Hình thức tổ chức: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm Phương pháp: Đàm thoại, vận dụng kiến thức vào thực tế Kỹ thuật dạy học: Kỹ thuật đọc tích cực, động não. Tiến trình[r]
Trang 1Ngày soạn: 3/2/2018
Ngày dạy: / 2/2018 Tiết 47
Bài 39: QUYẾT – CÂY DƯƠNG XỈ
I.MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Mô tả được quyết (cây dương xỉ) là thực vật có rễ, thân, lá, có mạch dẫn Sinh sản
bằng bào tử
2 Kĩ năng:
- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về các nhóm thực vật
- Rèn kĩ năng quan sát, so sánh, nhận biết
- Rèn kĩ năng hoạt động nhóm
KNS:
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin để tìm hiểu đặc điểm cơ quan sinh dưỡng túi bào tử , sự phát triển của cây dương xỉ , sự phát triển của cây dương xỉ và sự hình thành thanđá
- Kĩ năng lắng nghe tích cực trình bày suy nghĩ ý tưởng , hợp tác trong hoạt động nhóm
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm tổ lớp
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức bảo vệ thiên nhiên
THGD đạo đức: Giáo dục ý thức bảo vệ các nguồn tài nguyên thiên nhiên
- Có trách nhiệm bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường, yêu thiên nhiên.
4 Năng lực cần đạt:
- Năng lực tự học,, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy, sáng tạo, năng lực giao tiếp, hợp tác
- Sưu tầm, phân loại: các loại thuộc quyết khác nhau
- Ghi chép, xử lí và trình bày số liệu: Phiếu học tập – Bảng nhóm
- Vận dụng kiến thức: Các kiến thức vào thực tiễn trồng và chăm sóc cây, có ý thức bảo vệ cây xanh, bảo vệ môi trường
II.CHUẨN BỊ:
1.Chuẩn bị của giáo viên:
- Máy tính, kính lúp, kính hiển vi
- Vật mẫu: cây dương xỉ
2.Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc bài trước ở nhà
- Vật mẫu: cây dương xỉ có bào rử
III.PHƯƠNG PHÁP – KTDH được sử dụng:
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ
Trang 2- Kỹ thuật đọc tích cưc, chia nhóm, giao nhiệm vụ
IV.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1.Ổn định lớp( 1phút)
2.Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra trong khi học bài mới
3 Bài mới:
* Vào bài:
* Các hoạt động:
Hoạt động 1: Quan sát cây dương xỉ (25 phút)
Mục tiêu: HS nêu được các đặc điểm hình thái của rễ, thân, lá, đặc điểm của túi bào tử, điểm sai khác trong quá trình phát triển của dương xỉ so với rêu
Hình thức tổ chức: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
Phương pháp: Đàm thoại, thực hành, dạy học hợp tác nhóm
Kỹ thuật dạy học: Kỹ thuật đọc tích cực, động não, phân tích mẫu vật
Tiến trình
a Cơ quan sinh dưỡng:
Gv Kiểm tra sự chuẩn bị mẫu vật ở nhà của hs
- GV yêu cầu HS đặt mẫu dương xỉ lên bàn -> phát
biểu nơi sống của cây dương xỉ
Hs Nêu được nơi sống của dương xỉ
- GV yêu cầu HS quan sát kĩ cây dương xỉ và ghi
lại đặc điểm các bộ phận của cây
Hs Quan sát mẫu cây dương xỉ, nhận biết các bộ
phận của cây : rễ, thân, lá
Gv Gọi 1-2 hs lên bảng xác đinh các cơ quan của
cây trên mẫu vật
- GV Chiếu nội dung phiếu học tập, cho HS thảo luận, so sánh
cây dương xỉ với cây rêu về đặc điểm rễ, thân, lá, mạch dẫn ->
hoàn thành phiếu học tập -> gọi đại diện nhóm lên hoàn thàng
bảng phụ.
Rễ
Thân
Lá
Mạch dẫn
1.Quan sát cây dương xỉ
a Cơ quan sinh dưỡng:
Cơ quan sinh dưỡng gồm:
+ Lá già có cuống dài, lá non đầu cuộn tròn
+ Thân hình trụ, nằm ngang
+ Rễ thật + Có mạch dẫn
Trang 3-Hs: Thảo luận nhóm, vận dụng kiến thức đã học
hoàn thành phiếu học tập
Gv Gọi đại diện các nhóm báo cáo, nhóm khác bổ
sung
Gv GV cho HS rút ra kết luận về cơ quan sinh
dưỡng của dương xỉ
b Túi bào tử và sự phát triển của cây dương xỉ:
Gv.Yêu cầu hs đọc thông tin
Cơ quan sinh sản của dương xỉ là gì? Nằm ở đâu?
Có hình dạng như thế nào?
Hs Đọc thông tin, trả lời
GV chiếu yêu cầu :
Lật mặt dưới của lá già -> tìm túi bào tử, lấy kim
mũi nhọn gạt nhẹ một vài “Hạt bụi” nhỏ trong mỗi
đốm, đặt lên phiến kính quan sát dưới kính hiển vi
Những “Hạt bụi” đó chính là túi bào tử
Hs Tiến hành thực hành lấy túi bào tử, quan sát
dưới kính hiển vi, so sánh đối chiếu H 20.2 xác
định các thành phần của túi bào tử
Gv Quan sát, hướng dẫn học sinh các thao tác
quan sát với kính hiển vi
- GV yêu cầu HS quan sát hình 39.2 SGK tr.129,
đọc kĩ chú thích và trả lời câu hỏi :
1.Vòng cơ có tác dụng gì?
2 Trình bày chu trình phát triển của cây dương xỉ?
? Qua đó so sánh với rêu
HS Hoạt động cặp đôi nêu được
1.Đẩy bào tử bay ra.
2 Cơ quan sinh sản là túi bào tử So sánh
Giống nhau: Đều sinh sản bàng bào tử, các bào tử
nằm trong túi bào tử
Khác nhau: - Rêu: cây con phát triển trực tiếp từ
bào tử
- Dương xỉ: cây con mọc ra từ nguyên tản (do bào
tử phát triển thành)
Gv Chiếu nội dung phiếu học tập
Điền vào chỗ trống những từ thích hợp :
Mặt dưới lá dương xỉ có những chỗ chứa
Vách túi bào tử có một vòng cơ mang tế bào dày
lên rất rõ, vòng cơ có tác dụng khi túi bào
tử chín Bào tử rơi xuống đất sẽ nảy mầm và phát
triển thành rồi từ đó mọc ra
b Túi bào tử và sự phát triển của cây dương xỉ:
Dương xỉ sinh sản bằng bào tử,
cơ quan sinh sản là túi bào tử nằm ở mặt sau của lá già
Trang 4Dương xỉ sinh sản bằng như rêu, nhưng khác
rêu ở chỗ có do bào tử phát triển thành
Đáp án: túi bào tử, đẩy bào tử bay ra, nguyên tản,
cây dưong xỉ con, bào tử, nguyên tản
-Thảo luận chung cả lớp, gọi 1-2 học sinh trình
bày trong vòng 1 phút sơ đồ sự phát triển của
dương xỉ
Hs Trình bày theo H20.2 trên tivi
- G/v: Khi bào tử tử rơi xuống đất nảy mầm thành
nguyên tản là 1vảy nhỏ hình tim gồm nhiều tế bào
chứa diệp lục,phía dưới có nhiều lông tơ để hút
nước,
muối khoáng.Mặt dưới nguyên tản tản có túi tinh
chứa tinh trùng có roi,túi noãn có noãn cầu,khi có
sương tinh trùng kết hợp noãn cầu thành hợp
tử,phát triển thành cây dương xỉ.Sau đó nguyên tản
héo rụng đi,sống độc lập
Sự phát triển của dương xỉ:
Cây d/xỉ túi bào tử bào tử
Tinh trùng Túi tinh Hợp tử ng/tản
Noãn cầu Túi noãn
PHIẾU HỌC TẬP
Rễ Sợi nhỏ, có khả năng hút nước Rễ thật
Thân Nhỏ, không phân nhánh Hình trụ, nằm ngang
Lá Nhỏ, mỏng - Lá già: cuống dài, phiến xẻ thùy- Lá non: đầu cuộn tròn, có lông trắng
Hoạt động 2: Một vài loài dương xỉ thường gặp( 7 phút)
Mục tiêu: HS kể tên và phân biệt được 1 số loại dương xỉ thường gặp
Hình thức tổ chức: Hoạt động cá nhân
Phương pháp: Đàm thoại
Kỹ thuật dạy học: Kỹ thuật đọc tích cực, động não, vận dụng hiểu biết thực tế
Tiến trình
- Bằng hiểu biết thực tế kết hợp quan sát hinh
39.3
+ Em hãy kể tên một số cây thuộc dương xỉ mà
em biết?
2 Một vài loài dương xỉ thường gặp:
- VD: Cây rau bợ, cây lông culi…
- Đặc điểm nhận dạng: Lá non của
Trang 5+ Nờu đặc điểm nhận biết một cõy thuộc dương
xỉ?
-HS: Quan sỏt kể tờn: cõy rau bợ, lụng culi
- Tập nhận biết một cõy thuộc dương xỉ (căn cứ
vào lỏ non)
Gv, Giới thiệu cho học sinh biết thờm một số
thụng tin về vai trũ của một số loại dương xỉ đối
với con người
Hs Ghi nhớ
Gv THGD đạo đức hs: Mỗi chỳng ta cần làm gỡ
để bảo vệ thực vật?
Hs Cú trỏch nhiệm tham gia cỏc hoạt động
trồng, chăm súc và bảo vệ thực vật.
Gv Giỏo dục học sinh cú ý thức tham gia cỏc
hoạt động bảo vệ thực vật tại địa phương, tuyờn
truyền mọi người tham gia bảo vệ thực vật
cõy dương xỉ thường cuộn trũn lại ở đầu
Hoạt động 3: Quyết cổ đại và sự hỡnh thành than đỏ (8 phỳt)
Mục tiờu: HS thấy được vai trũ của quyết trong việc hỡnh thành than đỏ
Hỡnh thức tổ chức: Hoạt động cỏ nhõn
Phương phỏp: Đàm thoại,thuyết trỡnh
Kỹ thuật dạy học: Kỹ thuật đọc tớch cực, động nóo
Tiến trỡnh
- GV yờu cầu HS đọc thụng tin SGK, quan sỏt
hỡnh 39.4 và trả lời cõu hỏi:
+ Than đỏ được hỡnh thành như thế nào?
- HS đọc thụng tin Quan sỏt hỡnh
- 1 HS trả lời, cỏc HS khỏc nhận xột, bổ sung
- GV: giảng giải và chốt kiến thức
3 Quyết cổ đại và sự hỡnh thành than đỏ:
- Cỏch đõy 300 triệu năm quyết cổ đại là tổ tiờn của quyết ngày nay, cú thõn gỗ lớn ( do khớ hậu thuận lợi phỏt triển vụ cựng mạnh mẽ)
- Về sau do biến đổi của vỏ trỏi đất cỏc khu rừng quyết cổ đại bị chết, vựi sõu dươi đất → vi khuẩn hoạt động và ỏp lực địa tầng → than đỏ
4 Củng cố ( 3 phút): Điền từ thích hợp vào các câu sau :
a, Dơng xỉ là thực vật đã có thật sự
b, Dơng xỉ sinh sản bằng nhng khác rêu ở chổ có do bào
tử phất triể thành
c, Các túi bào tử của dơng xỉ mọc thành nằm ở mặt dới của
- Học bài và trả lời cõu hỏi cuối sỏch
5 - Dặn dò : (2 phỳt)
Trang 6- Đọc mục Em có biết?
- Mỗi HS chuẩn bị: cành thông, nón thông
- Ôn tập chương VI, VII, bài 37, 38, 39 chuẩn bị kiểm tra điều kiện
V.RÚT KINH NGHIỆM
………
Ngày soạn: 3/2/1018
Ngày dạy: /2/2018 Tiết 48
Bài 40: HẠT TRẦN – CÂY THÔNG
I.MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Mô tả được cây Hạt trần (ví dụ cây thông) là thực vật có thân gỗ lớn và mạch dẫn phức tạp sinh sản bằng hạt nằm lộ trên lá noãn hở
2 Kĩ năng:
- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về các nhóm thực vật Phát triển kỹ năng quan sát KNS:
- Kĩ năng lắng nghe tích cực trình bày suy nghĩ ý tưởng , hợp tác trong hoạt động nhóm
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm tổ lớp
3 Thái độ:
- Giáo dục ý thức bảo vệ thiên nhiên
THGD đạo đức: Giáo dục ý thức bảo vệ các nguồn tài nguyên thiên nhiên
- Có trách nhiệm bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường, yêu thiên nhiên.
4 Năng lực cần đạt:
- Năng lực tự học,, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy, sáng tạo, năng lực giao tiếp, hợp tác
- Sưu tầm, phân loại: các loại thuộc quyết khác nhau
- Ghi chép, xử lí và trình bày số liệu: Phiếu học tập – Bảng nhóm
- Vận dụng kiến thức: Các kiến thức vào thực tiễn trồng và chăm sóc cây, có ý thức bảo vệ cây xanh, bảo vệ môi trường
II.CHUẨN BỊ:
1.Chuẩn bị của giáo viên:
- Máy tính
- Mẫu vật: cành thông, nón thông (nếu có)
2.Chuẩn bị của học sinh:
- Đọc bài trước ở nhà
- Mẫu vật: cành thông, quả thông
Trang 7III.PHƯƠNG PHÁP – KTDH được sử dụng:
- Phương pháp trực quan, đàm thoại
- Phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ
- Kỹ thuật chia nhóm, giao nhiệm vụ, động não
IV.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1.Ổn định lớp( 1 phút)
2.Kiểm tra bài cũ (5phút)
So sánh cơ quan sinh dưỡng của cây rêu
và cây dương xỉ, cây nào có cấu tạo phức
tạp hơn ?vì sao?
Cây rêu có rễ giả; thân, lá chưa có mạch dẫn
Cây dương xỉ có rễ thật; thân, lá có mạch dẫn
So với cây rêu cây dương xỉ có cấu tạo phức tạp hơn Vì dương xỉ đã có rễ, thân, lá thật, cps mạch dẫn làm nhiệm vụ vận chuyển nước, các chất hữu cơ
3 Bài mới :
Hoạt động 1: Quan sát cơ quan sinh dưỡng của cây thông (7 phút)
Mục tiêu: Nêu được những đặc điểm bên ngoài của thân, cành, lá
Hình thức tổ chức: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
Phương pháp: Đàm thoại, thực hành, dạy học hợp tác nhóm
Kỹ thuật dạy học: Kỹ thuật đọc tích cực, động não, phân tích mẫu vật
Tiến trình
- GV Chiếu hình ảnh giới thiệu qua về cây
thông
Gv Kiểm tra sự chuẩn bị mẫu vật đoạn cành
thông ở nhà của hs
- GV hướng dẫn HS quan sát cành lá thông như
sau:
1 Đặc điểm, mầu sắc của thân, cành, lá ?
2 Lá:hình dạng, màu sắc
Hs Quan sát cành thông nêu đặc điểm , mầu
sắc thân cành, lá
Thân cành màu nâu, xù xì do vết sẹo khi lá
rụng để lại
Lá nhỏ hình kim, mọc từ 2-3 chiếc trên cành
con rất ngắn.
1.Cơ quan sinh dưỡng của cây thông.
- Thân cành màu nâu, xù xì (cành có vết sẹo do lá khi rụng để lại)
- Lá nhỏ hình kim, mọc từ 2-3 chiếc trên cành con rất ngắn
Trang 8- GV cho biết rễ to khỏe, rễ cọc, mọc sâu.
- GV cho HS hoàn thiện kết luận
Hoạt động 2: Quan sát cơ quan sinh sản(nón) ( 20 phút)
Mục tiêu : Nắm được đặc điểm cấu tạo của nón
Hình thức tổ chức: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
Phương pháp: Đàm thoại, dạy học hợp tác nhóm
Kỹ thuật dạy học: Kỹ thuật đọc tích cực, động não, trình bày 1 phút
Tiến trình
a Cấu tạo nón đực, nón cái
- GV thông báo có 2 loại nón: nón đực và nón cái
- GV hướng dẫn HS quan sát hình 40.2, yêu cầu HS :
1.Xác định vị trí nón đực và nón cái trên cành ?
Nón đực: đầu cành
Nón cái: nách cành
2 Đặc điểm của 2 loại nón (số lượng, kích thước của 2
loại)
Nón cái: Lớn, mọc riêng lẻ
Nón đực: Nhỏ, mọc thành cụm
Hs Quan sát, lên bảng xác định nón đức,, nón cái
- GV hướng dẫn HS quan sát hình 40.3, trả lời câu hỏi:
1 Nón đực có cấu tạo như thế nào ?
2 Nón cái có cấu tạo như thế nào ?
Hs Thảo luận theo nhóm, quan sát nón đực, nón cái
yêu cầu nêu được
1.Nón đực: vảy (nhị) mang hai túi phấn chứa hạt
phấn.
2.Nón cái: vảy (lá noãn) mang hai noãn.
GV cần lưu ý cho HS : Thực tế ở nón đực, dưới mỗi
vảy mang 2 túi phấn, nhưng đây là hình cắt dọc nên
chỉ nhìn thấy 1, ở nón cái cũng thế: mỗi vảy mang 2 lá
noãn ở gốc nhưng trên hình vẽ chỉ nhìn thấy 1
- GV nhận xét
- GV yêu cầu HS quan sát một nón thông và tìm hạt :
1 Hạt có đặc điểm gì? Nằm ở đâu ?
Hạt nằm trên lá noãn hở
2 Tại sao gọi cây thông là hạt trần ?
Hạt vẫn còn nằm lộ bên ngoài nên gọi là hạt trần
- GV bổ sung-> giúp HS hoàn chỉnh kết luận.2
2.Cơ quan sinh sản(nón)
Nón đực:
+Nhỏ, mọc thành cụm.
+Vảy (nhị) mang hai túi phấn chứa hạt phấn
Nón cái:
+ Lớn, mọc riêng lẻ + Vảy (lá noãn) mang hai noãn
Nón chưa có bầu nhụy chứa noãn
-> không thể coi là một hoa.
Hạt nằm trên lá noãn hở (hạt
trần), nó chưa có quả thật sự.
Hoạt động 3: Giá trị của cây hạt Trần (7 phút)
Trang 9Mục tiêu : Nêu được giá trị cây hạt Trần
Hình thức tổ chức: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
Phương pháp: Đàm thoại, vận dụng kiến thức vào thực tế
Kỹ thuật dạy học: Kỹ thuật đọc tích cực, động não
Tiến trình
- GV: Kể tên một số cây hạt trần mà em biết?
HS Vận dụng kiến thức thức tế trả lời
Gv yêu cầu HS căn cứ vào thông tin và hiểu biết từ
thực tiễn nêu giá trị thực tiễn của các cây thuộc ngành
hạt Trần
- GV Chiếu hình ảnh, một số thông tin về giá trị của
một số cây hạt Trần khác.
Gv THGD đạo đức hs: Mỗi chúng ta cần làm gì để bảo
vệ thực vật?
Hs Có trách nhiệm tham gia các hoạt động trồng,
chăm sóc và bảo vệ thực vật.
Gv Giáo dục học sinh có ý thức tham gia các hoạt
động bảo vệ thực vật tại địa phương, tuyên truyền mọi
người tham gia bảo vệ thực vật, bảo vệ rừng, bảo vệ
môi trường
3 Giá trị của cây hạt Trần.
- Cho gỗ tốt
- Làm cảnh
4 Củng cố : 3 phút
Sử dụng câu hỏi 1,2 SGK
- Học bài và trả lời câu hỏi cuối sách
5 Dặn dò: 2 phút
- Đọc phần Em có biết ?
- HS quan sát, tìm các loài TV ngoài thiên nhiên, ghi vào bảng cuối SGK tr 135
V.RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………