Quản lý hoạt động chăm sóc trẻ tại trường mầm non Thực hành – Đại học Hải Phòng trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Biểu đồ 2.10 Tương quan giữa mức độ nhận thức và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý đổi mới hình thức chăm sóc, giáo dục vệ sinh cá nhân trẻ.. Error.[r]

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC TRẺ TẠI TRƯỜNG MẦM NON THỰC HÀNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG

TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2016

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ HƯƠNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC TRẺ TẠI TRƯỜNG MẦM NON THỰC HÀNH - TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG

TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 01 14

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Trần Thị Minh Hằng

HÀ NỘI – 2016

i

LỜI CẢM ƠN

Bằng tấm lòng kính trọng và biết ơn, tác giả xin chân thành cảm ơn: Ban Giám hiệu, các khoa, phòng thuộc Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội; các Giáo sư, Phó Giáo sư, Tiến sĩ giảng dạy tại lớp Cao học quản lý giáo dục khóa 2014-2016, Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội đã nhiệt tình giảng dạy, cung cấp hệ thống tri thức quý báu về khoa học quản lý giáo dục và phương pháp nghiên cứu khoa học, tạo điều kiện thuận lợi giúp tác giả hoàn thành quá trình học tập, nghiên cứu và làm luận văn

Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đối với Phó Giáo sư -Tiến sĩ Trần Thị Minh Hằng, người đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tác giả

để đề tài sớm hoàn thành

Xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, Ban chủ nhiệm khoa Giáo dục Tiểu học và Mầm non trường Đại học Hải Phòng; lãnh đạo và chuyên viên phòng Giáo dục và Đào tạo, cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên các trường mầm non quận Kiến An thành phố Hải Phòng; bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã giúp đỡ, tham gia góp ý kiến và tạo điều kiện thuận lợi cho tác giả hoàn thành nhiệm vụ học tập và nghiên cứu

Mặc dù đã rất cố gắng, nhưng luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, tác giả mong nhận được những ý kiến đóng góp, bổ sung của các thầy giáo, cô giáo, các bạn bè đồng nghiệp và bạn đọc

Xin trân trọng cảm ơn!

Hải Phòng, tháng 11 năm 2016

Tác giả

Nguyễn Thị Hương

ii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

iii

MỤC LỤC

Lời cảm ơn i

danh mục các chữ viết tắt ii

Mục lục iii

Danh mục bảng vi

Danh mục biểu đồ vii

MỞ ĐẦU 8

SÓC TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC Error! Bookmark not defined

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề quản lý hoạt động chăm sóc trẻ mầm

non Error! Bookmark not defined 1.1.1 Nghiên cứu ngoài nước Error! Bookmark not defined 1.1.2 Nghiên cứu trong nước Error! Bookmark not defined 1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài Error! Bookmark not defined 1.2.1 Quản lý Error! Bookmark not defined 1.2.2 Quản lý giáo dục Error! Bookmark not defined 1.2.3 Quản lý nhà trường Error! Bookmark not defined 1.2.4 Trường mầm non Error! Bookmark not defined 1.2.5 Hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng Error! Bookmark not defined 1.3 Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn của trường mầm non Error!

Bookmark not defined

1.3.1 Nhiệm vụ và quyền hạn của trường mầm nonError! Bookmark not defined

1.3.2 Hiệu trưởng trường mầm non Error! Bookmark not defined 1.4 Các hoạt động chăm sóc trẻ Error! Bookmark not defined 1.4.1 Chế độ sinh hoạt Error! Bookmark not defined 1.4.2 Nuôi dưỡng trẻ mầm non Error! Bookmark not defined 1.4.3 Chăm sóc dinh dưỡng Error! Bookmark not defined 1.4.4 Chăm sóc vệ sinh Error! Bookmark not defined 1.4.5 Chăm sóc giấc ngủ Error! Bookmark not defined

iv

1.4.6 Chăm sóc sức khỏe và đảm bảo an toàn cho trẻError! Bookmark not defined

1.5 Nội dung quản lý hoạt động chăm sóc trẻ ở trường mầm non Error!

Bookmark not defined

1.5.1 Quản lý chỉ đạo các hoạt động chăm sóc vệ sinh, dinh dưỡng cho

trẻ Error! Bookmark not defined 1.5.3 Quản lý rèn kỹ năng, thao tác vệ sinh cho trẻ.Error! Bookmark not defined

1.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ ở trường mầm non Error! Bookmark not defined 1.6.1 Những yếu tố chủ quan Error! Bookmark not defined 1.6.2 Yếu tố khách quan Error! Bookmark not defined 1.7 Yêu cầu đổi mới giáo dục đối với bậc học mầm non trong hệ thống

GD quốc dân Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 1 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC TRẺ Ở TRƯỜNG MẦ M NON THỰC HÀNH – ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC Error! Bookmark not defined 2.1 Giới thiệu về trường mầm non Thực hành – Đại học Hải Phòng Error! Bookmark not defined 2.1.1 Quá trình phát triển Error! Bookmark not defined 2.1.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên, nhân viênError! Bookmark not defined

2.1.3 Quy mô trường, lớp và học sinh Error! Bookmark not defined 2.1.4 Thực trạng hoạt động chăm sóc trẻError! Bookmark not defined 2.1.5 Thực trạng cơ sở vật chất của nhà trường.Error! Bookmark not defined

2.2 Giới thiệu hoạt động khảo sát Error! Bookmark not defined 2.3 Thực trạng hoạt động chăm sóc trẻ Error! Bookmark not defined 2.4 Thực trạng quản lý hoạt động chăm sóc trẻ tại trường Mầm non Thực hành Error! Bookmark not defined

v

2.4.1 Thực trạng chỉ đạo các hoạt động chăm sóc vệ sinh, dinh dưỡng

cho trẻ Error! Bookmark not defined 2.4.2 Thực trạng quản lý nội dung hoạt động chăm sóc trẻ Error! Bookmark not defined

2.4.3 Thực trạng quản lý rèn kỹ năng, thao tác vệ sinh cá nhân trẻ Error! Bookmark not defined

2.4.4 Thực trạng quản lý đổi mới hình thức chăm sóc, giáo dục vệ sinh

cá nhân trẻ Error! Bookmark not defined

2.4.5 Thực trạng quản lý việc sắp xếp, sử dụng nhân lực thực hiện chăm

sóc trẻ Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 2 Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHĂM SÓC TRẺ TẠI TRƯỜNG MẦM NON THỰC HÀNHError! Bookmark not

defined

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp Error! Bookmark not defined 3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu Error! Bookmark not defined 3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn Error! Bookmark not defined 3.1.3 Đảm bảo tính kế thừa Error! Bookmark not defined 3.1.4 Đảm bảo tính toàn diện Error! Bookmark not defined 3.1.5 Đảm bảo tính khả thi Error! Bookmark not defined 3.2 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ tại trường mầm non Thực hành Error! Bookmark not defined 3.2.1 Chỉ đạo hoạt động chăm sóc vệ sinh, dinh dưỡng cho trẻ Error! Bookmark not defined

3.2.2 Chỉ đạo xây dựng các nội dung chăm sóc trẻ cụ thể, khoa học

Error! Bookmark not defined 3.2.3 Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng chăm sóc trẻ cho giáo viên Error! Bookmark not defined

3.2.4 Khuyến khích giáo viên tích cực tìm tòi, đổi mới hình thức tổ chức

chăm sóc vệ sinh cá nhân cho trẻ Error! Bookmark not defined

vi

3.2.5 Xây dựng đề án vị trí việc làm phù hợp với tình hình thực tiễn của

nhà trường Phân công, sắp xếp nhân lực hợp lý.Error! Bookmark not defined

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp Error! Bookmark not defined 3.4 Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thiError! Bookmark not

defined

3.4.1 Qui trình khảo nghiệm Error! Bookmark not defined 3.4.2 Kết quả khảo nghiệm Error! Bookmark not defined Tiểu kết chương 3 Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ Error! Bookmark not defined

1 Kết luận Error! Bookmark not defined

2 Khuyến nghị Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO 9 PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Thực trạng hoạt động chăm sóc trẻ tại trường mầm non Thực hành

Error! Bookmark not defined

Bảng 2.2 Đánh giá cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh về mức độ thực

hiện các nội dung quản lý tại trường mầm non Thực hành.Error! Bookmark not defined

Bảng 2.3 Kết quả khảo sát nhận thức của cán bộ giáo viên về tầm quan trọng

và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý chỉ đạo các hoạt động chăm sóc vệ sinh, dinh dưỡng cho trẻ với (1 X 3); n = 28Error! Bookmark not defined

vii

Bảng 2.4 Kết quả khảo sát đối với cán bộ quản lý, giáo viên: Nhận thức về tầm quan trọng và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý nội dung hoạt động chăm sóc trẻ với (l X 3); n = 28 Error! Bookmark not defined

Bảng 2.5 Kết quả khảo nhận thức về tầm quan trọng và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý nội dung hoạt động chăm sóc vệ sinh cho trẻ đối với phụ huynh, với (1 X 3); n = 32 Error! Bookmark not defined

Bảng 2.6 Kết quả khảo sát đối với cán bộ quản lý, giáo viên: Nhận thức về tầm quan trọng và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý rèn kỹ năng, thao tác vệ sinh cá nhân cho trẻ (l X 3); n = 28 Error! Bookmark not defined

Bảng 2.7 Kết quả khảo sát đối với cán bộ quản lý, giáo viên về nhận thức về tầm quan trọng và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý đổi mới hình thức chăm sóc, giáo dục vệ sinh cá nhân trẻ, với (l X 3); n = 28 Error! Bookmark not defined

Bảng 2.8 Kết quả khảo sát đối với cán bộ quản lý, giáo viên: Nhận thức về tầm quan trọng và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý việc sắp xếp, sử dụng nhân lực thực hiện chăm sóc trẻ với (1 X 3); n = 28 Error! Bookmark not defined

Bảng 3.1 Tổng hợp đánh giá tính cần thỉết và tính khả thi của các BP tăng

cường quản lý hoạt động chăm sóc trẻ trong trường mầm non (n=35) Error! Bookmark not defined

Bảng 3.2 Tổng hợp đánh giá tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất tăng cường quản lý hoạt động chăm sóc trẻ; với 1< X <3; n = 35 Error! Bookmark not defined

viii

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1 Trình độ chuyên môn của giáo viên.Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.2 Độ tuổi của giáo viên trường mầm non Thực hành Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.3 Thực trạng số lượng trẻ trường Mầm non Thực hành Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.4 Thực trạng sức khỏe của trẻ trường Mầm non Thực hành Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.5 Thực trạng cơ sở vật chất trường Mầm non Thực hành Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.6 Thực trạng hoạt động chăm sóc trẻ tại trường Mầm non Thực

hành Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.7 Tương quan giữa mức độ nhận thức và mức độ thực hiện các biện pháp

quản lý chỉ đạo các hoạt động chăm sóc vệ sinh, dinh dưỡng cho trẻ Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.8 Tương quan giữa mức độ nhận thức và mức độ thực hiện các

biện pháp quản lý nội dung hoạt động chăm sóc trẻ.Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.9 Tương quan giữa mức độ nhận thức và mức độ thực hiện các biện

pháp quản lý rèn kỹ năng vệ sinh cá nhân cho trẻ.Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.10 Tương quan giữa mức độ nhận thức và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý đổi mới hình thức chăm sóc, giáo dục vệ sinh cá nhân trẻ

Error! Bookmark not defined

Biểu đồ 2.11 Tương quan giữa mức độ nhận thức và mức độ thực hiện các biện pháp quản lý sắp xếp sử dụng nhân lực thực hiện hoạt động chăm sóc

trẻ Error! Bookmark not defined

ix Biểu đồ 3.1 Biểu đồ tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các BP

Error! Bookmark not defined

10

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục mầm non là một cấp học trong hệ thống giáo dục quốc dân Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm

mĩ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1, hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lý, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời Vì thế việc chăm sóc trẻ như thế nào

để trẻ có được nề nếp, kỹ năng, thói quen giữ gìn vệ sinh thân thể, vệ sinh môi trường, thói quen ăn ngủ hàng ngày… nhằm nâng cao sức khỏe cho trẻ là một vấn

đề cấp thiết hiện nay

Để đạt được mục tiêu phát triển toàn diện cho trẻ thì việc kết hợp hài hòa giữa chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ là điều không thể thiếu Vấn đề quản lý chăm sóc trẻ ở các trường mầm non luôn là mối quan tâm của toàn xã hội Đánh giá tầm quan trọng của công tác chăm sóc trẻ của ngành học mầm non tại công văn số 5396/BGDĐT–GDMN của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc “Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục mầm non năm học 2014 – 2015”

Việc chăm sóc trẻ ở lứa tuổi mầm non đòi hỏi phải tỉ mỉ, chu đáo và hết sức thận trọng trên cơ sở những hiểu biết đúng đắn về đặc điểm tâm sinh lí của trẻ Do

đó giáo viên mầm non cần phải có hiểu biết về lĩnh vực khoa học tự nhiên, xã hội

và con người để có thể đáp ứng được nhu cầu tìm hiểu những kiến thức ban đầu của trẻ

Bên cạnh đó, một chế độ dinh dưỡng thiếu hợp lý cũng ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của trẻ Trẻ kém ăn, thiếu dinh dưỡng sẽ dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng, thấp còi, trẻ ăn nhiều dẫn đến thừa cân, béo phì Thể trạng kém dẫn

11

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Chiến lược giáo dục mầm non từ 1998 - 2020

2 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Điều lệ Trường mầm non (Ban hành kèm theo Quyết

định số: 14/2008/QĐ-BGDĐT ngày 7 tháng 4 năm 2008 của Bộ Trưởng Bộ GD&ĐT)

3 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2012), Quyết định số 328/QĐ - BGD&ĐT Thông tư

71/2011/TT-BGD&ĐT về ban hành các chương trình bồi dưỡng CBQL giáo dục

4 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2009), Tài liệu bồi dưỡng cán bộ quản lí và giáo viên

mầm non

5 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư sửa đổi điều lệ Trường mầm non (Số

05/2011/TT-BGDĐT ngày 10 tháng 2 năm 2011 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT

6 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư số 48/2011/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 10

năm 2011, Quy định chế độ làm việc đối với giáo viên mầm non

7 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2009), Chương trình giáo dục mầm non, Nxb Giáo

dục

8 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Thông tư liên tịch số 06/2015/TTLT-BGDĐT-BNV

quy định về danh mục khung vị trí việc làm và định mức số lượng người làm việc trong cơ sở mầm non công lập

9 Đảng Cộng Sản Việt Nam, Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, Nxb chính trị quốc gia Hà Nội, 2006

10 Phạm Mai Chi, Lê Thu Hương (2001), Một số đặc điểm phát triển của trẻ từ

0-6 tuổi, Viện Khoa học giáo dục

11 Phạm Mai Chi, Lê Thu Hương (2005), Đổi mới hình thức tổ chức các hoạt

động giáo dục trẻ mẫu giáo, Nxb Giáo dục

12 Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2005), Những cơ sở khoa học về

quản lí giáo dục, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội

12

13.Nguyễn Đức Chính (2008), Tập bài giảng thiết kế đánh giá trong giáo dục, Hà

Nội

14 Nguyễn Thị Doan (1996), Các học thuyết quản lý, Nxb Chính trị Quốc gia Hà

Nội

15 Nguyễn Văn Đạm (1999-2000), Đại Từ điển tiếng Việt, Nxb Văn hoá thông

tin

16 Trần Khánh Đức (2004), Quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo nguồn

nhân lực theo ISO và TQM, Nxb Giáo dục

17 Lê Minh Hà, Nguyên Công Khẩn (2003), Dinh dưỡng và sự phát triển trẻ

thơ, Nxb Giáo dục

18 Phạm Minh Hạc (1986), Một số vấn đề giáo dục và khoa học giáo dục, Nxb

Giáo dục Hà Nội

19 Đặng Xuân Hải (1996), Một số vấn đề về chất lượng và quản lý chất lượng,

Báo cáo khoa học Trường cán bộ QLGD và ĐT TƯ 1 Hà Nội

20 Đặng Xuân Hải (2007), Tập bài giảng quản lý sự thay đổi Bài giảng lớp cao

học quản lý giáo dục Đại học giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội

21 Nguyễn Thị Thu Hiền (2009), Giáo trình phát triển và tổ chức thực hiện

chương trình giáo dục mầm non, Nxb giáo dục Việt Nam

22 Nguyễn Thu Hiền (2012), Cẩm nang chăm sóc sức khỏe trẻ em, Nxb Giáo duc

Việt Nam

23 Lê Văn Hồng, Lê Ngọc Lan, Nguyễn Văn Thàng (2001), Tâm lý học lứa tuổi

và tâm lý học sư phạm, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội

24 Hội đồng Nhân Dân Thành phố Hải Phòng, Nghị quyết số

17/2009/NQ-HĐND về phát triển giáo dục mầm non thành phố Hải Phòng đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020

25 Trần Kiểm (1997), Quản lý giáo dục nhà trường, Viện khoa học giáo dục Hà

Nội