Câu1: Nêu những thay đổi trong các chính sách về kinh tế, xã hội của Pháp ở Việt Nam trong những năm chiến tranh thế giới thứ nhất(về kinh tế; chính trị - văn hóa; xã hội).. + Con đườn[r]
Trang 1LỊCH SỬ 8 Bài 30: PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP TỪ ĐẦU THẾ KỶ XX
ĐẾN NĂM 1918
I PHONG TRÀO YÊU NƯỚC TRƯỚC CHIẾN TRANH THẾ
GIỚI THỨ NHẤT
1 Phong trào Đông Du (1905-1909).
- Năm 1904, Duy tân hội thành lập
- 1905 đến 1908, Hội phát động phong trào Đông du, đưa được khoảng 200 học sinh Việt Nam sang Nhật học tập
- 9/1908, những người Việt Nam bị trục xuất khỏi đất Nhật
- Tháng 3/1909, phong trào tan rã
- Ý nghĩa: Cách mạng Việt Nam bắt đầu hướng ra thế giới, gắn vấn đề dân tộc với vấn đề thời đại
2 Đông Kinh nghĩa Thục (1907)
- 3/1907, lập trường học lấy tên là Đông Kinh nghĩa thục
- Phạm vi hoạt động khá rộng: Hà Nội, Hà Đông, Sơn Tây, Bắc Ninh…
- 11/1907 Pháp ra lệnh đóng cửa trường
- Ý nghĩa: Thức tỉnh lòng yêu nước, truyền bá tư tưởng dân chủ, dân quyền và một nền văn hóa mới ở nước ta
3 Cuộc vận động Duy Tân và phong trào chống thuế ở Trung kì (1908).
a Cuộc vận động Duy Tân
- Diễn ra mạnh nhất ở các tỉnh Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định…
- Người khởi xướng: Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng
- Nội dung cơ bản của phong trào:
+ Mở trường dạy học theo lối mới
+ Vận động làm theo cái mới, cái tiến bộ
b Phong trào chống thuế ở Trung Kì.
- Phong trào chống thuế sôi nổi
- Phong trào đã bị thực dân Pháp đàn áp đẫm máu
* Câu hỏi củng cố bài học:
Câu1: Dựa vào đâu Hôi Duy Tân chủ trương bạo động vũ trang để giành độc lập? Em có
nhận xét gì về chủ trương này? (sgk trang 144)
Câu 2: Sự thất bại của phong trào Đông Du để lại bài học kinh nghiệm gì cho các phong
trào đấu tranh ở giai đoạn sau? (suy luận)
Trang 2Câu 3: Em hãy trình bày những hiểu biết của mình về Đông Kinh Nghĩa Thục (Lãnh đạo,
địa bàn, mục đích, hoạt động), (sgk trang 145)
Câu 4: Nêu những hình thức hoạt động của phong trào Duy Tân đầu thế kỉ XX? Nguyên
nhân nào đã dẫn đến sự tan rã của phong trào đòi giảm thuế, chống đi phu? (sgk trang
145, 146)
Trang 3II PHONG TRÀO YÊU NƯỚC TRONG THỜI KÌ CHIẾN TRANH THẾ
GIỚI THỨ NHẤT (1914 - 1918)
1 Chính sách của thực dân Pháp ở Đông Dương trong thời chiến.
- Chúng đẩy mạnh việc vơ vét sức người, sức của để phục vụ cho chiến tranh
- Tăng cường bắt lính
- Mua công trái
- Đời sống nông dân cực khổ
2 Vụ mưu khởi nghĩa ở Huế (1916) Khởi nghĩa của binh lính và tù chính trị ở Thái Nguyên (1917).
a Vụ mưu khởi nghĩa ở Huế
b Khởi nghĩa của binh lính và tù chính trị ở Thái Nguyên
3 Hoạt động của Nguyễn Tất Thành sau khi ra đi tìm đường cứu nước.
- Hoàn cảnh: đất nước bị Pháp thống trị, các phong trào yêu nước chống Pháp đều thất bại
- Những hoạt động:
+ Ngày 5/6/1911, Người ra đi ra đi tìm đường cứu nước
+ Năm 1917, tại Pháp, tham gia các hoạt động trong Hội những người Việt Nam yêu nước
ở Pa-ri
+ Người tích cực tham gia hoạt động trong phong trào công nhân Pháp
+ Tiếp nhận ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga
* Câu hỏi củng cố bài học:
Câu1: Nêu những thay đổi trong các chính sách về kinh tế, xã hội của Pháp ở Việt Nam
trong những năm chiến tranh thế giới thứ nhất(về kinh tế; chính trị - văn hóa; xã hội) Vì sao có sự thay đổi đó?(sgk trang 146)
Câu 2: Vì sao Nguyễn Tất Thành lại ra đi tìm đường cứu nước?
(Gợi ý: + Hoàn cảnh gia đình; quê hương
+ Sự bế tắc về đường lối; khủng hoảng về lãnh đạo
+ Thất bại của các phong trào yêu nước)
Câu 3: Hướng đi của người có gì mới so với những nhà yêu nước chống Pháp trước đó?
(Gợi ý: + Con đường cứu nước của các bậc tiền bối (Phan Bội Châu)
+ Con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc.(về hướng đi; chủ trương; phương pháp)
Trang 4Bài 31: ÔN TẬP LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1918
I NHỮNG SỰ KIỆN CHÍNH
- Tiến trình Pháp xâm lược Việt Nam (1858-1884)
1-9-1858 Pháp đánh bán đảo Sơn Trà Mở màn cuộc xâm lược Việt Nam
2-1859 Pháp kéo vào Gia Định
2-1861 Pháp chiếm Gia Định, Định Trường, Biên Hoà, Vĩnh Long
6-1862 Hiệp ước Nhân Tuất Pháp chiếm ba tỉnh miền Đông Nam Kì
6-1867 Pháp chiếm ba tỉnh miền Tây
20-11-1873 Pháp đánh thành Hà Nội
18-8-1883 Pháp đánh Huế Hiệp ước Hác-măng,
6/1884 Hiệp ước Pa-tơ-nốt
- Phong trào Cần vương
-
Phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX (đến năm 1918)
1905-1909 Phong trào Đông du
1907 Đông Kinh nghĩa thục
1908 Cuộc vận động Duy tân và phong trào chống thuế ở Trung Kì
II NHỮNG NỘI DUNG CHỦ YẾU
1 Nguyên nhân Pháp xâm lược Việt Nam
- Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản, nhu cầu xâm chiếm thuộc địa, Việt Nam giàu sức người sức của
2 Nguyên nhân làm cho nước ta trở thành thuộc địa của thực dân Pháp
- Đường lối, cách thức tổ chức kháng chiến của triều đình Huế mắc nhiều sai lầm, bất cập Bối cảnh quốc tế bất lợi
3 Nhận xét chung về phong trào chống Pháp ở nửa cuối thế kỉ XIX
- Quy mô: diễn ra khắp Bắc Trung Kì, Bắc Kì
5-7-1885 Cuộc phản công của phái chủ chiến ở kinh thành Huế
13-7-1885 Vua Hàm Nghi ra Chiếu Cần Vương
1886-1887 Khởi nghĩa Ba Đình
1883-1892 Khởi nghĩa Bãi Sậy
1885-1895 Khởi nghĩa Hương Khê
Trang 5- Thành phần tham gia bao gồm: các sĩ phu, văn thân yêu nước và đông đảo nông dân, rất quyết liệt, tiêu biểu là ba cuộc khởi nghĩa lớn: Ba Đình, Bãi Sậy, Hương Khê
4 Phong trào Cần vương
- Âm mưu thống trị của thực dân Pháp
- Lòng yêu nước, ý chí bất khuất của quần chúng nhân dân
- Thái độ kiên cường chống Pháp của phái chủ chiến
5 Những chuyển biến về KT-XH-TT trong phong trào yêu nước đầu TK XX
6 Nhận xét chung về phong trào yêu nước ở VN đầu TKXX.
Trang 6HỆ THỐNG CÂU HỎI ÔN TẬP LỊCH SỬ VIỆT NAM
TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1918
Câu 1: Vì sao thực dân Pháp xâm lược nước ta? Hãy nêu những sự kiện thể hiện tinh thần
quyết tâm chống Pháp xâm lược của nhân dân ta từ năm 1858 đến năm 1873?
* Vì sao:
- Để mở rộng thị trường, vơ vét nguyên liệu…
- Việt Nam có vị trí địa lí thuận lợi, giàu tài nguyên thiên nhiên…
- Chế độ phong kiến Việt Nam khủng hoảng, suy yếu…
* Những sự kiện …:
- Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đốt cháy tàu Hi Vọng của Pháp trên sông Vàm Cỏ Đông
- Khởi nghĩa Trương Định ở Gò Công làm cho quân Pháp khốn đốn và gây cho chúng nhiều thiệt hại …
- Một bộ phận dùng văn thơ lên án thực dân Pháp và tay sai, cổ vũ lòng yêu nước: Phan Văn Trị, Nguyễn Đình Chiểu, Nguyễn Thông…
Câu 2: Từ năm 1858-1884, nhà Nguyễn đã kí với Pháp những bản hiệp ước nào? Em có
nhận xét gì về việc làm đó của nhà Nguyễn?
- Kể tên:
- Nhận xét về thái độ, trách nhiệm của nhà Nguyễn trong việc để mất nước vào tay thực dân Pháp
Câu 3: Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai năm 1882?
- Âm mưu:
- Diễn biến:
Câu 4: Cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến ở Huế tháng 7-1885 diễn ra như
thế nào?
Câu 5: Phong trào Cần Vương bùng nổ và lan rộng như thế nào?
- Hoàn cảnh:
- Diễn biến:
Câu 6: Tại sao nói cuộc khởi nghĩa Hương Khê 1885-1895 là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
nhất trong phong trào Cần Vương?
- Về tổ chức:
- Địa bàn:
Trang 7- Lối đánh:
- Lực lượng tham gia:
- Thời gian tồn tại:
- Các chiến công:
Câu 7 : Tóm tắt diễn biến và nêu ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Yên Thế 1884 -1913
theo bảng sau?
- Tóm tắt các giai đoạn:
- Ý nghĩa lịch sử:
Câu 8: Nêu những nội dung cơ bản của các nhà cải cách tiêu biểu vào khoảng nửa cuối
thế kỉ XIX?
(Gợi ý: kể tên các nhà cải cách và nội dung cơ bản của cải cách mà họ đề ra)
Câu 9 : Nêu những mặt tích cực và hạn chế những nghị cải cách ở Việt Nam nửa cuối
thế kỉ XIX? Kết quả và ý nghĩa
Câu 10: Chính sách bóc lột về kinh tế của Pháp trong chương trình khai thác thuộc địa lần
thứ nhất tại Việt Nam? Nhận xét ?