CHUYÊN ĐỀ: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG NÓI TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 6, 7

Để tránh sự nhàm chán khi làm việc theo cặp, giáo viên có thể sử dụng linh hoạt các hình thức tổ chức cặp như trên, không nhất thiết chỉ theo một hình thức nào, sao cho luôn tạo được sự[r]

M C L C ỤC LỤC ỤC LỤC

PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO LẬP THẠCH

TRƯỜNG THCS SƠN ĐÔNG

Năm học: 2013 – 2014

A PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

III ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2 2 2 2

B PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG I: TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN KỸ

NĂNG NÓI TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 6, 7.

I THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY VÀ HỌC MÔN TIẾNG ANH:

II TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG

NÓI TIẾNG ANH CHO HỌC SINH:

CHƯƠNG II: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG

NÓI TIẾNG ANH CHO HỌC SINH LỚP 6, 7.

I TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH:

II TẠO MÔI TRƯỜNG DẠY VÀ HỌC:

III MỘT SỐ GIẢI PHÁP CỤ THỂ:

333

4 4 67

Trong thời kỳ kinh tế hội nhập với thế giới Việc học ngoại ngữ là cầnthiết khụng chỉ ở riờng một quốc gia nào Đặc biệt ở Việt Nam việc học ngoạingữ, cụ thể là học Tiếng Anh đó trở thành một nhu cầu thiết yếu của cuộc sống.Ngày nay trờn thế giới và trong khu vực đó cú nhiều nước coi Tiếng Anh là ngụnngữ thứ hai cựng với tiếng mẹ đẻ để sử dụng trong cuộc sống, phỏt triển kinh tếnhư Singapore, Philippines…

2 CƠ SỞ THỰC TIỄN:

Tiếng Anh là cụng cụ giao tiếp quan trọng trong việc hoà nhập với cộngđồng quốc tế và khu vực, tiếp cận với những thụng tin khoa học, kỹ thuật, vănhoỏ xó hội cũng như cỏc sự kiện chớnh trị trờn toàn thế giới Đất nước ta đangtrờn đường đổi mới, chỳng ta đang quyết tõm cụng nghiệp hoỏ hiện đại hoỏ đấtnước, mở rộng quan hệ với nhiều nước khỏc Đặc biệt sau khi Việt nam gia nhậpWTO, tiếng Anh được sử dụng ngày càng rộng rói hơn ngay cả ở chớnh tại Việtnam Do vậy việc dạy và học ngoại ngữ núi chung và mụn tiếng Anh núi riờng

đó được coi trọng và giảng dạy một cỏch nghiờm tỳc trong cỏc trường phổthụng

Nhận thức được tầm quan trọng đú, bản thõn những giỏo viờn dạy Anhvăn ở cấp THCS cú trỏch nhiệm trang bị cho cỏc em học sinh vốn kiến thức cơbản, vững vàng để cỏc em cú thể học tốt mụn tiếng Anh ở cấp THPT hay cú thểgiao tiếp những cõu thụng thường với người nước ngoài.Chỳng ta cần phải cốgắng vươn lờn về chuyờn mụn nghiệp vụ, học hỏi kinh nghiệm của cỏc bậc thầy,cỏc đồng nghiệp, cũng như tỡm tũi sỏng tạo những phương phỏp giảng dạy cúhiệu quả, hấp dẫn học sinh, khụng ngừng nõng cao chất lượng cỏc giờ dạy

Trong khuụn khổ bài viết này tụi xin đề cập đến vấn đề “ Một số giải phỏp phỏt

triển kỹ năng núi Tiếng Anh cho học sinh lớp 6, 7”

II MỤC ĐÍCH NGHIấN CỨU:

Nhằm tìm hiểu thực trạng dạy và học môn Tiếng Anh hiện nay,đặc biệt làkhả năng vận dụng Tiếng Anh của học sinh vào các hoạt động giao tiếp và tìm racác giải pháp tốt nhất để nâng cao chất lượng bộ môn, đáp ứng được các yêucầu đòi hỏi cấp bách của thực tiễn xã hội

III ĐỐI TƯỢNG-PHẠM VI NGHIấN CỨU:

Chuyên đề được tìm hiểu đối với học sinh khối THCS và trong phạm vi các giảipháp nhằm phát triển kỹ năng nói Tiếng Anh trong các hoạt động giao tiếp

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIấN CỨU:

- áp dụng kinh nghiệm thực tế giảng dạy

- Tham khảo tài liệu phơng pháp thực hành

- Tham khảo kinh nghiệm của các đồng nghiệp

B PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG I TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG NÓI TIẾNG

ANH CHO HỌC SINH LỚP 6, 7.

I THỰC TRẠNG CỦA VIỆC DẠY VÀ HỌC MÔN TIẾNG ANH:

Hiện nay việc dạy và học ngoại ngữ đã có nhiều đổi mới, tuy nhiên vẫnchưa đáp ứng được các yêu cầu đổi mới đề ra, hiệu quả và chất lượng còn thấp.Đại đa số các giáo viên vẫn dùng phương pháp truyền thống để diễn giải lýthuyết Trong quá trình giảng dạy giáo viên chủ yếu sử dụng ngôn ngữ TiếngViệt, chưa nắm vững được cách thức (kỹ thuật) tổ chức quá trình dạy học theoquan điểm giao tiếp Chưa biết thiết kế những việc cần thiết để động viên, kíchthích tính chủ động của học sinh tham gia vào việc giải quyết các nhiệm vụ, rènluyện các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết Do vậy không khí học tập trong lớp buồn

tẻ thiếu sinh động, kém hứng thú, làm cho học sinh ngại học, ngại trao đổi …Trong dạy học chưa thể hiện được vai trò tổ chức hướng dẫn của giáo viên, vaitrò chủ động tích cực hoạt động của học sinh chưa được chú trọng Trong quátrình giảng dạy chủ yếu là nói và viết bằng Tiếng Việt nên hạn chế khả năng tưduy sáng tạo và tính suy nghĩ của học sinh Không giúp học sinh “giao tiếp”được Hoạt động chủ yếu trong lớp là người thầy; nghĩa là người thầy giảng giải,nói nhiều, học sinh thụ động ngồi nghe và ghi chép, không có ý kiến phản hồihoặc không tham gia giao tiếp (nói) với thầy và bạn bè Hoạt động dạy học chỉdiễn ra một chiều - học sinh hoàn toàn bị động, không có cơ hội thực hành giaotiếp trong lớp; khả năng sáng tạo và đặc biệt kỹ năng nói của học sinh bị hạn chếnhiều

Học sinh áp dụng những gì đã được lĩnh hội trong lớp học vào thực tiễngiao tiếp ngôn ngữ là khó Các em không thể vận dụng các hình thức ngôn ngữ(các mẫu lời nói) được luyện tập trên lớp một cách tự nhiên vì tuy học sinh cókhả năng nghe hiểu, nhớ và bắt chước (nói theo) ngay tại chỗ trong lớp học,song các em cũng rất chóng quên và cảm thấy bị “tắc” khi gặp tình huống tương

tự trong giao tiếp thực; tức là không diễn đạt được những gì định nói mặc dù saumột thời gian dài học tập

(Người học thường bị cứng nhắc khi muốn diễn đạt một câu từ Tiếng Việt sangTiếng Anh dẫn đến bị bí từ và sẽ gặp khó khăn trong giao tiếp…)

II TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG NÓI TIẾNG ANH CHO HỌC SINH:

“Nói” là một trong bốn kỹ năng quan trọng trong việc dạy tiếng Anh đểhọc sinh có khả năng thực hành giao tiếp nhanh và đạt hiệu quả cao nhất

Học sinh phổ thông của ta còn yếu cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc , viết Nhất

là các em rất ngại nói tiếng Anh trong giờ học do nhiều nguyên nhân khác nhaunhư: tâm lý ngượng ngùng, dè dặt, ngại các bạn cười khi mình nói sai; do lớphọc đông, giáo viên ít có thời gian rèn luyện kỹ năng cho mỗi học sinh Tổ chứcluyện nói tốt sẽ giúp khắc phục bớt những hạn chế trên

Kỹ năng nói giúp cho học sinh có điều kiện rèn luyện nhiều hơn trong mộttiết học.thực hiện được nguyên tắc trong mỗi giờ học ngoại ngữ : Ôn cũ - luyệnmới Mọi kiến thức mới đều được gợi mở dần dần từ những kiến thức đã đượchọc ở bài trước làm cho học sinh không sợ bài mới.

“ Học thầy không tày học bạn”, trong khi luyện nói học sinh có thể học hỏilẫn nhau, sửa lỗi cho nhau, tự do nói theo ý của mình mà không ngại thầy côgiáo

Thông qua thực hành nói học sinh tiếp thu kiến thức một cách chủ động,khắc phục được sự ức chế khi trong lớp chỉ có một số học sinh giỏi tham giaphát biểu, do vậy sẽ lôi cuốn được toàn thể học sinh trong lớp tham gia hoạtđộng kể cả các em học trung bình hoặc yếu

Tăng cường khả năng ứng xử của học sinh trong các tình huống khác nhau,gây hứng thú, tự tin mạnh dạn cho học sinh khi đã thực hành giao tiếp bằng tiếng Anh giờ học sẽ trở lên vui vẻ, sôi nổi và đạt hiệu quả cao

CHƯƠNG II MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KỸ NĂNG NÓI TIẾNG ANH CHO

HỌC SINH LỚP 6, 7.

I TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC SINH:

1 Làm cho học sinh yêu thích môn học:

Giáo viên cần giúp cho học sinh xác định được mục tiêu của việc học ngoại ngữ, mục tiêu chính là động lực giúp cho học sinh yêu thích môn học ngay

từ khi bắt đầu học

Ví dụ: Ngay từ khi các em bắt đầu tiếp xúc với môn học, chúng ta cần tạo cho

các em một sự hứng thú cần thiết: Sau này các em có muốn trở thành những người nổi tiếng hay không? Các em muốn có cơ hội đi du lịch đến các nước khác hay không? …

Tiếp đó giáo viên có thể giải thích: Để có cơ hội đó các em cần phải giỏi ngoại ngữ, điều này sẽ giúp các em tự tin trước bạn bè trên khắp thế giới, các em

có thể tiếp thu được những thành tựu khoa học mới nhất, các em có cơ hội được tìm hiểu về đất nước, con người ở nhiều quốc gia trên thế giới …

Điều này sẽ giúp cho học sinh thấy được những lợi ích và sự cần thiết củaviệc học ngoại ngữ Đó chính là động lực giúp cho các em say mê môn học Khicác em đã yêu thích môn học rồi các em sẽ học tích cực hơn

2 Gây hứng thú trong mỗi giờ học:

Để có được một giờ dạy thành công, ngay ở bước hoạt động đầu tiên của một giờ dạy là bước mở bài, giáo viên cần tạo ra được một không khí học tập thuận lợi về cả mặt tâm lý lẫn nội dung cho hoạt động dạy học tiếp theo đó Những hoạt động gây không khí học tập này thường rất ngắn (5 -7 phút) nhưng

vô cùng quan trọng Vậy mở bài nên làm những gì và làm thế nào để có thể thựchiện được các mục đích

Gợi ý các bước chuẩn bị trước khi vào bài học mới

- Ổn định lớp, cho phép học sinh có một thời gian để thích nghi với bài học mới

- Tạo môi trường thuận lợi cho bài học mới

- Tạo hứng thú cho bài học mới

- Giúp học sinh liên hệ những điều đã học với bài học mới

- Chuẩn bị về kiến thức cần cho bài học mới

- Tạo tình huống, ngữ cảnh cho phần giới thiệu bài

- Tạo nhu cầu giao tiếp, hay tạo mục đích cho một hoạt động giao tiếp kế tiếp

Tuỳ theo mục đích và đặc thù của giờ dạy, đồng thời tuỳ theo đối tượng học sinh của mình, giáo viên có thể lựa chọn những hoạt động hay thủ thuật vào bài cho phù hợp Giáo viên có thể rút kinh nghiệm và thay đổi thủ thuật hoạt động sau khi đã dạy qua một lớp để tạo được tính tích cực cho hoạt động cao hơn

Dưới đây là một số gợi ý trước khi vào bài học mới Gợi ý 1: GUESSING TOPIC

Đây là hình thức hoạt động nhằm đoán ra chủ đề bài học, giáo viên có thể dùng nhiều thủ thuật khác nhau để giúp học sinh đoán ra đúng chủ đề của bài học:

*Hangman:

Giáo viên gạch những đường gạch trắng lên bảng, mỗi gạch tương đương với mỗi mẫu tự trong từ Giáo viên đưa ra gợi ý để học sinh tập trung vào nội dung cần thiết

*Guessing picture:

Giáo viên chọn một bức tranh chứa nội dung bài học tương đối rõ ràng và nêu gợi ý cho học sinh bức tranh nói về điều gì Từ tranh giáo viên dẫn dắt học sinh vào bài học

*Guessing words:

Giáo viên chia nhóm học sinh sau đó phát cho mỗi nhóm một tờ giấy có ghi các câu bỏ lửng, câu hỏi… Giáo viên yêu cầu học sinh hoàn tất chúng bằng một từ rồi đoán từ chìa khóa được ghép từ các mẫu tự đầu tiên của các từ đoán được Nhóm nào đoán trước, đúng sẽ là nhóm thắng cuộc

Gợi ý 2: FINDING INFORMATION

Các hình thức hoạt động này nhằm giúp học sinh vừa ổn định lớp, tập trung chú ý, gây hứng thú nhưng vẫn có thông tin cần thiết để vào bài học mới

*Brainstorm:

Đây là hoạt động lấy học sinh làm trung tâm Giáo viên có thể dùng thủ thuậtnày để giới thiệu tình huống và thiết lập chủ điểm của bài học

Ví dụ: Nội dung bài học có chủ điểm về trường học Giáo viên có thể chia nhóm

để học sinh liệt kê ra các từ liên quan đến trường học Sau khoảng thời gian qui định cụ thể, nhóm nào tìm ra nhiều từ nhóm đó chiến thắng

*Networks:

Giáo viên viết mạng từ lên bảng Học sinh làm việc theo nhóm cặp hoặc

cá nhân để tìm ra các thông tin theo chủ điểm bài học.

Ví dụ: chủ điểm bài học là Places , học sinh sẽ cố tìm ra các từ liên quan: park,

zoo,

*Lucky number:

Giáo viên viết các con số lên bảng, mỗi số tương ứng một câu hỏi trong

đó có từ hai đến ba số là con số may mắn Nếu chọn trúng số may mắn học sinh

sẽ được điểm mà không phải trả lời câu hỏi Những số còn lại mỗi số tương ứngvới một câu hỏi Nếu trả lời đúng câu hỏi học sinh sẽ được điểm Nếu trả lời sainhóm khác có quyền tiếp tục trả lời câu hỏi Điểm số cộng lại nhóm nào nhiềuđiểm hơn sẽ là nhóm thắng

*Chatting:

Giáo viên đặt nhiều câu hỏi có liên quan đến bài học và bản thân học sinh

để các em chủ động trả lời và đưa ra ý kiến của mình, từ đó giáo viên lấy thôngtin từ học sinh và dẫn các em vào bài học

Hoạt động này tạo cơ hội cho học sinh được giới thiệu, nói về mình, traođổi ý kiến trò chuyện với giáo viên và các bạn

Gợi ý 3: REMIND KNOWLEDGE

Các hoạt động ở phần này nhằm tạo môi trường thuận lợi cho học sinh vừa

nhớ lại kiến thức cũ vừa có được tâm lý thoải mái cho bài học mới

*Bingo:

Học sinh nhắc lại khoảng 10 đến 15 từ các em đã học và có liên quan đến

bài học mới Tuỳ vào số lượng từ có liên quan đến chủ điểm bài học, giáo viên cho học sinh chọn một số lượng từ phù hợp viết vào một bảng có số ô tương ứng Giáo viên lần lượt đọc các từ nhưng không theo thứ tự Học sinh đánh dấu vào từ có trong bảng của mình khi nghe giáo viên đọc từ đó Học sinh nào có các từ liên tục theo hàng ngang, dọc hoặc chéo sẽ hô to BINGO và thắng trò chơi

*Matching:

Đây là thủ thuật kết nối giữa hai cột A và cột B Thủ thuật này có thể dùng

nhắc lại nghĩa của một số từ cần thiết hoặc nhắc lại cấu trúc một số câu bằngcách nối một nửa câu với một nửa còn lại

Ngoài ra giáo viên có thể sử dụng nhiều thủ thuật khác như: What and where,

slap the board, rub out and remember, survey, snakes and ladders, true/ false statements, picture drill, ordering, pelmanism, mapped dialogue, gap filling, listen and draw, find someone who, dictation, chain game, để khởi động bài học

cho phù hợp với khả năng và đặc điểm tâm lý của từng khối lớp học

Hiện nay hầu hết các giáo viên sử dụng giáo án điện tử hoạt động khởi động bàihọc được thực hiện vô cùng phong phú, tranh ảnh minh hoạ nhiều, âm thanh vàcác hình ảnh động tạo sự hứng thú cho học sinh Tuy nhiên, khi trình chiếunhững tranh ảnh ngoài sách giáo khoa nhưng đảm bảo có nội dung rõ ràng,mang tính sư phạm cao

II TẠO MÔI TRƯỜNG DẠY VÀ HỌC:

1 Tạo môi trường thuận lợi cho bài học:

- Dạy học ngoại ngữ thực chất là hoạt động rèn luyện năng lực giao tiếp dưới

các dạng: nghe, nói, đọc, viết Muốn rèn luyện được năng lực giao tiếp cần cómôi trường với những tình huống đa dạng của cuộc sống Môi trường này chủyếu do giáo viên tạo ra dưới dạng những tình huống giao tiếp và học sinh phảitìm cách ứng xử bằng ngoại ngữ cho phù hợp với từng tình huống giao tiếp cụthể

- Học ngoại ngữ, học sinh đồng thời tiếp cận với đất nước, nền văn hoá xa lạ.Mức độ tiếp cận thông tin càng cao thì việc dạy học càng thuận lợi Điều này đòihỏi nhiều thiết bị dạy học (nghe - nhìn, nghe – nói) và nhiều hình thức dạy họclinh hoạt

2 Chuẩn bị tâm lý và kiến thức cho bài học mới

a) Khai thác kiến thức đã biết của học sinh bằng thủ thuật gợi mở (eliciting), haynêu vấn đề để cả lớp đóng góp ý kiến (brainstorming)

b) Liên hệ những vấn đề của bài cũ có liên quan đến bài mới

c) Tạo ngữ cảnh, tình huống hoặc các nhu cầu giao tiếp (Communicative needs)

cho các hoạt động tiếp theo của bài

III MỘT SỐ GIẢI PHÁP CỤ THỂ:

1 Cách tổ chức các hoạt động trong khi luyện tập nói:

Phương pháp dạy học ngoại ngữ chọn giao tiếp là phương hướng chủ đạo, năng lực giao tiếp là đơn vị dạy học cơ bản, coi giao tiếp vừa là mục đích vừa là phương tiện dạy học Hình thức làm việc theo cặp hoặc nhóm gần đây trởnên phổ biến trong các lớp học ngoại ngữ theo quan điểm giao tiếp Hình thức hoạt động theo cặp hoặc nhóm có thể hỗ trợ các hình thức làm việc cả lớp hoặc làm việc cá nhân Những hoạt động luyện tập theo cặp hay nhóm mang tính chấthai chiều, tăng cường được việc trao đổi thông tin qua lại của học sinh hoặc tạo cho các hoạt động luyện tập giao tiếp trên lớp để học sinh có thể tự tin giao tiếp bằng tiếng Anh Qua một số năm dạy Tiếng Anh theo quan điểm giao tiếp tôi nhận thấy việc dạy học theo hình thức luyện tập cặp nhóm thực sự có hiệu quả

Có nhiều cách tổ chức làm việc theo cặp, nhóm

1.1- Cặp :

a- Giữa thầy và một trò

b- Cặp mở : Giữa hai học sinh không ngồi gần nhau

c- Cặp đóng : Giữa hai học sinh ngồi kề nhau

Để tránh sự nhàm chán khi làm việc theo cặp, giáo viên có thể sử dụng linh hoạtcác hình thức tổ chức cặp như trên, không nhất thiết chỉ theo một hình thức nào, sao cho luôn tạo được sự mới mẻ, một môi trường và nhu cầu giao tiếp tự nhiên giữa học sinh với nhau và giữa học sinh với giáo viên.

1.2- Nhóm:

Trong trường hợp tổ chức làm việc theo nhóm nếu lớp chật, thì có thể tổ chức cho hai học sinh ngồi ở hai hàng ghế sát nhau ngồi quay đầu lại với nhau tạo thành nhóm 4 người mà không cần học sinh di chuyển nhiều trong lớp, không làm lãng phí thời gian

- Khi chia nhóm phải đảm bảo phù hợp về số lượng

- Cần phân đều số lượng học sinh cho mỗi nhóm (giỏi, khá, trung bình)

- Một nhóm có bao nhiêu học sinh là tuỳ ở sĩ số của lớp

- Yếu tố ảnh hưởng đến chia nhóm là vị trỗ ngồi của học sinh trong nhóm

- Có thể đặt tên cho các nhóm bằng tiếng Anh như theo chữ số, màu sắc, loài hoa, con vật hay những tính từ mà các em thích

2 Luyện nói thông qua classroom language:

Theo phương pháp đổi mới, kết hợp chương trình sách giáo khoa mới.Học sinh THCS được khuyến khích sử dụng Tiếng Anh càng nhiều càng tốt tùytheo trình độ của từng đối tượng.Trong lớp học cần tạo cơ hội cho tất cả họcsinh được giao tiếp bằng nhiều hình thức: T- Whole class, T-S, S –S Giáo viên

là người hướng dẫn các em làm quen với đàm thoại từ những tình huống đơngiản đến đàm thoại theo chủ điểm chủ đề

Beginning of lesson:

*Good morning How are you?

*Did you have a nice weekend?

*Have you done your homework?

*Let’s play a game now, shall we?

*Are you ready?

Ask for repetition:

*Would you mind repeating…?

*Could you say it again?

*Pardon?

Asking for clarification:

*What is it? Please tell me again

*What do you mean?

*Could you explain more about ?

Ask for ideas/opinions

*What do you think about that…(name)?

*Do you have any ideas/opinions?

*How about you?