NHỮNG tác ĐỘNG môi TRƯỜNG LIÊN QUAN đến xây DỰNG CÔNG TRÌNH THỦY điện ppt _ SỨC KHỎE MÔI TRƯỜNG

Các vấn đề được nêu trong tiểu luậnI, Tổng quan công trình thủy điện và xây dựng II, Tác động đến môi trường III, Giải pháp... II, Tác động•Năng lượng từ thủy điện rất sạch do Không

Đặt vấn đề

Hình ảnh trên là một trong những công trình thủy điện lớn nhất TG hiện nay - đập Itapu

(Brazil/Paraguay)

Thủy điện được biết đến với những công trình

vĩ đại và tuyệt đẹp Bên cạnh đó, nó còn được

mệnh danh là nguồn năng lượng sạch, ít gây tác động đến môi trường Tuy nhiên việc xây dựng các công trình thủy điện có thật sự sạch như

người ta vẫn nói? Chúng có tác động gì đến môi trường hay không?

Các vấn đề được nêu trong tiểu luận

I, Tổng quan công trình thủy điện và xây dựng

II, Tác động đến môi trường

III, Giải pháp

I, Tổng quan công trình thủy điện và xây dựng

- TG: Thủy điện cung cấp 20% điện năng toàn TG

- VN: có nhiều điều kiện thuận lợi nên thuỷ điện giữ vai trò chủ yếu cho ngành năng lượng quốc gia, 39% tổng số các nguồn phát điện ở Việt Nam là

thuỷ điện

•Tuy nhiên, sự phát triển đang diễn ra theo chiều

hướng quá đà với sự đầu tư tràn lan các dự án thuỷ điện ở nhiều địa phương.

=> Gia Lai : 117 công trình thuỷ điện, trong đó 7 công trình lớn cấp quốc gia và 110 công trình thuỷ điện nhỏ và vừa

1, Tổng quan thủy điện

luồng chỉnh dòng co sông)

3, Cơ chế hoạt động của các công trình

thủy điện

II, Tác động

•Năng lượng từ thủy điện rất sạch do

Không đốt cháy các nhiên liệu hoá thạch -> ko trực tiếp sản sinh ra khí thải (CO2)

Không sử dụng năng lượng hạt nhân -> ko gây tai biến cho môi trường

•Năng lượng thủy điện có thể tái tạo

•Các công trình thuỷ điện khi xây dựng sẽ hình thành các hồ chứa nước có tác dụng điều hoà dòng chảy, khí hậu và phần nào tác động tích cực đến hệ sinh thái

Tích cực

TIÊU CỰC ?

1, Khí hậu

• Các hồ chứa nước lớn sẽ tác động đến khí hậu của

các vùng lân cận -> làm giảm nhiệt độ của khí quyển: Nhiệt độ cao nhất về mùa hè có thể giảm từ 2 – 3 oC, mùa đông tăng lên 1-2oC, độ ẩm cũng thay đổi

=> VD: Vùng hạ lưu các công trình thuỷ điện lớn ở

Sibiri: mùa đông, nước nóng chảy dài trong một

không gian lớn không đóng băng hoàn toàn -> gây ra hiện tượng sương mù -> khó khăn cho sinh hoạt của nhân dân trong vùng và làm thay đổi theo hướng tiêu cực hệ sinh thái khu vực

-> Báo cáo của Uỷ ban Đập nước Thế giới (WCD), ở nơi đập nước lớn so với công suất phát điện (ít hơn 100 watt trên mỗi km2 diện tích bề mặt) và việc phá rừng trong

vùng tiến hành sau khi thi công đập nước, khí gas gây

hiệu ứng nhà kính phát ra từ đập có thể cao hơn những nhà máy nhiệt điện thông thường

3, Đất

• Diện tích đất bị thu hẹp

• Động đất: hồ chứa với dung tích lên tới hàng

chục tỉ mét khối nước gây địa chấn do áp lực của nước lên lòng hồ quá lớn.

• Đất bị xói lở ở ven hồ và vùng hạ lưu

-> VD: Thuỷ điện Thác Mơ, quá trình xói lở rất

mạnh trong những năm đầu hoạt động và khi lưu lượng xả lũ lớn Chiều dài sạt lở lên đến 3km

• Thay đổi chất lượng đất: xây dựng các hồ chứa nước lớn đã làm trôi lớp đất màu bề mặt

4, Nước

 Ảnh hưởng đến môi trường của dòng sông bên dưới:

+ Nước sau khi ra khỏi turbine thường chứa rất ít cặn lơ lửng

=> gây tình trạng xối sạch lòng sông và làm sạt lở bờ sông

+ Các turbine thường mở không liên tục -> sự thay đổi nhanh chóng và bất thường của dòng chảy

 Lượng oxy hoà tan trong nước có thể thay đổi so với trước đó

 Nước chảy ra từ turbine lạnh hơn nước trước khi chảy vào đập -> thay đổi cân bằng hệ động vật

 Sự ô nhiễm ở nhiều đoạn của vùng hạ lưu sông Một số hồ bị phú

dưỡng -> tảo phát triển -> hiện tượng bùng nổ quần thể, khi chúng

chết sẽ lấp dần dung tích hồ chứa => các hồ biến mất

 Một số dự án thuỷ điện sử dụng các kênh để đổi hướng dòng sông với

độ dốc nhỏ hơn nhằm tăng áp suất có được -> toàn bộ dòng sông bị đổi hướng để trơ lại lòng sông cạn

5, Hệ sinh thái

• Một diện tích lớn các rừng bị chặt bỏ để lấy diện tích

xây dựng công trình, hồ chứa và rừng bị ngập trong

nước

• Rừng nguyên sinh bị mất, nước từ công trình thủy điện thấm ra xung quanh gây ngập nước và tác động mạnh đến hệ sinh thái thiên nhiên

=> VD: Phú Yên là nơi duy nhất ở Việt Nam có một quần thể cá sấu Xiêm (Tên KH: Crocodylus siamensis) đang sống hoang dã Tuy nhiên, sự sinh tồn của loài này cũng đang bị đe dọa vì sinh cảnh bị mất do đầm cá sấu ngập hoàn toàn trong nước (công trình thủy điện Ba Hạ)

Rừng :

• Rừng nguyên sinh bị mất gây ảnh hưởng đến nơi sinh sống của các loài động vật.

• Rừng cung cấp toàn bộ dinh dưỡng cho hệ sinh thái của dòng sông nhưng đập ngăn nguồn

dinh dưỡng này lại -> tất cả các chất hữu cơ,

dinh dưỡng cho dòng sông bên dưới hạ lưu cạn kiệt => cá thiếu lượng thức ăn và chết dần, kéo theo các loài động vật ăn cá cũng di cư sang

vùng khác

• Rừng phòng hộ bị thu hẹp => gây ra những

hậu quả nghiêm trọng khi mùa lũ đến

Hệ sinh thái dưới nước

• Hệ sinh thái sông phải nhường vị trí cho hệ sinh thái hồ

• Hạn chế các luồng di cư/ bán di cư của các loài cá, làm thay đổi điều kiện sinh sản, làm kiệt quệ nguồn thức ăn của cá

=> VD: các đập thủy điện ở TBD gây ảnh hưởng đến việc bơi ngược dòng để đẻ trứng của cá hồi, cá hồi non cũng bị ngăn cản khi bơi ra biển bởi vì chúng phải chui qua các

turbine

• Cạn kiệt nguồn nước phía hạ lưu trong thời gian dài mùa

cạn do nhiều hồ chứa thuỷ điện tăng cường tích nước để dự trữ phát điện

-> Các loài động vật thiếu nước nghiêm trọng -> hệ động vật sụt giảm nhiều

6,Tác động gián tiếp do con người

– Công nhân tập trung đông ở các công trình thuỷ điện

trong một thời gian dài => tăng đáng kể lượng rác thải

và nước thải sinh hoạt trong vùng => gây ô nhiễm

nghiêm trọng cho vùng đó

– Lượng lớn công nhân tập trung + số lượng dân di cư => tình trạng chặt phá rừng bừa bãi, săn bắn trái phép các loài động vật => tổn hại đến hệ sinh thái trong vùng

– Các chất thải, chất độc, bom mìn, nguyên vật liệu phục

vụ cho quá trình xây dựng không được quản lý chặt gây

ô nhiễm môi trường

GIẢI PHÁP ?

III, Giải pháp

• Nâng cao nhận thức.

• Quản lý quy trình vận hành (chú trọng quy trình tích nước và điều tiết các hồ chứa); tính toán chế độ điều tiết dòng chảy cho phù hợp; đảm bảo chất lượng nước.

• Giảm tác động đến nguồn lợi đất: Chia nhỏ kênh xả nước theo mức sử dụng năng lượng, xây dựng công trình đầu mối mức nước thấp và

trung bình thay cho một đầu mối mức nước cao -> giảm diện tích

ngập nước nhiều lần; Xây dựng hệ thống xả/thoát nước, giảm lưu

lượng xả nước, đảm bảo chế độ tối ưu nước – không khí trong đất

• Bảo vệ và phát triển rừng: phục hồi và trồng rừng phòng hộ, trồng bù diện tích rừng bị mất

• Khai thác, nuôi trồng thủy sản các lòng hồ và tại vùng hạ lưu -> cân bằng môi trường sinh thái.

• Để đối phó với hậu quả về vi khí hậu, điều hoà được chế độ

nhiệt của nước ở vùng hạ lưu bằng cách làm tường vây che nước ở các độ sâu khác nhau trong hồ chứa nước => làm

giảm được khoảng cách / không gian ảnh hưởng của nước nông

• Giảm thiểu ô nhiễm không khí: hạn chế bụi và tiếng ồn.

• Bảo vệ các loài cá: sử dụng biện pháp đặc biệt như xây dựng

công trình bảo vệ, cho cá qua lại và tạo lập cơ sở thức ăn

cho cá; thiết kế các turbine và công trình thuỷ điện có lợi

cho hệ sinh thái nói chung và cho các loài cá nói riêng.

• Thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm ngăn ngừa, hạn chế

sạt lở đất, sa mạc hóa vùng hạ lưu, xâm thực mặn

• Hạn chế những ô nhiễm gián tiếp do tác động của việc tập

trung đông công nhân.

• Cần có chế tài xử phạt nghiêm các dự án thuỷ điện vi phạm

và gây ảnh hưởng lớn đến môi trường.

Tài liệu tham khảo

1 http://wikipedia.org ( Thủy điện và Hydroelectricity)

2.Bài “World Hydroelectricity Statistics” -

http://greennature.com

3 Đánh giá tác động môi trường của nhà máy thủy điện

Thác Mơ sau 9 năm hoạt động - Tác giả: Nguyễn Khắc

Cường ( Khoa Kỹ thuật xây dựng - ĐH Bách Khoa TP

Hồ Chí Minh)

4 “Thủy điện nhỏ gây hại lớn cho môi trường” và “Rừng

phòng hộ Bình Định bị thu hẹp vì dự án thủy điện” -

http://www1.thesaigontimes.vn

5 Phú Yên: Tác động của thủy điện đến dân cư và môi

trường - http://www.thiennhien.net/news/

6 Tác động của công trình thuỷ điện đến môi trường xung

quanh và biện pháp bảo vệ thiên nhiên -

http://moitruong.xaydung.gov.vn

The End