Công dân có quyền đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính khi có căn cứ cho rằng hành vi đó trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp phá[r]
Trang 1MÔN: GDCD – KHỐI 12 BÀI 7: CÔNG DÂN VỚI CÁC QUYỀN DÂN CHỦ CƠ BẢN
(tiếp theo)
3 Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân
a) Khái niệm
Quyền khiếu nại, tố cáo là quyền dân chủ cơ bản của công dân được quy định trong hiến pháp, là công cụ để nhân dân thực hiện dân chủ trực tiếp
Quyền khiếu nại: Khi quyền và lợi ích hợp pháp của công dân ( chính người khiếu nại) bị xâm
phạm thì công dân có quyền khiếu nại
Quyền tố cáo: Khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật ( của người khác) thì công dân có quyền
tố cáo
b) Nội dung
Người có
quyền
Mọi cá nhân, tổ chức Chỉ có công dân
Mục đích Khôi phục lại quyền và lợi ích hợp
pháp của người khiếu nại đã bị xâm phạm
Phát hiện, ngăn chặn các việc làm trái pháp luật, xâm hại đến lợi ích của Nhà nước, tổ chức, cá nhân
Thẩm quyền
giải quyết - Người đứng đầu cơ quan hành
chính có quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại
- Người đứng đầu cơ quan cấp trên trực tiếp của cơ quan hành chính có quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh,
Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Tổng Thanh tra Chính phủ, thủ tướng chính phủ
-Người đứng đầu cơ quan tổ chức có thẩm quyền quản lý người bị tố cáo,
- Người đứng đầu cơ quan tổ chức cấp trên của cơ quan, tổ chức người bị tố cáo
- Chánh Thanh tra các cấp, Tổng Thanh tra Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ
- Các cơ quan tố tụng (ĐT, VKS, TA) giải quyết, nếu hành vi bị tố cáo có dấu hiệu hình sự
Qui trình giải
quyết Bước 1: Người khiếu nại nộp đơn
khiếu nại đến các cơ quan, tổ chức,
cá nhân có thẩm quyền giải quyết khiếu nại
Bước 2 : Người giải quyết khiếu nại
xem xét giải quyết khiếu nại theo
Bước 1 : Người tố cáo gửi đơn tố cáo đến
cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền giải quyết tố cáo
Bước 2 : Người giải quyết tố cáo phải
Trang 2thẩm quyền và trong thời gian do luật quy định Đưa ra kết quả giải quyết (có trường hợp)
+ Đồng ý kết quả giải quyết
+ Không đồng ý kết quả giải quyết thì tiếp tục thực hiện B3
Bước 3 : Nộp đơn lên cấp trên hoặc
kiện ra tòa hành chính thuộc TAND ( chỉ lựa chọ một)
Bước 4 : Người giải quyết khiếu nại
lần hai xem xét, giải quyết yêu cầu của người khiếu nại đưa ra kết quả giải quyết xảy ra 2 trường hợp
+ Đồng ý với kết quả giải quyết
+ Không đồng ý với kết quả giải quyết Khởi kiện ra tòa hành chính thuộc TAND
tiến hành việc xác minh và giải quyết nội dung tố cáo
Trong trường hợp có dấu hiệu tội phạm thì phải chuyển hồ sơ cho cơ quan tố tụng
Bước 3 : Nếu người tố cáo có căn cứ cho
rằng việc giải quyết tố cáo không đúng pháp luật hoặc quá thời gian quy định mà
tố cáo không được giải quyết thì người tố cáo có quyền tố cáo với cơ quan, tổ chức cấp trên trực tiếp của người giải quyết tố cáo
Bước 4 : Cơ quan tổ chức, cá nhân giải
quyết tố cáo lần hai có trách nhiệm giải quyết trong thời gian luật quy định
c) Ý nghĩa
Là cơ sở pháp lí để công dân thực hiện một cách có hiệu quả quyền công dân của mình trong một xã hội dân chủ, để công dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, ngăn chặn những việc làm trái pháp luật, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tổ chức và công dân
Phần hướng dẫn vận dụng bài học
Câu 1 Chủ thể của quyền khiếu nại là
A cá nhân và tổ chức B cá nhân C tổ chức D công dân
Câu 2 Chủ thể của quyền tố cáo là
A cá nhân và tổ chức B cá nhân C tổ chức D công dân
Câu 3 Công dân được đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, xâm họi lợi
ích hợp pháp của mình bằng quyền …
A khiếu nại B tố cáo C tham gia quản lý nhà nước và XH.D tự do ngôn luận
Câu 4 Chủ thể nào dưới đây có thẩm quyền giải quyết khiếu nại ?
A Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền B Mọi cán bộ, công chức nhà nước
C Mọi cơ quan nhà nước D Các cơ quan tư pháp
Trang 3Phần bài tập vận dụng tình huống
Câu 1 Công dân có quyền tố cáo trong trường hợp nào dưới đây ?
A Thấy có nhóm người khai thác gỗ trái phép
B Bị cơ quan quản lý thị trường xử phạt quá mức
C Không đồng ý với quyết định xử phạt của cơ quan thuế
D Phản đối hành vi thiếu dân chủ trong cuộc họp của lãnh đạo
Quyền tố cáo: Khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật
Câu 2 Công dân có quyền khiếu nại trong trường hợp nào dưới đây ?
A Không đồng ý với quyết định kỷ luật của giám đốc cơ quan
B Phát hiện người buôn bán động vật quý hiếm
C Phát hiện người lấy cắp tài sản của cơ quan
D Phát hiện một ổ cờ bạc
Quyền khiếu nại: Khi quyền và lợi ích hợp pháp của công dân bị xâm phạm
Câu 3 Trong trường hợp không đồng ý với quyết định kỷ luật của Giám đốc Sở, cán bộ cơ quan có
thể làm gì để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình ?
A Khiếu nại quyết dịnh của Giám đốc Sở B Tố cáo với người có thẩm quyền
C Nói chuyện đó với nhiều người D Đăng thông tin trên Facebook
Công dân có quyền đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định
hành chính khi có căn cứ cho rằng hành vi đó trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của
công dân
Câu 3 Chị L là nhân viên Công ty X có hai lần đi làm muộn nên bị Giám đốc Công ty ra quyết định
kỷ luật với hình thức hạ bậc lương Không đồng ý với quyết định của Giám đốc, chị L có thể làm gì trong các cách dưới đây để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình ?
A Viết đơn đề nghị giám đốc xem lại B Gửi đơn khiếu nại đến cơ quan cấp trên
C Gửi đơn tố cáo đến cơ quan cấp trên D Gửi đơn khiếu nại đến Giám đốc Công ty
Người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại: Người đứng đầu cơ quan hành chính có quyết định, hành vi hành chính bị khiếu nại
Câu 4 Sau khi phát hiện hành vi nhận hối lộ của một cán bộ huyện N, bà M muốn gửi đơn tố cáo đến
cơ quan có thẩm quyền Vậy bà M phải gửi đơn đến cơ quan nào dưới đây cho đúng pháp luật ?
A Cơ quan công an B Ủy ban nhân dân tỉnh
C Ủy ban nhân dân huyện D Viện kiểm sát nhân dân huyện
Người có thẩm quyền giải quyết tố cáo: Người đứng đầu cơ quan tổ chức có thẩm quyền quản lý người bị tố cáo