Giáo án Hóa 9: Bài: Nhôm (thi gvg Huyện)

GV chiếu hình ảnh của những ứng dụng của nhôm trong đời sống và sản xuất. - Dựa vào tính chất nào mà lại có những ứng dụng này[r]

Ngày soạn:11/11/2017

Ngày dạy:13/11/2017

TIẾT 24 : NHÔM

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

Học sinh biết:

-Biết tính chất vật lí của nhôm : nhẹ, dẻo, dẫn điện, dẫn nhiệt tốt

-Biết tính chất hoá học của nhôm: Nhôm có tính chất hoá học của kim loại nói chung Ngoài ra nhôm còn có pứ với dd kiềm giải phóng khí H2 ,nhôm không phản ứng HNO3 đặc nguội và H2SO4 đặc nguội

-Phương pháp sản xuất nhôm bằng cách điện phân nhôm oxit nóng chảy

2 Kĩ năng:

-Biết dự đoán tính chất hoá học của nhôm, từ tính chất của kim loại nói chung và các kiến thức đã biết

-Dự đoán nhôm có phản ứng với dd kiềm không và dựavào TN để kiểm tra dự đoán

-Viết được các PTHH biểu diễn tính chất hoá học của nhôm(trừ phản ứng với kiềm)

-Tính thành phần phần trăm về khối lượng của hỗn hợp bột nhôm và sắt tính khối lượng nhôm tham gia phản ứng hoặc sản xuất được theo hiệu suất phản ứng

3 Thái độ:

Giáo dục ý thức bảo vệ kim loại

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

dd CuCl2, NaOH đặc, dây nhôm, bột

nhôm, ống nghiệm 68 cái, đèn cồn ,diêm, bìa giấy, ,

phiếu học tập

2 Học sinh: Đọc trước bài ở nhà

III.HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:

1.Ổn định lớp: (1’)

GV kiểm tra sỹ sô của lớp

2 Kiểm tra bài cũ: (3’)

a Viết lại dãy hoạt động hóa học của một số kim loại?

b Nêu ý nghĩa của dãy hoạt động hóa học của kim loại?

3 Bài mới

* Mở bài(1p): Nhôm là nguyên tố phổ biến thú ba trong vỏ trái đất và có nhiều

ứng dụng trong đời sống và sản xuất Nhôm có tính chất vật lý,hóa học và có ứng dụng gì quan trọng? Bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu

Tiết 24 – bài 18: Nhôm

* Bài mới

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học Nội dung

GV đặt câu hỏi: Em hãy cho biết kí

hiệu hóa học, NTK của nhôm?

Hoạt động 1: (4’) Tính chất vật lí

-GV đặt câu hỏi :

Nhôm có phải kim loại không?

Vậy nhôm sẽ có đầy đủ tính chất

vật lý của kim loại Đó là những

tính chất nào?

Ngoài ra nhôm còn có một số tính

chất vật lý nào khác?

-GV giới thiệu về kim loại nhẹ:

Những kim loại có Dkhối lượng

riêng nhỏ hơn 5 gam/cm3

Yêu cầu HS quan sát trả lời câu

hỏi:

-Theo em đồng dẫn điện tốt hay

nhôm dẫn điện tốt?

-GV yêu cầu HS tóm tắt lại tính

chất vật lí của nhôm

- GV nhận xét chốt lại tính chất vật

lí của nhôm

HS trả lời: KHHH Al NTK 27

-Có -HS trả lời 4 tính chất vật lý của kim loại

-HS: nhẹ,nóng chảy ở

6600C

- Đồng dẫn điện tốt,độ dẫn điện của nhôm bằng 2/3 của đồng

KHHH: Al

NTK: 27

I Tính chất vật lí

- Là chất rắn, Màu trắng bạc , có ánh kim

-Nhẹ(D= 2,7g/cm3)

- dẫn điện,dẫn nhiệt tốt, nóng chảy ở

6600C ,dẻo

Hoạt động 2: (18’) Tính chất hoá

học

GV yêu cầu HS nhắc lại những tính

chất hoá học chung của kim loại

-Nhôm ở vị trí nào trong dãy hoạt

động hóa học?

- Hãy dự đoán TCHH của nhôm?

-GV đề nghị lần lượt nghiên cứu

các TN để chứng minh các dự đoán

trên

1 Nhôm có những tính chất hóa

học của kim loại không?(13p)

a, Phản ứng của nhôm với phi

kim(5p)

-GV chia HS trong lớp thành 3

nhóm để làm thí nghiệm, phân

công nhóm trưởng và thư kí

-GV phát phiếu học tập số 1

-GV làm TN nhôm tác dụng với

oxi: Đốt bột nhôm trên ngọn lửa

-HS trả lời (với phi kim, axít, muối)

-HS khác bổ sung, nhận xét

-HS nêu các dự đoán

về tính chất hoá học của nhôm

II Tính chất hoá học

1 Nhôm có những tính chất hoá học của kim loại không?

a.Phản ứng của nhôm với phi kim

* Phản ứng của nhôm với oxi

4Al + 3O2  2Al2O3 Al2O3 mỏng, bền trong không khí

*Phản ứng của nhôm

đèn cồn.

-Nêu hiện tượng quan sát được?

-Sản phẩm tạo ra thuộc loại chất

gì?

-Viết PTHH?

GV: ngoài phản ứng với oxi ở nhiệt

độ cao thì ở điều kiện thường nhôm

cũng phản ứng với oxi, vậy tại sao

những đồ vật bằng nhôm lại bền

với nước và không khí?

-GV bổ sung thông tin về lớp Al2O3

mỏng bền vững, bảo vệ nhôm

-GV thông báo : Với các phi kim

khác S,Cl2 tạo thành muối

Al2S3, AlCl3 Yêu cầu HS viết

PTHH

¿ rút ra kết luận về phản ứng của

nhôm với phi kim?

b, Phản ứng của nhôm với dd

axit(2p)

-GV yêu cầu HS nhớ lại dãy hoạt

động hóa học của kim loại và đặt

câu hỏi:

Nhôm có phản ứng được với dd

axit HCl và dd axit H2SO4 loãng

không?

- Hãy viết PTHH của nhôm với dd

axit HCl

-GV cho HS rút ra kết luận

GV chú ý HS Al không PƯ với axit

H2SO4 đặc nguội và axit HNO3 đặc

nguội vì vậy người ta có thể dùng

bình bằng nhôm để đựng 2 axit

này

c, Phản ứng của nhôm với dd

muối(6p)

-GV chia HS trong lớp thành 3

nhóm để làm thí nghiệm, phân

-HS nhận xét hiện tượng, viết PTHH -HS nhận lượng thông tin và viết PTHH , nhận xét, kết luận

-HS làm theo yêu cầu của GV

-Có PTHH:

2Al+6HCl2AlCl3+3H 2

với phi kim khác 2Al+3Cl2  2AlCl3 Nhôm phản ứng với oxi tạo thành oxít và phản ứng với nhiều phi kim khác như S,Cl2 Tạo thành muối

b.Phản ứng của nhôm với dd axít

2Al+6HCl2AlCl3 +3H2

-Nhôm phản ứng với một số dd axít(HCl, H2SO4 loãng) tạo thành muối nhôm và H2

c.Phản ứng của nhôm với dd muối

2Al+3CuCl22AlCl3 +3Cu

công nhóm trưởng và thư kí.

-Yêu cầu HS làm TN nhôm phản

ứng với dd CuCl2 và yêu cầu các

nhóm quan sát hiện tượng nhận xét

và rút ra kết luận

-GV yêu cầu HS viết PTHH

-GV yêu cầu HS cho biết:

Al còn có thể phản ứng với dd

muối của kim loại nào khác?

Vậy nhôm có những tính chất hóa

học của kim loại hay không?

-GV nhận xét bổ sung và kết luận

-GV đặt câu hỏi: Trong các hợp

chất nhôm thể hiện hóa trị mấy?

GV khẳng định trong các hợp chất

nhôm chỉ có 1 hóa trị duy nhất là

III

GV gợi ý chuyển đoạn:

Ngoài những tính chất trên thì

nhôm có tính chất hóa học nào

khác?

Có nên dùng thau nhôm để đựng

vôi, nước vôi tôi hoặc vữa vôi?

Ta cùng nghiên cứu phần 2

2 Nhôm có tính chất hóa học nào

khác?(5p)

-GV chia HS trong lớp làm 3 nhóm

chỉ định nhóm trưởng và thư kí

-GV phát phiếu học tập số 2

-Yêu cầu HS tiến hành làm TN cho

dây nhôm vào ống nghiệm chứa dd

-HS quan sát TN rút

ra nhận xét và kết luận ( chất rắn màu

dần,màu xanh của dd CuCl2 nhạt dần)

2Al+3CuCl22AlCl3 +3Cu

-HS trả lời (AgNO3, FeCl2

-HS trả lời

-HS quan sát hiện tượng, nhận xét và kết luận

-Hóa trị III

-HS nhận nhóm -HS nhận phiếu

-Nhôm phản ứng được với nhiều dd muối của những kim loại hoạt động hoá học yếu hơn tạo ra muối nhôm và kim loại mới

-Kết luận :Nhôm có

những tính chất hoá học của kim loại

2/Nhôm có những tính chất hoá học nào khác ?

Nhôm có phản ứng với dd kiềm giải phóng H2

-Yêu cầu HS quan sát hiện

tượng,giải thích

GV lưu ý HS: Phản ứng này dùng

để nhận biết nhôm với một số kim

loại khác nhu sắt,chì…

-GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Có

nên dùng xô,chậu,nồi nhôm để

đựng vôi,nước vôi tôi hoặc vữa vôi

không? Hãy giải thích?

-GV lưu ý với HS khi sử dụng các

đồ vật bằng nhôm không đựng dd

kiềm hoặc dd nước vôi

GV chuyển ý:Vậy dựa vào TC vật

lí, TCHH nhôm có những ứng dụng

gì ta cùng tìm hiểu phần III

-HS làm TN

-HS: có chất khí không màu thoát ra,nhôm tan dần

-HS: Không vì vôi, nước vôi,vữa vôi có tính kiềm

Hoạt động 3: (5p) Ứng dụng của

nhôm

-GV yêu cầu HS trả lời: nhôm có

ứng dụng gì trong đời sống và sản

xuất?

GV chiếu hình ảnh của những ứng

dụng của nhôm trong đời sống và

sản xuất?

- Dựa vào tính chất nào mà lại có

những ứng dụng này

-GV chốt lại kiến thức cần nhớ

GV chuyển ý : Nhôm có rất nhiều

ứng dụng trong đời sống Vậy để

sản xuất nhôm thì cần nguyên liêu

gì và phương pháp nào, chúng ta

cùng tìm hiểu phần IV

-HS trả lời (đồ dùng gia đình , dây dẫn điện )

-chế tạo ô tô, máy bay,tàu vũ trụ từ hợp kim đuy ra -vì hợp kim nhôm nhẹ

III Ứng dụng của nhôm

-Đồ dùng gia đình, dây dẫn điện

-Vật liệu xây dựng,

ô tô , tàu vũ trụ

Hoạt động 3: (5’) Sản xuất nhôm

GV yêu cầu HS nghiên cứu sgk và

trả lời câu hỏi :

-Nguyên liệu để sản xuất nhôm là

gì?

ở nước ta quặng bôxít có ở đâu?

-Nguyênliệu :Al2O3 -HS tiếp nhận thông

IV Sản xuất nhôm

-Nguyên liệu để sản xuất nhôm là quặng bôxít (Al2O3)

đpnc 2Al2O3 → 4Al+ 3O2

GV chiếu hình ảnh quặng bôxit và

sự phân bố quặng bôxit ở nước ta

-Phương pháp nào được dùng để

sản xuất nhôm?

có thể dùng CO, C, H2 để khử

Al2O3 được không Viết PTHH và

ghi rõ điều kiện phản ứng

GV lưu ý cho HS vấn đề môi

trường khi sản xuất nhôm từ quặng

boxit

-GV bổ sung và kết luận

tin

-Điện phân hỗn hợp nóng cháy nhôm oxit

và criolit -Không

criolit

4 Củng cố:( 7’)

-GV nêu tóm tắt lại kiến thức đã học

Yêu cầu HS làm bài tập

Bài 1: Cho a gam nhôm phản ứng với 600ml dd axit HCl(vừa đủ) giải phóng 6,72

lít khí( ở đktc) Tính a

Bài 2:Trong các phản ứng sau, phản ứng nào không xảy ra? Giải thích.

A Al + khí Cl2

B Al + dd H2SO4 loãng

C Al + dd AgNO3

D Al + dd MgSO4

Đáp án : D

5 Dặn dò: (1’)

-Học bài cũ, làm các bài tập còn lại

-Nghiên cứu bài mới: Sắt, so sánh tính chất vật lí và tính chất hoá của sắt và nhôm