Thu thập thông tin thứ cấp 40

2.1.1 Thu thập thông tin sơ cấp 40

2.2.2 Phương pháp thống kê, mô tả 42

2.2.3 Phương pháp thống kê so sánh 42

Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU HUYỆN YÊN LẠC, TỈNH VĨNH PHÚC 43

3.1 Tổng quan tình hình huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc 43

3.1.1 Vị trí địa lý 43 3.1.2 Tình hình kinh tế - xã hội huyện Yên Lạc, Tỉnh Vĩnh Phúc 43 3.1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc 50 3.1.4 Bộ máy quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện 52 3.2 Thực trạng quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc 55 3.2.2 Lập dự toán 55 3.2.2 Tổ chức thực hiện dự toán 59 3.2.3 Kiểm tra, giám sát quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc 66 3.2.3.Thanh tra, kiểm tra quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc 70 3.3 Đánh giá thực trạng quản lý tài chính của các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, Tỉnh Vĩnh Phúc 73 3.3.1 Những kết quả đạt được 73 3.3.2 Hạn chế và nguyên nhân 76 Chương 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÓ THU HUYỆN YÊN LẠC, 80 TỈNH VĨNH PHÚC 80 4.1 Định hướng và mục tiêu hoàn thiện quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc 80 4.1.1 Định hướng 80 4.1.2 Mục tiêu 80 4.2 Một số giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc 81 4.2.1 Giải pháp hoàn thiện lập dự toán thu, chi 81 4.2.2 Hoàn thiện quy định về quản lý nguồn thu 82

4.2.3 Tăng cường công tác quản lý chi theo hướng công khai, minh bạch, nâng cao trách nhiệm giải trình 84 4.2.4 Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát về công tác quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp 85 4.2.5 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý tài chính ở Huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc 86 KẾT LUẬN 87 DANH MỤC TÀI LIÊỆU THAM KHẢO 88 PHỤ LỤC

3 CCTL Cải cách tiền lương

4 CNH-HĐH Công nghiệp hóa-Hiện đại hóa

7 ĐHQGHN Đại học Quốc gia Hà Nội

ii

DANH MỤC BẢNG BIỂU

1 Bảng 2.1 Thu thập thông tin sơ cấp từ các đơn vị 41

2 Bảng 3.1 Tốc độ tăng trưởng kinh tế qua các năm 45

3 Bảng 3.2 Kết quả công tác y tế huyện Yên Lạc 46

4 Bảng 3.3 Số trường lớp, học sinh và giáo viên huyên Yên

5 Bảng 3.4 Lao động và việc làm của huyện giai đoạn

6 Bảng 3.5 Dự toán nguồn thu hoạt động sự nghiệp của huyện

58

5 Bảng 3.8 Tổng hợp khảo sát ý kiến về công tác lập dự toán 58

6 Bảng 3.9 Tổng nguồn thu hoạt động sự nghiệp của huyện Yên

7 Bảng 3.10 Tình hình thực hiện so với dự toán thu 62

8 Bảng 3.11 Tổng hợp ý kiến về công tác thực hiện dự toán thu 62

9 Bảng 3.12 Quyết toán chi thường xuyên từ Nguồn NSNN

10 Bảng 3.13 Quyết toán chi chi xây dựng cơ bản từ nguồn

11 Bảng 3.14 Tình hình thực hiên dự toán chi thường xuyên 64

12 Bảng 3.15 Tổng hợp ý kiến khảo sát về công tác quyết toán 65

13 Bảng 3.16 Số lượng cuộc thanh tra, kiểm tra và xửu lý vi

14 Bảng 3.17 Tổng hợp ý kiến khảo sát về công tác quyết toán 69

15 Bảng 3.18 Số lượng cuộc thanh tra, kiểm tra và xửu lý vi

16 Bảng 3.19 Tổng hợp ý kiến khảo sát về công tác quyết toán 72

iv

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Quản lý tài chính (QLTC) là một bộ phận của quản lý kinh tế xã hội và

là một bộ phận quản lý mang tính tổng hợp Quản lý tài chính được coi là hợp

lý, có hiệu quả nếu nó tạo ra được một cơ chế quản lý thích hợp, có tác động tích cực tới các quá trình phát triển kinh tế xã hội theo các phương hướng đã được hoạch định Việc quản lý, sử dụng nguồn tài chính ở các đơn vị sự nghiệp có thu có liên quan mật thiết đến hiệu quả kinh tế xã hội do đó phải có

sự quản lý, giám sát nhằm hạn chế, ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực, tham nhũng trong quá trình khai thác và sử dụng nguồn lực tài chính để từ đó nâng cao hiệu quả việc sử dụng các nguồn tài chính

QLTC các đơn vị sự nghiệp có thu là một bộ phận cấu thành trong hoạt động QLTC các đơn vị hành chính, tổ chức chính trị Trong các đơn vị sự nghiệp có thu, Nhà nước là chủ thể quản lý, đối tượng QLTC là các đơn vị sự nghiệp có thu Tài chính đơn vị sự nghiệp có thu bao gồm các hoạt động và quan hệ tài chính liên quan đến quản lý, điều hành của Nhà nước trong lĩnh vực sự nghiệp Nguồn tài chính của các đơn vị sự nghiệp có thu không chỉ do ngân sách nhà nước cấp mà từng đơn vị đều khai thác thêm các nguồn thu từ hoạt động cung ứng dịch vụ không chỉ là nguồn bổ sung mà còn chiếm tỷ trọng ngày càng cao trong tổng nguồn kinh phí của cả đơn vị

Công tác quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp có thu cũng có nhiều thay đổi Quốc hội đã ban hành luật Ngân sách Nhà nước, pháp lệnh thu phí,

lệ phí, Chính phủ và Bộ tài chính đã ban hành nhiều thông tư, nghị định hướng dẫn và bước đầu đã tạo ra được một số kết quả trong việc quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp có thu Trong đó nổi bật là thực hiện chế độ tự chủ tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp có thu theo quy định tại Nghị định 141/2016/NĐ-CP

2

ngày 10 tháng 10 năm 2016 của Chính phủ quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực sự nghiệp kinh tế và sự nghiệp khác

Các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc là một

bộ phận các đơn vị có thu trên toàn quốc, là những hoạt động có vị trí đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, đóng góp cho sự ổn định và phát triển lâu dài của đất nước Chính vì thế nhà nước rất quan tâm tạo cơ chế đầu tư, cung cấp nguồn vốn cho các lĩnh vực sự nghiệp như Giáo dục, Y tế, Văn hóa Trong những năm qua công tác quản lý tài chính các đơn vị nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc có nhiều cố gắng tuy nhiên còn một số hạn chế như: Văn bản pháp lý về quản lý tài chính còn bất cấp, thiếu đồng bộ; đội ngũ cán

bộ quản lý tài chính còn thiếuvề số lượng; kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm chưa bám sát nội dung, hoạt động kiểm tra còn chồng chéo… Xuất phát từ thực tiễn đặt ra phải tăng cường hoàn thiện quản lý tài chính tại các đơn vị sự

nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc tôi chọn đề tài “Quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc tỉnh Vĩnh Phúc” để

làm luận văn tốt nghiệp thạc sỹ của mình

2 Câu hỏi nghiên cứu

Giải pháp nào cần được thực hiện để hoàn thiện công quản lý lý tài

chính tại các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc?

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:

3.1 Mục đích:

Phân tích thực trạng quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc Từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc

3.2 Nhiệm vụ:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp có thu;

3

- Phân tích thực trạng công tác quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp

có thu của huyện Yên Lạc tỉnh Vĩnh Phúc;

- Đề xuất một số giải pháp để nâng cao công tác quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Đề tài trung nghiên cứu công tác quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp có thu do ngân sách nhà nước cấp của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc

Cụ thể đề tài tập trung nghiên cứu quản lý tài chính về y tế, giáo dục, văn hóa

– thể thao huyện Yên lạc, Tỉnh Vĩnh Phúc Chủ thể quản lý là UBND huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

+ Về không gian: Các đơn vị sự nghiệp của thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc

+ Về thời gian: từ năm 2017 đến năm 2019

+ Về nội dung nghiên cứu quản lý Các đơn vị sự nghiệp của thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc: Lập dự toán; Tổ chức thực hiện dự toán; Quyết toán tài chính; Kiểm tra, giám sát hoạt động quản lý tài chính

5 Kết cấu của luận văn:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, danh mục và tài liệu tham khảo, luận văn gồm 04 chương như sau:

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn

về quản lý tài chính ở các đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc

Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc tỉnh Vĩnh Phúc

4

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH Ở CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP

CÓ THU CẤP HUYỆN

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Quản lý tài chính là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất trong tất cả các đơn vị, tổ chức nói chung và tại các đơn vị sự nghiệp có thu nói riêng Trên thực tế chúng ta thấy không một đơn vị, tổ chức nào thành công nếu quá trình quản lý tài chính của một đơn vị đó không khoa học, quản lý tài chính yếu kém Trong thời gian qua, đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu được công

bố trong và ngoài nước liên quan đến lĩnh vực quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu, cụ thể:

Chử Thị Hải, 2012 đã nghiên cứu “Tự chủ tài chính đối với các đơn vị

sự nghiệp công lập” Tác giải đặt ra những cơ sở pháp lý của việc giao quyền

tự chủ, những kết quả đạt được cũng như những vướng mắc, tồn tại trong việc thực hiện quyền tự chủ của các đơn vị sự nghiệp có thu

Lê Thế Tuyên, 2018 nghiên cứu “Cơ chế quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp có thu” của tác giả Lê Thế Tuyên Tác giả nêu ra những kết quả đạt

được, cũng như nguyên nhân, tồn tại trong tiến trình đổi mới cơ chế quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp từ đó tác giả đưa ra tính cấp thiết cần phải nâng cao cơ chế quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp có thu nhằm đáp ứng kịp thời yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn kinh tế-xã hội đất nước

Trần Mạnh Hà, 2014 nghiên cứu “Quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp” Tác giả đã nêu một số kiến nghị cùng với sự phát triển của nền kinh

tế-xã hội, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách nhằm từng bước đổi mới

cơ chế hoạt động của các đơn vị sự nghiệp có thu Tuy nhiên, cơ chế quản lý

5

tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp có thu hiện nay vẫn còn nhiều bất cập, nhất là trong công tác quản lý tài chính Trong bối cảnh, yêu cầu về hoàn thiện công tác quản lý tài chính hiệu quả tại các đơn vị sự nghiệp có thu là rất cần thiết

Nguyễn Phú Giang, 2010 “Quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp và các vấn đề đặt ra hiện nay” tác giả nêu rõ việc quản lý, sử dụng nguồn tài

chính ở các đơn vị sự nghiệp có liên quan trực tiếp đến hiệu quả kinh tế xã hội

do đó phải có sự quản lý, giám sát, kiểm tra nhằm hạn chế, ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực, tham nhũng trong việc khai thác và sử dụng nguồn lực tài chính đồng thời nâng cao hiệu quả việc sử dụng các nguồn tài chính

Trần Hồng Hà, 2006 “Quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu tại tỉnh Bình Thuận” Luận văn hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về

quản lý tài chính ở đơn vị sự nghiệp có thu Làm rõ được thực trạng quản lý tài chính hiện đang áp dụng tại các đơn vị sự nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Thuận Chỉ ra được những thành tựu, hạn chế, và nguyên nhân của công tác quản lý tài chính hiện nay Đưa ra được các giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại các bệnh viện công lập trên địa bàn tỉnh Bình Thuận trong thời gian tới

Luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế “Đổi mới cơ chế quản lý tài chính ở đơn vị sự nghiệp có thu” (Đỗ Thị Mai Xuân, 2005) Luận văn đã nêu tổng

quan về đơn vị sự nghiệp có thu, những ưu nhược điểm của cơ chế quản lý tài chính của đơn vị sự nghiệp có thu trong nền kinh tế thị trường hiện nay Luận văn cũng đưa ra được các nội dung cần thiết đổi mới cơ chế quản lý tài chính

ở đơn vị sự nghiệp có thu

Luận văn thạc sỹ kinh tế: “Quản lý tài chính tại Trường Trung cấp Kinh tế Quảng Ninh” (Hoàng Thị Diệu Thúy, 2016 ) Luận văn đã chỉ ra được

cơ sở nghiên cứu thực trạng quản lý tài chính của trường, để đưa ra các giải

6

pháp nhằm tăng cường công tác quản lý tài chính của trường trung cấp kinh tế Quảng Ninh Thông qua việc phân tích, đánh giá thực trạng quản lý tài chính đối với đơn vị sự nghiệp có thu tại nhà trường nhằm rút ra những ưu, nhược điểm, nguyên nhân để làm cơ sở đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài chính của nhà trường

Luận văn thạc sỹ kinh tế: “Quản lý tài chính đối với các bệnh viện công lập trên địa bàn tỉnh Binh Bình” (Phạm Thị Thu Hà, 2014) Luận văn đã hệ

thống hóa được những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý tài chính ở đơn vị sự nghiệp có thu Phân tích, nghiên cứu chỉ ra được thực trạng quản lý tài chính hiện hành đang áp dụng tại các bệnh viện trên địa bàn tỉnh Ninh Bình Chỉ ra được những thành tựu, hạn chế, và nguyên nhân của công tác quản lý tài chính hiện nay.Đưa ra được các giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính tại các bệnh viện công lập trên địa bàn tỉnh Ninh Bình trong thời gian tới

Luận văn “Quản lý tài chính tại Trung tâm Thông tin thư viện Đại học Quốc gia” (Mai Thế Nhật Quỳnh, 2018) Luận văn đã Hệ thống hóa một

số vấn đề lý luận về quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập có thu Nghiên cứu kinh nghiệm thực tiễn về quản lý tài chính tại một số thư viện thuộc các trường đại học trong nước Phân tích và đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm Thông tin Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội dưới góc độ quản lý kinh tế giai đoạn 2014 – 2016 Từ đó rút ra được những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân tồn tại những hạn chế đó Đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý tài chính tại Trung tâm Thông tin Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội dưới góc độ quản lý kinh tế đến năm 2020 và những năm tiếp theo

Những công trình nghiên cứu trên đã cho chúng ta thấy được tầm quan trọng của công tác Quản lý tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp có thu, một cái nhìn tương đối toàn diện về tự chủ, tự chịu trách nhiệm về quản lý tài

7

chính các đơn vị sự nghiệp có thu của nước ta hiện nay Các công trình nghiên cứu trên đã đã nêu lên được cơ sở lý luận về đơn vị sự nghiệp có thu và đánh giá được thực trạng quản lý tài chính của các đơn vị sự nghiệp có thu, đưa ra được những giải pháp hoàn thiện, nâng cao cơ chế quản lý tài chính các đơn

vị sự nghiệp có thu Tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu một cách chuyên sâu, khái quát và có hệ thống về cơ chế quản lý tài chính tại các đơn vị

sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc trong giai đoạn hiện nay

Vì vậy, trên cơ sở kế thừa các công trình nghiên cứu, tôi chọn đề tài:

“Quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu tại huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc” để nghiên cứu, tổng hợp và tiếp tục chỉ ra những vấn đề hạn chế trong

quá trình quản lý thu, chi và đề xuất những giải pháp khắc phục các hạn chế đồng thời hoàn thiện công tác quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc

1.2 Cơ sở lý luận về quản lý tài chính ở các đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện

1.2.1 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1.1 Khái niệm về đơn vị sự nghiệp

Đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện là những đơn vị cung cấp dịch vụ công hoạt động trong các lĩnh vực Giáo dục, Y tế, Văn hóa thông tin thể thao, phát thanh truyền hình (Lê Chi Mai, 2011)

Hoạt động dạy học, khám chữa bệnh, biểu diễn nghệ thuật, thể dục thể thao là những hoạt động tạo ra và cung ứng các dịch vụ công Đối tượng phục

vụ của các hoạt động này là công chúng và các hoạt động này được gọi là hoạt động sản xuất kinh doanh cung ứng dịch vụ, đây chính là nhiệm vụ cơ bản của đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện

Đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện là đơn vị được cơ quan nhà nước (Ủy ban nhân dân huyện) có thẩm quyền quyết định thành lập, để thực hiện một số chức năng nhiệm vụ của huyện giao, trong đó chủ yếu là cung cấp các dịch vụ thiết yếu cho xã hội Trong quá trình hoạt động, đơn vị sự nghiệp có

8

thu được Nhà nước (Ủy ban nhân dân huyện) cho phép thu một số loại phí, lệ phí, được tiến hành hoạt động sản xuất cung ứng dịch vụ để bù đắp chi phí hoạt động, tăng thu nhập cho cán bộ, viên chức… (Lê Chi Mai, 2011)

Đơni vị i sự i nghiệp i có i thu i cấp i huyện i có i tư i cách i pháp i nhân, i có i con i dấu i và i tài i

khoảni riêng i Hoạt i động i củai đơn i vị i sự i nghiệpi cói thu i cấpi huyệni có i nhữngi điểm i

kháci với i cơ i quan i hành i chính i nhà i nước i Cơ i quan i hành i chính i thực i hiện i chức i năng i

quảni lý i Nhà i nước i của i mình, i cung i ứng i các i dịch i vụ i hành i chính i công (Lê Chi Mai, 2011).i

Đâyi là i trách i nhiệm i và i nghĩa i vụ i của i bộ i máy i Nhà i nước i với i nhân i dân i và i

chỉi cói Nhài nước i mớii cói đủi thẩmi quyềni thựci hiệni chứci năngi đó.i Nhài nướci

vớii tư i cách i là i một i tổ i chức i công i quyền i phải i có i nghĩa i vụ i cung i cấp i các i dịch i vụ i này i

choi nhân i dân, i còn i người i dân i có i nghĩa i vụ i đóng i góp i cho i Nhà i nước i dưới i hình i thức i

thuế;i Quan i hệ i trao i đổi i các i dịchi vụ i hànhi chính i côngi không i phản i ánhi quan i hệ i thị i

trườngi mộti cách i đầy i đủ:i người i sửi dụngi dịch i vụi có i thể i trả i một i phần i hoặc i không i

phảii trả i tiền i cho i việc i sử i dụng i dịch i vụ i đó i khi i hưởng i thụ i Trong i khi i đó, i do i dịch i vụ i

củai đơn i vị i sự i nghiệp i công i lập i cung i ứng i có i thể i có i sự i tham i gia i cạnh i tranh i của i khu i

vựci tư i nhân i nên i các i đơn i vị i này i được i phép i khai i thác i và i mở i rộng i nguồn i thu i từ i các i

hoạti động i sự i nghiệp i của i mình, i người i sử i dụng i dịch i vụ i có i thể i phải i chi i trả i cho i việc i

sửi dụng i dịch i vụ i nên i hình i thành i quan i hệ i mua i bán, i trao i đổi (Lê Chi Mai, 2011)

1.2.1.2 Phân loại đơn vị sự nghiệp có thu

Dựa vào các tiêu thức khác nhau đơn vị sự nghiệp có thu cũng được phân thành nhiều loại khác nhau:

* Căn cứ vào cấp quản lý đơn vị sự nghiệp gồm:

- Đơn vị sự nghiệp có thu ở quận, huyện như Trung tâm Văn hóa Thể thao huyện, Đài truyền thanh huyện, Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện, Trung tâm y tế huyện, các trường học do Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện quản lý, các Trường Trung học phổ thông do Sở Giáo dục tỉnh quản lý

- Đơn vị sự nghiệp văn hoá, thông tin: Các đơn vị nghệ thuật, bảo tàng,

cơ quan báo chí, thư viện, tạp chí…

- Đơn vị sự nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thể dục, thể thao: Trung tâm đào tạo vận động viên, báo thể thao …

- Đơn vị sự nghiệp khoa học công nghệ, môi trường

- Đơn vị sự có thu hoạt động trong lĩnh vực kinh tế: là các đơn vị sự nghiệp gắn liền với các hoạt động kinh tế của từng ngành, từng lĩnh vực kinh

tế như công nghiệp, địa chính, nông nghiệp…

- Đơn vị sự nghiệp có thu khác: sự nghiệp phát thanh truyền hình, sự nghiệp đảm bảo xã hội (Lê Thị Ngọc, 2012)

* Căn cứ vào nguồn thu của các đơn vị sự nghiệp

Các ĐVSN có thu cấp huyện được phân loại để thực hiện quyền tự chủ,

tự chịu trách nhiệm về tài chính như sau:

- Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên (gọi tắt là ĐVSN tự bảo đảm chi phí hoạt động): là đơn vị có mức tự đảm bảo chi hoạt động thường xuyên, NSNN không cấp kinh phí chi thường xuyên

- Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động thường xuyên, phần còn lại được ngân sách nhà nước cấp (gọi tắt là ĐVSN tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động);

10

- Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp thấp, ĐVSN không có nguồn thu, kinh phí hoạt động thường xuyên theo chức năng, nhiệm vụ do ngân sách nhà nước bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động (gọi tắt là ĐVSN do ngân sách nhà nước bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động) (Lê Thị Ngọc, 2012)

1.2.1.3 Vai trò của đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện

- Tác động đến lượng sản xuất và quan hệ sản xuất có tính quyết định đến năng suất lao động trên địa bàn huyện:

Hoạt động sự nghiệp có thu là hoạt động không trực tiếp tạo ra của cải vật chất, nhưng nó tác động mạnh mẽ đến lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, có tính quyết định đến năng suất lao động xã hội

Hoạt động của đơn vị hành chính sự nghiệp có thu là cung ứng các dịch vụ cho xã hội, đảm bảo các nhu cầu về các dịch vụ công cho xã hội; như lĩnh vực giáo dục trang bị kiến thức và kỹ năng cho công dân; còn lĩnh vực y tế thì đảm bảo cho người dân có sức khỏe tốt; còn lĩnh vực văn hóa, xã hội thì đảm bảo cho tinh thần cho người dân

- Góp phần quan trọng trong việc phát triển, nâng cao toàn diện đời sống kinh tế - xã hội của huyện:

Hoạt động của các đơn vị sự nghiệp có thu là góp phần quan trọng trong việc phát triển toàn diện đời sống kinh tế-xã hội của huyện (Nguyễn Tấn Bình, 2010)

Các đơn vị hoạt động sự nghiệp đáp ứng ngày càng cao nhu cầu của người dân là được cung ứng các dịch vụ công cả về số lượng, chất lượng và hiệu quả; chẳng hạn như các nhu cầu về học tập để nâng cao kiến thức, trình độ, nhu cầu được chăm sóc sức khỏe, thăm quan, du lịch…

- Tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất kinh doanh, cải thiện đời sống nhân dân trong địa bàn huyện:

Hoạt động sự nghiệp có thu cung cấp các dịch vụ công còn có vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất kinh doanh ,

11

làm cho đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện Hàng hóa, dịch vụ công

mà người dân được hưởng chính là tiêu chí đánh giá sự phát triển của mỗi quốc gia Do vậy, với hệ thống các dịch vụ công do các đơn vị sự nghiệp cung cấp ngày càng được nâng cao về chất lượng và cả về số lượng sẽ góp phần quan trọng trong việc nâng cao đời sống nhân dân, góp phần nâng cao ý thức cộng đồng xã hội của các tầng lớp dân cư, tác động tích cực tới quá trình tăng năng suất lao động, phát triển sản xuất kinh doanh

- Nâng cao ý thức cộng đồng xã hội của các tầng lớp nhân dân trên địa bàn huyện:

Góp phần thực hiện công bằng xã hội, nâng cao ý thức cộng đồng xã hội cho các tầng lớp nhân dân.Thông qua chi NSNN cho các hoạt động sự nghiệp, Chính phủ đã đảm bảo kinh phí cho các ngành, các lĩnh vực này có khản năng cung ứng hàng hóa, dịch vụ công đáp ứng cho nhu cầu xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho mọi thành viên trong xã hội, đặc biệt là các đối tượng chính sách được thu hưởng lợi ích của các hàng hóa, dịch vụ công cung ứng (Nguyễn Tấn Bình, 2010)

1.2.1.4 Nhiệm vụ của đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện

* Nhiệm vụ thu của đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện

Một là: Nguồn thu từ ngân sách nhà nước cấp huyện

Nguồn tài chính từ ngân sách nhà nước cấp cho các đơn vị sự nghiệp thường căn cứ vào định mức phân bổ ngân sách cho các lĩnh vực hoạt động sự nghiệp như Giáo dục, y tế, văn hóa các định mức này thường được xây dựng theo các tiêu chí khác nhau bao gồm kinh phí hoạt động thường xuyên, kinh phí hoạt động không thường xuyên, kinh phí thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học, hay thực hiện cấp vốn cho đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động sự nghiệp

Nguồn từ NSNN cấp tạo điều kiện khuyến khích sự đóng góp từ nhân dân, các thành phần kinh tế… tạo cơ sở vật chất cho các đơn vị sự nghiệp, thực hiện phương châm Nhà nước và nhân dân cùng chăm lo đến đời sống của nhân dân

12

Hệ thống trường học, bệnh viện công lập chiếm tỷ lệ lớn, việc phát triển các trường học mầm non bán công, dân lập, các phòng khám tư nhân chưa nhiều Lĩnh vực khoa học công nghệ thì phần lớn là các trung tâm, các tổ chức dịch vụ khoa học và công nghệ; phát thanh truyền hình, văn hóa đều là các đơn vị sự nghiệp có thu bên cạnh đó, quá trình xã hội hóa nhằm thu hút các nguồn lực khác cho các hoạt động sự nghiệp chưa được hoàn thiện và còn những bất cập nảy sinh trong quá trình thực hiện, nên đầu tư từ ngân sách nhà nước vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong các đơn vị sự nghiệp

Đầu tư từ NSNN cho các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực Giáo dục, y

tế, văn hóa bao gồm kinh phí hoạt động thường xuyên, kinh phí hoạt động không thường xuyên, kinh phí dự án, hay thực hiện mua sắm trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động sự nghiệp

Mỗii hoạt i độngi sựi nghiệp i đều i đãi được i xáci địnhi rõ i mụci tiêu i phát i triển i

vài đểi đạti đượci cáci mụci tiêui nàyi thìi nguồni tàii chínhi từi NSNNi giữi vaii tròi

quyếti định i i trên i nguyên i tắc i đảm i bảo i cho i các i hoạt i động i sự i nghiệp i ngày i càng i

cói chấti lượng,i đảm i bảoi quyền i lợi i cơ i bảni củai người i dân i góp i phầni thựci hiện i

côngi bằng i xã i hội (Nguyễn Tấn Bình, 2010)

Hai là: Nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp của đơn vị

Mỗii đơn i vị i sự i nghiệp i hoạt i động i trong i các i lĩnh i vực i khác i nhau i thì i sẽ i có i

cáci nguồn i thu i sự i nghiệp i được i quy i định i cụ i thể i cũng i khác i nhau i Các i đơn i vị i sự i

nghiệpi có i thui được i phép i tổ i chức i thui cáci nguồn i thui hợp i pháp i theoi quy i định i

củai Nhà i nước i như i thu i phí, i lệ i phí, i thu i từ i hoạt i động i sản i xuất i cung i ứng i dịch i vụ i

Đốii với i những i ngành i nghề i khác i nhau i có i những i nội i dung i thu, i mức i thu i và i chi i

phíi để i thu i khác i nhau i

Sối thu i về i từ i các i hoạt i động i sự i nghiệp i thường i được i dùng i để i bù i đắp i chi i

phí,i chi i cho i các i hoạt i động i thường i xuyên, i chi i cho i việc i mở i rộng i và i nâng i cao i chất i

lượngi cung i cấp i dịch i vụ i do i đơn i vị i cung i cấp i Nguồn i thu i từ i hoạt i động i sự i nghiệp i phụ i

13

thuộci vàoi giái dịchi vụi i đượci cungi cấp,i sối lượngi ngườii thami giai dịchi vụ i vài khải

năngi chi i trả i của i người i dân i Nếu i giá i dịch i vụ i thấp i sẽ i không i đủ i tái i tạo i lại i chi i phí i cần i

thiếti cho i các i đơn i vị i cung i cấp i dịch i vụ, i ngược i lại i nếu i giá i dịch i vụ i cao i sẽ i hạn i chế i số i

lượngi người i tham i gia i ivàoi các i dịch i vụ i do i đơn i vị i cung i ứng

Do hoạt động sự nghiệp có nhiều loại hình và các lĩnh vực khác nhau nên việc thu các loại phí này cũng khác nhau Vì vậy vấn đề đặt ra là phải đưa

ra được mức thu phù hợp để đảm bảo tính hài hòa mục tiêu bù đắp chi phí và phục vụ đông đảo các nhu cầu thiết yếu của quần chúng thì việc quản lý thu phí phải đáp ứng được nhứng yêu cầu nhất định sau:

+ Tất cả các khoản thu phí phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định phù hợp với từng điều kiện, từng địa phương căn cứ vào mức sống

và thu nhập của người dân

+ Ủy ban nhân dân huyện phải đưa ra khung phí, giá nhất định để các đơn vị sự nghiệp áp dụng vào thực tế và tình hình thực tế của đơn vị mình

- Nguồn khác:

Các đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện còn có thể huy động được nguồn lực để nâng cao chất lượng và hiệu quả dịch vụ như thông qua liên doanh, liên kết với các tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước; việc hợp tác với nước ngoài để nâng cao chất lượng và hiệu quả của các hoạt động, dịch vụ đang là xu thế phát triển mạnh điển hình trong lĩnh vực giáo dục, y tế…Hơn nữa việc hợp tác với các tổ chức, liên doanh liên kết để nâng cao chất lượng

và hiệu quả của các hoạt động sự nghiệp đang là xu thế mới để tạo thêm nguồn lực tài chính để đầu tư cho phát triển, điển hình là lĩnh vực sự nghiệp giáo dục và sự nghiệp y tế

Đơn vị sự nghiệp còn có thể huy động các nguồn thu từ sự đóng góp tự nguyện của người dân, các khoản tài trợ, viên trợ trong và ngoài nước, quà biếu tặng…

14

Các đơn vị sự nghiệp cũng có thể vay tín dụng hoặc quỹ hỗ trợ phát triển đầu tư mở rộng sản xuất và nâng cao chất lượng hoạt động sự nghiệp, tổ chức sản xuất cung ứng dịch vụ và tự chịu trách nhiệm đối với hoạt động của đơn vị mình theo quy định của Pháp luật (Nguyễn Tấn Bình, 2010)

* Nhiệm vụ chi của đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện:

Nhiệm vụ chi của các đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện là các khoản chi đã được quy định cụ thể phù hợp với từng loại hình, nhiệm vụ của từng từng đơn vị sự nghiệp để đơn vị đạt được mục tiêu đề ra

Một là: Căn cứ vào tình chất các khoản chi trong đơn vị sự nghiệp có thu, các khoản chi có thể được chi thành

- Chi hoạt động thường xuyên: là khoản chi theo chức năng, nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền giao từ nguồn NSNN cấp và chi từ nguồn thu sự nghiệp của đơn vị: như chi cho con người; chi mua sắm, sửa chữa; chi thuê mướn…

Các nội dung chi thường xuyên của đơn vị sự nghiệp có thu được chia thành:

+ Chii thanhi toáni cái nhân:i tiềni lương,i tiềni công,i cáci khoảni phụi cấpi

lương,i học i bổng i học i sinh i sinh i viên,i tiềni thưởng, i phúc i lợi i tập i thể, i các i khoảni

đóngi góp i và i các i khoản i thanh i toán i khác i cho i cá i nhân

+ Chii về i hàng i hóa, i dịch i vụ: i Chi i mua i hàng i hóa, i vật i tư i dùng i cho i chuyên i

môni của i từng i ngành; i trang i thiết i bị i kỹ i thuật i chuyên i dụng; i chi i mua i in i ấn i phô i

tôi tài i liệu i chi i dùng i cho i chuyên i môni của i từng i ngành; i đồng i phục, i trang i phục,i

bảoi hộ i lao i động; i chế i độ i dùng i cho i công i tác i chuyên i môn i của i ngành

+ Cáci khoản i chi i thường i xuyên i khác

+ Cáci khoản i chi i phục i vụ i cho i công i tác i thu i phí, i lệ i phí i theo i quy i định

- Chi hoạt động không thường xuyên: như chi thực hiện các nhiệm vụ khác, nhiệm vụ đột xuất được cấp có thẩm quyền giao; chi thực hiện tinh

+ Chi thực hiện chương trình đào tạo bồi dưỡng cán bộ, viên chức

+ Chi thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ

+ Chi thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

+ Chi thực hiện các nhiệm vụ đột xuất được cấp có thẩm quyền giao + Chi thực hiện các nhiệm vụ do Nhà nước đặt hàng theo khung giá do Nhà nước quy định

+ Chi thực hiện tinh giảm biên chế theo chế độ do Nhà nước quy định + Chi đầu tư xây dựng cơ bản theo các dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt

+ Chi mua sắm trang thiết bị, sửa chữa lớn tài sản cố định

+ Các khoản chi khác theo quy định (Nguyễn Tấn Bình, 2010)

Hai là: Căn cứ vào cơ chế quản lý, các khoản chi trong đơn vị sự nghiệp có thu được chia thành

- Các khoản chi thực hiện cơ chế tự chủ gồm các khoản chi đơn vị được toàn quyền chủ động bố trí sử dụng sao cho có hiệu quả, tiết kiệm

- Các khoản chi không thực hiện chế độ tự chủ gồm các khoản chi phải thực hiện theo chế độ quy định của Nhà nước với các khoản chi theo thỏa thuận của Nhà tài chợ (Nguyễn Tấn Bình, 2010)

Ba là: Căn cứ vào nội dung chi, các khoản chi trong đơn vị sự nghiệp có thu:

- Nhóm 1 - Chi thanh toán cho cá nhân: Tiền lương; tiền công trả cho lao động thường xuyên theo hợp đồng; phụ cấp lương; học bổng học sinh, sinh viên; tiền thưởng; phúc lợi tập thể; các khoản đóng góp; các khoản thanh

16

toán cho cá nhân;

- Nhóm 2 - Chi phí nghiệp vụ chuyên môn: Thanh toán dịch vụ công cộng; vật tư văn phòng; thông tin, tuyên truyền, liên lạc; hội nghị; công tác phí; chi phí thuê mướn; chi đoàn ra; chi đoàn vào; sửa chữa tài sản phục vụ công tác chuyên môn và duy tu, bảo dưỡng các công trình cơ sở hạ tầng từ kinh phí thường xuyên; chi phí nghiệp vụ chuyên môn của từng ngành;

- Nhóm 3 - Chi mua sắm, sửa chữa: Mua, đầu tư tài sản vô hình; mua sắm tài sản dùng cho công tác chuyên môn; chi sửa chữa tài sản phục vụ cho công tác chuyên môn và các công trình cơ sở hạ tầng từ kinh phí đầu tư; chi đầu tư XDCB;

- Nhóm 4 - Các khoản chi khác: Chi công tác ảng; chi lập các quỹ của đơn vị khoán chi và ĐVSN có thu; chi viện trợ; chi hỗ trợ và giải quyết việc làm; chi các khoản thuế phải nộp; chi trả lãi vay, chi lệ phí có liên quan đến các khoản vay; chi khác (Nguyễn Tấn Bình, 2010)

1.2.2 Quản lý tài chính các đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện

1.2.1.1 Khái niệm, mục tiêu quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện

* Khái niệm

Quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện là việc lập kế hoạch thu chi, tổ chức thực hiện kế hoạch và giám sát các hoạt động thu chi các nguồn tài chính nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của đơn vị

Quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện đòi hỏi các chủ thể quản lý phải lựa chọn, đưa ra các quyết định tài chính và tổ chức thực hiện các quyết định đó nhằm đạt được mục tiêu hoạt động QLTC của đơn vị

Quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện dựa trên cơ sở hệ thống các nguyên tắc, các quy định, chế độ của HĐND huyện, Ủy ban nhân dân huyện đưa ra mà hình thức biểu hiện là những văn bản pháp luật, pháp lệnh, Nghị định…; nó còn thể hiện qua các quy chế, quy định của chính các đơn vị sự nghiệp có thu trong địa bàn huyện đối với các hoạt động tài chính,

17

các quy định này phải tuân theo các văn bản pháp quy của HĐND huyện, Ủy ban nhân dân huyện liên quan đến hoạt động tài chính của các đơn vị sự nghiệp có thu trên địa bàn huyện (Nguyễn Tấn Bình, 2010)

* Mục tiêu Quản lý tài chính của đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện

- Quản lý toàn diện từ hình thức, quy mô đến các yếu tố quyết định nguồn thu Bởi vì tất cả các hình thức, quy mô và các yếu tố ảnh hưởng đến nguồn thu đều quyết định nguồn tài chính làm cơ sở cho mọi hoạt động của ĐVSN Nếu không quản lý toàn diện sẽ dẫn đến thất thoát khoản thu, làm ảnh hưởng không chỉ đến hiệu quả QLTC, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của ĐVSN

- Thể hiện yêu cầu công bằng xã hội cho mọi hoạt động, tầng lớp nhân dân, những người có điều kiện, hoàn cảnh và mức thu nhập như nhau phải đóng góp các khoản đóng góp như nhau

- Các ĐVSN có thu phải nghiêm túc thực hiện, đúng đắn các chính sách, chế độ thu do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành Các ĐVSN không được tự ý đặt ra các khoản thu khác cũng như các mức thu khác

- Quản lý các nguồn thu theo kế hoạch, đảm bảo thu đúng, thu đủ, tổ chức tốt quá trình quản lý thu, đồng thời phải đề ra các biện pháp tổ chức thu phù hợp với từng địa phương

- Đối với các đơn vị sự nghiệp có nhiều nguồn thu phải đưa ra được các biện pháp quản lý nguồn thu công khai, minh bạch nhằm thực hiện thu đúng mục đích, thu đủ và thu đúng kỳ hạn

- Đảm bảo nguồn tài chính cần thiết để các ĐVSN có thu hoàn thành các nhiệm vụ được giao theo đúng đường lối, chính sách, chế độ của Nhà nước Đểi thực i hiện i yêu i cầu i này i đòi i hỏi i các i đơn i vị i cần i xác i lập i thứ i tự i ưu i tiên i

choi các i khoản i chi i để i bố i trí i kinh i phí i cho i phù i hợp

- Quảni lýi cáci khoảni chii phảii đảm i bảo i yêui cầu i tiếti kiệmi vài hiệui quả i

18

Tiếti kiệm i là i một i nguyên i tắc i hàng i đầu i của i QLTC i Nguồn i lực i luôn i có i giới i hạn i

nhưngi nhu i cầu i không i có i giới i hạn i Do i vậy i trong i quá i trình i phân i bổ i và i sử i dụng i

nguồni lực i khan i hiếm i phải i tính i toán i sao i cho i chi i phí i thấp i nhất, i kết i quả i cao i nhất

Hoạti động i sự i nghiệp i là i hoạt i động i cung i ứng i các i dịch i vụ, i hàng i hóa i trên i

phạmi vii rộng i đa i dạngi vài phứci tạp.i Nhui cầui chii củai ĐVSNi cói thui luôn i giai

tăngi với i tốc i độ i nhanh i trong i khi i khả i năng i huy i động i nguồn i thu i có i hạn i nên i cần i

phảii tiết i kiệm, i thực i hiện i hiệu i quả i trong i quản i lý i tài i chính i các i ĐVSN i có i thu

Đểi đạt i được i tiêu i chuẩn i tiết i kiệm i và i hiệu i quả i trong i quản i lýi cáci khoản i

chii củai cáci ĐVSNi cói thui cầni phảii quảni lýi chặti chẽi từi khâui xâyi dựngi kếi

hoạch,i dựi toán,i xây i dựngi định i mức,i thườngi xuyêni phân i tích, i đánh i giái tổngi

kếti rút i kinh i nghiệm i việc i thực i hiện i chi i tiêu, i trên i cơ i sở i đó i đề i ra i các i biện i pháp i

tăngi cường i quản i lý i chi i đối i với i các i ĐVSN i có i thu

Trong thực tiễn, các ĐVSN có thu có nhiều biện pháp quản lý các khoản chi tài chính khác nhau, nhưng các biện pháp quản lý chung nhất là:

- Thiết lập các định mức chi định mức chi vừa là cơ sở để xây dựng kế hoạch chi, vừa là căn cứ để thực hiện kiểm soát chi của các ĐVSN có thu Các khoản định mức chi phải được xây dựng một cách khoa học, hợp lý Từ việc phân loại đối tượng đến trình tự, cách thức xây dựng định mức phải được tiến hành một cách chặt chẽ và đúng trình tự Các định mức chi phải đảm bảo phù hợp với từng loại hình hoạt động của từng đơn vị, tổ chức

Cáci địnhi mứci chii phải i cói tính i thực i tiễn i tứci lài phảii phản i ánh i mức i độ i

phùi hợpi củai cáci địnhi mứci vớii nhui cầui kinhi phíi choi cáci hoạti động.i Chỉi cói

nhưi vậy, i định i mức i chi i mới i trở i thành i chuẩn i mực i cho i quản i lý i kinh i phí

- Lựai chọn i thứ i tự i ưu i tiên i cho i các i loại i hoạt i động i hoặc i theo i nhóm i mục i

chii saoi choi vớii tổngi sối chii cói hạni nhưngi khốii lượngi côngi việci vẫni hoàni

thànhi và i đạt i chất i lượng i cao i Để i đạt i được i điều i này i phải i có i phương i án i phân i bổ i

vài sử i dụng i kinh i phí i khác i nhau i Trên i cơ i sở i đó i lựa i chọn i phương i án i tối i ưu i cho i

19

cải quá i trình i lập i dự i toán, i phân i bổ i dự i toán i và i sử i dụng i dự i toán i kinh i phí

- Xâyi dựng i quy i trình i duyệt i chi i và i sử i dụng i các i khoản i chi i chặt i chẽ, i hợp i lý i

nhằmi hạn i chế i tối i đa i những i tiêu i cực i nảy i sinh i trong i quá i trình i sử i dụng i ngân i sách, i

tạoi điều i kiện i thuận i lợi i cho i việc i kiểm i soát i chi i của i các i cơ i quan i có i thẩm i quyền

-Thựci hiện i côngi tác i thanhi tra, i kiểmi trai vài kiểmi toáni hàngi nămi nhằmi

ngăni chặn, i phát i hiện i những i biểu i hiện i tiêu i cực i trong i quá i trình i sử i dụng i nguồn i

kinhi phí i củai Nhài nước,i đồng i thờii quai đó i pháti hiệni nhữngi bất i cập i trongi chếi

độ,i chính i sách i nhằm i bổ i sung i hoàn i thiện i chúng

1.2.2.2 Phương pháp quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện

- Phương pháp thu đủ, chi đủ: Đây là đơn vị hành chính sự nghiệp có thu cấp huyện mà được được NSNN cấp toàn bộ chi phí hoạt động không có nguồn thu hoặc nguồn thu ít do vậy hoạt động chi của đơn vị được ngân sách nhà nước cấp theo dự toán đầu năm Phương pháp này hiện không còn phù hợp cơ chế quản lý tài chính mới vì làm hạn chế quyền tự chủ, tính sáng tạo của đơn vị, tạo ra tâm lý trông chờ vào ngân sách nhà nước

- Phương pháp quản lý theo định mức: Quản lý theo định mức cho từng nhóm chi, mục chi hoặc đối tượng cụ thể, theo đó các định mức tổng hợp và định mức chi tiết cho từng lĩnh vực và chi tiêu hành chính sự nghiệp

- Phương pháp khoán biên chế và cơ chế tự chủ tài chính đối với đơn vị

sự nghiệp có thu cấp huyện: là phương pháp tăng cường tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của đơn vị, sử dụng tiết kiệm kinh phí, tăng cường hiệu quả hoạt động dịch vụ công, khuyến khích đơn vị sắp xếp biên chế theo hướng tinh giảm bộ máy, phát triển hoạt động nguồn thu để nâng cao chất lượng hoạt động dịch vụ công, tăng nguồn thu cho đơn vị

- Phương pháp thu, chi chênh lệch: Áp dụng cho các đơn vị sự nghiệp

có nguồn thu lớn, phát sinh thường xuyên và ổn định, theo đó các đơn vị được quyền giữ lại các khoản thu của mình để chi tiêu theo dự toán cơ quan có thẩm quyền phê duyệt và chế độ quản lý tài chính Nhà nước quy định, NSNN

20

chỉ đảm bảo phần chênh lệch thiếu Phương pháp này phù hợp với yêu cầu quản lý tài chính hiện nay của nước ta hiện nay, đáp ứng được nhu cầu chi tiêu của đơn vị, phát huy được tính chủ động, tích cực trong quá trình cung ứng dịch vụ

1.2.3 Nội dung quản lý tài chính các đơn vị có thu huyện Yên Lạc, Tỉnh Vĩnh Phúc

Để đạt được những mục tiêu đề ra, công tác quản lý tài chính đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện bao gồm ba khâu cơ bản sau:

1.2.3.1 Lập dự toán

Hàng năm căn cứ vào văn bản hướng dẫn lập dự toán của Sở tài chính

và hướng dẫn của cơ quan Phòng tài chính kế hoạch huyện, căn cứ vào tình hình thực tế thực hiện nhiệm vụ năm trước của đơn vị và dự toán cho các cơ quan, đơn vị sự nghiệp có thu trên địa bàn huyện thực hiện lập dự toán cho năm tiếp theo theo đúng quy đinh, hướng dẫn trong đó xác định và thể hiện rõ

dự toán thu chi tài chính quản lý hành chính đề nghị giao thực hiện chế độ tự chủ và dự toán chi ngân sách giao nhưng không thực hiện chế độ tự chủ; có thuyết minh chi tiết theo từng nội dung công việc cụ thể gửi cơ quan Phòng tài chính kế hoạch huyện tổng hợp Phòng tài chính kế hoạch huyện tổng hợp sau đó báo cáo trình lên HĐND huyện và Ủy ban nhân dân huyện thẩm định, xét duyệt dự toán của các đơn vị trên địa bàn huyện

1.3.3.2 Tổ chức thực hiện dự toán

Căn cứ dự toán chi ngân sách được Sở tài chính kế hoạch giao, Phòng tài chính kế hoạch trình HĐND huyện và Ủy ban nhân huyện duyệt để phân

bổ và giao dự toán chi ngân sách nhà nước cho các cơ quan thực hiện chế độ

tự chủ trong địa bàn huyện chi tiết theo hai phần:

- Phần dự toán chi ngân sách nhà nước giao thực hiện chế độ tự chủ và phần dự toán chi ngân sách nhà nước không thực hiện chế độ tự chủ

21

Đối với phần kinh phí tự chủ phân bổ và ghi rõ phần kinh phí thực hiện từng nhiệm vụ chi đặc thù; nhiệm vụ chi theo từng mục công việc;

- Phần kinh phí giao nhưng không thực hiện chế độ tự chủ: phải phân

bổ rõ, chi tiết từng nhiệm vụ cụ thể

Đối với các khoản chi thực hiện chế độ tự chủ được hạch toán vào các mục chi của mục lục ngân sách theo quy định hiện hành

Đối với một số khoản chi từ nguồn kinh phí tiết kiệm được hạch toán chi theo từng nhiệm vụ chi chi tiết theo từng tiểu mục chi đã lập dự toán gửi

cơ quan chủ quản

Thựci tếi choi thấyi cáci đơni vịi sựi nghiệp,i nguồni thui thườngi đượci hìnhi

thànhi từ i các i nguồn:

Nguồni kinhi phíi cấpi pháti từi ngâni sáchi nhài nướci (NSNN)i đểi thựci hiệni

nhiệmi vụi chínhi trị,i chuyêni môni đượci giao.i Đâyi lài nguồni thui mangi tínhi truyềni

thốngi và i có i vai i trò i quan i trọng i trong i việc i đảm i bảo i nguồn i tài i chính i cho i hoạt i động i

củai các i đơni vịi sựi nghiệp i Tuy i nhiên, i với i chủi trương i đổi i mớii tăng i cườngi tính i tựi

chủi tài i chính i cho i các i đơn i vị i sự i nghiệp, i tỷ i trọng i nguồn i thu i này i trong i các i đơn i vị i sẽ i

cói xu i hướng i giảm i dần i nhằm i làm i giảm i bớt i gánh i nặng i đối i với i NSNN

Nguồni thu i từ i hoạt i động i sự i nghiệp: i gồm i các i khoản i thu i phí, i lệ i phí i thuộc i

NSNNi theo i quy i định i của i pháp i luật, i theo i chế i độ i được i phép i để i lại i đơn i vị i Víi

dụi trongi sựi nghiệp i y i tế, i các i khoản i thu i sựi nghiệpi gồm i thui viện i phí, i thu i dịchi

vụi khám i chữa i bệnh, i thu i từ i thực i hiện i các i biện i pháp i tránh i thai, i thu i bán i các i sản i

phẩmi vắc i xin i phòng i bệnh… i Cùng i với i việc i chuyển i đổi i sang i cơ i chế i tự i chủ i tài i

chính,i tỷi trọngi nguồn i thui này i trong i cáci đơni vịi sự i nghiệp i cói xu i hướng i ngày i

càngi tăng i Điều i nàyi đòi i hỏi i các i đơn i vị i phải i tổ i chức i khai i tháci các i nguồni thu i

hợpi pháp i này i nhằm i tăng i cường i năng i lực i tài i chính i của i đơn i vị

Cáci khoảni thui từi nhậni việni trợ,i biếui tặng,i cáci khoảni thui kháci khôngi

phảii nộpi ngâni sáchi theoi chếi độ.i Đâyi lài nhữngi khoảni thui khôngi thườngi

22

xuyên,i không i dự i tính i trước i được i chính i xáci nhưng i có i tác i dụng i hỗi trợ i đơn i vịi

trongi quá i trình i thực i hiện i nhiệm i vụ

Vớii cáci nguồni thui nhưi trên,i đơni vịi sựi nghiệpi đượci tựi chủi thựci hiệni

nhiệmi vụi thui đúng,i thui đủi theoi mứci thui vài đốii tượngi thui doi cơi quani nhài

nướci có i thẩm i quyền i quy i định i Trường i hợp i cơ i quan i nhà i nước i có i thẩm i quyền i

quyi định i khung i mứci thu, i đơn i vị i căn i cứ i nhui cầu i chii phục i vụi choi hoạti động, i

khải năng i đóng i góp i của i xã i hội i để i quyết i định i mức i thu i cụ i thể i cho i phù i hợp i với i

từngi loại i hoạt i động, i từng i đối i tượng, i nhưng i không i được i vượt i quá i khung i mức i

thui do i cơ i quan i có i thẩm i quyền i quy i định

*Một là: Quản lý nguồn thu

Nguồn thu từ các ĐVSN có thu chủ yếu là thu để bù đắp chi phí hoạt động thường xuyên của đơn vị, làm giảm bớt NSNN cấp Nguồn thu trong các ĐVSN không vì mục tiêu tìm kiếm lợi nhuận

Nguồn thu của các ĐVSN có thu gồm chủ yếu từ nguồn thu NSNN cấp, nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp và nguồn thu khác nếu có

*Nguồn thu từ ngân sách nhà nước cấp huyện:

Nguồn ngân sách nhà nước cấp cho các hoạt động sự nghiệp giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành, mở rộng và nâng cao hiệu quả của các dịch

vụ công đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thiết yếu của người dân

Nguồni kinh i phí i cấp i phát i từ i ngâni sách i nhà i nước i (NSNN) i để i thực i hiệni

nhiệmi vụi chínhi trị,i chuyêni môni đượci giao.i Đâyi lài nguồni thui mangi tínhi

truyềni thống i và i có i vai i trò i quan i trọng i trong i việc i đảm i bảo i nguồn i tài i chính i cho i

hoạti động i của i các i đơn i vị i sự i nghiệp.i Tuy i nhiên, i với i chủ i trương i đổii mới i tăng i

cườngi tính i tự i chủ i tài i chính i cho i các i đơn i vị i sự i nghiệp, i tỷ i trọng i nguồn i thu i này i

trongi các i đơn i vị i sẽ i có i xu i hướng i giảm i dần i nhằm i làm i giảm i bớt i gánh i nặng i đối i

vớii NSNN

23

Nguồni tàii chínhi từi ngân i sách i nhài nước i cấpi cho i cáci đơni vịi sựi nghiệpi

thườngi căni cứi vào i địnhi mức i phâni bổi ngâni sách i choi cáci lĩnhi vực i hoạt i độngi

sựi nghiệpi nhưi Giáo i dục, i yi tế, i văni hóa i cáci định i mứci nàyi thườngi đượci xây i

dựngi theo i các i tiêu i chí i khác i nhau i bao i gồm i kinh i phí i hoạt i động i thường i xuyên, i

kinhi phí i hoạt i động i không i thường i xuyên, i kinh i phí i thực i hiện i các i đề i tài i nghiên i

cứui khoa i học, i hay i thực i hiện i cấp i vốn i cho i đầu i tư i xây i dựng i cơ i sở i vật i chất, i mua i

sắmi trang i thiết i bị i phục i vụ i cho i các i hoạt i động i sự i nghiệp

Nguồni từi NSNN i cấp i tạo i điều i kiệni khuyếni khích i sựi đóng i gópi từ i nhâni

dân,i cáci thànhi phầni kinhi tế…tạoi cơi sởi vậti chấti choi cáci đơni vịi sựi nghiệp,i

thựci hiệni phươngi châmi Nhài nướci vài nhâni dâni cùngi chămi loi đếni đờii sốngi

củai nhân i dân

Hệi thốngi trườngi học,i bệnhi việni côngi lậpi chiếmi tỷi lệi lớn,i việci pháti

triểni cáci trườngi họci mầmi noni báni công,i dâni lập,i cáci phòngi khámi tưi nhâni

chưai nhiều i Lĩnhi vực i khoa i họci côngi nghệ i thìi phần i lớn i là i các i trung i tâm, i cáci

tổi chức i dịch i vụ i khoa i học i và i công i nghệ; i phát i thanh i truyền i hình, i văn i hóa i đều i

lài các i đơn i vịi sựi nghiệpi có i thu.i bên i cạnhi đó,i quá i trìnhi xã i hội i hóai nhằmi thui

húti các i nguồn i lực i khác i cho i các i hoạt i động i sự i nghiệp i chưa i được i hoàn i thiện i và i

còni những i bất i cập i nảy i sinh i trong i quá i trình i thực i hiện, i nên i đầu i tư i từ i ngân i sách i

nhài nước i vẫn i chiếm i tỷ i trọng i lớn i trong i các i đơn i vị i sự i nghiệp

Đầu tư từ NSNN cho các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực Giáo dục, y

tế, văn hóa bao gồm kinh phí hoạt động thường xuyên, kinh phí hoạt động không thường xuyên, kinh phí dự án, hay thực hiện mua sắm trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động sự nghiệp

Mỗi hoạt động sự nghiệp đều đã được xác định rõ mục tiêu phát triển

và để đạt được các mục tiêu này thì nguồn tài chính từ NSNN giữ vai trò quyết định trên nguyên tắc đảm bảo cho các hoạt động sự nghiệp ngày càng

24

có chất lượng, đảm bảo quyền lợi cơ bản của người dân góp phần thực hiện công bằng xã hội

*Nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp của đơn vị:

Nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp: gồm các khoản thu phí, lệ phí thuộc NSNN theo quy định của pháp luật, theo chế độ được phép để lại đơn vị Ví

dụ trong sự nghiệp y tế, các khoản thu sự nghiệp gồm thu viện phí, thu dịch

vụ khám chữa bệnh, thu từ thực hiện các biện pháp tránh thai, thu bán các sản phẩm vắc xin phòng bệnh… Cùng với việc chuyển đổi sang cơ chế tự chủ tài chính, tỷ trọng nguồn thu này trong các đơn vị sự nghiệp có xu hướng ngày càng tăng Điều này đòi hỏi các đơn vị phải tổ chức khai thác các nguồn thu hợp pháp này nhằm tăng cường năng lực tài chính của đơn vị

Mỗi đơn vị sự nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực khác nhau thì sẽ có các nguồn thu sự nghiệp được quy định cụ thể cũng khác nhau Các đơn vị sự nghiệp có thu được phép tổ chức thu các nguồn thu hợp pháp theo quy định của Nhà nước như thu phí, lệ phí, thu từ hoạt động sản xuất cung ứng dịch vụ Đối với những ngành nghề khác nhau có những nội dung thu, mức thu và chi phí để thu khác nhau

Số thu về từ các hoạt động sự nghiệp thường được dùng để bù đắp chi phí, chi cho các hoạt động thường xuyên, chi cho việc mở rộng và nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ do đơn vị cung cấp Nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp phụ thuộc vào giá dịch vụ được cung cấp, số lượng người tham gia dịch vụ và khả năng chi trả của người dân Nếu giá dịch vụ thấp sẽ không đủ tái tạo lại chi phí cần thiết cho các đơn vị cung cấp dịch vụ, ngược lại nếu giá dịch vụ cao sẽ hạn chế số lượng người tham gia vào các dịch vụ do đơn vị cung ứng

Do hoạt động sự nghiệp có nhiều loại hình và các lĩnh vực khác nhau nên việc thu các loại phí này cũng khác nhau Vì vậy vấn đề đặt ra là phải đưa

ra được mức thu phù hợp để đảm bảo tính hài hòa mục tiêu bù đắp chi phí và

và thu nhập của người dân

+Ủy ban nhân dân huyện phải đưa ra khung phí, giá nhất định để các đơn vị áp dụng vào thực tế vào tình hình thực tế của đơn vị mình

*Nguồn khác:

Các đơn vị sự nghiệp có thu cấp huyện còn có thể huy động được nguồn lực để nâng cao chất lượng và hiệu quả dịch vụ như thông qua liên doanh, liên kết với các tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước; việc hợp tác với nước ngoài để nâng cao chất lượng và hiệu quả của các hoạt động, dịch vụ đang là xu thế phát triển mạnh điển hình trong lĩnh vực giáo dục, y tế…Hơn nữa việc hợp tác với các tổ chức, liên doanh liên kết để nâng cao chất lượng

và hiệu quả của các hoạt động sự nghiệp đang là xu thế mới để tạo thêm nguồn lực tài chính để đầu tư cho phát triển, điển hình là lĩnh vực sự nghiệp giáo dục và sự nghiệp y tế

Đơn vị sự nghiệp còn có thể huy động các nguồn thu từ sự đóng góp tự nguyện của người dân, các khoản tài trợ, viên trợ trong và ngoài nước, quà biếu tặng…

Các đơn vị sự nghiệp cũng có thể vay tín dụng hoặc quỹ hỗ trợ phát triển đầu tư mở rộng sản xuất và nâng cao chất lượng hoạt động sự nghiệp, tổ chức sản xuất cung ứng dịch vụ và tự chịu trách nhiệm đối với hoạt động của đơn vị mình theo quy định của Pháp luật

Các khoản thu từ nhận viện trợ, biếu tặng, các khoản thu khác không phải nộp ngân sách theo chế độ Đây là những khoản thu không thường

26

xuyên, không dự tính trước được chính xác nhưng có tác dụng hỗ trợ đơn vị trong quá trình thực hiện nhiệm vụ

Hai là Quản lý nguồn chi:

Các khoản chi cho các hoạt động sự nghiệp là các khoản chi mang tính chất tiêu dùng xã hội, thường không trực tiếp tạo ra của cải, vật chất Do vậy các ĐVSN có thu phải quản lý các khoản chi được sử dụng đúng mục đích, trong phạm vi được phép chi, không bị thất thoát, lãng phí Một số khoản chi của các ĐVSN có thu nhằm mục tiêu phúc lợi xã hội thuần túy, không đòi hỏi lợi ích kinh tế, đối tượng phục vụ rộng rãi, giá trị của những khoản chi này thường chuyển dịch vào các giá trị sản phẩm trí tuệ, dịch vụ công cộng đem lại lợi ích lâu dài và phạm vi ảnh hưởng rộng lớn toàn xã hội Việc đánh giá kết quả của các khoản chi này rất khó khăn, đòi hỏi phải có thời gian thử nghiệm, đôi khi không đem lại kết quả như mong muốn Do vậy việc quản lý các khoản chi sao cho thích hợp, phát huy được hiệu quả tối đa

Việc quản lý nguồn chi tại các ĐVSN có thu được quản lý theo quy trình và quản lý theo nguồn kinh phí

*Quản lý theo quy trình: Quy trình quản lý tài chính các ĐVSN có thu

bao gồm việc quản lý từ khâu lập dự toán, phân bổ, giao dự toán, hạch toán kế

toán, báo cáo quyết toán và thanh tra, kiểm tra:

Bước 1 Lập dự toán:

Lài bước i đầu i tiên i không i thể i thiếu i của i quy i trình i quản i lý i ngân i sách i bởi i vì i

nói vừai mang i tínhi địnhi hướng i cho i cáci hoạti động,i đồng i thời i lại i lài căni cứi đểi

đánhi giá i mức i độ i hoàn i thành i các i mục i tiêu i đề i ra

Trongi quái trìnhi lậpi dựi toáni ngâni sáchi vài việci phâni bổi dựi toáni ngâni

sáchi thườngi dựai trêni cáci yếui tối đầui vàoi củai quái trìnhi hoạti độngi mài chưai

quani tâm i đến i kết i quả i đầu i ra i của i quá i trình i hoạt i động

27

Trongi quái trình i quản i lýi ngâni sáchi thì i việci lậpi dự i toán i ngâni sáchi chủ i

yếui đểi xáci địnhi sối kinhi phíi đượci ngâni sáchi cấp Các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước cấp căn cứ vào hướng dẫn để xác định số kinh phí mà ngân sách nhà nước sẽ phải cấp cho đơn vị mình là bao nhiêu? Mà chưa quan tâm đến việc sẽ phải cung cấp đầu ra như thế nào để tương xứng với việc sử dụng

số kinh phí được cấp Số kinh phí hàng năm được sử dụng để tạo ra các hàng hóa, dịch vụ gì? số lượng bao nhiêu? chất lượng như thế nào? Tác dụng đến

xã hội như thế nào? Thì vẫn chưa được đề cập đến trong quá trình lập dự toán

Trong quá trình lập dự toán ngân sách của các đơn vị dự toán vẫn theo một trình tự nhất định như Tiền lương chi trả cho CBCVNC, các khoản trích theo lương, chi hoạt động chuyên môn, chi mua sắm sửa chữa TSCĐ

Bước 2 Tổ chức chấp hành dự toán:

Căn cứ dự toán chi ngân sách được Sở tài chính kế hoạch giao, Phòng tài chính kế hoạch trình HĐND huyện và Ủy ban nhân huyện duyệt để phân

bổ và giao dự toán chi ngân sách nhà nước cho các cơ quan thực hiện chế độ

tự chủ trong địa bàn huyện chi tiết theo hai phần:

- Phần dự toán chi ngân sách nhà nước giao thực hiện chế độ tự chủ và phần dự toán chi ngân sách nhà nước không thực hiện chế độ tự chủ

Đối với phần kinh phí tự chủ phân bổ và ghi rõ phần kinh phí thực hiện từng nhiệm vụ chi đặc thù; nhiệm vụ chi theo từng mục công việc;

- Phần kinh phí giao nhưng không thực hiện chế độ tự chủ: phải phân

bổ rõ, chi tiết từng nhiệm vụ cụ thể

Đối với các khoản chi thực hiện chế độ tự chủ được hạch toán vào các mục chi của mục lục ngân sách theo quy định hiện hành

Đối với một số khoản chi từ nguồn kinh phí tiết kiệm được hạch toán chi theo từng nhiệm vụ chi chi tiết theo từng tiểu mục chi đã lập dự toán gửi

cơ quan chủ quản

Bước 3 Quyết toán:

28

Trên thực tế cho thấy, việc quản lý tài chính của các đơn vị cấp trên vẫn chỉ quan tâm đến việc quyết toán chi phí hoạt động của các đơn vị sử dụng NSNN theo các mục chị đã được lập trong dự toán, có đầy đủ các chứng từ hợp pháp mà chưa quan tâm đến việc đánh giá hiệu quả của việc sử dụng ngân sách của các đơn vị sử dụng NSNN

Bước 4 Kiểm tra giám sát đánh giá hiệu quả chi NSNN:

Công tác đánh giá hiệu quả và hoạt động chi ngân sách ở các đơn vị sử dụng NSNN phải được tiến hành thường xuyên, liên tục và cần phải xây dựng

cơ chế đánh giá một cách khoa học như tự đánh giá nội bộ và đánh giá của các cơ quan quản lý, cơ quản tài chính,

*Quản lý theo nguồn kinh phí:

Nguồn kinh phí của các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc bao gồm: Kinh phí hoạt động thường xuyên, kinh phí hoạt động không thường xuyên

- Quản lý Chi hoạt động thường xuyên: là khoản chi theo chức năng, nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền giao từ nguồn NSNN cấp và chi từ nguồn thu sự nghiệp của đơn vị: như chi cho con người; chi mua sắm, sửa chữa; chi thuê mướn…

Các nội dung chi thường xuyên của đơn vị sự nghiệp có thu được chia thành:

+ Chi thanh toán cá nhân: tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp lương, học bổng học sinh sinh viên, tiền thưởng, phúc lợi tập thể, các khoản đóng góp và các khoản thanh toán khác cho cá nhân

+ Chii về i hàng i hóa, i dịch i vụ: i Chi i mua i hàng i hóa, i vật i tư i dùng i cho i chuyên i

môni của i từng i ngành; i trang i thiết i bị i kỹ i thuật i chuyên i dụng; i chi i mua i in i ấn i phô i

tôi tài i liệu i chi i dùng i cho i chuyên i môni của i từng i ngành; i đồng i phục, i trang i phục,i

bảoi hộ i lao i động; i chế i độ i dùng i cho i công i tác i chuyên i môn i của i ngành

29

+ Cáci khoản i chi i thường i xuyên i khác

+ Cáci khoản i chi i phục i vụ i cho i công i tác i thu i phí, i lệ i phí i theo i quy i định

- Quảni lýi chii hoạti độngi khôngi thườngi xuyên:i nhưi chii thựci hiệni cáci

nhiệmi vụi khác,i nhiệmi vụi độti xuấti đượci cấpi cói thẩmi quyềni giao;i chii thựci

hiệni tinh i giảm i biên i chế i theo i chế i độ i Nhà i nước i quy i định, i chi i đầu i tư i cơ i sở i vật i

chất,i chi i mua i sắm i trang i thiết i bị, i các i khoản i chi i không i thường i xuyên i khác

Cáci nội i dungi chi i khôngi thường i xuyêni tạii các i đơn i vị i sự i nghiệp i có i thu i

đượci chia i thành:

+ Chii thực i hiện i chương i trình i đào i tạo i bồi i dưỡng i cán i bộ, i viên i chức + Chii thực i hiện i các i nhiệm i vụ i khoa i học i và i công i nghệ

+ Chii thực i hiện i các i chương i trình i mục i tiêu i quốc i gia

+ Chii thực i hiện i các i nhiệm i vụ i đột i xuất i được i cấp i có i thẩm i quyền i giao + Chii thực i hiện i các i nhiệm i vụ i do i Nhà i nước i đặt i hàng i theo i khung i giá i do i

Nhài nước i quy i định

+ Chii thực i hiện i tinh i giảm i biên i chế i theo i chế i độ i do i Nhà i nước i quy i định + Chii đầu i tư i xây i dựng i cơ i bản i theo i các i dự i án i được i cấp i có i thẩm i quyền i

phêi duyệt

+ Chii mua i sắm i trang i thiết i bị, i sửa i chữa i lớn i tài i sản i cố i định

+ Cáci khoản i chi i khác i theo i quy i định

Các đơn vị sự nghiệp có thu của huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc thực hiện việc đầu tư, mua sắm, sử dụng, quản lý tài sản cố định theo quy định của Nhà nước Đối với tài sản sử dụng vào hoat động dịch vụ phải thực hiện việc trích khấu hao, số tiền trích khấu hao tài sản cố định thuộc vốn ngân sách nhà nước đơn vị được để lại bổ sung quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp

1.2.3.3 Kiểm tra, giám sát

Kiểm tra việc lập dự toán ngân sách